Tháng Mười Một mang theo những cơn gió bấc buốt giá tràn qua khe cửa sổ khu nhà tập thể.
Hôm nay là ngày mười lăm.
Giống như mọi ngày, Như Ý thức dậy từ lúc sương còn chưa tan, đánh răng rửa mặt bằng nước lạnh, soạn giáo án và lên lớp. Không có gì đặc biệt. Cô không nói với ai về ngày hôm nay, và cũng không mong đợi ai nhớ đến.
Nhưng cô quên mất rằng mình đang ở chung phòng với một cô gái có "đôi mắt cú vọ" mang tên Mai.
Lúc buổi trưa nghỉ giải lao, Mai đang giúp Như Ý sắp xếp lại đống hồ sơ bảo hiểm y tế của học sinh và giáo viên thì đột nhiên hét lên một tiếng rõ to, đập tay xuống bàn: "Trời đất ơi! Hôm nay sinh nhật cậu à, Ý?"
Như Ý giật mình, vội đưa ngón tay trỏ lên miệng suỵt một tiếng: "Nói khẽ thôi. Đừng làm rùm beng lên."
"Sao lại không rùm beng? Sinh nhật mà im ỉm thế này à?" Mai trừng mắt, chộp lấy cánh tay bạn: "Tối nay tụi mình làm một chầu lẩu nhé? Tớ sẽ nhờ anh Khang dưới đồn mua thêm ít thịt lợn bản, rủ cả mấy anh em bên đó qua ăn mừng..."
Như Ý khẽ cắt lời, nụ cười trên môi hơi gượng gạo: "Tớ không có thói quen tổ chức sinh nhật. Thật đấy. Cậu cứ coi như hôm nay là một ngày bình thường đi."
Mai khựng lại. Cô nhìn sâu vào mắt Như Ý, thấy được một vệt buồn mờ nhạt nhưng sâu thẳm bị giấu nhẹm dưới đáy mắt trong veo ấy. Bản năng của người làm nghề giáo, cộng với sự nhạy cảm của một người bạn, nói cho Mai biết rằng sau lời từ chối đó là một vết thương chưa lành. Mai thở dài, không ép nữa.
Buổi chiều hôm đó, khi xuống đồn biên phòng để xin thêm vài tờ mẫu khai nhân khẩu cho phụ huynh, Mai tình cờ gặp Tùng Bách và Minh Khang đang ngồi kiểm tra lại mấy chiếc đèn pin tuần tra ngoài sân.
Khang thấy Mai mặt mũi xị ra liền lên tiếng trêu: "Sao thế cô giáo? Bị học sinh bắt nạt à?"
Mai bĩu môi, ngồi thụp xuống bậc thềm: "Học sinh nào dám bắt nạt tôi. Chỉ là hơi hụt hẫng tí thôi. Hôm nay sinh nhật cái Ý, định bày trò ăn uống cho vui mà nó nhất quyết không chịu. Nó bảo không thích sinh nhật."
Bàn tay đang vặn nắp đèn pin của Tùng Bách khẽ khựng lại nửa nhịp.
"Lạ nhỉ, con gái tuổi đó ai chả thích hoa với quà." Khang chép miệng.
"Ai biết được. Tự nhiên thấy thương nó," Mai thở dài rồi đứng lên cầm xấp giấy tờ rời đi.
Tùng Bách vẫn ngồi im, tiếp tục động tác kiểm tra pin, khuôn mặt không lộ ra biểu cảm gì. Nhưng đôi mắt đen thẳm của anh lại hướng về phía điểm trường mờ ảo trong sương mù.
Người ta không thích sinh nhật, thường chỉ vì hai lý do. Hoặc là không có ai để cùng ăn mừng, hoặc là những người từng cùng họ ăn mừng đã không còn nữa.
Với Như Ý, anh đoán có lẽ là vế thứ hai.
Buổi tối.
Khu nhà tập thể chìm trong sự tĩnh lặng của núi rừng. Mai đã ngủ say sau một ngày mệt mỏi. Như Ý ngồi một mình bên chiếc bàn gỗ nhỏ, mượn ánh sáng của ngọn đèn pin tích điện để chấm bài.
Cô cố gắng tập trung vào những nét chữ nguệch ngoạc của tụi trẻ, nhưng tâm trí lại không ngừng trôi về những mảnh ký ức cũ kỹ.
Ngày nhỏ, sinh nhật cô luôn có một chiếc bánh kem thật to do chính tay bố đặt mua, mẹ thì tự tay may cho cô một chiếc váy mới. Mười mấy năm trời, năm nào cũng vậy. Ngay cả sau khi bố mẹ mất, bà nội dù già yếu vẫn luôn nhớ mua một con gà về luộc, nấu một bát miến măng thật ngon và xoa đầu cô bảo: "Cháu gái của nội lại lớn thêm một tuổi rồi."
Nhưng từ khi bà nội đi xa, ngày mười lăm tháng Mười Một trở thành một ngày cô sợ hãi nhất. Sinh nhật đối với cô không còn là ngày của sự chúc tụng, mà là ngày nhắc nhở cô một cách tàn nhẫn nhất rằng: trên đời này, cô thực sự chỉ còn lại một mình.
Cô ghét cái cảm giác phải thổi nến trong một căn nhà rộng thênh thang vắng lặng, không có ai hát chúc mừng. Vậy nên, cô chọn cách trốn tránh. Cô giả vờ như nó không tồn tại.
Như Ý xoa xoa khóe mắt cay xè, hít một hơi thật sâu để nén lại cảm giác nghẹn ngào nơi cổ họng. Cô gập cuốn vở cuối cùng lại, vặn nhỏ đèn, chuẩn bị đi ngủ.
Đúng lúc đó, từ ngoài hiên vang lên một tiếng gõ cửa. Cực kỳ nhẹ, chỉ hai tiếng "cộc, cộc", như sợ đánh thức những người xung quanh.
Như Ý nhíu mày. Đã hơn mười giờ đêm, ai còn tìm cô giờ này?
Cô khoác thêm chiếc áo len mỏng, rón rén bước ra mở cửa.
Bên ngoài hành lang tối om, sương muối giăng mịt mù, gió rít từng cơn lạnh buốt. Chẳng có ai cả.
"Ai đấy?" Như Ý khẽ gọi.
Không có tiếng trả lời. Cô định đóng cửa lại, nhưng ánh mắt chợt bắt gặp một vật nhỏ đặt trên bậu cửa sổ ngay sát cửa phòng mình.
Đó là một chiếc hộp nhựa trong suốt. Bên trong không phải là bánh kem phủ đầy dâu tây lộng lẫy, mà chỉ là một chiếc bánh bông lan trứng muối nhỏ xíu, loại thường bán ở tiệm tạp hóa dưới trung tâm xã cách đây hơn mười cây số đường đèo. Trên mặt bánh cắm duy nhất một cây nến nhỏ chưa được thắp sáng.
Dưới đáy hộp, có một mảnh giấy vở học sinh được xé vội, gập làm đôi.
Như Ý cầm chiếc hộp lên, tim đập thình thịch. Cô mở tờ giấy ra.
Chỉ có đúng ba chữ, được viết bằng nét mực xanh cứng cáp, góc cạnh, không hề có sự nắn nót bay bướm:
"Sinh nhật vui vẻ."
Không có tên người gửi. Nhưng nhìn nét chữ rắn rỏi và cái cách tặng quà khô khan, thực tế đến mức không thể thực tế hơn này, Như Ý không cần đoán cũng biết là ai.
Trung tâm xã cách đây mười mấy cây số đường núi trơn trượt. Buổi tối không có ai đi tuần tra giờ này. Nghĩa là, người đó đã phải phóng chiếc xe dã chiến băng qua cái lạnh cắt da cắt thịt trong sương đêm, chỉ để mua một chiếc bánh bông lan nhỏ bé này đem về đặt trước cửa phòng cô.
Không hỏi han, không thương hại, không làm ầm ĩ. Chỉ là một sự hiện diện lặng lẽ, một lời nhắn nhủ rằng: Dù cô không muốn tổ chức sinh nhật, vẫn có người nhớ đến ngày cô sinh ra đời.
Như Ý đứng lặng người giữa cơn gió bấc buốt giá.
Một giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên gò má lạnh cóng. Rồi giọt thứ hai, giọt thứ ba.
Cô nắm chặt tờ giấy nhỏ trong tay, áp sát vào lồng ngực mình. Bao nhiêu năm qua, cô đã gồng mình lên để tỏ ra mạnh mẽ, đã tự xây cho mình một bức tường thành kiên cố để ngăn cản sự thương hại của người đời. Cô nghĩ mình đã quen với sự cô độc.
Nhưng khoảnh khắc này, chiếc bánh nhỏ bé và lời chúc cụt lủn ấy đã đánh sập toàn bộ hàng phòng ngự của cô.
Như Ý ngồi thụp xuống bậu cửa, vùi mặt vào đầu gối, khóc nức nở như một đứa trẻ. Không phải khóc vì tủi thân, cũng không phải vì đau đớn. Cô khóc vì sau rất nhiều năm trốn tránh, cuối cùng cũng có một người mang một ngọn nến nhỏ, kiên nhẫn đứng đợi ngoài cánh cửa trái tim cô, dịu dàng nói với cô rằng: sự tồn tại của cô trên cõi đời này, là một điều đáng để ăn mừng.
Từ xa, sau gốc cây sa mộc cổ thụ, một bóng người mặc áo khoác quân nhu xanh thẫm lặng lẽ hòa mình vào bóng tối.
Tùng Bách đứng đó, hai tay đút sâu vào túi áo khoác. Nghe tiếng khóc nghẹn ngào vang ra từ hiên nhà tập thể, hàng lông mày của anh khẽ nhíu lại, nhưng ánh mắt lại trở nên tĩnh lặng và mềm mại lạ thường.
Anh không bước tới dỗ dành. Anh biết, cô gái nhỏ bé ấy cần được khóc để xả hết những tủi hờn chất chứa trong lòng.
Đợi đến khi tiếng khóc thưa dần, chỉ còn lại tiếng sụt sịt, Tùng Bách mới kéo cao cổ áo, xoay người sải bước chìm vào màn sương, trở về đồn.