Nửa tháng sau khi lên núi, tổ gánh nước đổi ca làm việc - thay vì buổi sáng, giờ chuyển sang tưới nước buổi chiều muộn, gần lúc mặt trời lặn. Đường Nhất Phàm giải thích, mùa này trời hanh, tưới chiều muộn cây đỡ mất nước hơn tưới sáng.
Hôm đó, Vương Đạc cũng bị điều sang tổ gánh nước, thay cho một người trong tổ bị cảm không dậy nổi. Anh ta không quen việc, đi đứng hậu đậu, mấy lần suýt làm đổ xô nước.
"Cẩn thận chút." Đường Nhất Phàm nhắc, giọng không vui.
"Biết rồi, biết rồi." Vương Đạc đáp, có phần bất cần, tiếp tục xách xô đi nhanh hơn để tỏ ra mình không chậm chạp.
Đến gần luống Mặc Thảo - luống cây lá đen lão Cần chăm kỹ nhất vườn - Vương Đạc bước qua khoảng đất hẹp giữa hai luống, vai va phải một cành cây nhô ra từ luống bên cạnh, loạng choạng, xô nước trên tay đổ ụp xuống ngay giữa luống Mặc Thảo.
Không phải một chút nước tưới bình thường. Cả một xô, đổ dồn vào đúng ba gốc cây liền nhau.
"Chết rồi." Vương Đạc đứng sững, nhìn vũng nước đang ngấm dần vào đất.
Trần Vũ đang tưới ở luống gần đó, nghe tiếng động, chạy lại. Nhìn ba gốc Mặc Thảo ngập nước, hắn nhớ lại lời Đường Nhất Phàm hôm đầu tiên - tưới nhiều nó úng rễ, chết hết. Nhưng đó là nói về Huyền Linh thảo, hắn không biết Mặc Thảo có giống vậy không.
"Múc bớt ra, nhanh." Đường Nhất Phàm chạy tới, quỳ xuống, dùng tay hớt bớt nước đọng quanh gốc cây, giọng gấp gáp hiếm thấy.
Trần Vũ và Vương Đạc cùng làm theo, nhưng đất đã ngấm nước, không thể hớt lại được nhiều. Ba người loay hoay một lúc, tới khi lão Cần - nghe động tĩnh từ đầu vườn - chạy tới, nhìn cảnh tượng trước mặt, gương mặt trầm hẳn xuống.
Ông ta không quát tháo. Chỉ đứng nhìn ba gốc cây ngập nước một lúc lâu, rồi thở ra.
"Ai làm?"
Vương Đạc im lặng. Trần Vũ nhìn anh ta, rồi nhìn lão Cần.
"Con làm đổ, không cố ý." Vương Đạc cuối cùng cũng lên tiếng, giọng nhỏ hơn hẳn mọi khi.
Lão Cần không nói gì thêm, quỳ xuống bên luống cây, kiểm tra từng gốc, dùng tay nhẹ nhàng vun lại đất, cố gắng giữ cho nước không ngấm sâu thêm. Động tác của ông chậm rãi, cẩn thận, không giống người đang tức giận, nhưng cũng không có vẻ gì là dễ dàng bỏ qua.
"Mặc Thảo mỗi năm sống được vài gốc là may." Ông nói, không nhìn ai cụ thể, như đang nói với chính mình. "Ba gốc này ta trồng từ đầu xuân, giờ chưa chắc sống nổi."
Không ai trong ba người dám nói gì thêm.
Chuyện được báo lên Chu quản sự ngay tối đó. Trần Vũ không có mặt khi Vương Đạc bị gọi lên, nhưng tối về phòng, thấy anh ta ngồi im một góc, không nói năng gì như thường lệ.
"Sao rồi?" Hạ Vũ hỏi, rón rén.
"Trừ nửa tháng công điểm." Vương Đạc đáp, giọng cộc lốc. "Với lại phải qua vườn dược phụ lão Cần một tháng, ngoài giờ tạp dịch thường."
"Nặng vậy?"
"Ba gốc Mặc Thảo, lão Cần nói giá trị bằng cả tháng dược liệu của cả viện." Vương Đạc cắn răng, không nhìn ai. "Ta không biết nó quý vậy."
Trần Vũ ngồi xuống giường mình, không nói gì. Hắn nhớ lại lúc ở hiện trường, mình cũng có mặt, cũng loay hoay hớt nước cùng, nhưng không bị gọi lên, không bị phạt gì.
"Ngươi không bị sao?" Vương Đạc bất chợt hỏi, có chút gì đó như trách móc trong giọng.
"Không." Trần Vũ đáp thật. "Ta không làm đổ."
"Nhưng ngươi cũng ở gần đó. Sao chỉ mình ta bị?"
Trần Vũ không biết trả lời sao cho phải. Hắn không đổ nước, không có lỗi trực tiếp, nhưng câu hỏi của Vương Đạc khiến hắn khó chịu một cách mơ hồ - như thể mình đang vô tình đứng ở phía an toàn trong khi người khác gánh chịu hậu quả.
"Ta không biết." Cuối cùng hắn chỉ nói vậy.
Vương Đạc không nói thêm, nằm xuống, quay mặt vào tường. Tần Kỳ Sơn, từ đầu tới giờ không góp lời, lặng lẽ tắt đèn dầu, để cả phòng chìm vào bóng tối.
Vài ngày sau, Trần Vũ tình cờ gặp lão Cần ở vườn dược khi đi tưới nước một mình - Vương Đạc giờ phải làm riêng, không còn theo tổ chung nữa.
"Ba gốc đó sao rồi?" Hắn hỏi, không chắc có nên hỏi hay không.
"Chết một, sống hai." Lão Cần đáp, giọng không còn nặng nề như hôm trước, nhưng cũng không nhẹ nhõm. "Coi như may."
"Con đó không cố ý."
"Ta biết." Lão Cần gật đầu, tiếp tục công việc. "Nhưng cố ý hay không, cây vẫn chết. Ở đây, hậu quả không phân biệt là ngươi cố ý hay vô tình."
Trần Vũ im lặng, nghĩ tới câu nói đó. Hắn nhớ lại đêm giao tranh với gã tán tu ở thôn Đạo Mục, nhớ tới việc mình đã phải rời thôn vì sợ liên lụy tới gia đình. Có lẽ, đây cũng là một dạng bài học tương tự, chỉ khác quy mô.
"Ông không trách nó nhiều à?"
"Trách để làm gì." Lão Cần nhún vai. "Nó đã bị phạt, đã học được bài học của nó. Ta trách thêm cũng không cứu được gốc cây đã chết."
Trần Vũ không hỏi thêm, tiếp tục công việc của mình. Nhưng câu chuyện hôm đó cứ lởn vởn trong đầu hắn suốt mấy ngày sau - về việc một sai lầm nhỏ, dù không cố ý, vẫn để lại hậu quả thật, và về việc đứng gần một sai lầm không đồng nghĩa với việc phải gánh chịu nó, nhưng cũng không có nghĩa là hoàn toàn vô can.
Vương Đạc, sau chuyện đó, ít nói hơn hẳn trong phòng, không còn khoe khoang chuyện chữ sáng như trước. Trần Vũ không biết nên nói gì để làm dịu bầu không khí, nên cũng không nói gì, chỉ để mọi thứ tự trôi qua theo thời gian.