Q2·Ch.6: Khẩu khí Đế vương, tâm tính Hoàng tử

Giờ Thìn vừa điểm, trong Sử Văn Quán, các quan văn quan võ lần lượt chỉnh trang y phục, đội mũ cho ngay ngắn, hai tay nâng hốt khép sát trước ngực theo đúng nghi lễ. Một viên hoạn quan dáng người nhỏ thó bước vào, cất tiếng truyền vang như sóng cuộn: "Bệ hạ truyền các quan vào Long Thiên Cung, sẵn sàng thiết triều!"
Ngô Tuấn và Bá Định đã đứng đợi từ trước. Hai vị, một là Thái Sư, một là Thái Úy, cùng mang hàm Chính Nhất Phẩm, địa vị tôn quý bậc nhất triều đình, nghiễm nhiên dẫn đầu bốn hàng bá quan. Văn bên phải, võ bên trái, bước chân đều tăm tắp, nghe tựa chỉ có một người đang đi. Đoàn người xuyên qua Thiên Điện, Kính Điện rồi dừng trước cổng Long Thiên Cung chờ hoạn quan vào bẩm.
Trời hôm ấy xám xịt, lất phất mưa phùn. Ngô Tuấn quay sang Bá Định, thấy vị Thái Sư vẫn lạnh nhạt, mắt dán vào cuốn kinh thư, chẳng buồn liếc ai, bèn cất lời trêu: "Bầu trời hôm nay thật xấu xí, phải chăng, Định đại nhân?"
"Trời nắng trời mưa vốn là chuyện không ai đoán nổi, càng không ai quản được!" Bá Định đáp, giọng điềm nhiên. "Tuấn đại nhân quản người còn chưa xong, nay lại muốn quản cả trời hay sao?"
Ngô Tuấn bật cười: "Hóa ra đại nhân chẳng ốm đau gì, tai vẫn nghe, miệng vẫn nói rành rọt thế kia. Tôi cứ lo ngài mang bệnh nặng, lát nữa vào yết kiến Bệ hạ thì phiền lắm."
"Đa tạ Tuấn đại nhân quan tâm. Tôi vốn trọng quy củ, thân thể không yên ắt tự biết cáo lui. Huống chi tai mắt tôi cũng biết điều, việc nên nghe nên thấy thì nghe thấy, những thứ dư thừa tự khắc chẳng lọt vào." Nói xong Bá Định liếc ông một cái đầy khinh thị rồi thôi.
Cách đó hai hàng, Ôn Dương Châu đứng lặng, lòng bứt rứt, vô thức gõ khẽ lên thành hốt ngà. Một ngày Bệ hạ chưa ban chiếu cho hôn sự của công chúa An Huy, Ôn gia vẫn như chiếc bàn thiếu một chân, chông chênh chẳng yên.
"Châu đại nhân coi chừng làm vỡ hốt ngà." Tào Văn Vệ, Đại Lý Tự Khanh, đứng bên nhắc khẽ. "Ngài là Đô Ngự Sử hàm Chánh Tam Phẩm, hốt mà sứt mẻ thì Bệ hạ trách phạt biết làm sao."
Dương Châu giật mình, gượng cười: "Ta thất lễ. Chẳng qua hương trà hoa lài từ áo Vệ đại nhân thơm quá, khiến ta ngây ngất như say rượu."
Rồi ông nhìn về phía Tào Đức Huy, con trai Văn Vệ, vừa đỗ làm Đông Các Học Sĩ, mà khen: "Ai cũng biết ngài và phu nhân mặn nồng gần hai mươi năm vẫn như thuở đầu, lại có công tử tài giỏi, ta thật lòng ghen tị."
Gương mặt Văn Vệ thoáng trầm xuống: "Con trai thì đã yên, chỉ còn đứa con gái, năm nay mười bảy mà vẫn chưa gả được, cũng hơi phiền lòng. Nhà đến hỏi chẳng thiếu, song ta dò kỹ thì thấy họ đều có ý đồ chẳng tốt, công tử thì trăng hoa, kẻ lại lười biếng, chẳng hứa hẹn tiền đồ."
Dương Châu nghe vậy, trong bụng nghi hoặc, tên Văn Vệ vốn là con cáo già, nào phải hạng cha lo cho con đến thế, chẳng qua chưa tìm được mối đủ sức trợ lực cho quyền thế mình.
Dương Châu hạ giọng từ tốn muốn do hỏi thêm: "Ta nghe nói nửa năm trước hôn sự của lệnh ái đã định với nhà Từ Đức Hiên đại nhân, sao về sau lặng tăm? Chuyện trong cung đồn nhanh lắm, nếu không thật thì ta chỉ sợ ảnh hưởng đến thanh danh lệnh ái."
Văn Vệ gượng gạo, cười trừ: "Chỉ là tin đồn thôi, làm gì có chuyện Từ Đức Hiên nào... Ngài chớ nghe lời nói bậy." Dương Châu thấy thế bèn thôi, nhưng thầm đoán trong nhà họ Tào hẳn đã xảy ra việc chẳng nhỏ.
Lúc ấy, Ngô Tuấn vẫn nhìn về phía cổng cung, một chân khẽ dậm xuống nền, khiến Bá Định nhíu mày khó chịu.
Dương Châu liền lân la đến gần, khúm núm: "Hạ quan nghe nói, mấy tháng trước Bệ hạ đã chuẩn cho Tuấn đại nhân vào cung thăm thân tộc là Nguyên Phi Lệnh bà, chẳng may Lệnh bà lâm bệnh, chẳng hay nay ra sao?"
Ngô Tuấn thoáng sững, không ngờ tin đồn đã lan xa đến vậy. Ông giữ giọng điềm nhiên: "Nguyên Phi Lệnh bà là người đầu ấp tay gối của Bệ hạ. Hôm ấy Bệ hạ vì lo cho Lệnh bà nên không cho ta diện kiến, chỉ triệu Thái y vào chữa trị."
Bốn chữ "đầu ấp tay gối" khiến mặt Bá Định xám lại, gân xanh nổi lên bên thái dương. Ông nhếch môi mỉa: "Nguyên Phi phò tá Bệ hạ trị quốc đêm ngày, được dân tôn như bậc thánh nhân, nay lại ngã bệnh, quả khiến chúng quan lo lắng."
Trương Định thấy Ngô Tuấn thoáng vẻ không vui, liền cố gằng chuyển hướng: "Tuấn đại nhân chuyên cần nổi tiếng, nay nghe cáo quan năm ngày, chẳng hay có phải tinh thần không khỏe?"
"Thân người cũng da thịt cả thôi, ta đâu có thần thông như Định đại nhân, tự bỏ được mọi chuyện dư thừa, nên khó tránh lúc hoa mắt ù tai," Ngô Tuấn thong thả đáp. "Ta xin nghỉ vài ngày, về thôn quê hưởng cảnh thái bình của Bệ hạ, ngồi câu cá cho an nhàn." Lời ấy khiến đôi mày Bá Định nhíu sát lại.
Dương Châu vội nhẹ giọng bợ đỡ: "Đại nhân vất vả vì quân lược đã lâu, nếu không chê, nhà hạ quan có hai con tuấn mã, xin dâng ngài để kéo xe, đường xa đỡ nhọc."
"Đại nhân có lòng chu đáo thế, ta vốn quen ngựa doanh trại, song xin nhận vậy."
Sắc mặt Dương Châu xám lại. Ấy chỉ là lời xã giao, ai ngờ tên Ngô Tuấn này lại nhận ngay. Hai con tuấn mã vốn là báu vật của họ Ôn, nay lời đã nói giữa chốn đông người, chẳng thể rút lại, ông đành nuốt cục tức trong bụng. Trương Định nghe vậy, đứng sau từ từ đưa hốt lên che miệng nén cười.
Chẳng bao lâu, viên hoạn quan trở ra, truyền: "Đã đến giờ chầu! Các quan vào chính điện khấu kiến Bệ hạ!"
Ngô Tuấn và Bá Định lập tức nghiêm trang, cùng bước vào trước, bá quan theo sau đúng thứ tự phẩm cấp. Hôm ấy là lần đầu Phương Văn Thịnh vào chầu, gương mặt rạng rỡ như đóa hướng dương đón nắng sớm; Tào Đức Huy cũng lần đầu, song lại bình thản, chẳng để lộ cảm xúc.
Chính điện rộng lớn, trần chạm phi long thăng thiên, ngai vàng đặt giữa điện, dát vàng bạc đá quý, bầu trời âm u chỉ kịp ném vào chính điện một vài vầng sáng mờ nhạt, yếu ớt. Phía sau là cánh cửa phủ lụa thêu rồng vàng, nơi Hoàng đế mỗi buổi chầu đều từ hậu điện bước ra.
Chính điện này, bất kể đông hạ, vốn luôn phảng phất hơi lạnh khiến bá quan phải rùng mình khúm núm. Nhưng hôm nay không khí lại ấm lạ thường. Ngô Tuấn lập tức nhận ra hơi nóng tỏa từ phía ngai vàng, dường như có người đặt sẵn bình sưởi dưới gầm ngai, lại phủ gấm nhung đỏ thẫm cho kín. Song mùi khói thoang thoảng vẫn len ra, nào giấu nổi đôi mắt tinh tường của một người cẩn trọng như ông.
---
Cánh cửa thông giữa Hậu Điện và chính điện mở ra, Hoàng đế Nhật Tôn bước ra từng bước chậm rãi. Bá quan đồng loạt quỳ xuống, đồng thanh: "Chúng hạ quan tham kiến Bệ hạ! Vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế!"
Long bào màu vàng thẫm thêu rồng cuộn phủ trên thân hình gầy đi thấy rõ, tà áo kéo lê trên nền gạch bóng loáng, tiếng hài vang trong chính điện tĩnh lặng nghe như từng nhịp trống chậm. Bước chân người nặng nề, một người nhạy bén như Ngô Tuấn đã sớm nhận ra điều khác thường. Nhưng khi an tọa trên ngai vàng, dẫu sắc diện xanh xao hơn ngày thường, dáng ngồi của vị quân vương vẫn vững như núi, tuy bị phong sương bào mòn mà gốc rễ chẳng lay. Ánh mắt người sắc lạnh quét qua hàng bá quan đang phủ phục, chẳng để lộ một kẽ hở nào của sự suy nhược.
"Các khanh bình thân, an vị!"
Bá quan đứng dậy đều tăm tắp. Nghi thức ấy lặp lại mỗi ngày, chẳng ai dám sai một nhịp, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng đủ thành trò cười cho đồng liêu, nặng hơn là chuốc tội khi quân. Riêng ba vị tân quan lần đầu vào chầu là Phương Văn Thịnh, Trần Minh Dũng và Tào Đức Huy, dáng đứng còn cứng đờ, tay nắm hốt đến trắng bệch, mắt chỉ dám nhìn xuống mũi hài của mình.
---
Giữa điện, hương án đã bày sẵn, khói Ta nghi ngút bay lên như dải lụa mỏng. Ba vị tân quan được viên hoạn quan dẫn ra đứng trước án, ai nấy rửa tay, chỉnh lại mũ áo, chờ giờ làm lễ. Một viên quan Bộ Lễ, mặc triều phục chỉnh tề, từ hàng văn bước ra, quỳ gối trước thềm rồng, hai tay nâng cao tờ chiếu chỉ cuộn vàng. Tiếng người vang vọng khắp điện, giọng Ta và đều như tiếng chuông:
"Phụng thiên thừa vận, Hoàng đế chiếu viết: Nay xét Phương Văn Thịnh, Trần Minh Dũng, Tào Đức Huy học vấn uyên thâm, đức hạnh đoan chính, thông hiểu việc nước, đáng được trọng dụng. Đặc chuẩn cho nhậm chức trong triều, đứng vào hàng quan chính thức, lấy trung nghĩa làm đầu, giữ chữ liêm làm gốc, chớ phụ ơn tri ngộ của triều đình. Khâm thử!"
Đọc xong, viên quan Bộ Lễ cuộn chiếu chỉ, hai tay nâng lên quá đầu, rồi trao lại cho từng người tân quan đón nhận bằng cả hai tay, cúi lạy tạ ơn. Kế đó, ba người được truyền tiến đến bậc thềm ngai vàng, lạy bốn lạy theo đúng cổ lễ, rồi quỳ xuống thành một hàng ngay ngắn, hai tay chắp hốt trước ngực, ngẩng mặt về phía hương án mà cất lời thề:
"Hạ quan Phương Văn Thịnh, Trần Minh Dũng, Tào Đức Huy, nguyện một lòng trung với Đại Việt, hết lòng phò tá Bệ hạ, giữ gìn xã tắc, trọn đời không dám phản bội. Nếu trái lời thề, xin trời đất chứng giám, thần linh trừng phạt!"
Giọng Văn Thịnh còn run, Minh Dũng dứt khoát, Đức Huy điềm tĩnh, ba giọng khác nhau mà hòa chung giữa điện vang như một. Nhật Tôn khẽ gật đầu, ánh mắt dịu đi đôi phần, song giọng vẫn nghiêm nghị: "Nói thì dễ, giữ trọn lời thề suốt một đời làm quan mới khó. Ta chỉ mong các ngươi nhớ hai chữ trung nghĩa: trung với xã tắc, nghĩa với bách tính, đừng vì chút lợi nhỏ trước mắt mà đánh mất cái tâm ban đầu. Bãi triều rồi, các ngươi đến Thượng Nghi Cung nhận bổng lộc, lụa là ban thưởng, nghe truyền dạy thêm lễ nghi triều chính."
"Hạ quan tạ ơn Bệ hạ!" Cả ba cúi rạp đầu xuống nền gạch lạnh, trán chạm đất rồi mới dám ngẩng lên, rồi theo đúng lễ nghi lùi ba bước mới dám quay lưng, trở về hàng, dáng vẻ vẫn phảng phất chút bồi hồi.
---
Cùng lúc ấy, ở phía sau mái Long Thiên Cung, hai vị Hoàng tử đang lén tìm lối vào. "Anh Minh! Chờ em với!" Càn Quyết nhỏ giọng gọi khi thấy Kính Minh đã trèo vào được bên trong.
"Suỵt! Thị vệ trông thấy là chết cả đám đấy!" Kính Minh hoảng hốt ra hiệu, tay chỉ chiếc thang tre cũ bám đầy rêu bên vách. Càn Quyết nhìn thấy, bĩu môi, nhưng nghe anh giục đành lấy hai chiếc khăn tay quấn vào bàn tay mà leo. Kính Minh nhìn đứa em ưa sách vở mà thở dài, thầm nghĩ thằng bé này ra chiến trường bụi bặm chẳng biết sống nổi nửa ngày chăng. Cậu chỉ dựa vào từng vách tường là lên tới nơi, còn Càn Quyết có thang vẫn lề mề, vật vã mãi mới bò vào được, thở không ra hơi mà vẫn không quên châm chọc: "Phụ Hoàng mà biết anh rủ rê em trèo vào đây thì anh kiểu gì cũng ăn roi!"
"Không ngờ trong mái Long Thiên Cung lại có căn phòng thế này!"
Kính Minh bịt miệng em: "Đừng nói to, bên dưới khắp nơi là người canh gác." Nhìn cách cậu di chuyển, đủ biết cậu đã không ít lần lên đây.
"Anh cả biết chỗ hay thế này mà giờ mới cho em biết, thật đáng ghét!" Càn Quyết than thở.
"Nếu lần nào cũng phải chờ em leo kiểu thế này thì anh làm sao kịp xem chầu!"
Càng đi sâu càng tối, mùi nấm mốc xộc lên mũi, mạng nhện vướng áo khiến Càn Quyết hoảng kêu lên, bị anh đá nhẹ một cái đành ngoan ngoãn im bặt.
Kính Minh lấy trong người ra cây đèn dầu nhỏ, thành thạo moi chiếc cùi lửa từ trong hốc, rồi nắm tay em kéo đến trước một khe sáng nhỏ, hóa ra chính là mắt con phi long chạm trên trần điện. Bên dưới, bá quan văn võ và Hoàng đế đang thiết triều. "Hóa ra đây là buổi chầu!" Càn Quyết phấn khích.
Mắt rồng ấy được chạm khắc tinh xảo, đôi mắt khoét rỗng nhìn xuống chính điện, thành khe hở tuyệt hảo để dòm xuống mà chẳng ai trông thấy. Kính Minh nhìn quanh một lượt, thấy bụi phủ dày, mạng nhện giăng đầy, mà hốc tường chỗ để đèn dầu và cùi lửa vẫn gọn gàng nguyên chỗ cũ. Nhưng chỉ chốc lát, một luồng gió bất chợt thổi từ phía sau lưng khiến Càn Quyết toát mồ hôi hột. Cậu ngó nghiêng, giơ nến soi quanh, giọng run run: "Anh Minh, chỗ này tối quá, em sợ có ma quỷ gì chăng?"
"Làm gì có. Đây chỉ là chỗ cất đồ cũ bỏ hoang, em đừng nghĩ linh tinh." Kính Minh trấn an, mắt vẫn không rời khe hở.
---
Dưới điện, Ngô Tuấn bước ra khỏi hàng, quỳ xuống bẩm: "Bẩm Bệ hạ, việc lũ quét tại châu Vị Giang, quân của hạ quan đã phối hợp cùng quan tri phủ sở tại, dốc sức sơ tán dân khỏi vùng ngập. May không ai thiệt mạng, song có chừng mấy chục người bị thương. Hạ quan đã cho triệu các thầy thuốc vùng lân cận đến chạy chữa."
Hoàng đế gật đầu hài lòng, sai viên quan chép sử ghi lệnh: từ nay mỗi khi thiên tai, các thầy thuốc vùng bị nạn và lân cận đều phải được triệu tập ứng cứu, tất nhiên vẫn có tiền công, để huy động sức dân.
Bấy giờ Trương Định từ hàng dưới khẽ tâu: "Bẩm Bệ hạ, hạ quan nhớ kho lương thực dự trữ phòng thiên tai đói kém vốn do chính Nguyên Phi Lệnh bà khởi xướng, huy động dân chúng góp công góp của mà thành. Nay tình cảnh cấp bách, có lẽ nên mở kho cứu tế."
Bá Định liền bước ra, quỳ bẩm: "Bẩm Bệ hạ, hạ quan vừa cho kiểm kho, thấy nhiều bao gạo đã có dấu nấm mốc, chuột lại kéo đến cắn phá không ít. Hạ quan đã sai người canh trực ngày đêm nhưng vẫn khó xuể. Nếu cứ tích trữ qua đông, e rằng hao hụt còn nhiều hơn nữa."
Giữa lúc ấy, Ngô Tuấn đang quỳ trước thềm rồng khẽ ngẩng đầu lên. Ánh nến và hương Ta mờ ảo hắt lên gương mặt ông, làm nổi bật làn da trắng như ngọc và đôi mắt trong sâu như nước thu. Nhật Tôn bỗng ngẩn người, chiếc hạt châu trong tay chợt ngừng xoay. Trong thoáng chốc, ông thấy khuôn mặt ấy giống Ỷ Lan đến bảy phần: đôi mày, sống mũi, đường nét thanh cao kiêu hãnh. Rõ ràng hai người chẳng chung huyết thống, mà sao lại giống nhau kỳ lạ đến vậy.
Tiếng các quan bàn về kho lương mỗi lúc một xa dần, mơ hồ như vọng từ đáy nước. Cả chính điện dường như nhòa đi trong màn sương mỏng, chỉ còn gương mặt người ấy rõ nét giữa ánh sáng. Rồi bên tai ông vang lên một giọng nói dịu dàng, ấm áp quen thuộc: "Bệ hạ, kho lương này thiếp muốn dựng lên để dân khỏi đói những năm mất mùa. Người thấy thế nào?" Trước mắt ông, bóng người năm nào ngồi bên án thư, ánh nến lung linh trên mái tóc, đang khẽ mỉm cười ngước nhìn mình. Nhật Tôn như đắm chìm, lòng trào lên nỗi nhớ nhung và ấm áp không sao gọi thành tên, bàn tay trên tay ngai bất giác nới lỏng, môi khẽ mấp máy như muốn đáp lại một câu nói đã bao ngày chưa kịp thốt. Ông chỉ muốn nán lại thêm một chút, dẫu biết đó chẳng phải thật.
"Bệ hạ? Bệ hạ?"
Tiếng gọi của các quan như sợi dây kéo ông trở về. Ảo ảnh tan biến. Trước mắt vẫn là Ngô Tuấn quỳ dưới thềm, vẻ mặt thoáng ngạc nhiên vì ánh nhìn kỳ lạ của quân vương dừng lại nơi mình quá lâu. Ông không hiểu vì sao Bệ hạ lại nhìn mình như vậy, chỉ cúi đầu thật thấp, giấu đi mối nghi hoặc trong lòng. Trước mắt Nhật Tôn giờ vẫn là Ngô Tuấn với vẻ mặt chờ đợi, và chính điện lạnh lẽo, nghiêm trang. Nhật Tôn khẽ hắng giọng, lấy lại phong thái điềm tĩnh, nhưng trong lòng một nỗi chua xót thoáng lướt qua mà không ai nhận ra. Ông tự nhủ chẳng qua là cơn sốt làm mắt hoa, tâm trí lạc lối, rồi siết chặt tay ngai để giữ cho mình tỉnh táo hơn nữa.
"Kho lương trong kinh thành tồn không ít gạo," ông cất giọng, "nếu cứ tích trữ chờ qua mùa đông thì phí của, lại bị chuột ăn mất, chi bằng dùng luôn, vì nay chính lúc cần cứu trợ lũ lụt. Bá Định, ngươi phối hợp với người phủ Vị Châu, cho vận chuyển gạo lên các điểm cứu trợ. Tất nhiên phải bảo đảm chất lượng. Gạo nào người không ăn được thì phát cho các hộ nuôi lợn lớn làm thức ăn chăn nuôi, chớ để phí."
Ông dừng lại, giọng Ta xuống đầy nghiêm khắc: "Hằng năm kinh thành bỏ ra biết bao nhân lực vật lực để trông nom kho gạo. Nếu gạo bị mất mát, hư hỏng, ấy là lỗi của kẻ trông giữ, phải xử thật nghiêm: phạt mười hai trượng và tước chức quan ngay!"
"Hạ quan tuân chỉ!" Bá Định cúi đầu lĩnh mệnh, trong lòng thầm nghĩ lời phạt ấy hẳn cũng dành cho chính mình nếu việc không thành.
Ôn Dương Châu từ phía sau thận trọng tâu thêm: "Bẩm Bệ hạ, nếu vận chuyển lên vùng cao, e phải tốn thêm thời gian kiểm tra từng bao." Hoàng đế nghe vậy, giọng nghiêm hơn, pha chút giận: "Quan phủ, quan huyện trông coi kho gạo kiểu gì vậy? Ngươi cho người kiểm tra kho phía Đông trước. Nếu có gạo không bảo đảm, đem bọn quản kho ra xử tội cho nghiêm!"
"Hạ quan đã rõ!" Ôn Dương Châu run giọng đáp. Mệnh lệnh tuy không lớn tiếng như mọi khi nhưng khí thế đủ khiến bọn quan lại bên dưới không ai dám xem thường.
Ngô Tuấn lại tâu: "Bẩm Bệ hạ, gần đây ở Ung Châu giáp Vị Châu thường có vài tốp quân Tống qua lại. Hạ quan xin tăng quân phòng vệ biên giới, đồng thời cắm cờ Đại Việt tại các nơi còn tranh chấp, cỡ ngang bằng cờ Đại Tống."
"Chuẩn tấu. Họ dùng cờ trắng, ta dùng cờ đen; họ dùng cờ đỏ, ta dùng cờ xanh, để phân định rõ ràng, không để mập mờ cõi bờ."
Hoàng đế lại gọi Trương Định lên, chậm rãi từng lời dặn dò: "Chuyến đi sứ Đại Tống lần này, chắc ngươi cũng đã nghe Ngô Tuấn Đại nhân truyền lệnh rồi!”
“Dạ” Trương Định cung kính, mặc dù đã cố giấu đi niềm phấn khích nhưng giọng nói vẫn có chút run sợ.
“Ta không nói nhiều! Chỉ nhắc lại, chuyến đi này vô cùng quan trọng, lời nói hành vi tuyệt đối không được sai sót. Phương Bắc trọng lễ nghi, nhưng Đại Việt ta cũng chẳng phải nước tùy tiện.”
“Dạ! Thần tuân chỉ, nhất định sẽ quan sát lễ nghi chu toàn, không để Đại Việt ta mất mặt!”
Hoàng đế gật đầu nhẹ, tiếp tục dặn dò: “Sang đó ngươi hãy khéo lấy lòng quan lại địa phương, dò la tin tức. Bọn ấy bề ngoài tựa như trung thần, thực chỉ là phường ưa nịnh bợ. Ngươi có kinh nghiệm ngoại giao, Ta mới tin giao phó."
Nhật Tôn nhìn ra bên ngoài các khung cửa, thấy mặt trời đã lên cao, ông Ta ngâm một hồi rồi mới lên tiêng: “Được rồi! Ta cho phép Trương Định rời buổi chầu sớm để đến Lễ Bộ nhận áo đại sứ, học hỏi lễ nghi.Mấy thứ cống phẩm chắc ngươi đã xem qua, đặc biệt có bức tượng rồng gỗ được các nghệ nhân hàng đầu chế tác, trên đường đi ngươi phải đặc biệt chú ý. Chỉ một vết xước thôi cũng có thể sứt mẻ tỉnh bang giao hai Nước.”
"Dạ! Hạ quan in nghe theo thánh chỉ của Bệ hạ. Hạ quan cáo lui!" Trương Định cúi đầu lui xuống.
---
Dưới kia, tiếng các quan tâu bẩm vẫn vọng lên đều đều, trong căn gác tôi tĩnh mịch lại nghe rõ từng chữ.
Kính Minh thì chăm chú lắng nghe, Càn Quyết thfi lại nhìn ngang ngó dọc, cậu ngày càng chắc có người thứ ba trong phòng.
Giữa mùi gỗ mục ẩm mốc phảng phất một mùi cam thảo. "Anh Minh, anh có ngửi thấy mùi gì quen quen không?" cậu nắm chặt áo anh.
"Làm gì có mùi gì!" Kinh Minh cau mày, bực dọc đáp lời.
"Có! Mùi này quen lắm!"
Đúng lúc ấy, một bàn tay bất chợt vỗ mạnh vào vai cậu. Càn Quyết giật bắn, định hét lên thì Kính Minh và người vừa xuất hiện, chính là Càn Đức, đồng thời đưa tay bịt chặt miệng cậu.
Kính Minh ghé sát tai em, giọng gấp gáp: "Suỵt! Dưới kia là buổi chầu của Phụ Hoàng, lộ ra là chết cả đám!" Càn Quyết mắt tròn xoe, ngực phập phồng, gật đầu lia lịa.
Càn Quyết còn định hỏi, nhưng Kính Minh đã đưa ngón tay lên môi, ra hiệu cho em giữ im lặng. Càn Đức chẳng nói chẳng rằng.
Kính Minh liếc nhìn em, hỏi nhỏ: “Em lên đây từ khi nào!?”
Càn Đức chỉ nhếch mép cười, không hồi đáp, lặng lẽ ngồi xuống bên cạnh hai anh em, cùng ghé mắt nhìn xuống chính điện. Kính Minh bối rối, không rõ em đã tìm được lối lên căn gác này từ bao giờ.
---
Dưới điện, Ôn Dương Châu cùng Tào Văn Vệ tiến lên tâu: "Bẩm Bệ hạ, chúng hạ quan đang phối hợp cùng quan lại các phủ Hoàng Giang, Khoái Châu, Đằng Châu, Trường Yên, Đại Hoàng, Hải Thanh, Kiến Xương, hướng dẫn dân chúng khai hoang, canh tác thêm ruộng lúa."
Hoàng đế gật đầu, giọng quyết đoán, từng chữ rành rọt: "Những mảnh đất hoang chưa khai khẩn, giao cả cho từng hộ dân canh tác. Đặt chỉ tiêu cụ thể để các hộ thi đua. Đến mùa gặt, hộ nào đạt năng suất cao nhất sẽ được trọng thưởng, như vậy mới khơi dậy tinh thần hăng hái trong dân."
Dẫu cơn sốt âm ỉ trong người, Nhật Tôn vẫn cắn răng chịu đựng, thỉnh thoảng dưới lớp tay áo long bào lại lén bấu chặt bắp tay, lấy cơn đau nhói giữ đầu óc tỉnh táo, mắt mở to, giữ vẻ cương nghị, chỉ sợ một khoảnh khắc lơi lỏng thôi khí thế bá quan sẽ áp ngược lại mình.
---
Trên căn gác, Càn Quyết vừa nghe vừa thắc mắc, quay sang anh trai: "Anh Minh, sao Phụ Hoàng phải giao đất cho dân tự khai hoang vậy?"
"Một là để huy động sức dân, vì sức triều đình có hạn," Kính Minh thì thầm giải thích. "Hai là kiếm kế sinh nhai cho dân, cho họ công việc ổn định. Một việc mà được cả hai, ấy là nhất cử lưỡng tiện."
Càn Đức nhếch mép cười, ánh mắt vẫn không rời khung cảnh dưới điện: "Ý chỉ ấy chỉ là kế ngắn hạn. Bản chất chỉ là giao đất cho dân cày, đất chẳng phải của họ, nên dân cũng chỉ đi làm thuê. Dẫu có trả công thì vẫn chỉ là một việc làm, nào cống hiến được như trên ruộng của chính mình."
Kính Minh lắc đầu, giọng vẫn ôn hòa: "Em nghĩ chưa thấu đáo rồi. Nhiều địa phương vẫn còn cảnh phép vua thua lệ làng. Nếu giao hẳn đất cho dân, triều đình càng khó kiểm soát, dễ sinh các tù trưởng tự ý thống lĩnh một vùng, hình thành nhiều khu tự trị, quyền lực triều đình vì thế mà yếu đi."
"Muốn nước giàu mạnh thì phải học nhà Tống," Càn Đức đáp ngay, giọng gay gắt hơn. "Phải biết tư hữu hóa một phần tài sản cho dân. Cứ giữ mãi quyền lực trong tay chỉ khiến triều đình chậm chạp, u mê. Người trẻ chúng ta không nên cổ hủ, bảo thủ như vậy."
"Rốt cuộc em vẫn chỉ muốn dùng sức ép mà thôi!" Kính Minh phản bác, cũng chẳng kém phần kiên quyết. "Còn anh chỉ lo giữ cho vững, chứ không lo dân có theo hay không."
"Anh chỉ biết giữ thôi thì đến bao giờ mới đi được xa!" "Học Tống mà bỏ gốc rễ của mình thì chỉ là bắt chước chiếc áo của người, chẳng được cái thân!" Kính Minh đáp.
"Cái gốc rễ ấy mà không biết đổi thì sớm muộn cũng mục!" Càn Đức không chịu nhường nửa lời.
Hai anh em càng lúc càng to tiếng, dẫu cố nén xuống thì thầm vẫn không giấu nổi sự kích động. Mỗi người một lý lẽ, chẳng ai nhường ai, mặt đều đỏ bừng trong ánh đèn dầu leo lét. Càn Quyết ngồi giữa, nhìn qua nhìn lại chẳng hiểu gì, bèn bịt tai mình lại, rồi quay sang véo má cả hai anh. Kính Minh và Càn Đức chịu không nổi, cũng đưa tay véo lại. Một trận ẩu đả bỗng chốc nổ ra, cả căn phòng rung lên dữ dội, thu hút ánh nhìn của quan lại bên dưới.
Rắc!
Một tiếng động khô khốc vang lên. Bức tượng phi long chạm trên trần điện vốn đã cũ kỹ, không chịu nổi sức nặng của ba thân người đang xô đẩy, bất ngờ gãy sập. Cả ba đồng thanh kêu “Á” lên rồi rơi thẳng xuống, kéo theo gỗ vỡ vụn và bụi bay mù mịt, đáp ngay giữa chính điện, trước ngai vàng, giữa bá quan văn võ.
Buổi chầu trang nghiêm bỗng bị cắt ngang. Hoàng đế trợn tròn mắt, gương mặt vốn xanh xao tái thêm vì kinh ngạc, ngay sau đó ửng đỏ, gân xanh nổi trên trán vì phẫn nộ xen lẫn hoảng hốt, môi mấp máy mà không thốt nên lời.
Hoàng đế nhìn xuống ba đứa con của mình, trong đầu thoáng hiện cảnh ba đứa trẻ ngày nhỏ cùng nhau nghịch ngợm giữa sân cung, rồi lập tức gạt phăng đi, nhớ ra mình đang ngự giữa buổi chầu trước mặt bá quan.
Ba vị Hoàng tử nằm chồng lên nhau giữa đống bụi gỗ mục và mảnh tượng rồng vỡ, người lấm lem từ đầu đến chân. Càn Quyết là người đầu tiên ngóc đầu dậy, tóc dựng đứng phủ bụi trắng xóa, ngơ ngác chưa hiểu chuyện gì. Kính Minh lồm cồm bò dậy, hoảng loạn chỉnh lại y phục nhàu nát. Càn Đức bình tĩnh nhất, nhưng sắc mặt cũng trắng bệch, quỳ sụp tại chỗ, chẳng dám ngẩng nhìn Phụ Hoàng.
Ngự tiền thị vệ vội vã rút gươm xông tới, nhưng thấy rõ là ba vị Hoàng tử thì khựng cả lại, không biết nên làm gì. Cả bá quan đồng loạt quay đầu, không ai dám cất tiếng, chính điện chìm trong im lặng ngộp thở, chỉ nghe bụi gỗ còn lả tả rơi qua lỗ hổng toang hoác trên trần. Có vị lão thần đứng gần, nhìn ba cậu bé lấm lem như ba chú mèo con vừa lăn qua đống tro, khóe miệng giật giật như cố nén một tràng cười không đúng lúc, còn Phương Văn Thịnh đứng cuối hàng thì trợn tròn mắt, quên cả giữ dáng nghiêm trang của một tân quan mới nhậm chức.