Trong những năm làm việc cho Hắc Oa, anh đã thấy nhiều sự việc có vẻ tương tự: những cuộc xung đột giữa các gia tộc, những vụ tranh quyền, những mối quan hệ bị cắt đứt bởi lợi ích. Có khi một người trực tiếp gây ra hậu quả, nhưng quyết định của người ấy lại bị đẩy đi bởi những áp lực đã tồn tại từ trước. Có khi nhiều người cùng góp phần tạo nên một tình thế xấu, dù không phải ai cũng có ý gây ra kết cục cuối cùng. Dần dần, anh hiểu một thảm kịch có thể là kết quả của cả một trật tự lợi ích tại địa phương. Một gia tộc nắm quá nhiều tài nguyên có thể khiến người khác thấy bị đe dọa. Một thế lực suy yếu có thể thành mục tiêu cho kẻ muốn mở rộng quyền lực. Những quan hệ giúp người ta cùng tồn tại lúc thái bình có thể nhanh chóng thành gánh nặng khi lợi ích xung đột. Khi những điều ấy chồng chất, một quyết định sai lầm kéo theo những quyết định sai lầm khác, cho đến khi hậu quả vượt khỏi tầm kiểm soát của tất cả. Thế lực càng lớn, sự hiện diện càng dễ bị chú ý; tài nguyên càng nhiều, lòng tham và sự đố kỵ càng dễ bị khơi dậy. Một gia tộc có thể làm nhiều việc tốt cho những người thuộc về mình, nhưng đồng thời khiến người ngoài thấy bị chèn ép. Một người có thể muốn bảo vệ người thân, nhưng cách bảo vệ ấy lại đẩy người khác vào chỗ nguy hiểm. Một quyết định đưa ra để giữ lợi ích của một nhóm có thể trở thành nguyên nhân khiến nhóm khác mất đi những gì họ đã gây dựng. Những điều ấy giúp anh thấy rõ hơn các khả năng có thể đã nằm sau thảm kịch của chi nhánh Chu gia. Nhưng anh không vì thế mà cho rằng mình đã biết toàn bộ sự thật. Anh cũng không dùng những phân tích ấy để xóa trách nhiệm của kẻ trực tiếp gây ra đau khổ. Dù sau hành động của họ có áp lực gì, dù trật tự lợi ích đã góp phần tạo ra tình thế ra sao, người chết cũng không sống lại, và nỗi đau của người còn sống cũng không vì thế mà nhẹ đi. Những người đã chết không thể thành một con số trong bản phân tích. Họ là người thân của anh. Anh vẫn nhớ họ, vẫn nhớ cảm giác mất đi những người ấy, vẫn có lúc nghĩ về chuyện cũ mà trong lòng trào lên một cơn giận không dễ bình ổn.
Chu Bình khép mắt, bàn tay vẫn đặt trên trang giấy. Anh không tha thứ cho những kẻ đã gây ra thảm kịch. Anh cũng không thể nói những người thuộc dòng chính hoàn toàn không có trách nhiệm, vì có những điều anh vẫn chưa biết rõ. Nhưng giờ đây, anh đã phân biệt được giữa việc muốn biết sự thật và việc muốn tìm một người để trút hết oán hận. Hai điều ấy từng hòa làm một trong lòng anh, khiến anh tin chỉ cần tìm ra kẻ thù và đánh bại chúng thì mọi thứ sẽ rõ ràng. Bây giờ anh biết mình không thể chỉ dựa vào cảm giác ấy để phán quyết.
Anh lật sang trang kế. Trên đó không có nhiều chữ: chỉ vài dòng ngắn về một vụ việc đã xử lý từ nhiều năm trước, bên cạnh là những nhận xét bổ sung về sau. Những dòng ấy không viết ra để kết luận ai hoàn toàn đúng, ai hoàn toàn sai; chúng chỉ ghi những gì anh đã xác minh, những điều còn thiếu và những khả năng chưa thể loại trừ. Nhìn chúng, anh chợt nhận ra cuốn sổ đã đổi nhiều đến mức nào. Những trang đầu cố ghi cách sinh tồn. Những trang sau ghi cách quan sát. Còn những trang gần cuối dần thành nơi anh nhắc mình phải cẩn thận với chính những điều mình tin. Anh từng nghĩ hiểu được nguyên nhân là tìm ra người đáng trách nhất. Nhưng thực tế, hiểu nguyên nhân đôi khi chỉ khiến vấn đề rắc rối hơn. Một người có thể chịu áp lực từ nhiều phía mà vẫn phải gánh trách nhiệm cho lựa chọn của mình. Một người có thể bị đặt vào hoàn cảnh khó mà vẫn còn những con đường khác để chọn. Một hệ thống có thể góp phần tạo ra thảm kịch, nhưng điều đó không có nghĩa những người hành động bên trong hệ thống ấy đều vô tội. Không có một kết luận chung nào thay được việc xem xét từng hành động cụ thể.
Anh đặt cuốn sổ xuống, nhìn ra cửa sổ. Anh không còn là kẻ chỉ biết dùng sức mình để tìm đường thoát khỏi khu rừng, cũng không còn là thành viên 137 từng tin chỉ cần không làm giả chứng cứ thì những lựa chọn xuất phát từ thù hận vẫn có thể coi là công việc bình thường. Anh đã trải qua quá nhiều chuyện để tiếp tục tin mình luôn đứng ngoài những sai lầm của con người. Anh biết mình vẫn có thành kiến, vẫn có những người khiến anh khó giữ bình thản, vẫn có những sự việc chỉ cần nghe một cái tên quen là anh đã muốn tìm đến cùng. Điều khác biệt là bây giờ, anh biết những cảm xúc ấy có thể ảnh hưởng đến cách mình nhìn sự việc, và anh không còn cho rằng chỉ cần tin mình đúng thì mọi quyết định sẽ thành đúng. Nếu một ngày anh đủ thông tin để biết rõ hơn thảm kịch năm xưa, anh vẫn có thể chọn trả thù. Anh không cần phủ nhận nỗi hận của mình chỉ để chứng minh đã trưởng thành, cũng không cần giả vờ người đã chết không còn quan trọng, hay rằng hiểu hoàn cảnh kẻ khác thì phải buông mọi đau đớn. Nhưng nếu chọn trả thù, anh muốn biết mình đang làm gì và vì sao làm. Anh không muốn lấy nỗi đau của mình làm lý do để tùy tiện gây thêm đau khổ cho những người không liên quan, không muốn biến mọi người thuộc một gia tộc thành kẻ thù chỉ vì vài người trong đó có hành động đáng trách, càng không muốn phá hủy tất cả những gì nằm trước mắt chỉ để thỏa cảm giác rốt cuộc cũng có người phải trả giá. Bởi anh đã thấy quá nhiều lần những người cho rằng mình đang đòi công bằng lại tiếp tục tạo nên một vòng xung đột mới. Một người mất người thân, tìm cách trả thù kẻ gây ra chuyện ấy. Người bị trả thù lại có những người thân khác, và những người ấy có thể tìm đến kẻ vừa ra tay. Mỗi bên đều có lý do riêng, mất mát riêng, những điều họ cho là không thể bỏ qua. Nhìn từ vị trí từng người, mỗi hành động đều có lời giải thích, nhưng đặt tất cả cạnh nhau, kết quả vẫn có thể là một chuỗi đau khổ không có điểm dừng. Chu Bình không cho rằng hiểu điều ấy thì mọi người sẽ tự nhiên ngừng hận thù. Anh cũng không nghĩ mình có thể đứng ở nơi cao hơn rồi phán xét tất cả những kẻ bị cuốn vào vòng xoáy ấy. Bản thân anh đã từng là một trong số họ, và anh không chắc nếu quay lại thời điểm đó, mình sẽ chọn khác. Nhưng anh đã hiểu một điều. Nhân quả không phải lời tuyên án. Biết được nguyên nhân của một sự việc không có nghĩa là đã thể kết luận tất cả những người liên quan đáng bị trừng phạt hay được tha thứ. Hiểu hoàn cảnh của một người không khiến hành động của người ấy tự nhiên vô tội. Và nhận ra mình đã bị tổn thương cũng không đồng nghĩa với việc mọi hành động sinh ra từ nỗi đau ấy đều chính đáng. Có những món nợ cần được làm rõ. Có những người phải chịu trách nhiệm cho việc mình đã làm. Có những hậu quả không thể đảo ngược, dù kẻ gây ra có hối hận hay không. Anh không biết mình có thể tìm được một đáp án khiến bản thân hoàn toàn thỏa mãn hay không; có lẽ sẽ không bao giờ có. Nhưng anh không còn cần ép thế giới đưa ra một phán quyết đơn giản chỉ để mình có thể tiếp tục bước đi. Anh vẫn có thể hận. Vẫn có thể truy tìm sự thật. Vẫn có thể chọn trả thù nếu một ngày anh cho rằng mình phải làm vậy. Chỉ là anh không còn muốn biến nỗi hận ấy thành lý do để phủ nhận toàn bộ thế giới.
Chu Bình đóng cuốn sổ lại. Đêm đã sâu. Ngoài hành lang, tiếng bước chân thưa dần, nhưng công việc của Hắc Oa vẫn chưa kết thúc. Ở đâu đó, có người đang chờ tin được xác minh, có người chuẩn bị lên đường thực hiện nhiệm vụ mới, có người vừa nhận một manh mối và phải quyết định tiếp tục điều tra hay chuyển cho nhóm khác. Thế giới vẫn vận hành theo cách của nó: những gia tộc vẫn tranh giành lợi ích, những thương đội vẫn đi qua các tuyến đường, những người nắm quyền vẫn đưa quyết định, đôi khi sáng suốt, đôi khi sai, còn kẻ yếu vẫn phải tìm cách sống giữa những thế lực họ không dễ thay đổi. Anh cất cuốn sổ vào ngăn kéo, đặt lá bùa giả bên cạnh rồi đóng lại. Anh thu dọn những tập hồ sơ trên bàn, giữ lại những tài liệu cần xử lý vào sáng hôm sau. Ngày mai sẽ lại có người đến báo cáo, lại có những vấn đề cần giải quyết, những thông tin cần xác minh, những quyết định phải đưa ra khi vẫn còn nhiều điều chưa rõ. Anh không thể giải quyết mọi vấn đề của thế giới, cũng không bảo đảm mọi quyết định của Hắc Oa đều dẫn đến kết quả tốt nhất. Điều anh làm được là giữ tổ chức này vận hành, tiếp tục tìm thông tin, hạn chế những sai lầm có thể tránh và không để những suy đoán chưa kiểm chứng dễ dàng thành kết luận cuối cùng. Anh đứng dậy, tắt ngọn đèn trên bàn. Trong bóng tối, căn phòng yên tĩnh lại.
Anh vẫn là người từng lạc trong rừng, từng tự chế công cụ để sinh tồn, từng bị thương vì thiếu kinh nghiệm, từng bước vào Hắc Oa với những oán hận chưa giải quyết. Những năm tháng sau đó không xóa quá khứ, cũng không biến anh thành người vô cảm. Chúng chỉ khiến anh hiểu rõ hơn rằng không thể đánh giá một con người bằng một hành động, một lời nói hay một kết quả riêng lẻ; cũng không thể vì nhận ra sự phức tạp của thế giới mà xem nhẹ trách nhiệm của từng người. Có người làm điều tốt vì lợi ích của bản thân. Có người gây tổn thất dù ban đầu chỉ muốn giữ những gì mình có. Có người biết rõ mình đang làm sai mà vẫn tiếp tục. Và cũng có người phải quyết định trong một hoàn cảnh mà lựa chọn nào cũng để lại hậu quả. Không ai vì thế thoát khỏi trách nhiệm với hành động của mình, và cũng không phải cứ hiểu một người là phải tha thứ cho người ấy. Anh đã mất nhiều năm mới hiểu điều đó. Anh không dám nói mình tìm ra cách sống đúng đắn nhất, cũng không định lấy những gì đã trải qua để phán xét mọi người. Anh chỉ biết từ nay, đứng trước một sự việc, anh sẽ cố nhìn nhiều hơn một phía; khi đưa ra kết luận, anh sẽ nhớ đến những điều mình chưa biết; khi phải chọn, anh sẽ không tự cho rằng nỗi đau hay lòng tin của mình đủ biến mọi quyết định thành chính nghĩa. Còn chuyện cũ của chi nhánh Chu gia, anh vẫn chưa buông. Những người đã chết vẫn là những người anh muốn ghi nhớ. Những kẻ gây ra thảm kịch vẫn phải chịu trách nhiệm cho việc họ làm. Những câu hỏi chưa có lời đáp vẫn sẽ được anh tìm. Nhưng anh sẽ không vì thế mà phá hủy tất cả những gì nằm trước mắt.
Chu Bình bước ra khỏi phòng, khép cửa lại sau lưng. Phía trước là một hành lang dài dẫn đến những căn phòng nơi các thành viên Hắc Oa đang làm việc, những người mang những con số khác nhau, người đang theo đuổi nhiệm vụ riêng, người biết nhiều hoặc ít về thế giới họ góp phần quan sát. Anh đi qua họ, từng bước một.