Hai mươi vạn quân của Chúc Cửu Âm đến chân dãy núi trước Thiên Môn Quan vào lúc mặt trời đứng bóng, người ngựa phủ bụi đường đến không còn nhận ra màu giáp.
Ông cho dừng quân ở một khúc quanh, cách ải chừng mười dặm, rồi một mình thúc ngựa lên triền đất cao. Ông không cần ống nhòm. Từ đó nhìn ra, cổng thành đá vẫn nằm giữa khe núi như ông còn nhớ, hai tháp canh vẫn đứng ở hai đầu tường. Chỉ có lá cờ trên đỉnh tháp là khác.
Cờ đen. Một con rùa quấn rắn, cuộn mình trong gió.
Chúc Cửu Âm ngồi trên lưng ngựa rất lâu. Gió từ khe núi thổi tạt tà áo ông, mang theo mùi khói đã nguội và thứ mùi ngai ngái của người chết chưa kịp chôn. Ông không thấy cung thủ nào bị treo trên tường, không thấy xác trước cổng, không thấy vết cháy trên tháp. Một cửa ải vừa đổi chủ mà sạch sẽ như thế chỉ có một nghĩa.
Ông lắc đầu, rất chậm, thở ra một hơi dài.
"Chậm một bước." Ông nói với chính mình. "Chỉ chậm có một bước."
Viên phó tướng thúc ngựa lên cạnh, mắt đỏ ngầu vì thiếu ngủ. "Quân sư, chưa chắc đã mất hẳn. Chúng ta cứ đánh lên, giành lại khi chúng chưa kịp đứng vững..."
"Đứng vững rồi." Cửu Âm không quay đầu. "Ngươi nhìn lá cờ kia, treo ngay ngắn, không rách một mép. Kẻ nào vừa đánh xong một trận mà còn dư tay vuốt phẳng lá cờ thì kẻ đó đã ngồi chắc trong thành."
"Nhưng quân ta hai mươi vạn..."
"Hai mươi vạn, vừa đi gấp mấy ngày, chưa có một bữa cơm nóng." Ông ngắt lời, giọng vẫn điềm đạm. "Còn trong kia cũng hai mươi vạn, ăn đủ, ngủ đủ, đứng sau tường đá. Đem quân mệt đánh vào cửa ải của địch là đem máu của chúng ta trải đường cho họ."
Phó tướng cứng họng.
Cửu Âm nhìn lá cờ thêm một lúc nữa. Ông hiểu rõ mình đang nhìn thứ gì: mấy ngày ấy, mỗi canh giờ ông thúc quân đi gấp đều là một canh giờ ông chạy đua với một cánh cổng đã khép từ trước khi ông đến. Chuyện ấy không trách ai được. Ông chỉ không thích cái cảm giác của một người đến buổi tiệc khi đèn đã tắt.
Ông quay ngựa.
"Truyền lệnh. Toàn quân lui về phía Nam, cách Thiên Môn Quan năm mươi dặm, lập trại ở chỗ đất cao bên bờ suối ta đã đi qua hôm qua."
"Lui?" Phó tướng như nghe nhầm. "Quân sư định bỏ ải sao?"
"Không bỏ. Không đánh vội." Ông nhìn thẳng vào viên phó tướng, lần đầu tiên từ lúc dừng ngựa. "Trận này sẽ không kết thúc trong một tuần, cũng không kết thúc trong một tháng. Kẻ nào lấy được ải trong vài ngày mà không đổ một giọt máu thì kẻ đó đang chờ ta hấp tấp. Ta sẽ không cho hắn điều hắn chờ."
Hai mươi vạn quân lùi đi trong im lặng, không trống, không hô. Họ rút theo đường mình vừa đến, và lá cờ đen trên đỉnh tháp nhìn theo họ cho đến khi dãy núi nuốt mất.
Đến chiều hôm sau, trại đã dựng xong ở chỗ đất cao bên bờ suối. Chúc Cửu Âm đi dọc rào cọc, gõ ngón tay lên từng cây, chỉ chỗ này đào thêm hào, chỗ kia dựng thêm tháp canh. Ông cho đặt kho lương ở sau lưng trại, gần đường về Đế Đô, rồi triệu quan coi lương đến, trải bản đồ ra giữa trướng.
"Đường lương từ Đế Đô tới đây chia làm ba tuyến, mỗi tuyến đặt một trạm nghỉ cách nhau mười lăm dặm. Xe nào đi trên đường phải có quân hộ tống, không xe nào được đi một mình." Ngón tay ông gõ lên bản đồ, dừng ở một chỗ. "Mười ngày đầu, số lương dự trữ không được xuống dưới bốn phần. Ta không muốn thấy quân của ta đứng ở đây mà nghĩ đến chuyện đói."
Quan coi lương ghi từng chữ, bút chạy sột soạt trên thẻ tre.
Khi mọi người đã lui, trong trướng chỉ còn lại ngọn đèn và tấm bản đồ. Chúc Cửu Âm đứng một mình rất lâu trước chỗ Thiên Môn Quan được vẽ bằng một vòng mực nhỏ. Ông nhìn nó như nhìn một ván cờ vừa mất đi một quân quan trọng, và đang tính xem nên đi nước kế tiếp thế nào.
"Cộng Công." Ông nói rất khẽ, như gọi tên một người quen. "Ngươi chơi nước này, ta sẽ chơi nước dài."
Ngoài trướng, gió lùa qua hàng cọc mới đóng, mang theo mùi nhựa gỗ và mùi đất mới đào.
Năm vạn quân của Chúc Dung đến trại vào lúc trời sập tối, người ngựa còn thở không ra hơi. Nàng không chờ lính gác báo, đạp tung rèm soái trướng bước vào, Hỏa Thiên Kích còn dính mảng bùn khô vác trên vai.
"Cửu Âm! Nghe ta kể đây!"
Chúc Cửu Âm đang đứng trước tấm bản đồ, hai ngón tay ép lên thái dương, mắt nhắm. Trên án là ba bản kê lương chưa duyệt xong, một chén trà đã nguội ngắt và một mảnh thẻ tre vừa bị bẻ gãy đôi.
"Hai nghìn tinh binh! Mái chèo bọc vải, mỗi người ngậm một thanh gỗ nhỏ! Ta cho thuyền nghiêng về bên phải đúng chỗ gốc cây khô, tránh được xoáy nước. Chỉ một chiếc ở cuối bị quệt phải, ta ném dây kéo nó lại ngay! Rồi một đàn vịt trời bay lên..."
"Chúc Dung."
"...rồi Nhục Thu hỏi 'Hướng nào', nghe nói mặt hắn không đổi, nhưng tay siết chặt chuôi đao! Hai bên gặp nhau ở lối hẹp, ta nói 'Chúc Dung', hắn nói 'Nhục Thu', chỉ thế thôi mà cả hai đã hiểu hết!"
"Chúc Dung."
"Hắn hất bùn vào mặt ta, ta nghiêng đầu né được! Né được đấy! Rồi cả hai cùng lùi một bước, cùng cởi giáp..."
"Im!"
Tiếng quát vang khắp trướng, ngọn đèn rung lên. Hai người lính gác ngoài cửa đồng loạt nhìn nhau rồi đồng loạt nhìn lên trời.
Chúc Dung im thật. Miệng nàng còn há ra giữa chừng một chữ, rồi khép lại, không một tiếng thở.
Lúc ấy Cửu Âm mới mở mắt, quay sang nhìn nàng.
Ông nhìn thấy một người đàn bà tóc bết thành từng lọn, mặt lem luốc bùn và khói, một vệt đen kéo từ khóe mắt xuống tận cằm, Phượng Hoàng Bào nhàu nát, vạt áo còn nguyên mảng bùn khô to bằng cái mâm. Nàng đứng đó, mắt mở to chờ bị mắng thêm, trông chẳng khác gì một đứa trẻ vừa bị bắt quả tang.
Cơn bực trên trán ông chùng xuống một nhịp. Ông xoa thái dương, thở ra một hơi dài, giọng nhẹ đi hẳn.
"Ngươi đi suốt ngày đêm mà đến đây à?"
Nàng chớp mắt, chưa kịp hiểu đã đổi giọng. "...Ừ."
"Năm vạn người cũng vậy?"
"Ừ. Không ai chịu dừng."
"Thôi." Ông phất tay. "Bảo lính dẫn ngươi đi tắm, thay y phục, ăn chút gì đi đã. Người ngợm thế kia ta nhìn không nổi. Việc gì cũng để sau."
"Nhưng ta còn chưa..."
"Sau."
Nàng định cãi, nhưng nhìn gương mặt đầy mệt mỏi của ông, lại thôi. Nàng lầm bầm điều gì đó rồi đi ra. Cửu Âm nhìn theo tấm rèm vừa buông xuống, lắc đầu, rồi lại cúi xuống bản kê lương.
Gần canh hai, nàng quay lại.
Tóc đã được lau khô, búi gọn, mặt sạch bong, người khoác một bộ y phục thường của quân trại thay cho Phượng Hoàng Bào. Bước chân nàng nhẹ hẳn so với lúc xông vào. Trên án đã có một chén trà mới. Cửu Âm vẫn đứng trước bản đồ, đưa lưng về phía cửa.
"Ngồi đi."
Nàng ngồi xuống đối diện, lặng thinh một lúc. Ngọn đèn cháy lách tách. Ngoài kia, tiếng bước chân tuần đêm đi qua rồi xa dần.
"Ngươi muốn kể thì kể đi." Cửu Âm không quay lại. "Nhưng không phải chuyện bùn."
"Không phải." Nàng nói. "Là chuyện của Bệ hạ."
Ông quay người.
"Hôm Người về tới Thái Bình Độ, ta chạy ra khoe công." Mắt nàng nhìn xuống mặt án, giọng thấp hẳn. "Người ngồi trên ngựa im lặng nghe ta, ta cứ tưởng Người đang chăm chú. Ta nói thêm một câu, Người nghiêng đi... rồi trượt xuống yên."
Tay Cửu Âm khựng lại trên mép án.
"Ta đứng đó nhìn thấy mũi tên gãy cắm trên vai Người. Đầu mũi tên vẫn còn nằm trong thịt, nguyên cả đường từ khe núi về tới Thái Bình Độ, Người vẫn ngồi trên lưng ngựa. Người quên mất nó ở đó." Nàng nuốt khan. "Ta vác Người vào trướng, thầy thuốc vừa đặt dao thì Người tỉnh. Người nói Thiên Môn Quan phòng thủ lỏng, có thể đã mất. Người sợ ngươi đến không kịp. Người bảo ta dẫn năm vạn quân đi tiếp ứng, rồi lại ngất."
Cửu Âm không nói gì. Ông ngồi xuống chậm rãi, hai tay đan vào nhau.
"Còn Chung lão?"
"Ở lại giữ Thái Bình Độ. Người dặn thế." Nàng ngập ngừng. "Chung lão cũng một thân thương tích, mà vẫn đứng dựa cột, nói 'lão thần còn thì Thái Bình Độ còn'."
Ánh mắt ông dừng trên ngọn đèn mà như nhìn một thứ rất xa. Cái nhíu mày trên trán không giãn ra, nhưng thứ đang đè lên nó đã đổi thay: từ sự bực dọc của người bị quấy rầy thành thứ nặng nề hơn.
"Vậy ra," ông nói chậm, "Người xuyên khe núi, giữa tên đá, ngực còn cắm mũi tên, mà không nói một lời. Rồi Người ngất trước mặt ngươi, vì ngươi kể chuyện."
"Ta không biết..." Giọng nàng nghẹn lại. "Ta không biết Người bị thương nặng đến thế."
"Ngươi không biết vì Người không muốn ai biết." Ông thở ra. "Người trước giờ vẫn thế."
Chúc Dung cúi đầu, ngón tay vân vê vạt áo. Không ai nói gì một lúc.
Rồi Cửu Âm đứng dậy, bước tới tấm bản đồ, đặt ngón tay lên chỗ Thiên Môn Quan.
"Thiên Môn mất rồi. Ta đến chậm một ngày."
"Mất rồi?" Nàng ngẩng phắt lên. "Vậy Cộng..."
"Cờ Quy Xà đã treo trên tháp." Ông không quay lại. "Chuyện của đệ đệ ngươi, để sau. Giờ ngươi về nghỉ. Ngày mai, ta cần ngươi tỉnh táo."
Nàng đứng dậy, đi đến sát tấm rèm thì ngoái lại.
"Cửu Âm."
"Gì nữa?"
"Ta xin lỗi vì chuyện nói nhiều." Nàng nói nhỏ. "Chuyện bùn thì... vẫn là chuyện hay."
Cửu Âm nhắm mắt, ngón tay lại ép lên thái dương.
"Ra ngoài."
Rèm buông xuống. Trong trướng chỉ còn tiếng đèn lách tách và tiếng bút lại lướt trên thẻ tre.
Chúc Dung không về trại của mình.
Nàng đi dọc rào cọc mới đóng, qua những đống lửa bếp đã tàn, rồi ra bờ suối phía sau trại, nơi nước chảy xiết trên đá cuội và không có lính gác. Nàng ngồi xuống một tảng đá phẳng, hai chân thòng xuống mép nước, nhìn dòng suối đen trôi qua dưới ánh trăng.
Một lúc lâu sau, có tiếng bước chân sau lưng. Nàng không quay lại.
"Ta nói 'để sau'." Giọng Chúc Cửu Âm vang lên, khàn đi vì mấy đêm thiếu ngủ. "Nhưng nghĩ lại, ngươi nên nghe chuyện ấy từ miệng ta, chứ không phải từ miệng một tên lính nào đó."
Ông đứng cách nàng vài bước, không ngồi xuống.
"Chiều nay thám tử báo về. Đạo quân hai mươi vạn lấy Thiên Môn Quan có một chủ soái, và đó là Cộng Công."
Dòng suối vẫn chảy. Chúc Dung không nhúc nhích.
"Hắn dẫn quân từ Huyền Quy Môn đi vòng, không vào Quy Xà Tượng, không dựng một chiếc trại nào. Hắn cho người giả làm dân buôn vào thành, đêm đến mở cổng từ bên trong. Quân giữ ải đầu hàng gần như không đánh." Giọng ông đều đều, như đang đọc một bản kê lương. "Từ hôm nay, Cộng Công là chủ soái bên Huyền Vũ, và Thiên Môn Quan nằm trong tay hắn."
Nàng không hỏi lại. Nàng không kêu lên, cũng không nói Cộng Công không thể nào. Môi nàng khẽ động như muốn gọi một cái tên, rồi lại khép.
Cửu Âm đợi thêm một nhịp. Thấy nàng vẫn im, ông gật đầu rất nhẹ, như thể đó là câu trả lời ông đã đoán trước.
"Ta ở trong trướng." Ông nói. "Khi nào ngươi muốn nói gì thì đến."
Tiếng bước chân đi xa dần, lẫn vào tiếng nước.
Chúc Dung ngồi một mình. Nàng cúi xuống, nhìn mặt nước đen, nhìn vầng trăng vỡ thành từng mảnh trên dòng chảy, rồi chợt nhớ một gốc cây khô nghiêng ra mặt sông. Hai đứa trẻ ngồi cạnh nhau, chân thòng xuống nước, dây câu chưa kịp động. Đứa nhỏ hơn hỏi chỗ nào là xoáy, chỗ nào là cạn, và nàng chỉ tay, bảo bên trái là xoáy, bên phải là cạn.
Đêm trước nàng đã đi qua đúng chỗ ấy, lặng lẽ, mái chèo bọc vải. Nàng chưa từng nghĩ, giữa bao nhiêu thuyền nối đuôi nhau trượt vào nhánh nước ấy, người duy nhất còn nhớ chỗ nào là xoáy, chỗ nào là cạn, lại đang đứng ở bờ bên kia của cuộc chiến này.
Gió thổi lạnh. Nàng không kéo áo lại. Phía Bắc, sau những dãy núi tối, là Thiên Môn Quan, và trên tháp ấy bây giờ có một lá cờ đen đang rũ xuống trong gió.
Nàng ngồi đó, không động đậy, cho đến khi trăng lặn.