Mấy hôm sau, trời mới tờ mờ sáng, sương sớm còn phủ một lớp trắng đục trên mặt nước, Trần Hoài An đã đứng trên bờ đất mới đắp ở mé đông kinh thành. Xa xa phía tây, dãy núi đêm nào còn đen thẫm nay chỉ là một vệt sơn lam nhạt nằm ngang chân trời, mây mỏng vắt qua lưng núi, nhìn lâu lại thấy tựa hồ chẳng xa xôi gì.
Con kênh này chạy dọc sau lưng mấy phường buôn bán, năm nào mưa lớn nước cũng tràn tới bậc cửa nhà dân, Công bộ dâng sớ xin nạo vét, phụ hoàng phê một chữ "chuẩn", rồi giao cho Tam hoàng tử coi sóc từ đầu chí cuối. Từ ngày khởi công tới nay đã hơn hai tháng, sổ vật liệu, sổ nhân công, bản vẽ từng khúc, Hoài An đều tự tay đối chiếu qua, quan viên Công bộ lúc đầu còn dè dặt, về sau đã quen cứ năm ngày lại thấy vị điện hạ này ra tận bờ kênh.
"Bẩm điện hạ, khúc ngoặt này đã vét đủ năm thước, hôm nay có thể kè đá." Viên chủ sự Công bộ cầm sổ bước tới, cung kính nói.
Hoài An chưa nhận sổ, mượn cây sào tre của một dân phu, cắm xuống mép trong khúc ngoặt. Sào ngập quá vạch năm thước một chút thì chạm phải lớp bùn mềm, hắn ấn thêm một cái, thân sào lại lún sâu chừng nửa thước nữa mới chạm đáy cứng.
"Chỗ ngoặt nước xoáy, bùn lắng dày hơn khúc thẳng, lúc các ngươi đo, sào chắc đã dừng ở lớp bùn này." Hoài An rút sào lên, chỉ cho y xem vệt bùn đen bám ngang thân tre. "Vét thêm nửa thước hẵng kè, bằng không mưa xuống một trận, bùn trên lấp đá dưới, sang năm lại phải vét từ đầu."
Viên chủ sự cúi nhìn vệt bùn, sắc mặt khẽ biến, vội dạ một tiếng rồi quay đi gọi đốc công. Hoài An lúc này mới cầm sổ lên, lật tới trang kê đá, lấy bút đánh dấu hai dòng, đá kè chở tới đã đủ, nhưng ngày kè khúc ngoặt phải lùi lại ba hôm, xe chở bùn phải thêm sáu cỗ, nét chữ đi rất nhanh.
Dân phu hai bên bờ lần lượt xuống kênh, tiếng xẻng va đá lách cách nổi lên trong sương. Trước một nếp nhà ven kênh, có bà lão bưng chậu nước ra hắt, thấy Hoài An đứng đó thì lùi vào, nép sau cánh cửa nhìn ra, trên vách đất cạnh cửa còn hằn rõ một vệt nước cũ cao tới đầu gối người.
Hoài An nhìn vệt nước ấy một hồi, trong lòng thầm tính, còn chừng một tháng nữa là xong phần đào, sau đó kè khúc ngoặt, trồng cây giữ đất trên bờ, mùa mưa năm sau nước sẽ không còn tràn vào nhà ai. Phụ hoàng giao việc này cho hắn, việc kế tiếp hẳn cũng sẽ giao cho hắn, cứ thế mười năm, hai mươi năm, Tam hoàng tử sẽ thành một vị vương gia biết việc, được người trong triều kính, được dân ven kênh nhớ mặt, một đời như vậy, nói ra quả thật chẳng có chỗ nào đáng chê.
Hắn khép sổ lại, ngẩng đầu, vệt núi phía tây đã bị nắng sớm xóa nhòa đi quá nửa.
Quá trưa Hoài An mới về cung, vừa bước qua cửa viện đã thấy Trần Hoài Viễn ngồi vắt chân trên lan can dưới hiên, hai thanh kiếm gỗ dựng bên cạnh.
"Tam đệ, tay lành chưa? Ván hôm trước còn nợ ta đó."
"Hổ khẩu mới khép miệng, nhị huynh nỡ lòng sao?"
"Ta nỡ lắm." Hoài Viễn cười nói, ném một thanh kiếm gỗ qua.
Hoài An đưa tay trái bắt lấy, chưa kịp đáp, dưới gốc hòe đầu sân đã có người chậm rãi đi tới, áo bào màu chàm, tay áo còn vương mùi mực, chính là đại huynh Trần Hoài Chương. Thị vệ theo sau bưng một khay trà, đặt xuống bàn đá rồi lui ra ngoài cửa viện.
"Sáng nay ta qua Công bộ, nghe nói có người bắt cả một nha môn đào lại nửa thước bùn." Hoài Chương ngồi xuống, tự rót trà, giọng không nhanh không chậm. "Chủ sự bên ấy than với ta cả nửa chén trà, than xong lại bảo, may mà đo lại."
"Chỗ ngoặt bùn lắng dày, đệ chỉ cắm thêm một cây sào." Hoài An đáp.
"Ta biết." Hoài Chương đẩy một chén trà sang phía em. "Cho nên ta mới tới đây, chẳng phải tới để nghe đệ kể chuyện bùn."
Hoài Viễn liếc Hoài An một cái, nhảy xuống khỏi lan can, cũng ngồi vào bàn đá, thanh kiếm gỗ gác ngang đùi, chẳng còn nhắc tới ván tập nữa.
"Mấy hôm nay đệ đi đâu cũng như đếm bước, nhị đệ nói đệ có tâm sự, còn nói chuyện ấy phải để đệ tự nói." Hoài Chương nhìn em. "Nếu đệ không muốn nói, ta uống xong chén này rồi về."
Hoài An cầm chén trà, nhất thời không uống. Đại huynh từ nhỏ đã như vậy, chưa từng ép ai, nhưng hễ đã ngồi xuống thì ít khi đứng dậy tay không, hắn ngẫm một lát, rốt cuộc vẫn đặt chén xuống.
Hoài An bèn kể, sáng hôm ấy trong khe núi hắn thấy hai người đứng giữa không trung, một đạo bạch quang qua lại như chẳng có gì cản nổi, đêm ấy hắn tới ngự thư phòng hỏi, phụ hoàng nói ngoài kinh thành có một nơi cứ năm năm lại nhận người một lần, kỳ tới là năm sau, kẻ muốn tới phải thử một thứ gọi là linh căn, có thì được ở lại. "Còn có mấy chuyện phụ hoàng dặn, đệ không tiện nói."
Hoài Chương nghe hết, không hỏi tới mấy chuyện kia, chỉ xoay chén trà trong tay một vòng, tựa hồ đang đặt việc này lên bàn cân như mọi việc khác vẫn qua tay huynh.
"Nếu đệ không có thứ gọi là linh căn ấy thì sao?"
"Đường ra ngoài thành, chen giữa một đám người chẳng quen chẳng biết, rồi tay không trở về. Bờ kênh có người coi giúp, triều thần muốn bàn ra tán vào thì ta cũng chặn được mấy câu. Ta chỉ hỏi đệ, về rồi đệ định thế nào? Về rồi còn ngồi yên được nữa không?"
Hoài An chưa kịp đáp, Hoài Viễn đã gõ thanh kiếm gỗ xuống mép bàn một cái.
"Đại huynh hỏi chuyện không có, ta hỏi chuyện có." Hoài Viễn chống cằm, khóe miệng còn cười, ánh mắt lại chẳng cười chút nào. "Đệ thấy người ta đứng trên trời, liền tưởng đường ấy ngày ngày là bay. Lỡ đệ có thật, vào rồi mới biết người ta bắt đệ gánh nước bổ củi mười năm, hoặc thứ người ta dạy chẳng giống chút nào với cái đệ tưởng, đệ tính sao? Lúc ấy muốn về, e là chẳng dễ như ra khỏi cửa viện này đâu."
Hai câu hỏi một trước một sau rơi xuống bàn đá, gió lướt qua tán hòe xanh rậm, mấy cánh hoa hòe trắng ngà rơi xuống mặt trà, chẳng ai đưa tay vớt ra.
Hoài An nhìn hai vị huynh trưởng, trong lòng hiểu rõ, mấy hôm nay chính hắn cũng đã tự hỏi đúng hai câu ấy không biết bao nhiêu lần, chỉ là tự hỏi trong lòng, so với nghe người khác hỏi thẳng vào mặt, rốt cuộc vẫn nhẹ hơn mấy phần.
"Nếu không có thì thôi vậy." Hoài An nói. "Kênh còn đó, việc còn đó, chỉ mong khi ấy đại huynh đừng chê đệ đi một chuyến mất công. Ngồi yên được hay không, đệ không dám nói trước, bất quá đã thử rồi, ít ra cũng biết cửa ấy không mở cho mình, còn hơn cả đời ngồi đây đoán."
Hoài Chương không nói gì, chỉ gật nhẹ đầu một cái.
"Còn nếu được nhận." Hoài An quay sang Hoài Viễn, giọng chậm lại. "Thì học từ đầu. Nhị huynh nhớ ván tập hôm ấy chứ? Đệ thắng huynh một chiêu, tự cho mình cũng đã có chút bản lĩnh, nào ngờ cũng sáng hôm ấy đứng trong khe núi, mới hay tám năm cầm kiếm của đệ, ở trước mặt người ta ngay cả nửa bước cũng không đuổi kịp. Người ta bảo gánh nước thì đệ gánh nước, bảo bổ củi thì đệ bổ củi, những thứ người ta dạy nếu khác với điều đệ tưởng, vậy thì bỏ điều đệ tưởng đi."
Hoài An ngừng một lát, nhìn xuống bàn tay phải đã tháo lớp vải, vết rách nơi hổ khẩu chỉ còn một đường hồng nhạt.
"Còn những hiểm nguy đệ chưa từng thấy, đệ không dám nói chắc mình chịu nổi. Chưa thấy mà đã nói chịu được, đó là nói khoác, hai vị huynh trưởng nghe cũng chẳng tin."
Đêm ấy, Hoài An ngồi một mình trước án thư, mở tờ giấy chép dòng son ra, vuốt phẳng mấy nếp gấp, ngọn đèn bấc soi lên nét chữ hắn chép lại nguyên trang hôm ấy, dòng chữ son nằm gần cuối giấy, dưới ánh đèn trông càng thẫm.
Hắn nhắm mắt lại, trong đầu lập tức hiện ra cảnh sáng hôm ấy, người áo xám chắp tay đứng giữa trời, lão giả áo sẫm lơ lửng cách đó mấy chục trượng, một đạo bạch quang cùng một đạo hắc quang lượn qua khe núi, vách đá cứng như sắt bị chém một vết dài hơn trượng. Lúc ấy hắn chỉ thấy trong ngực nóng lên, muốn đuổi theo, muốn biết người kia làm sao đứng được trên không trung, muốn có được một kiếm như thế.
Nhưng mấy hôm nay đứng ở bờ kênh, ngồi ở sân viện, Hoài An dần nhận ra, nếu chỉ vì một kiếm ấy, hắn ở lại trong cung luyện thêm mười năm, có lẽ chẳng bao giờ bằng, cũng chẳng đến mức không sống nổi. Thứ thật sự khiến hắn trằn trọc lại nằm ở chỗ khác, người ở trong cung này, bất kể văn võ ra sao, cuối cùng đều đi tới một chỗ như nhau, còn người kia, tựa hồ đã đi ra khỏi chỗ ấy một đoạn, hắn muốn biết ra khỏi rồi là thế nào, muốn tự mình sống tới đó xem.
Hoài An mở mắt, nhìn lại dòng son. Vị tổ tiên kia đã đi, đã học, rốt cuộc vẫn trở về tọa hóa, người cùng một đời đã chẳng còn ai, chưa từng có ai hứa với ông sẽ trường sinh, cũng chẳng có ai hứa với hắn. Hắn ngồi lặng rất lâu, ngón tay miết qua mép giấy, cuối cùng vẫn gấp tờ giấy lại theo đúng mấy nếp cũ.
Không ai hứa, thì càng phải tự đi xem.
Sáng hôm sau bãi triều, Hoài An tới ngự thư phòng xin gặp. Thái giám vào bẩm, chẳng bao lâu đã ra dẫn hắn vào, phụ hoàng vẫn ngồi sau án, chồng tấu chương trước mặt đã vơi một nửa.
"Bẩm phụ hoàng, nhi thần đã nghĩ xong." Hoài An hành lễ, đứng thẳng người nói. "Kỳ năm sau, nhi thần muốn đi thử."
Phụ hoàng đặt bút son xuống, chưa đáp ngay, nhìn con một hồi mới hỏi:
"Ngươi muốn đi, là muốn được như người đứng trên trời kia, hay muốn thứ gì?"
"Lúc đầu nhi thần muốn được như người ấy." Hoài An thành thật đáp. "Mấy hôm nay nghĩ lại, thứ nhi thần muốn là sống thêm được một đoạn, vượt qua chỗ mà người trong nhà ta xưa nay đều dừng lại. Phụ hoàng đã nói chẳng ai hứa điều ấy, nhi thần biết, nhi thần vẫn muốn thử."
"Nếu tới đó không có linh căn?"
"Thì nhi thần về, việc ở nhà vẫn làm tiếp." Hoài An dừng một chút, lại nói. "Bởi vậy nhi thần mới xin phụ hoàng sắp lại việc kênh phía đông. Phần đào còn chừng một tháng, nhi thần làm cho xong, còn việc kè đá, trồng cây, rồi coi con kênh qua mùa mưa năm sau, khi ấy nhi thần e đã không có mặt, chi bằng sớm giao cho người khác, kẻo nửa chừng bỏ dở."
Phụ hoàng khẽ hừ một tiếng.
"Còn chưa biết có đi được hay không, đã lo chuyện bỏ dở."
"Đi được hay không, kênh vẫn phải xong."
Lần này phụ hoàng không hừ nữa, ngón tay gõ nhẹ lên mặt án hai cái, hỏi: "Ngươi định giao cho ai?"
"Đại huynh hôm qua đã qua Công bộ, việc bên ấy huynh ấy nắm rõ. Nếu phụ hoàng chuẩn, nhi thần muốn giao cho đại huynh."
"Được. Ngươi tự đi nói với Hoài Chương, viết rõ từng khúc, từng khoản, đừng để nó phải tới hỏi lại Công bộ." Phụ hoàng kéo tấu chương về trước mặt, giọng vẫn bình thản. "Thông báo tới, ta sẽ cho người báo ngươi biết nơi nào, lúc nào. Từ giờ tới đó, việc của ngươi vẫn là việc của ngươi, kiếm vẫn luyện, sách vẫn đọc, đừng để người ta tưởng Tam hoàng tử ngồi đếm ngày."
Hoài An khom người vâng lệnh, đợi thêm một lát, phụ hoàng đã lại cầm bút son, chẳng nói thêm câu nào, cũng chẳng gọi người mang thứ gì ra, hắn bèn hành lễ lui ra.
Về tới thư phòng, Hoài An trải một tờ giấy mới, mài mực, cầm bút viết từng dòng. Khúc ngoặt phía đông vét thêm nửa thước, kè đá sau ba hôm. Bờ kênh trồng cây giữ đất, giống cây và số cây đối lại với sổ Công bộ. Mùa mưa năm sau cắt người coi mấy nếp nhà thấp ven kênh. Sổ vật liệu, sổ nhân công đối tới ngày nào thì ghi rõ ngày ấy.
Viết tới dòng cuối, hắn ngừng bút, nhìn qua song cửa, nắng đầu hạ rọi trên tán hòe ngoài sân, xanh tới chói mắt. Từ giờ tới mùa xuân năm sau còn chừng một năm, Hoài An chấm mực, viết thêm vào cuối tờ giấy một dòng nhỏ: những việc còn lại, phải làm trước khi đi.