Điện Phụng Thiên sáng hôm ấy ngập tràn một bầu không khí u uất và căng thẳng đến mức gã thái giám dâng trà dẫu đã nín thở đến mức hai má tím tái vẫn không dám ho một tiếng. Nắng sớm từ giếng trời chiếu xuống những cột gỗ sam đỏ thắm, soi rõ từng hạt bụi đang lơ lửng giữa không trung. Bá quan chư công hai bên tả hữu đứng ngay ngắn, tay cầm hốt ngọc, đầu cúi thấp, nhưng nhịp thở thì dồn dập như thể sắp bước vào một trận đao thương kiếm bóng.
Ở vị trí đứng đầu triều thần, Tể tướng Lăng Đức Chi chắp tay sau lưng, chòm râu bạc dài đến ngực khẽ rung rung theo từng nhịp đập hân hoan trong lồng ngực. Lão cố nén một nụ cười đắc ý đang chực trào ra trên khóe môi nhăn nheo. Trong đầu lão, kịch bản của buổi triều kiến hôm nay đã được dàn dựng không thể hoàn hảo hơn. Tên tiểu tử Lý Thiên Kỳ, kẻ dám coi trời bằng vung, kẻ đã làm náo loạn từ Dương Châu cho tới kinh kỳ, lần này chắc chắn sẽ phải trả giá bằng cả cái đầu của hắn.
Bản tấu đề thi Đình của Lý Thiên Kỳ vẫn đang nằm trên bàn rồng. Một bản tấu oái ăm, ngông cuồng và vô xỉ tới mức không một kẻ sĩ điên khùng nào trên đời này dám tưởng tượng ra. Đánh thuế bài tiết và độ dài râu tóc của quan viên. Đó không chỉ là sự nhục mạ đối với thánh hiền, mà còn là hành vi khi quân phạm thượng, xé rách toàn bộ thể thống của triều đình ngay trước mặt Đương kim Hoàng đế.
Tể tướng liếc mắt sang bên cạnh, trao đổi một ánh nhìn đầy ẩn ý với Thượng thư Bộ Lễ. Cả hai đều ngầm hiểu rằng, chỉ cần Hoàng đế cất tiếng hỏi, bọn họ sẽ lập tức dâng sớ ép vua hạ lệnh tống giam Lý Thiên Kỳ vào Đại Lý Tự, khép vào tội đại nghịch bất đạo, cắt đầu thị chúng để giữ vững uy nghiêm cho bệ ngọc.
Trên ngai vàng chạm rồng mạ vàng lộng lẫy, Hoàng đế Vĩnh Chiêu vẫn ngồi lặng thinh. Ánh mắt ngài đăm đắm nhìn vào cuộn giấy tuyên thành đang trải rộng trước mặt. Cả điện Phụng Thiên im phăng phắc, tĩnh lặng tới mức người ta có thể nghe thấy tiếng ngọn nến trầm hương đang cháy xè xè ở góc điện.
Ban đầu, chân mày Hoàng đế cau chặt lại. Giữa hàng trăm bài thi của sĩ tử khắp thiên hạ dâng lên, bài nào bài nấy cũng một màu sáo rỗng, hết ca tụng thánh đức lại đến dâng kế sách tăng thuế muối, thu thuế ruộng, vắt giọt mồ hôi cuối cùng của bần nông để lấp đầy kho tàng. Chỉ riêng bài thi này, từng dòng chữ bay bướm như rồng múa phượng múa nhưng nội dung lại thô rác như vôi bột xát vào mắt.
Hoàng đế đọc từng câu, từng chữ. Ngài nhẩm đọc đoạn Lý Thiên Kỳ lập luận rằng những vị đại thần râu dài vai rộng, mỗi ngày ngốn hàng chục cân lương thảo bổng lộc của dân nhưng khi bệ kiến lại chỉ biết gật gùi như chim gõ đỗ, chẳng dâng nổi một kế sách an dân. Kẻ nào ăn lắm thì xả lắm, kẻ nào râu dài thì làm màu nhiều, cho nên thu thuế dựa trên tấc râu và số lần đi ngoài chính là cách công bằng nhất để bắt đám ăn sung mặc sướng phải san sẻ gánh nặng với quốc gia.
Chếch về bên phải ngai vàng, Tể tướng Lăng Đức Chi thấy Hoàng đế chớp mắt liên tục, lồng ngực khẽ phập phồng. Lão nghĩ thầm trong lòng rằng long nhan đã nổi trận đình phong, sát khí của bậc thiên tử đã dâng cao đến đỉnh điểm. Lão không thể chờ đợi thêm được nữa, liền bước ra khỏi hàng ngũ, quỳ rập đầu xuống nền gạch xanh lạnh ngắt, cất giọng xé lòng.
Tâu Bệ hạ, thần xin mạn phép can gián. Tên sĩ tử Lý Thiên Kỳ này cậy chút tài lẻ nghiệt súc, dám đem những lời thô bỉ, dơ dáy của kẻ chợ đao búa dâng lên trước ngai vàng. Bài văn của hắn không có một chút thánh hiền, lại chứa đầy lời lẽ sỉ nhục trăm quan, làm dơ bẩn cả trường thi Đình danh giá. Kẻ này nếu không phanh thây xé xác, không tru di ba họ thì làm sao xoa dịu được sự phẫn nộ của bá quan, làm sao giữ vững được kỷ cương của đại thiên hạ.
Thượng thư Bộ Lễ cũng nhanh chân bước ra, quỳ móp xuống bên cạnh Tể tướng, hùa theo bằng giọng điệu vô cùng bi ai.
Thần đồng mưu với Tể tướng đại nhân. Lời lẽ của Lý Thiên Kỳ là mầm mống của tai họa, là sự coi thường hoàng uy rõ rệt. Xin Bệ hạ ra lệnh cho Võ lâm quân lập tức vặn cổ gã ngông đồ ấy ngay ngoài cửa Phụng Thiên môn.
Đám đại thần phía sau thấy hai vị trụ cột triều đình đã lên tiếng thì lập tức như ong vỡ tổ, đồng loạt quỳ rụp xuống nền đá, tiếng hô xin bệ hạ trảm Lý Thiên Kỳ vang lên như sóng trào, chấn động cả những bức hoành phi dát vàng trên trần điện.
Tể tướng Lăng Đức Chi cúi đầu áp sát mặt đất, khóe miệng nhếch lên một nụ cười tàn nhẫn. Lão tự hỏi Lý Thiên Kỳ lúc này ở ngoài điện có đang run rẩy đến mức đái ra quần hay không.
Thế nhưng, trái ngược hoàn toàn với sự tưởng tượng của đại thần trong triều, Hoàng đế Vĩnh Chiêu không hề nổi giận. Ngài nhìn chằm chằm vào Tể tướng đang quỳ bên dưới, rồi lại nhìn xuống chòm râu dài chạm thắt lưng của lão. Một cơn giật nhẹ xuất hiện ở khóe mắt Hoàng đế, tiếp đó là khóe miệng ngài giật giật.
Hoàng đế ngửa đầu ra sau tựa vào tựa ngai vàng, bất ngờ bộc phát một tiếng cười lớn.
Bốp.
Tiếng vỗ đùi đánh đét vang vọng khắp điện Phụng Thiên, cắt đứt hoàn toàn những tiếng gào khóc giả tạo của đám đại thần. Hoàng đế cười đến mức bờ vai rung lên bần bật, nước mắt chảy ra ở khóe mắt, ngài phải lấy tay lau đi rồi lại tiếp tục cười nghiêng ngả.
Đám quan lại đang quỳ bên dưới hoàn toàn ngơ ngác. Tể tướng Lăng Đức Chi ngẩng đầu lên, tròng mắt suýt chút nữa rơi ra ngoài. Lão hoang mang tột độ, không hiểu vị quân vương trẻ tuổi này bị trúng tà hay là uẫn khuất quá hóa điên.
Trẫm hỏi các khanh, Hoàng đế vừa cười vừa chỉ tay xuống bản tấu, bài văn này thô bỉ ở chỗ nào? Dơ dáy ở chỗ nào? Các khanh chê nó thô bỉ, là vì nó nói đúng vào cái bụng mỡ đầy cao lương mỹ vị của các khanh, hay là vì nó chạm tới chòm râu dài mà các khanh vẫn tốn tiền mua dầu thơm về vuốt ve mỗi ngày?
Tể tướng nghẹn lời, sắc mặt chuyển từ trắng bệch sang tím ngắt.
Bệ hạ, việc này, việc này làm sao có thể coi là kế sách trị quốc. Lão ấp úng.
Sao lại không thể? Hoàng đế thu lại nụ cười, ánh mắt trở nên sắc lẹm như một lưỡi đoản đao tuốt khỏi vỏ, chiếu thẳng vào hàng ngũ quan lại. Các khanh xem, năm ngoái đại hạn ở Giang Nam, trẫm bảo các khanh quyên góp bổng lộc để cứu tế, kẻ thì kêu than nhà nghèo rớt mồng móng, kẻ thì dâng sớ xin giảm thuế cho trang trại riêng. Nhưng hằng ngày các khanh ăn mặc gấm vóc, yến tiệc linh đình, râu tóc chải chuốt mượt mà, xả ra toàn những thứ hao tốn của cải nhân dân. Lý Thiên Kỳ nói không sai chút nào. Quan càng lớn, bổng lộc càng nhiều, nếu không cống hiến được gì cho đất nước thì xả thải ra chỉ làm bẩn thêm giang sơn. Thuế này không thu của dân nghèo, mà thu của chính các khanh. Kế sách này không phải là đạo lý làm giàu cho quốc khố thì là cái gì?
Một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng tất cả các đại thần. Bọn họ lúc này mới bàng hoàng nhận ra, bài thi của Lý Thiên Kỳ không phải là một trò quậy phá vô tri, mà là một đòn mộc mạn kích được thiết kế tinh vi để đánh thẳng vào lòng tham và sự vô dụng của bộ máy quan lại. Và Hoàng đế, người đang muốn tìm một công cụ để chấn chỉnh triều chính hủ bại, đã nắm lấy đòn mộc mạn kích ấy một cách không thể tuyệt vời hơn.
Bài văn này, Hoàng đế đứng dậy, hai tay chắp sau lưng, giọng nói sang sảng vang khắp đại điện, không chỉ là kỳ văn của thế gian, mà còn là một lưỡi dao mổ phanh thói đạo đức giả của đám văn nhân đạo mạo. Kẻ sĩ trong thiên hạ chỉ biết ngâm thơ ca tụng suông, làm sao sánh được với một kẻ dám đem bản thân và cả triều đình ra làm tấm gương phản chiếu sự thật?
Hoàng đế quay sang phía quan Truyền chỉ thái giám, hạ lệnh bằng giọng điệu đinh tai nhức óc.
Hạ chỉ. Kỳ thi Đình năm nay, phong Lý Thiên Kỳ làm Trạng nguyên. Ban áo mũ hoa hồng, cưỡi ngựa dạo phố kinh kỳ ba ngày. Ngay chiều nay, gọi hắn vào điện bệ kiến trẫm.
Tể tướng Lăng Đức Chi như bị một cú đấm ngàn cân nện thẳng vào ngực. Lão choạng vạng, hai mắt hoa lên, suýt chút nữa cắm đầu xuống sàn đá. Toàn bộ bá quan chư công run rẩy như cầy sấy, không ai tin vào tai mình. Một kẻ dùng chuyện bài tiết để làm bài thi Đình, một kẻ dùng từ ngữ thô tục để chế nhạo triều đình, lại vừa trở thành Trạng nguyên của Đại Việt. Đó là trò đùa lớn nhất, cay đắng nhất và nhục nhã nhất trong lịch sử khoa cử từ trước đến nay.
Tâu Bệ hạ, xin Bệ hạ nghĩ lại. Tể tướng run rẩy bò tiến lên mấy bước, giọng nói lạc đi vì uất hận. Trạng nguyên là bộ mặt của sĩ lâm, là tấm gương cho vạn đại sĩ tử. Nếu phong cho một kẻ vô xỉ như Lý Thiên Kỳ, sĩ lâm thiên hạ sẽ cười chê triều đình, danh tiếng của Bệ hạ sẽ bị ô hoen.
Hoàng đế nhếch môi, ánh mắt đầy vẻ giễu cợt nhìn Tể tướng.
Sĩ lâm cười chê? Bọn họ cười chê vì bọn họ không có cái gan và cái tài của Lý Thiên Kỳ. Tể tướng, khanh bớt lo cho sĩ lâm đi, hãy lo giữ chòm râu của khanh cho tốt. Bắt đầu từ tháng sau, trẫm sẽ cân nhắc áp dụng khoản thuế râu tóc của Trạng nguyên đấy.
Lời vừa thốt ra, Tể tướng Lăng Đức Chi cảm thấy một luồng máu nóng xộc thẳng lên não. Lão muốn dập đầu phản đối, nhưng cái nhìn uy áp của Hoàng đế đã đè bẹp mọi sự chống cự. Lão đành nghiến răng đến mức nghe thấy tiếng ken kẹt trong vòm họng, cúi đầu nhận mệnh mà lòng chua xát như nuốt phải vắt chanh thối.
Chưa đầy một canh giờ sau, loa truyền loa tấu vang dội từ cổng Ngọ Môn ra tận đại lộ kinh thành.
Tân khoa Trạng nguyên: Lý Thiên Kỳ, người thành Dương Châu.
Tin tức này lan ra như một trận cuồng phong càn quét qua từng ngõ ngách. Đám sĩ tử quyền quý ở các quán trọ, những kẻ từng cười nhạo Lý Thiên Kỳ là kẻ điên khùng, lập tức chết trân tại chỗ. Mấy kẻ hôm qua còn mạnh miệng cá cược cái đầu của mình rằng Thiên Kỳ sẽ bị tru di ba họ, giờ đây mặt cắt không còn một giọt máu, lén lút lẻn về phòng thu dọn hành lý chạy trốn khỏi kinh thành.
Tại sảnh ngoài Phụng Thiên điện, Lý Thiên Kỳ đang thong dong đứng tựa lưng vào một cột đá, tay cầm một cành liễu nhỏ ngoáy ngoáy lỗ tai. Hắn mặc bộ áo dài sĩ tử đã hơi sờn vai, dáng vẻ rảnh rỗi như thể đang đi dạo chợ cá chứ không phải đang đứng ở chốn hoàng cung nghiêm cẩn.
Khi vị thái giám cầm tờ thánh chỉ dát vàng, rạng rỡ bước ra xướng tên hắn làm Trạng nguyên, Lý Thiên Kỳ không hề vội vàng quỳ xuống nhận lệnh. Hắn chớp chớp mắt, khóe miệng gãi gãi, vẻ mặt không hề có nửa điểm vui mừng hay kinh ngạc, mà ngược lại là một sự ngơ ngác đầy đau khổ.
Cái gì? Trạng nguyên sao?
Lý Thiên Kỳ lầm bầm trong miệng, lòng tự than trời trách đất. Hắn vốn dĩ cố tình viết một bài thi quái đản, thô bỉ đến mức tận cùng là để Hoàng đế nổi giận đánh trượt hắn, hoặc cùng lắm là tống khứ hắn về lại Dương Châu để hắn tiếp tục sống đời tự do tự tại, đi ghẹo cô nàng bán cá mặt rỗ ở đầu ngõ. Nào ngờ đâu gã Hoàng đế này lại có khẩu vị mặn chát đến thế, đọc một bài văn bốc mùi như vậy mà cũng phong hắn làm Trạng nguyên cho bằng được.
Toi rồi. Lần này thì tiêu đời ta rồi. Lý Thiên Kỳ thầm rủa trong đầu. Làm Trạng nguyên thì phải làm quan, làm quan thì phải gò mình vào khuôn thước, hằng ngày phải thức dậy từ năm canh sáng để đi chầu, phải nghe đám già khọm cãi nhau chí chóe. Đúng là gậy ông đập lưng ông, chơi dao có ngày đứt tay.
Thánh chỉ hạ, Lý Thiên Kỳ đành ngửa mặt lên trời than thảm một tiếng trong lòng, rồi lười biếng bước lên phía trước hai bước, chắp tay cúi đầu.
Thần Lý Thiên Kỳ, lĩnh chỉ tạ ơn Bệ hạ. Nhưng thần xin nói trước, râu thần chưa mọc, mà mỗi ngày thần đi ngoài cũng rất đúng giờ, Bệ hạ nhớ miễn thuế cho thần đấy nhé.
Thái giám truyền chỉ nghe xong câu đó thì suýt chút nữa ngã ngửa ra sàn. Lão trợn mắt nhìn tên tân khoa Trạng nguyên vô sỉ nhất lịch sử, tay cầm thánh chỉ mà run lên bần bật.
Sĩ tử các khóa trước khi nhận chỉ Trạng nguyên, kẻ thì khóc lóc thảm thiết vì cảm động, kẻ thì dập đầu đến mức trán chảy máu để tỏ lòng trung thành. Còn tên quái kiệt này, điều đầu tiên hắn quan tâm lại là việc miễn thuế đi ngoài cho bản thân.
Từ trong Phụng Thiên điện, bước chân của bá quan chư công bắt đầu bệ rạc đi ra. Tể tướng Lăng Đức Chi đi đầu tiên. Sắc mặt lão xám xịt như tro tàn, hai mắt đỏ ngầu gân máu.
Khi đi ngang qua Lý Thiên Kỳ, Tể tướng dừng lại. Lão dời ánh mắt độc địa như rắn rết nhìn xoáy vào gương mặt đang cười toe toét của kẻ thù. Khoảng cách giữa hai người chỉ chừng hai bước chân, nhưng sát khí lan tỏa ra lạnh ngắt cả một góc điện.
Lý tiểu tử. Tể tướng gằn từng chữ qua kẽ răng, giọng nói thấp đến mức chỉ có hai người nghe thấy. Ngươi đừng vội mừng rỡ. Đăng cơ Trạng nguyên thì dễ, nhưng giữ được cái đầu trên cổ ở cái chốn kinh thành này lại là chuyện khác. Ngươi dám dùng lời lẽ thô bỉ sỉ nhục triều đình, sỉ nhục lão phu, lão phu thề nếu không dìm chết ngươi trong chậu phân, lão phu không mang họ Lăng nữa.
Lý Thiên Kỳ nghe thấy lời thề độc ấy thì không những không sợ hãi, mà mắt lại sáng lên như vơ được vàng. Hắn tiến lại gần Tể tướng thêm một chút, ghé sát tai lão, thì thầm bằng giọng điệu vô cùng chân thành.
Tể tướng đại nhân chớ nên tức giận mà tổn hại long thể. Râu của ngài dài thế kia, theo như bài thi của thần thì mỗi tháng ngài phải nộp ít nhất năm mươi lượng bạc thuế râu đấy. Hay là thế này, chiều nay thần về quán trọ, thần sẽ dùng Tuyệt Căn Bất Sinh Hoàn mà thần từng bán cho đám hòa thượng chùa Kim Sơn để tặng ngài một hũ. Bôi vào một cái, bảo đảm râu ngài rụng sạch bóng, vừa mát mẻ lại vừa tiết kiệm được năm mươi lượng bạc mỗi tháng. Ngài thấy thần chu đáo không?
Cái gì?
Tể tướng Lăng Đức Chi trố mắt nhìn hắn. Những ký ức về vụ án đám sư thầy chùa Kim Sơn mọc tóc như bờm sư tử từng làm chấn động giới quan lại rầm rộ mấy tháng trước lập tức dâng lên trong đầu lão. Lão nhận ra tên yêu đạo bán thuốc dởm năm đó và gã Trạng nguyên vô sỉ trước mặt này chính là một.
Máu trong người Tể tướng dồn ngược lên đỉnh đầu. Lồng ngực lão phập phồng dữ dội, hơi thở trở nên dồn dập và đứt quãng. Lão giơ một ngón tay run rẩy chỉ vào mặt Lý Thiên Kỳ, môi giật giật muốn chửi nhưng không thốt ra được nửa lời.
Ngươi. ngươi. kẻ vô sỉ.
Mắt Tể tướng đảo ngược tròng trắng, thân hình to lớn sụp xuống như một bức tường đổ. Đám quan lại phía sau hoảng hốt nhào tới đỡ lấy lão.
Tể tướng đại nhân! Tể tướng đại nhân ngất rồi!
Mau gọi Thái y! Tể tướng bị Trạng nguyên làm cho tức giận đến mức trào máu họng rồi!
Tiếng la hò, tiếng chân chạy hỗn loạn làm náo động cả hoàng cung. Đám đại thần cuống cuồng khiêng Tể tướng đi như khiêng một bao tải gạo.
Lý Thiên Kỳ đứng giữa sân điện, tay chắp sau lưng, nhìn theo bóng lưng của đoàn người đang nhốn nháo kia. Hắn chép miệng một cái, lắc đầu thở dài đầy vẻ ngạo mạn và vô sỉ.
Haiz, lòng dạ hẹp hòi như thế mà cũng đòi làm Tể tướng. Mới nhắc đến chuyện cạo râu đã uất hận đến mức ngất xỉu. Xem ra cái triều đình này, từ hôm nay trở đi sẽ vui vẻ lắm đây.
Trời kinh thành hôm ấy nắng vàng rực rỡ. Lý Thiên Kỳ khoác lên mình bộ áo Trạng nguyên đỏ thắm, đầu đội mũ cánh chuồn, chân đi ủng đen. Hắn bước ra khỏi cổng hoàng cung, nơi chiếc xe ngựa dát vàng và đội nhạc lễ đã chờ sẵn để đưa tân khoa Trạng nguyên dạo phố.
Nhìn chiếc mão Trạng nguyên nặng trịch trên đầu, Lý Thiên Kỳ khẽ nhếch môi nụ cười cợt nhả quen thuộc. Hắn biết rằng, cuộc vui thật sự của hắn ở chốn kinh kỳ hủ bại này bây giờ mới chỉ chính thức bắt đầu.