Mặt trời lặn khuất sau những sống núi đá vôi tai mèo nhọn hoắt. Màn đêm đen đặc đổ ụp xuống lòng vực thung lũng, kéo theo làn sương muối buốt giá từ các bãi sú vẹt sà thẳng ra mặt sông. Sương bò chầm chậm trên mặt nước phẳng lặng, nuốt chửng từng thân nứa già, từng mắt lạt mây, và bám chặt vào từng khoảng da thịt trần trụi của bảy con người còn thức.
Chiếc bè tre tời nặng nề trôi theo dòng nước ngầm, lững lờ tựa hồ đứng yên giữa khoảng không gian câm lặng. Tiếng nước vỗ bì bõm vào mạn nứa lọt thỏm giữa lòng hang sâu hun hút, mọi âm vang dội lại đều bị lớp sương dày đặc hấp thụ chỉ sau vài sải tay. Chiếm trọn lòng sàn bè ẩm ướt là cỗ săng gỗ lim tạp, ván gỗ sũng nước nặng như đá tảng dưới đáy suối. Những lá bùa chu sa dán chồng lớp lên nhau bắt đầu bong tróc mép vì ngậm ẩm, rỉ ra vệt mực đỏ quạch bốc mùi ngai ngái của dầu mù u nồng nặc mỗi khi gió ngầm thốc qua khe nắp.
Nguyên Phong và An Nhiên ngồi ở hai góc mũi bè, duy trì khoảng cách vừa đủ để tránh va chạm. Vạt áo đay của Nguyên Phong đẫm sương đêm, dính bết vào da thịt tựa như một lớp da chết lạnh buốt. Khí lạnh ngấm sâu qua lớp vải thô, ép các thớ cơ bắp chân cậu co giật từng nhịp sinh lý rát buốt — phản xạ tự nhiên của một cơ thể đang kiệt quệ trước cái rét thấu tủy của đất Tràng An.
Trần Khắc đứng sừng sững ở đuôi bè, thân hình đồ sộ tựa một pho tượng đá tạc giữa màn sương mờ mịt. Đôi bàn chân to bản dẫm lún thanh nứa già, ông vung cây sào tre đực dài hai trượng cắm phập xuống đáy sông sâu. Lớp bùn nhão óc ách réo lên dưới mũi sào đanh chắc, dòng nước ngầm cuộn xiết xô đẩy mạn thuyền tạo nên lực cản dữ dội. Bả vai quấn xích sắt tỳ mạnh xuống thế đòn bẩy, gân cốt gồng cứng dưới lớp áo đay rách bươm, vết thương rách gân vai từ đêm điện Thái Hòa giật lên từng cơn buốt nhói. Ông nghiến răng ghì chặt thân sào, dùng trọn vẹn sức nặng thân mình gạt toàn bộ cỗ bè tre lách sát vào một vòm đá vôi thấp tè, nơi chi chít những chùm rễ si già buông thõng tựa mái tóc xơ xác của người chết trôi.
Từ thắt lưng, ông rút cuộn dây dù gai bện ba tao buộc sẵn mũi neo sắt ba ngạnh hoen gỉ, vung tay ném mạnh lên gờ đá tai mèo nhô ra mép nước. Cú ném đầu trượt qua lớp rêu trơn tuột, kim loại cọ sát vào đá vôi phát ra tiếng rít chói gắt làm tàn tro trên mặt bè khẽ giật mình. Ông thu dây, dồn trọn lực cánh tay vung lần thứ hai với góc ném dốc hơn.
Phập.
Mũi neo sắt cắn ngập vào một kẽ nứt sâu của vách đá tai mèo. Sợi dây gai căng phựt ra, giật lùi chiếc bè lại nửa thước. Thân nứa chao đảo vài nhịp ngắn ngủi rồi ghìm chặt lại sát vách đá ẩm ướt, nhường chỗ cho tiếng nước rỉ rả luồn dưới lườn bè như tiếng thở dài của dòng sông.
Trần Khắc đứng giữ nguyên tư thế, bàn tay chai sạn ghì chặt tao dây dù gai, cảm nhận lực căng phản hồi để chắc chắn mối neo đã ghim chết vào lòng đá trước khi buông tay. Làn hơi thở trắng đục phả ra từ cánh mũi ông lập tức tan biến vào màn sương quánh đặc.
Đêm gác đầu tiên bắt đầu.
Sương tiếp tục dâng cao, bóp nghẹt từng mét vuông khoảng trống giữa vòm hang và mặt sông đen đặc. Tiếng một con chim ăn đêm rúc lên từng tràng rợn người phía vách đá rồi tắt lịm. Bảy con người trên bè giữ sự im lặng tuyệt đối theo bản năng trận mạc đã ăn sâu vào tủy sống từ những năm tháng chiến loạn triền miên.
Đốm lửa lờ mờ nhen lên trong lòng chiếc lồng ấp bã mía đặt giữa sàn bè — đồ nghề dã chiến quen thuộc của dân chài sông Đáy, dùng ủ than hồng giữ nhiệt mà giấu kín ánh sáng khỏi tầm mắt kẻ thù. Ba Hắc ngồi xổm bên cạnh, thân hình trần trụi bết lớp bùn khô nứt nẻ thành từng vệt mốc trắng dưới ánh than đỏ. Gã dùng que sắt gạt mớ than hồng, trở xâu cá trê mù vừa đâm được dưới ngầm bùn lúc chiều. Từng giọt mỡ cá xèo xèo nhỏ xuống tro nóng, bốc lên làn khói mỏng khét lẹt, tanh nồng mùi bùn lầy bám riết lấy khoang mũi những người xung quanh.
Gã ghé miệng thổi phù một hơi, lật mặt xâu cá sang phía đối diện. Ánh lửa bập bùng soi rõ những nếp nhăn gió bụi trên khuôn mặt sạm đen của gã kình ngư. Lớp bùn trát trên bả vai gã đã khô cứng, nứt toác thành từng mảng mỗi khi gã cử động, để lộ những vết sẹo rạch ngang dọc — dấu tích của những lần vật lộn sinh tử với đá ngầm và xoáy nước dữ. Gã điềm nhiên bóc từng mảng bùn khô ném xuống mặt sàn tre.
Tiếng than bã mía nổ lách tách hòa cùng tiếng sóng vỗ róc rách mạn thuyền, tạo thành thứ âm thanh ru ngủ đơn điệu giữa tử địa.
Ba Hắc bẻ đôi khúc cá nướng cháy sém mép, chìa thẳng về phía Đoàn Thạch đang ngồi tựa lưng vào be tre đối diện:
"Cầm lấy. Lót dạ đi thợ rèn."
Đoàn Thạch nhìn chằm chằm khúc cá, bàn tay to bản cáu bẩn muội than đang siết cán búa chiến bỗng khựng lại. Các đốt ngón tay gã gồ lên trắng bệch. Cơ hàm bạnh ra, giật nhẹ một nhịp rồi đanh lại thành một khối cơ cứng ngắc. Mùi mỡ cá cháy khét lượn lờ trước mũi gã tựa một bàn tay vô hình bóp nghẹt thanh quản từ bên trong. Gã xua vội bàn tay, quay ngoắt mặt sang hướng khác, chối từ bằng một cử chỉ gãy gọn.
Ba Hắc nhún vai, rụt tay lại, điềm nhiên tống cả khúc cá vào miệng nhai rau ráu cả xương xẩu, để lộ hàm răng vàng xỉn ám khói thuốc lào.
Đoàn Thạch rút thanh giũa sắt rỉ giắt ngang đai lưng da bò.
Xoẹt... xoẹt... xoẹt...
Từng nhát giũa nghiến vào lưỡi búa chiến rít lên chát chúa, dằn dỗi, phát ra những tia lửa li ti rơi lả tả xuống sàn tre ướt. Lực miết tay mạnh bạo vượt quá mức cần thiết của một thao tác sửa sang binh khí thông thường. Cuống họng gã nghẹn ứ, cơ ức co rút dữ dội. Mùi khét của mỡ cá cháy vừa xộc vào mũi đã đánh thức cơn ác mộng tàn khốc nhất đời gã: ngọn lửa hỏa khí từng thiêu rụi xưởng rèn quân khí năm nào, nơi tiếng la hét tuyệt vọng của những người thợ bạn bị bóp nghẹt trong lò thiêu mà bên tai trái điếc đặc của gã vĩnh viễn không thể tẩy sạch. Mùi da thịt cháy sém hòa lẫn muội than sắt nung vẫn ám ảnh trong từng tế bào phổi, chỉ chực bùng lên mỗi khi bắt gặp làn khói mỡ động vật cháy khét.
Gã ghì chặt ngón tay cái sần sùi đóng vảy muội than miết dọc theo sống búa mun, rà soát từng vết sứt mẻ cũ trên lưỡi thép đặc mười hai cân. Cơn đau rát từ các vết nứt nẻ trên đầu ngón tay kéo gã thoát khỏi cơn mê sảng quá khứ, cưỡng bức lý trí quay trở về với thực tại khắc nghiệt: sàn bè nứa trơn trượt, màn sương muối cắt da và dòng sông đen ngòm đang rập rình dưới đáy thuyền.
Ba Hắc nhai nốt miếng cá cuối cùng, nuốt trôi cục xương lớn rồi vung tay ném phần đầu cá xuống sông:
"Dân sông nước bọn tao chỉ thờ dòng nước," gã cất giọng khàn đục ném vào màn sương mịt mù. "Đổi ba năm thuế khóa lấy chuyến tải hàng ngầm này. Cập bến an toàn, tao rũ áo về sông."
Cán búa chiến bằng gỗ mun đen bóng trong tay Đoàn Thạch dưới ánh than vẫn trơn lỳ, chưa hề mang một vết khắc nào. Đó là thứ duy nhất trên thân thể gã thợ rèn còn nguyên vẹn, chưa bị những vết sẹo thời cuộc cứa vào.
Ba Hắc dịch người ra xa nửa sải tay, chừa lại khoảng trống tĩnh mịch cho gã thợ rèn gặm nhấm ký ức của riêng mình. Đó là thứ luật ngầm của những kẻ sống nơi đầu sóng ngọn gió: tôn trọng vết thương của bạn đồng hành bằng cách giữ sự im lặng.
Đêm càng khoét sâu vào lòng hang, hơi lạnh càng buốt giá thấu xương. Hạt sương đọng thành từng vảy ẩm bám dầy trên mày gõ chiếc nỏ liên châu của An Nhiên. Dây nỏ ngậm no hơi nước bắt đầu chùng xuống, mép sợi gai bở tơi ra, đe dọa đứt phựt giữa một trận tập kích nếu để mặc qua đêm.
Cô rút cây đoản đao lá lúa dắt bên hông — lưỡi thép rèn nguội dài hai gang tay cong nhẹ tựa phiến lá lúa trổ đòng, chuôi bọc da cá đuối nhám thô giúp bàn tay dầm nước không bị trượt khi vung chém. Lưỡi đao gọt ngọt một nhát dứt khoát, xén bỏ đoạn dây gai bở mép, để lộ lớp lõi chắc chắn bên trong. Cô miết ngón tay dọc rãnh trượt kiểm tra độ căng, bả vai dưới manh áo tơi khẽ giật lên một cơn rùng mình ngắn vì giá rét.
Nguyên Phong ngồi cách đó hai sải tay, bắt trọn cái rùng mình ấy qua khóe mắt. Lồng ngực cậu dấy lên một cảm giác thôi thúc mãnh liệt — bản năng muốn che chở, muốn sẻ chia hơi ấm giữa những con người cùng chung cảnh ngộ. Cậu lặng lẽ lấy một vạt áo đay khô giấu trong nẹp ngực từ chiều, vốc vài hòn than hồng từ lồng ấp của Ba Hắc bỏ vào lòng chiếc gáo dừa khô đục lỗ — dụng cụ dã chiến giữ nhiệt kín đáo của lính thú biên ải. Cậu đẩy nhẹ chiếc gáo dừa trượt trên mặt sàn tre ẩm ướt về phía An Nhiên.
Chiếc gáo dừa lăn nhẹ trên sàn tre, dừng lại cách mũi giày vải xơ tước của An Nhiên đúng nửa tấc. Luồng hơi ấm âm ỉ phả lên qua những lỗ đục tròn, mong manh nhưng đủ làm dịu đi cái buốt giá cắt da đang bám trên lớp vải đay ẩm ướt.
An Nhiên cúi mặt nhìn đốm than đỏ rực trong lòng gáo dừa, khóe mắt sắt đá không hề lay động. Tuyệt đối không một cái nhìn đáp lại, không một tiếng tạ ơn hàm ơn. Cô xòe đôi bàn tay chai sạn chằng chịt sẹo dăm nứa ra phía trước, hơ vội vã trên luồng nhiệt mỏng đúng ba nhịp thở — ba nhịp thở chính xác vừa đủ để các khớp ngón tay cứng đờ vì sương muối giãn ra, bảo đảm sự linh hoạt cơ học cần thiết cho việc bóp cò nỏ.
Vừa tròn ba nhịp thở, cô lập tức thu tay lại giấu vào ống tay áo tơi, dứt khoát đứng dậy. Bằng một cử động êm ru của kẻ săn mồi, cô nhấc báng nỏ liên châu lùi sâu về phía sau góc khuất của cỗ quan tài gỗ lim. Báng nỏ tỳ chắc vào đùi, năm mũi tên bịt đồng Cổ Loa chĩa thẳng ra khoảng sương mù mịt phía trước, sẵn sàng nhả tên trong tích tắc.
Khoảng cách hai sải tay ban đầu giữa hai người lập tức bị nới rộng thành ba sải tay. Một cự ly cảnh giác dã chiến hoàn hảo được tái lập ngay tức khắc.
Nguyên Phong lặng lẽ nhìn chiếc gáo dừa trơ trọi giữa sàn bè, đốm than hồng bên trong lụi dần rồi hóa thành một vốc tro xám. Cậu thấm thía bài học sinh tồn của vùng đầm lầy: kẻ chủ động giữ khoảng cách là kẻ đã quá quen với việc phải tự liếm láp vết thương và tự bảo vệ sinh mạng mình trước cạm bẫy trần thế. Cậu siết chặt cán thương câu liêm giấu dưới đòn khiêng giả, hít sâu một luồng khí lạnh để nén chặt sự hụt hẫng xuống đáy dạ dày.
Chiếc gáo dừa nằm chơ vơ giữa khoảng cách ba sải tay, phân định ranh giới bất khả xâm phạm giữa hai số phận cô độc trên cỗ bè tử địa.
Ở hai đầu bè, Trần Khắc và Lôi Chấn chia nhau canh giữ hai mũi giáp công.
Trần Khắc đứng sừng sững như cột đình ở mũi bè, trảm mã đao cắm ngập mũi xuống sàn nứa, hai tay khoanh chặt trước ngực. Ánh mắt ông đỏ ngầu quét dọc mép nước thượng nguồn, nơi bóng tối dày đặc nhất, biến cả cơ thể thành một lá chắn thép bảo vệ cỗ săng.
Phía đuôi bè, Lôi Chấn ngồi bó gối bên mạn ván, tay cầm chiếc búa nhỏ mỏ chim.
Cốc... cốc... cốc...
Từng nhát búa nện đều đặn, tỉ mỉ nắn lại những mắt xích bung rỉ trên bờ vai giáp mây đan. Tiếng kim loại va đập đục ngầu dội vào vách đá rồi rơi tõm xuống dòng nước chảy xiết. Đó là âm thanh của một hàng tướng đang mài giũa lại sự sinh tồn của chính mình giữa vòng vây ngờ vực.
Trong góc tối sâu nhất của bè, Thầy Mo Bạch lầm rầm tụng những bài Mo Mường cổ, giọng khàn đục tựa đá mòn. Tiếng hạt khuyên đồng trên gậy tầm xích va chạm lách cách... lách cách... rải rác từng âm vang ma mị vào vòm hang. Bàn tay khẳng khiu của lão siết chặt chiếc khánh sừng trâu trước ngực, ngón tay miết đi miết lại lên bề mặt nhẵn bóng tìm kiếm điềm báo của thần linh.
Lôi Chấn liếc nhìn về phía góc tối ấy một thoáng rồi lại cúi đầu, tiếp tục nhịp búa gõ sắt. Cốc... cốc... cốc... Sự hiện diện của nhau được xác nhận qua từng âm thanh cơ học lẻ loi giữa đêm trường.
Bảy cái bóng rải rác quanh cỗ săng lim dán bùa đỏ quạch. Mắt họ nhắm nghiền, nhưng cơ bắp toàn thân gồng cứng trong sự cảnh giác tột độ.
Cách chiếc bè chưa đầy một dặm đường sông xuôi theo dòng chảy ngầm, lớp bùn lầy ven bờ sú vẹt bắt đầu lay chuyển khe khẽ từng đợt sóng ngầm. Những bóng đen mang nhuyễn giáp lót vảy cá tôi dầu đen kịt đang trườn rạp thân mình qua bãi lầy, luồn lách qua những hốc rễ cây ngập mặn với sự uyển chuyển chết chóc của loài bò sát săn mồi. Từng cử động của chúng đều được triệt tiêu hoàn toàn tiếng động, bùn trét kín mặt nạ da thuộc bít chặt mọi hơi thở. Ám tiễn ba ngạnh tẩm độc đã gài chặt vào rãnh nỏ liên châu, đầu ngón tay sắt lạnh đặt hờ lên chốt lẫy, khóa chặt từng khúc quanh của luồng nước Sào Khê.
Chúng bám sát theo vệt dầu mù u rỉ ra từ những lá bùa chu sa dán trên nắp cỗ săng lim, tựa bầy sói đói đang đánh hơi theo dấu máu tươi của con mồi trên tuyết trắng.
Lưới siết tử địa đã bắt đầu khép lại quanh cỗ săng thứ chín mươi chín.
[Chú giải từ vựng Chương 08]
* Sương muối: Lớp hơi ẩm lạnh đóng băng dạng hạt nhỏ, gây buốt rát thấu xương và làm mủ các vết thương hở.
Đoản đao lá lúa (Lạc Việt Đao): Vũ khí cận chiến cổ bản rộng cong nhẹ như lá lúa, chuôi bọc da cá đuối nhám thô chống trơn trượt khi dính nước và máu.
Mày gõ nỏ: Bộ phận lẫy cơ học giải phóng dây cung của nỏ liên châu.
Gáo dừa ủ than: Dụng cụ giữ lửa dã chiến đục lỗ nhỏ thoát nhiệt của lính canh, dùng sưởi ấm mà không để lọt ánh sáng.
Vách đá tai mèo: địa hình đá vôi đặc trưng với những mỏm đá vôi lởm chởm, sắc lẹm như lưỡi cưa.