Rạng sáng không lọt nổi xuống lòng đất. Khúc sông ngầm Đá vôi đặc quánh nuốt trọn cỗ bè tre, che khuất cả cỗ săng lim tạp thứ chín mươi chín nằm lặng im ở giữa.
Tiếng còi xương bắp chân thú đã tắt hẳn sau lưng, bị chặn đứng cùng khúc quanh sương mù nơi Hẻm Vọng Phu khép lại. Chỉ còn một thứ âm thanh duy nhất bám riết lấy năm cái bóng nín thở trên bè: tiếng nước rỏ từ thạch nhũ xuống mặt sông. Tõng... Tõng... Đều đặn, buốt giá, như chiếc đĩa đá ngầm đang đếm từng khắc sinh tồn còn lại của những kẻ trên sông. Giọt nước lạnh buốt rơi trúng vạt áo đay đẫm vệt máu khô của Nguyên Phong, bắn thành những đốm nước li ti trên sàn tre. Gió hút từ vòm hang phía sau thốc tới, phả vào gáy mùi khói mù u cháy dở đắng ngắt và nồng hắc. Hơi lạnh của đá vôi ngấm qua lớp vải đay, bò dọc sống lưng từng người như bàn tay chết đang lần tìm hơi ấm còn sót.
Ở đuôi bè, Nguyên Phong quỳ sụp trên sạp tre. Hai tay cậu vục sâu xuống dòng nước đen lạnh buốt. Bắp đùi trái vừa được rạch mủ hôm qua giật lên từng đợt nhói buốt, cơ thịt co rút bần bật theo nhịp tim đập dồn dập. Cậu không bận tâm đến cơn đau ấy. Ngón tay cậu cắm cúi kỳ cọ lưỡi ngạnh thương câu liêm cán dẻo. Vệt máu đông kẹt cứng trong kẽ thép bám dính như một lớp gỉ sống. Móng tay cậu cào vào đó, bật ra từng vảy nâu sẫm trôi lều bều rồi tan vào dòng nước. Cậu không khóc. Cổ họng khô rang chỉ đẩy lên một tiếng nấc cụt đắng ngắt, tắc nghẹn nửa chừng nơi cuống họng sưng rát vì khói độc.
Phía trước cỗ săng, An Nhiên ngồi thu gối, vành nón rách sụp che nửa khuôn mặt lấm bùn dước. Ngón tay chai sần của cô đẩy ba mũi tên đồng Cổ Loa cuối cùng vào ổ nỏ liên châu. Tạch. Lẫy sắt khép vào ngàm. Mắt cô găm thẳng vào bóng tối húc ngược sau đuôi bè — nơi họ vừa bỏ lại một người. Bóng lưng cô bất động như tạc vào đá vôi. Cự ly phòng thủ ráo hoảnh của người đàn bà đầm lầy chưa từng hạ xuống dù chỉ một tấc, kể cả trong khoảnh khắc này.
Trên mạn tre nghiêng, một chiếc nậm rượu hồ lô mẻ miệng nằm chỏng chơ bên cạnh cây búa nhỏ gõ mắt xích giáp hoen rỉ.
Chỗ ngồi thường ngày của Lôi Chấn, sát mép bè bên trái cỗ săng, giờ đây trống hoác. Lớp lạt mây ở đó còn đẫm vệt nước sông ngầm đục ngầu do chiếc giáp đay của ông vắt ra mỗi khi gác sào. Bốn người còn lại dạt ra mép ngoài, chừa lại khoảng trống ấy. Nó trôi theo bè, không một tiếng động, như một cái xác thứ hai chưa được vớt lên. Mỗi lần bè chòng chành qua ghềnh đá ngầm, khoảng trống ấy lại xô nhẹ về phía cỗ săng rồi dội trở lại, như thể chính con nước cũng đang cố nhắc năm người còn lại nhớ rằng chỗ ngồi kia vẫn chưa có ai được phép ngồi vào.
Bè trượt nhẹ. Mũi lạt mây cà vào bãi đá bồi ngập nước nông, rít lên ken két.
Đoàn Thạch phịch người xuống mặt ván tre, không liếc nhìn ai. Lỗ tai điếc bên trái của ông hướng về phía cỗ săng, mảng sẹo bỏng hỏa ma cũ đỏ lựng lên trong hơi lạnh sông ngầm. Hai bàn tay nứt nẻ cáu muội than bê cán búa chiến gỗ nghiến đặt ngang đùi. Thớ thịt cẳng tay ông giật nhẹ từng đợt — không phải vì hoảng loạn, mà là di chứng ngấm tủy của mấy ngày đêm liên tục đập đá phá đường và quăng quật túi lôi hỏa.
Ông chậm rãi rút từ đai lưng ra một chiếc đục thép ngắn và cây búa thợ rèn nhỏ.
Nguyên Phong ngừng tay kỳ ngạnh thương, ngẩng đầu nhìn sang. Cán gỗ nghiến chát chúa, trơ lỳ trên đùi Đoàn Thạch. Ngay dưới đầu búa tảng nặng trịch, một vạch khuyết cũ đã ăn sâu vào thớ gỗ — vạch đục của Ba Hắc, kẻ đã nát thây dưới cọc sắt ngầm Sào Khê hai ngày trước. Vân gỗ quanh vạch cũ đã sẫm màu mồ hôi tay, bóng lên như mai rùa.
Đoàn Thạch kê lưỡi đục thép song song với vạch cũ, cách đúng một thốn. Ngón cái ông tì lên sống đục, đo khoảng cách bằng cảm giác chứ không cần liếc mắt — bàn tay này đã khoét đủ vạch để nhớ nằm lòng độ rộng của một mạng người. Ông ngồi bất động một nhịp thở dài, mắt nhắm hờ, như đang nhẩm lại gương mặt người sắp được ghi tên lên gỗ lần cuối trước khi hạ búa.
Cộc. Cộc.
Hai nhát nện đanh gọn xé toạc sự tĩnh lặng lòng hang, dội vào vách đá vôi, phóng thẳng vào màng nhĩ những kẻ đang nín thở trên bè. Chấn động từ búa thợ rèn dội ngược qua cán đục, xuyên qua lòng bàn tay, chạy dọc cẳng tay Đoàn Thạch tới tận vai — một cơn tê buốt quen thuộc, gần như dễ chịu, vì ít nhất nó còn là thứ ông có thể cảm được rõ ràng giữa cơn mê muội tang tóc. Vạch khuyết thứ hai lõm sâu vào báng gỗ. Một vệt phôi gỗ nghiến đứt lìa, lăn qua đùi Đoàn Thạch, rớt xuống mạn bè rồi trôi tuột vào dòng nước đen, chìm lỉm vào đáy sâu.
Nguyên Phong nhìn thấy năm ngón tay cáu muội than của Đoàn Thạch khép lại quanh báng gỗ, chậm và chắc như đang đóng một cái đinh cuối cùng. Dù tai trái ông đã câm lặng sau vụ nổ xưởng rèn năm xưa, nhưng từng đốt ngón tay vẫn đón lấy từng nhịp chấn động tàn nhẫn dội ngược từ lưỡi đục trực tiếp vào thớ thịt. Hai vạch khuyết giờ nằm cạnh nhau, cách đều tăm tắp, như hai nấm mộ chung một hàng — thứ duy nhất trên cán búa này biết đếm số người đã chết cho cỗ săng giả.
Không điếu văn. Không tụng niệm. Lễ tang dã chiến của những kẻ mang khế ước chỉ có tiếng cộc cằn của thép phanh gỗ cứng. Một vạch đục đổi lấy mạng một Tả Tướng Quân chết đứng giữa hẻm đá. Đoàn Thạch cất chiếc đục vào túi da, đưa ngón cái sần sùi vuốt qua vạch mới còn xơ gỗ, cảm nhận từng sợi dăm nhỏ cứa vào da chai, rồi từ từ gục đầu xuống cán búa. Hơi thở ông nặng nhọc, kéo dài, như thể đang cố nuốt trở lại thứ gì đang trào lên từ đáy ngực.
Nguyên Phong quay mặt đi, không nhìn thêm. Cậu siết chặt ngón tay quanh cán thương câu liêm cho tới khi khớp xương trắng bệch. Cậu là kẻ trẻ nhất trên bè, và trong khoảnh khắc ấy cậu chợt nhận ra mình đang phải học cách nhìn người lớn gục xuống mà không được phép đỡ lấy họ.
"Còn bao xa nữa thì hết hang?" An Nhiên hỏi, không nhắm vào ai, giọng khô khốc cắt ngang khoảng lặng.
Tất cả không ai nói thêm gì nữa. Đoàn Thạch vẫn cúi đầu trên cán búa, vai còn rung nhẹ. Bè trôi thêm một quãng dài, qua hai khúc quanh, trước khi ông ngẩng phắt lên, như thể câu hỏi vừa mới tới tai. "Còn hai ngày nước." Ông đáp cộc lốc, rồi lại cúi xuống, ngón cái miết lên vạch gỗ mới, không nhìn ai để biết câu trả lời đã trễ mất bao lâu.
Mắt Nguyên Phong lướt một vòng — từ tấm lưng còng của Đoàn Thạch sang khoảng trống nơi Lôi Chấn từng ngồi — rồi cụp xuống, giả vờ bận rộn với lưỡi ngạnh đã sạch từ lâu. Ngón tay cậu miết đi miết lại trên phần thép đã sạch bóng, chỉ để có việc mà làm, chỉ để không phải ngẩng lên nhìn thêm một người lớn nào khác sụp xuống trước mặt mình.
Ở phía đuôi bè, Trần Khắc ngồi tựa lưng vào ván săng lim tạp. Bộ giáp da trâu cốt đồng đầy vết xước tươm máu rũ xuống theo lồng ngực phập phồng nặng trịch. Thanh trảm mã đao tám cân nằm câm lượm dưới sàn tre. Nguyên Phong liếc sang — chỉ một liếc nhanh rồi cúi mặt lại với ngạnh thương, vì cậu biết Hữu Tướng Quân không bao giờ ưa bị kẻ khác nhìn thấy mình suy kiệt.
Nhưng cậu vẫn nhìn thấy.
Bàn tay thô ráp đầy vết chai giáp của Trần Khắc vươn ra, nhặt chiếc nậm rượu hồ lô mẻ miệng của Lôi Chấn lên ngang ngực. Đốt ngón tay ông run lên từng nhịp li ti. Ông mở nút đay, nghiêng tay. Một vệt rượu hoang nồng gắt rỏ xuống ván tre, hòa vào bùn loãng, xộc lên một luồng hơi cay sè lẫn mùi trấu ủ chua. Không rót cho ai. Không khấn một câu.
Ông ngửa cổ, dốc ngược nậm bầu. Ngụm rượu chấu cuối cùng tràn qua cằm, xộc thẳng vào cuống họng khô rát. Vị đắng chát của men lá rừng quyện lẫn dư vị máu tanh còn bám ở khóe miệng ông từ trận Hẻm Vọng Phu, tất cả trôi tuột xuống một lượt. Cổ ông giật lên một cái, như thể vừa nuốt phải một nhát đao đắng ngắt.
Ông không nói. Không nhìn ai để thanh minh, cũng không hé môi tạ tội. Chỉ có bàn tay đang nắm chặt vỏ nậm bỗng siết lại — chậm, đều, như đang bóp nghẹt một thứ gì đó vô hình nằm gọn trong lòng bàn tay. Gân tay ông nổi lên thành từng đường trắng bệch, run bần bật vì lực siết vượt quá sức chịu của một vỏ bầu khô. Nguyên Phong nghe rõ giữa cái tĩnh lặng của lòng hang — rắc. Lớp vỏ bầu hồ lô khô nứt toác trong lòng bàn tay ông. Mảnh vỡ sắc nhọn đâm rách da, rỉ một vệt máu mảnh xuống cổ tay, chảy lẫn vào khe xích sắt, đọng thành giọt rồi nhỏ tõm xuống sàn tre, hòa cùng vệt rượu chưa kịp khô. Trần Khắc không buông. Bàn tay ông ghì chặt đến tứa máu quanh lớp vỏ nứt nham nhở. Ông siết mạnh hơn, như thể cơn đau nơi lòng bàn tay là thứ duy nhất còn kéo ông lại gần với cõi sống, tách ông ra khỏi thứ mặc cảm đang mục ruỗng trong lồng ngực — mặc cảm của kẻ từng có lúc, trong đêm canh gác, ngầm nghi ngờ chính người anh em đã chết đứng thay cả bọn.
Cây búa gõ mắt xích giáp nhỏ của Lôi Chấn vẫn cài nguyên ở thắt lưng ông, từ lúc rời Hẻm Vọng Phu tới giờ chưa một lần được đặt xuống. Nguyên Phong nhìn cán búa cũ mòn ấy cọ vào đai da mỗi khi Trần Khắc thở. Cậu hiểu rằng viên tướng già để mặc nó ở đó, tay luôn vô thức áp chặt vào cán búa bên hông — như thể chỉ cần đặt cây búa ấy xuống, ông sẽ chính thức thừa nhận rằng chủ nhân thật của nó sẽ không bao giờ quay lại đòi.
Mọi người giữ khoảng cách tĩnh lặng. Ai nấy câm bặt. Khoảng cách vài thước tre giữa Trần Khắc và những người còn lại, lúc này, xa như cả một con sông ngầm.
Phía trước, An Nhiên vẫn ngồi quay lưng về phía đuôi bè. Nguyên Phong nhìn thấy mười đầu ngón tay cô áp phẳng lên rãnh gỗ nỏ, không một cái run, như thể đang đếm lại số tên còn lại. Cô không quay đầu lại. Đoàn Thạch cúi đầu sâu hơn xuống cán búa hai vạch khuyết, cố không nhìn thấy vệt máu đang rỉ qua kẽ tay Trần Khắc. Vai ông khẽ run, một cái run rất nhỏ, rất nhanh, rồi tắt hẳn — thứ duy nhất người thợ rèn già cho phép mình lộ ra.
Nguyên Phong lặng lẽ cúi mặt xuống ngạnh thương. Cậu để yên cho Hữu Tướng Quân ngồi một mình với nỗi dằn vặt đang bóp nghẹt lồng ngực. Bàn tay cậu, đang giữ chặt cán thương, chợt nhận ra chính nó cũng đang siết y hệt bàn tay Trần Khắc đằng kia — chỉ khác là ngọn thương câu liêm bằng thép dẻo không thể nứt vỡ dưới những ngón tay cậu.
Trước đây, hễ có ai chảy máu trên bè, Lôi Chấn luôn là kẻ đầu tiên ném dây gai quấn băng sang, không cần ai nhờ. Giờ đây không còn ai làm việc đó nữa. Vết rách trên lòng bàn tay Trần Khắc cứ để mặc rỉ máu, rồi tự khô đóng vảy trong hơi lạnh buốt giá của hang ngầm.
Bè trượt khỏi bãi đá bồi, lách vào đoạn thắt cổ chai của sông ngầm Đá vôi. Vách đá vôi ép sát hai bên mạn bè, lởm chởm như hàm răng quái thú chực nhai nát ván gỗ. Bóng tối trước mặt đặc lại từng lớp, không còn là thứ bóng tối loãng của đoạn hang vừa qua — nó nén chặt, ẩm ướt, như thể cả khối núi đá vôi phía trên đang tì xuống ngực từng người.
Có gì đó trong luồng gió ngầm bắt đầu đổi khác trước cả khi ai kịp gọi tên nó. Hơi lạnh không còn tanh mùi bùn quen thuộc nữa, mà mỏng dần, loãng ra, nhường chỗ cho một thứ hơi ấm áp bất thường hắt ngược từ phía trước — thứ hơi ấm không nên có giữa lòng một con sông ngầm chết chóc. Mặt nước dưới bè cũng đổi màu, từ đen tuyền chuyển sang thứ nâu sẫm lấp lánh váng khoáng, trườn chậm qua từng khe đá như một sinh vật đang thở.
Ở đuôi bè, Thầy Mo Bạch đột ngột mở bừng mắt. Hai tròng mắt đỏ ngầu của lão phủ một lớp màng đục vì hơi chướng khí hít phải suốt mấy ngày qua. Ngón tay khẳng khiu lần theo thân gậy tầm xích cho tới khi các vòng sắt ngừng rung. Lách... cách.
Lão nghếch cằm, hít một hơi dài qua cánh mũi chát chúa.
Nguyên Phong cũng ngửi thấy. Không khí trong lòng hang đột ngột đổi khác. Dòng gió ngầm từ phía trước không còn mùi rêu ẩm hay phân dơi quen thuộc nữa. Nó hăng, khét — một luồng hơi lưu huỳnh trộn tàn lửa bốc lên từ đứt gãy địa tầng đá cổ, thốc thẳng vào mặt, xộc sâu vào tận cuống họng đã sưng rát của cậu. Bắp đùi trái của cậu giật thêm một nhịp nhói buốt. Hơi lạnh buốt của đá vôi lúc này trộn lẫn với luồng khí hăng nóng, tạo thành một thứ cảm giác kỳ dị bò khắp da — vừa rét run vừa như bị hơ gần lửa.
Thầy Mo Bạch xoay đầu gậy tầm xích một vòng chậm, như đang dò tìm hướng gió bằng chính lớp da mặt đã chai sạn vì chướng khí. Rồi lão dừng lại, mặt hướng thẳng vào luồng hơi nóng phả ra từ khe đá trước mũi bè.
"Họng rồng… há rồi." Giọng Thầy Mo Bạch khàn vỡ như mảnh sành. "Nuốt trọn rồi…"
Một chấn động nhẹ chạy qua mặt bè, dội lên từ đáy sông như tiếng thở dài của cả khối núi đá vôi phía trên. Trần Khắc chậm rãi đứng dậy. Bóng ông khổng lồ che khuất thứ ánh sáng chì mờ hiếm hoi hắt vào từ vòm hang phía trước. Hai tay ông ghì chặt quai giáp da trâu, sợi xích sắt cốt đồng trên vai va nhau loảng xoảng, lạnh lẽo, vang dội trong khoảng không hẹp như tiếng xiềng xích rung trong ngục tối. Ông đút mảnh bầu hồ lô vỡ vào cạp đai, rút thanh trảm mã đao tám cân lên khỏi mặt sạp tre. Lưỡi đao cọ vào bao da, phát ra một tiếng rít đanh thép.
Nguyên Phong nhìn lên. Ánh mắt Trần Khắc không còn giằng xé như lúc ngồi tựa ván săng. Nó vô hồn và sắc lạnh như thạch nhũ. Cây búa gõ mắt xích giáp của Lôi Chấn vẫn cài nguyên bên hông ông, va nhẹ vào đai da theo từng bước chân tiến lên mũi bè — một nhịp gõ nhỏ, đều đặn, như tiếng bước chân của một người đã khuất vẫn còn đi cùng.
Đoàn Thạch tỳ chặt ngón cái trên vạch khắc thứ hai của cán búa chiến, như thể chỉ cần chạm vào đó, ông lại có thêm một chút sức để đứng lên. Cẳng tay ông vẫn còn giật khẽ theo di chứng cũ, nhưng lần này ông không để nó cản bước. An Nhiên lên dây nỏ liên châu, êm ru và lạnh lùng. Nguyên Phong nhìn quanh một lượt — bốn người đồng hành còn lại vẫn đứng vững quanh cỗ săng thứ chín mươi chín — rồi ghì chặt cán thương câu liêm, gượng đứng dậy trên đôi chân còn rung giật, bước theo sau Trần Khắc tiến vào bóng tối phía trước. Sau lưng cậu, tiếng nước nhỏ giọt từ thạch nhũ vẫn đều đặn điểm nhịp, dửng dưng rơi trên vết máu của kẻ vừa ngã xuống.
[Chú giải từ vựng Chương 18]
Vạch khuyết cán búa: Tục lệ dã chiến câm lặng của thợ rèn và binh tượng cổ, dùng đục thép khoét sâu vào cán vũ khí để ghi nhớ số đồng đội đã nằm xuống, thay cho bia mộ.
Rượu hoang (rượu chấu): Rượu thô nấu từ men lá rừng và vỏ trấu, nồng gắt, vị đắng chát, lính dã chiến dùng để rửa vết thương hoặc giữ nhiệt khi tác chiến sương muối.
Săng lim tạp: Quan tài đóng bằng mảnh gỗ lim thừa, không bào nhẵn hay sơn phết, dùng chôn binh lính hoặc ngụy trang mồi nhử.
Hang Mắt Rồng: Cửa hang đá vôi hình vòm ngửa, nơi tụ khí lưu huỳnh do đứt gãy địa chất, lối thoát duy nhất khỏi mạng sông ngầm ra thung lũng đáy mộ.