Hốc đá tai mèo ép người ta phải bò rạp. Vòm đá vôi rủ xuống từng chóp nhọn hoắt, ướt sũng, tua tủa như hàm răng một con thủy quái đã hóa thạch từ ngàn năm trước. Đêm thứ bảy dưới lòng đất. Sương muối từ sông ngầm bốc lên đặc quánh, không còn mơn trớn ngoài da thịt mà đục thẳng vào tủy xương, cắn buốt từng khớp ngón tay.
Trần đá thấp đến mức chỉ cần ngẩng cổ nửa gang là chạm chóp nhọn. Sáu cái lưng còng xuống suốt bảy ngày đã quen dáng gập, cơ cổ cứng đờ như gỗ mục ngâm nước phèn. Từng giọt sương đọng trên đá nhỏ tí tách xuống vai áo tơi, lạnh thấu như mũi kim châm, thấm vào những khối cơ bắp đã tê dại.
An Nhiên thu mình ở góc khuất nhất, tách hẳn khỏi ánh lửa lù mù từ lồng ấp bã mía của Thầy Mo Bạch. Áo tơi lá cọ trên vai cô đã cứng đờ, đóng một lớp vảy sương trắng đục. Hộp đạn nỏ liên châu đặt trên đùi trống trơn. Ba mũi tên đồng ba cạnh Cổ Loa cuối cùng đã ghim vào cổ họng đám Ám Vệ Tống hôm qua, dưới lớp chướng khí mù mịt.
Cô rút dao găm. Bàn tay chai sần kẹp chặt một gốc nứa già, lưỡi thép tì mạnh, miết dọc thớ gỗ. Xẹt. Một cọc nứa vót nhọn hoắt rơi xuống vạt áo. Khi tên đồng cạn kiệt, dân đầm lầy vót nứa già giết giặc. Lưỡi dao trượt đi trong bóng tối, sượt qua ngón trỏ. Da rách toạc. Máu ứa ra, trộn với nhựa nứa đen sẫm bám trên thép. An Nhiên không rên. Cơ mặt không nhúc nhích. Cô đưa ngón tay rách lên môi, mút cạn vệt tanh, rồi điềm nhiên miết tiếp lưỡi dao vào cọc thứ hai.
Vị máu loãng ứa qua đầu lưỡi, tanh và mằn mặn như nước phèn đầm lầy mùa nước rặc. Cô nuốt xuống không nhíu mày. Mười năm quen cắt lươn, lột da rắn, ngón tay đứt là chuyện thường như trở bàn tay. Đau chỉ là một tín hiệu — báo cho biết lưỡi thép đang cùn, thế thôi.
Từ đai lưng, cô mở nút ống trúc đựng mỡ trăn trộn nọc rắn khô. Mùi ngai ngái xộc lên, quyện vào một thứ mùi khai nồng khác lẩn khuất đâu đó trên vòm đá — phân dơi tích tụ hàng trăm năm, khô cứng thành lớp vảy đen bám đầy khe nứt phía trên đầu. Hai thứ mùi trộn vào nhau, bám riết lấy cổ họng còn hơn cả hơi sương. An Nhiên không nhăn mũi. Cô tỉ mỉ bôi thứ hồ nhão chết chóc ấy lên từng đầu nhọn, xếp lớp cạnh báng nỏ. Mười hai cọc. Đủ cho một đêm dài.
Ngón tay rách vẫn rịn máu mỗi lần siết dao, nhưng nhịp vót không chậm lại nửa phách. Cô đếm thầm trong đầu — mười hai, rồi mười ba, mười bốn — như đếm nhịp thở của chính mình để khỏi nghĩ đến cơn đói đang cào ruột.
Dạ dày cô quặn thắt từ chiều hôm qua. Nắm cơm nguội cuối cùng đã chia làm sáu phần bằng nhau, mỗi người một vốc nhỏ hơn nắm tay trẻ con. An Nhiên nuốt phần mình trong ba miếng, không nhai kỹ, để dạ dày khỏi có thời gian đòi thêm. Đói là chuyện quen. Đầm lầy mùa giáp hạt còn đói hơn thế này, có năm cả tháng chỉ có củ nâu luộc chát xít mà ăn. Cô học cách để cơn đói lùi ra sau lưng, như một con vật bị buộc dây, gầm gừ nhưng không cắn được.
Chóp đá tai mèo phía trên đầu đọng một giọt sương to bằng hạt đậu, run rẩy chực rơi. An Nhiên liếc lên, tính khoảng cách bằng mắt, rồi lại cúi xuống cọc nứa đang vót dở, không buồn né. Giọt sương rơi trúng gáy, lạnh buốt chạy dọc sống lưng. Cô không giật mình. Tay dao vẫn đều một nhịp.
Ánh lửa bã mía thoi thóp hắt vệt vàng ệch qua gương mặt gầy rộc của cô. Từ góc khuất, mắt An Nhiên lướt qua những cái bóng đang rũ rượi trong hốc đá.
Mảng giáp ngực nẹp mây đan của Lôi Chấn đã xộc xệch, sợi mây đứt lòi ra tua tủa. Thanh trảm mã đao của Trần Khắc dựng vào vách, sống đao đọng rỉ sét trộn máu khô. Những thứ oai hùng của Cấm vệ quân, của triều đình Hoa Lư, giờ chỉ là đống phế liệu nặng nề đang chờ lòng đất nuốt chửng.
An Nhiên nhếch mép. Không thành một nụ cười.
Mười năm trước, lính của Đỗ Cảnh Thạc quét qua đầm lầy, lôi tráng đinh đi phang đá xây thành. Mười năm sau, cờ xí đổi màu, lính Đinh lại đến, mang xích sắt và lệnh trưng thu lương thảo. Dưới mắt kẻ giăng bẫy rái cá, vương quyền là một con thú ăn thịt giấu mặt sau chiếu chỉ và ấn chu sa. Khế ước hai vò muối hạt triều đình trả để mua kiến thức địa hình của cô, thực ra là một sợi dây thòng lọng. Cỗ săng tạp thứ chín mươi chín kia mà kẹt lại, mạng sông ngầm này mà lộ, đội vệ quân trên mặt đất sẽ san phẳng bản làng cô không cần chớp mắt. Cô ngồi đây vót từng mũi nứa tẩm nọc, không vì một tấc lòng trung quân nào hết. Cô đánh, để tước sạch cớ đốt rụi mái rạ nhà mình của những kẻ trên điện Thái Hòa.
Hai vò muối hạt. Không phải muối trắng tinh của quan lại, mà thứ muối hạt lẫn cặn, đóng cục như phân chuột khô, dân đầm lầy vẫn gọi đùa cay đắng là "muối cứt chuột". Vậy mà cứu được cả bản làng qua mùa đông lở loét, giữ cho lũ trẻ cầm cự sống sót qua cơn đói muối ngập mặn. Triều đình gọi đó là ân sủng. An Nhiên gọi đó là giá của một cái mạng — mạng cô, đổi lấy muối cho bản làng, dứt khoát và sòng phẳng. Chiếu chỉ vàng son chẳng nặng bằng một hạt muối dơ ấy.
Người mang khế ước xuống bản năm ấy là một viên lại quèn, mặt bủng, tay run khi đếm vò muối, sợ đầm lầy hơn sợ Sứ quân. Hắn không dám nhìn thẳng mắt An Nhiên lúc cô điểm chỉ. Cô nhớ rõ bàn tay hắn — trắng trẻo, không chai, chưa từng cầm dao quá nửa canh giờ. Bàn tay ấy ký lệnh trưng thu, ký lệnh điều binh, ký cả lệnh đốt làng, nhưng không bao giờ phải tự tay cắt một cọc nứa. Cô vót thêm một cọc, mạnh tay hơn cọc trước, như thể đang mài lưỡi dao vào chính bàn tay trắng trẻo đó trong trí nhớ.
Mắt cô dừng lại một nhịp ở Lôi Chấn, đang ngồi tách hẳn ra một góc riêng, tay mân mê khúc rễ đước gãy — di vật của Ba Hắc. Mọi người đều tránh xa chỗ hắn. Khoảng trống quanh chỗ hắn ngồi rộng hơn hẳn khoảng trống quanh những người khác. An Nhiên nhìn thêm một giây, rồi cúi xuống, tiếp tục vót nứa.
Một tiếng lộp bộp vang lên trên đỉnh vòm. Rồi thêm tiếng nữa. Đá vụn lả tả rơi xuống, lăn qua vai Thầy Mo Bạch.
Trần Khắc bật dậy trong tích tắc, trảm mã đao đã tuốt khỏi vỏ, chắn ngang trước cỗ săng. Lôi Chấn văng người sang bên, song giản giơ lên chực bổ. An Nhiên đã ngồi thẳng lưng từ lúc nào, tay nắm chặt cán dao, mắt dán lên khe nứt tối om phía trên.
Vòm hang vắng lặng. Chỉ có một đàn dơi bị động ổ, vỗ cánh phành phạch lao vút qua đầu, biến mất vào hành lang đá sâu hơn. Tiếng đập cánh nhỏ dần rồi tắt hẳn.
Trần Khắc tra đao vào vỏ, không nói một lời. Lôi Chấn hạ song giản, ngồi thụp xuống chỗ cũ, thở ra một hơi dài qua mũi. Đoàn Thạch nhặt lại cây búa vừa đánh rơi, lau bụi đá bám trên lưỡi.
An Nhiên không thả lỏng tay dao. Cô đợi thêm một nhịp thở, hai nhịp thở, cho đến khi chắc chắn không còn tiếng động nào khác lẫn trong hơi thở dồn của sáu người, mới từ từ nới lỏng những ngón tay đã trắng bệch quanh chuôi dao. Cô cúi xuống, nhặt lại cọc nứa đang vót dở, tiếp tục công việc như chưa có gì xảy ra.
Tiếng vải bố trượt trên đá vôi khô khốc. Nguyên Phong lết thân mình tới gần. Bắp đùi trái sưng tấy, rỉ dịch. Vết cào rỉ sét từ Nam Cương, dầm trong nước sông ngầm bốn ngày đêm, đã đóng một lớp vẩy đen cứng như mai rùa, giật thót từng hồi dưới thớ cơ. Da quanh mép vẩy bầm tím loang rộng, chỗ phồng rộp chỗ lõm sâu. Môi cậu nứt nẻ, khô rát đến tứa máu, hơi thở nóng rực phả ra từng đợt đứt quãng, ngắt quãng như bễ lò rèn bị bịt lỗ thở.
Ánh mắt cậu chạm vào vệt máu chưa khô trên ngón tay An Nhiên. Đồng tử khẽ dao động. Cậu nhổm người, rút từ ngực áo ra miếng vải đay tẩm dấm vắt kiệt, chìa về phía tay cô.
Cạch.
Báng nỏ liên châu hích nhẹ vào khuỷu tay Phong, lạnh ngắt. An Nhiên nhích lùi. Đúng một sải tay. Không hơn, không kém. Cự ly cũ được lập lại.
"Giữ lấy mà dùng." Cô buông một câu cộc lốc.
Mắt cô trượt từ khuôn mặt tái nhợt của gã thiếu niên xuống bắp đùi phồng rộp. Vải đay tẩm dấm không chữa được thứ hoại tử đầm lầy.
"Dầm nước ngầm hai ngày nữa là thối thịt."
"Hố này chết thêm một đứa là thêm một vai gánh săng. Đừng làm vướng chân." Giọng cô không lên không xuống, khô như tiếng dao cạo vào đá mài.
Cô không đợi cậu trả lời. Tay vung lên, mũi dao găm xiên thẳng vào đốm than gáo dừa đỏ rực cạnh lồng ấp. Thép nung xèo xèo. Cô xoay người, bàn tay trái ghì chặt khớp gối Phong, ghim cậu xuống nền đá. Bàn tay phải cầm mũi dao cháy xém, không khoan nhượng, rạch một đường sâu hoắm vào mảng vẩy đen trên đùi cậu.
Rốc. Một tiếng nghe gọn và ngọt, như dao xỉa qua da lươn. Lớp vẩy cứng bung ra thành hai mảnh, để lộ ổ thịt bên dưới nhũn nhão, tím sẫm.
Nguyên Phong gầm lên một tiếng ứ trong cổ, hai hàm răng nghiến đến rợm máu. Cơ đùi co giật kịch liệt.
An Nhiên không đổi sắc mặt. Hai ngón cái chai sần bóp mạnh vào hai mép vết rạch. Mủ đen, máu thẫm, thịt hoại tử nhầy nhụa trào ra, tanh lợm giọng. Cô nặn thêm một lượt nữa, thô bạo, dồn hết sức hai ngón cái ép sát vào nhau cho đến khi dòng mủ chảy loãng dần, không còn đặc quánh. Cô vốc một nhúm nhựa cây rừng đã nhai nát, ụp vào hố thịt đang há miệng, xát mạnh. Cơn đau giật ngược lên óc khiến mồ hôi lạnh của Nguyên Phong văng ra, từng giọt rớt xuống đá vôi, tí tách nối tiếp nhau như nhịp trống trận đã tàn hơi.
Cô buông tay, đứng thẳng dậy. Ánh nhìn ráo hoảnh, tuyệt đối lạnh lùng. Giao dịch kết thúc. Cô quay lưng, bước ra sát mép hốc đá, để lại Nguyên Phong nằm thở dốc, hai tay ôm chặt bắp đùi rỏ máu.
Phong nằm co quắp một lúc, ngực phập phồng dốc từng hơi. Cậu không gọi tên cô, không thốt một tiếng oán trách. Chỉ có tiếng răng nghiến vào nhau, rồi dần thưa, dần lỏng. Miếng vải đay tẩm dấm vẫn nằm nguyên chỗ cũ, chưa ai chạm tới. Cậu nhìn nó một lúc, rồi tự tay nhặt lên, áp lên vết rạch đang rỉ máu — không phải vì cô bảo, mà vì không còn cách nào khác.
Mủ đen còn dính lầy trên mũi dao chưa kịp lau. An Nhiên chùi lưỡi thép vào vạt áo tơi, một nhát, dứt khoát, rồi cất dao vào bao.
Cô đứng ở mép hốc đá, nhìn ra khoảng tối trước mặt. Sương muối bò trườn qua từng ngọn đá lởm chởm như một bầy ma đói. Sau lưng, Đoàn Thạch ngồi lặng lẽ, lấy giẻ đay lau muội than và bùn máu bám trên cán búa nghiến. Ngón tay chai sần của gã dừng lại ở vết đục đầu tiên, miết đi miết lại dọc theo rãnh khuyết ấy trong câm lặng, không khắc thêm vạch nào. Vạch ấy vẫn chỉ có một, dành cho Ba Hắc. Tên gã kình ngư chìm sâu vào đáy nước câm lặng. Thừa thãi.
Thầy Mo Bạch ngồi xếp bằng cạnh lồng ấp, đôi mắt mờ đục ngước lên trần hang, hai ngón tay lần chuỗi khánh sừng trâu mà không rung một tiếng. Di chứng của chướng khí hôm qua chưa tan.
An Nhiên hít một hơi. Hơi mỡ trăn nồng ngái quyện với sương muối lạnh buốt bám dính vào da thịt. Cô không nghĩ đến gã thiếu niên đang nằm thở dốc sau lưng mình. Cô nghĩ đến quãng đường còn lại, đến số cọc nứa còn thiếu, đến việc bản làng cô còn cách nơi này bao nhiêu dặm sông ngầm.
Ngón trỏ vẫn còn rát. Vệt máu khô đã sẫm lại thành một đường nâu đen dọc da thịt. Cô không băng nó. Ngoài đầm lầy, người ta chết vì một vết xước nhỏ bị nhiễm trùng nhiều hơn chết vì đao kiếm — bà ngoại cô từng dạy thế, từ những buổi đặt bẫy rái cá dọc mé sông thời còn nhỏ dại. Vết thương phải để trần cho gió độc thoát ra, cho da tự đóng vảy chai sần. Sự chăm bẵm mềm yếu chỉ rước lấy hoại tử.
Chính lúc đó, từ trên đỉnh hẻm đá phía trước — Hẻm Vọng Phu — sương mù bị xé rách bởi một thứ âm thanh không thuộc về tự nhiên.
Tu-tú-tù... rít.
Một thanh âm the thé, ngắn, đứt quãng, nhọn hoắt như tiếng chim đêm bị bóp nát cuống họng. Còi xương bắp chân thú.
Âm không dội vọng, không lan tỏa như tiếng tù và sừng trâu vẫn thổi trên đồng bằng — nó xé thẳng qua màn sương, sắc và mỏng như một mũi dùi khoan vào màng nhĩ, rồi tắt phụt, để lại một khoảng trống rợn người còn đáng sợ hơn cả chính tiếng còi. Một hồi. Ngưng. Rồi lại một hồi khác, cao hơn nửa cung, như thể kẻ thổi còi đang đếm bước chân mình trong sương.
Tay Lôi Chấn đang cầm búa nhỏ khựng lại trên mắt xích giáp. Hắn ném búa văng xuống nền đá. Cặp song giản đồng lập tức nằm gọn trong hai lòng bàn tay gân guốc, siết đến trắng bệch. Ở góc tối, Trần Khắc lẳng lặng đứng lên, bóng đổ dài phủ trùm lên cỗ săng lim tạp thứ chín mươi chín, tay đã rút nửa thanh trảm mã đao tám cân khỏi vỏ, ánh thép lạnh lóe lên một vệt mờ trong bóng tối. Thầy Mo Bạch ngước đôi mắt mờ đục, khánh sừng trâu trong tay lắc một nhịp lẻ.
Thầy Mo Bạch lẩm bẩm một câu Mo cổ, âm tiết trầm đục, không phải để trừ tà — chỉ để đếm nhịp còi, xác định phương hướng. Ngón tay lão dừng khánh sừng trâu lại hẳn, cả người bất động như một khối đá mọc thêm trong hang.
An Nhiên quay người, tay đã nắm chặt nắm cọc nứa tẩm nọc. Vòng vây tại khe hẹp độc đạo đã khép.
Cô liếc nhanh qua Nguyên Phong. Cậu gượng chống tay lên vách đá, ghì chặt bắp đùi rỉ máu, tự mình đứng thẳng dậy giữa cơn run rẩy. Chốn sinh tử này thừa thãi sự dìu dắt. Cô quay đi, mắt dán thẳng về phía Hẻm Vọng Phu.
Tiếng còi rít lên lần thứ hai. Gần hơn. Tanh tưởi hơn.
Đoàn Thạch dụi tắt lồng ấp bã mía bằng gót giày, hốc đá chìm vào bóng tối sâu hoắm. Trong bóng tối ấy, chỉ còn tiếng thở dồn của sáu người, tiếng nước sông ngầm rỉ rả dưới chân đá, và tiếng còi xương cứ mỗi lúc một dày thêm, chồng lên nhau như một bầy chó sói đang khép dần vòng vây quanh con mồi cuối cùng.
##### [Chú giải từ vựng Chương 16]
Hốc đá tai mèo: Vòm hang hẹp hình thành từ phong hóa đá vôi, vách đá vôi nhọn hoắt như tai mèo, trơn trượt, dùng làm nơi trú ẩn dã chiến nhưng cực kỳ ngột ngạt.
Cọc nứa tẩm nọc: Loại tiễn dã chiến của người bản địa, vót từ nứa già rồi bôi hỗn hợp nọc rắn trộn mỡ trăn; không xuyên giáp sâu bằng tên đồng nhưng gây viêm, hoại tử rất nhanh.
Bẫy rái cá: Kỹ năng đánh bắt dã chiến của dân đầm lầy Tràng An cổ, dùng bẫy kẹp hoặc cước mảnh giăng theo luồng đi của rái cá sông ngầm.
Còi xương bắp chân thú: Đạo cụ liên lạc đặc trưng của tàn quân Sứ quân, khoét từ xương chân thú rừng. Âm thanh the thé, rít xuyên sương mù mà không dội tiếng vọng như tù và sừng trâu.
* Cỗ săng tạp thứ chín mươi chín: Quan tài gỗ lim tạp trong đoàn hộ tống, dán bùa chu sa, mang ý nghĩa chiến lược sống còn của cả đoàn người.