Chiếc bè tời trượt tuột khỏi vòm hang chật hẹp, bỏ lại phía sau tiếng gầm gừ của lửa mù u và những tiếng rít gào bị nước luộc chín. Bóng tối lập tức đổ ập xuống, nuốt chửng thứ ánh sáng đỏ quạch của hỏa công. Khoang hang đá vôi mở ra, rộng hoác. Tiếng nước nhỏ giọt từ nhũ đá nện xuống mặt sông ngầm tõm... tõm..., dội vào vách vôi, phóng đại thành thứ âm thanh rợn gáy của cõi âm.
Vòm trần hang cao vút, khuất trong bóng tối không nhìn thấy đỉnh. Từng chùm nhũ đá rủ xuống như hàm răng nanh ri rỉ nước, mỗi giọt rơi lại kéo dài thêm một nhịp trong cái đếm rợn người không dứt. Mùi phân dơi đóng lớp cáu ngàn năm trên mặt thạch nhũ bốc lên hăng nồng, trùm kín lấy vòm hang như một tấm màn vô hình — thứ dấu vết báo trước cho chướng khí ngầm đang chực chờ ở đoạn sau. Bè trôi chậm lại, mạn tre cọ sượt vào bãi đá bồi ngập nước nông, phát ra tiếng kèn kẹt rin rít. Sàn bè rung nhẹ dưới chân mỗi người — cái rung của một vật sắp gãy, chỉ chực chờ thêm một cú sốc nữa. Nguyên Phong nuốt khan. Cổ họng cậu vẫn đắng ngắt vì khói mù u chưa kịp tan hết, đùi trái buốt nhói lên mỗi lần bè chòng chành, và hai vai cậu mỏi rã, sưng cứng vì mấy ngày ghì sào liên tục.
Cả sáu người ghì chặt miệng trong câm lặng. Chỉ có tiếng ho sặc sụa, xé rách cuống họng Nguyên Phong. Khói dầu đọng lại thành vị đắng ngắt, lợm giọng. Cậu thấy Lôi Chấn vục tay xuống dòng sông ngầm lạnh buốt xương, hất vội lên mặt. Nước sông tanh nồng mùi vôi vữa, quyện lẫn vệt máu loãng đỏ bầm rỉ ra từ gầm bè — chỗ Ba Hắc vừa lặn xuống và không bao giờ trồi lên nữa. Lớp bồ hóng dầu mù u trôi lững lờ trên mặt nước, kéo thành vệt xám nhờ nhợ lẫn với vệt máu loãng, để lộ những khuôn mặt tái dại, cứng đờ vì ngâm nước lạnh. Mọi ánh mắt dứt khoát tránh né vùng nước đỏ bầm tang tóc ấy.
Đoàn Thạch không rửa mặt. Tấm tạp dề da thợ rèn xộc xệch, khét lẹt. Hắn lẳng lặng lết tới mép bè, lôi từ thắt lưng ra chiếc vồ gỗ và một nắm đinh sắt rèn thô. Khớp gối nện cộc xuống sàn nứa. Chát... chát... Hắn cắm mặt đóng gọt lại những gông tre bị sức ép của cú nổ ngầm làm bung chốt. Tiếng búa nện đều đặn, khô khốc, trơ lì, cắn xé khoảng lặng tĩnh mịch của lòng núi.
Đoàn Thạch dừng tay vồ. Hắn rút chiếc đục thép ngắn giắt ở đai lưng, kê lưỡi đục lên mặt cán búa chiến phá đá — thớ gỗ nghiến còn nguyên vẹn, chưa hề có một vết cứa nào. Hai nhát nện đanh gọn. Vạch đục lõm sâu vào thớ gỗ mới tinh, dăm gỗ non tươm ra hai bên, trắng nhợt như thịt lộ dưới lớp da rách. Đây là vạch đầu tiên — chưa có gì đi trước để so sánh, chưa có bàn tay nào khác từng chạm vào cán búa này để lại dấu. Ba Hắc là người mở đầu cho bản đếm sinh tử.
Đoàn Thạch không thở dài. Không tụng niệm. Hắn cúi đầu, nhìn vạch khuyết một nhịp — chỉ một nhịp, đủ để ngón tay cái miết qua rìa gỗ mới, cảm nhận độ sắc của vết cắt còn chưa kịp xỉn màu. Rồi hắn tra đục về đai lưng, quay lại với đống gông tre như chưa từng dừng tay. Nguyên Phong nhìn cán búa nằm ngang trên đùi Đoàn Thạch, thấy vạch gỗ trắng lóa giữa lớp gỗ sẫm màu mồ hôi cũ của bàn tay hắn — một vết thương mới trên một vật đã già.
Góc đối diện, Lôi Chấn lôi từ trong bọc ra chiếc ống thở bằng rễ đước. Đầu ống bẹp dúm, dính một vệt máu đen đặc. Nguyên Phong nhìn bả vai gã run bần bật vì tụ máu dưới lớp giáp mây đan, nhưng ngón tay Lôi Chấn vẫn miết chặt không rời, hai đốt chai sần nứt toác tứa máu vẫn gồng cứng tì chặt vào cán đồng. Hắn cắn rách một dải đay từ vạt áo dạ hành, quấn siết chiếc ống thở vào rãnh khía máu của cặp song giản đồng — nơi lưỡi giản từng phạt trúng thịt địch, giờ hằn thành một đường máng cũ. Nút thắt nghiến chặt, xoắn hai vòng rồi giật mạnh một cái cuối.
Trần Khắc đứng tựa lưng vào mép cỗ quan tài gỗ tạp, Trảm mã đao dựng thẳng, hai tay quấn dây dù gai siết quanh cán đao đến mức khớp tay ứa lên một vệt trắng bệch. Nguyên Phong không dám nhìn thẳng, chỉ liếc trộm: đôi mắt đỏ ngầu của viên Hữu Tướng Quân găm không rời từng cử động của Lôi Chấn, quai hàm bạnh ra dưới lớp da sạm khói. Cậu nín thở. Lôi Chấn hẳn cũng biết luồng sát khí sau gáy mình — hắn không thanh minh, không quay đầu. Sự câm lặng giữa hai người nặng hơn bất kỳ tiếng chửi thề nào, kéo căng không khí trên bè tre đến mức Nguyên Phong thấy ngực mình bóp nghẹt lây. Cậu cúi đầu xuống bọc hành trang, giả bộ kiểm tra dây buộc, chỉ để tránh không phải nhìn vào khoảng giữa hai người họ. Đoàn Thạch cũng vậy — tay hắn nện vồ gỗ nhanh hơn một nhịp, như thể tiếng búa có thể lấp bớt cái im lặng đang phình to giữa bè.
Một tiếng động nhỏ cắt ngang. Thầy Mo Bạch lê gối lại gần chỗ Lôi Chấn, không nói, chỉ đưa tay đón lấy chiếc ống thở đã quấn xong, ngón tay dính chu sa lần theo nút buộc như đang xem xét một vật thiêng. Đầu ngón tay lão sượt qua từng vòng đay siết, dừng lại ở chỗ nút thắt cuối cùng, ấn nhẹ một cái để thử độ chặt — như người ta thử mạch một xác chết trước khi liệm. Lão gật một cái, khẽ đến mức Nguyên Phong phải nhìn thật kỹ mới nhận ra, rồi trả ống thở lại vào tay Lôi Chấn. Trần Khắc không nhúc nhích người, nhưng ánh mắt ông rời khỏi gáy Lôi Chấn đúng một nhịp thở, chuyển sang cỗ quan tài. Chỉ một nhịp thở. Rồi lại quay về chỗ cũ.
Gió ngầm thốc qua mặt nước. An Nhiên ngồi thu gối cạnh bọc hành trang. Cô tháo hộp tiếp tên của nỏ liên châu, rải từng mũi tên đồng ba cạnh ra mép bè để lau lớp bùn ướt. Mũi tên nặng trịch trong lòng bàn tay, thân đồng gỉ xanh loang lổ, ba cạnh sắc vẫn còn ánh lên dưới lớp bùn khô — thứ đồng cổ đúc từ thời các vua Hùng lưu truyền trong lòng đất, cắm ngập xuyên giáp da ngọt hơn bất cứ mũi sắt rèn mới nào.
Từng mũi tên nặng tay hơn hẳn tên sắt thường dùng, ba cạnh cong nhẹ theo kiểu xoắn ốc cổ — thứ hình dáng khiến mũi tên khi bay xoáy vào không khí, ổn định đường bay hơn bất cứ mũi tên bốn cạnh nào của quân Tống. Lớp gỉ xanh patina bám chặt như một lớp da thứ hai, không chịu bong dù cọ mạnh. An Nhiên dùng móng cái cạo từng vệt gỉ ra khỏi rãnh máu nằm giữa ba cạnh — nếu để gỉ đóng dày, rãnh máu tắc, mũi tên cắm vào thịt sẽ không rút máu ra kịp, lực xuyên giáp giảm đi một phần ba. Cô biết điều đó bằng bàn tay, không bằng chữ nghĩa nào cả. Trên điện Thái Hòa, người ta cân đong mạng người bằng một dòng chữ trong tấu chương. Dưới đáy sông ngầm này, cô cân đong nó bằng một rãnh máu trên mũi tên — tắc một chút, một mạng người sẽ đổi khác. Không ai ở kinh thành từng phải học điều đó bằng chính bàn tay mình.
Khớp ngón tay cô tím tái, co quắp. Mười đầu ngón tay tê dại vì sương muối ngầm thấm sâu qua da, ngón trỏ còn hằn một vệt sẹo rách cũ chưa kịp đóng vảy hẳn — di chứng từ trận phục kích nỏ độc ở bãi đước Chương 9. Cứ vài mũi tên lau xong, cô lại ngậm đầu ngón tay vào miệng, hà một hơi nóng ngắn rồi mới tiếp tục — động tác thuần thục, không ngượng nghịu, của một người đàn bà đầm lầy đã quen sống trong cái rét ngấm tận xương từ thuở nhỏ. Lẫy gạt nỏ kêu kẹt... kẹt... vì ngón cái không còn đủ lực siết. Cô phải dùng cả lòng bàn tay đè lên báng nỏ mới đẩy được lẫy vào đúng rãnh.
Cô đếm lại số tên còn lại bằng mắt, không thành tiếng — ít, chỉ còn hơn một nắm. Mỗi mũi tên đồng Cổ Loa là một mạng người, không nhiều hơn, không ít hơn. Cô sắp chúng lại vào hộp tiếp tên theo một trật tự riêng: mũi thẳng nhất, ít cong vênh nhất, nằm lên trên cùng — để rút ra trước trong tình huống ngặt; mũi hơi cong, độ chính xác kém hơn, ém xuống đáy hộp.
Nguyên Phong ngồi cách đó hai sải tay. Cậu nhổm dậy, xé vội một mảnh đay khô từ lớp bọc quan tài. Đá lửa tóe nham nhở vài nhịp, nheo lên một đốm sáng nhỏ bằng hạt đỗ. Cậu cẩn thận thả bùi nhùi vào một nửa chiếc gáo dừa khô, úp ngược lại để giấu luồng sáng đỏ khỏi những hốc vách đen ngòm phía trên. Mũi bốt da cọ nhẹ xuống sàn nứa, đẩy trượt chiếc gáo dừa về phía góc ngồi của An Nhiên. Hơi ấm mỏng mảnh bốc lên qua lỗ thủng trên sọ dừa, một luồng khí nóng nhỏ như hơi thở, không đủ sức sưởi cả bàn tay chứ đừng nói tới cả người.
An Nhiên liếc mắt ráo hoảnh. Nét mặt lạnh tanh như tạc bằng đá tai mèo. Cô rụt tay khỏi báng nỏ, hơ nhanh mười đầu ngón tay tê dại qua cột khói mỏng bốc lên từ gáo dừa, đúng ba nhịp đếm thầm. Hơi ấm vừa đủ để máu lưu thông lại xuống mao mạch, cô lập tức rụt tay về. Lưỡi dao găm lại miết dọc thân mũi tên đồng. Khoảng cách hai sải tay vẫn giữ nguyên — bất di bất dịch, mọi ánh nhìn đều thu về điểm mù trước mặt. Nguyên Phong hiểu đó chỉ là một sự bọc lót cơ học, sắc lạnh — ngón tay có ấm thì lẫy nỏ mới không trượt, không hơn.
Cô dừng dao lại một thoáng trên mũi tên thứ ba. Nguyên Phong thấy ngón tay cái An Nhiên miết qua một vết khía cũ trên thân đồng — dấu riêng cô tự khắc từ rất lâu, để phân biệt mũi tên của mình giữa đám tên nhặt nhạnh của cả đội. Cậu không hỏi. Cô cũng không kể. Chỉ có ngón tay dừng lại đúng một nhịp, rồi lại tiếp tục lau bùn, nhanh và dứt khoát như chưa từng dừng. Cô đặt mũi tên cuối cùng vào hộp tiếp tên, đóng nắp — cạch — rồi quay lưng lại, tiếp tục nhìn ra mặt nước tối om phía trước.
Chiếc bè trôi sượt qua một hõm vách. Thầy Mo Bạch vươn bàn tay gầy guộc, miết những ngón tay dính chu sa dọc theo thớ đá vôi rỉ nước. Lớp vôi túp bở bục, bong ra từng mảng, để lộ mạch bùn đen dẻo quánh phía dưới. Lão rút tay lại, đưa lên mũi. Mùi ngái nồng xộc thẳng vào óc, khăm khẳm như mùi mắm tôm ủ mục dưới đáy đầm lầy. mạch chướng khí ngầm. Nguyên Phong nín thở theo phản xạ, cuống họng lại rát lên một cơn ho khan không dứt, phải cắn răng nuốt xuống. Đùi trái cậu, chỗ ngấm nước ngầm từ lúc phá cọc, buốt nhói lên theo từng nhịp bè lắc. Lão Mo khẽ lắc cổ tay, tiếng khánh sừng trâu và gậy tầm xích va chạm lách cách đứt quãng.
Lão ngồi thẳng lưng lại, quay mặt về phía mạn bè nơi dòng nước tối om trôi qua. Đầu ngón tay còn dính chu sa, lão vẽ một nét lên mặt nước đen — một ký tự Mo cổ, nét cong gãy khúc chỉ riêng người trong nghề mới đọc được. Nét vẽ tan ngay khi vừa hoàn thành, mặt nước khép lại không để lại dấu vết gì, như thể dòng sông ngầm này không chịu giữ lại bất cứ thứ gì người ta gửi xuống nó, kể cả một lời cầu.
Bàn tay dính chu sa lần vào vạt áo chùng, gỡ ra một mẩu vải bùa cháy sém — mảnh bùa chu sa dán trên nắp quan tài đã bị lực ép của hỏa công cạo tróc, rơi lại trong nếp áo lão từ lúc nào không rõ. Lão xoay mẩu vải sém đen giữa hai ngón tay, khẽ khàng thả nó xuống mặt sông ngầm. Mẩu bùa chạm nước êm ru. Vòng sóng gợn lăn tăn lan ra rồi lịm hẳn trong bóng tối. Môi lão mấp máy — không thành tiếng, chỉ có cái động đậy khe khẽ của hai mép miệng dưới ánh sáng mờ còn sót lại, một bài tụng Mo Mường cổ tiễn đưa linh hồn kẻ chết dưới nước, thứ tiếng mà Nguyên Phong nghe không rõ nghĩa, cũng không dám hỏi. Tiếng khánh sừng trâu rung lên đúng một nhịp lẻ rồi im bặt.
Mọi người cắm cúi tránh nhìn về phía đuôi bè. Nhưng Nguyên Phong để ý tiếng búa của Đoàn Thạch dừng hẳn trong khoảnh khắc ấy — cây vồ gỗ treo lơ lửng giữa không trung, không hạ xuống. Lôi Chấn siết chặt hơn nắm tay quanh chiếc ống thở rễ đước, đốt ngón tay trắng bệch. An Nhiên cũng ngừng tay, lưỡi dao đứng khựng giữa thân mũi tên đang lau dở. Ngay cả Trần Khắc, đứng lừng lững tựa quan tài, cũng hơi cúi đầu xuống — chỉ một tấc, không hơn — cơ hàm giật nhẹ một cái rồi lại ngẩng lên, trở về tư thế canh gác cũ như chưa từng cúi. Rồi mọi âm thanh lại tiếp tục — búa nện, dao miết, nước nhỏ giọt — như thể khoảnh khắc kia chưa từng có, chỉ là một vòng gợn nữa trên mặt sông ngầm.
chướng khí ngầm rịn ra từ thớ vôi ngái nồng và khăm khẳm, bóp nghẹt mọi luồng thở, bám riết lấy cuống họng sưng tấy của Nguyên Phong.
Phía giữa bè, cỗ săng thứ 99 nằm trơ trọi. Lực ép của hỏa công đã cạo tróc mảng lớn bùa chu sa dán chằng chịt bên hông, để lộ lớp gỗ lim tạp xước xát, nham nhở vệt chém nát tươm. Hơi gỗ lim mục ngâm nước lâu ngày phả ra rin rít, nham nhở dấu vết đao búa tàn bạo. Bùa chú rụng tơi tả, trôi lềnh bềnh trên mặt nước đen ngòm như những mảnh giẻ rách vô dụng. Với Nguyên Phong lúc này, nó không còn là một cỗ quan tài thần thánh. Nó chỉ là một hộp gỗ mục chờ chôn người.
"Cắm sào." Trần Khắc gầm gừ trong cổ họng. "Xả tời."
Bè tre chao nhẹ. Mũi bè xé dòng sông ngầm, trôi êm ru vào vùng sương lạnh xám xịt phía trước. Bóng tối của mê cung đá vôi nuốt chửng lấy sáu cái bóng, đưa họ vào chỗ chướng khí đang chực chờ. Hụt. Không còn ánh sáng nào nữa.
[Chú giải từ vựng Chương 14]
Bè tời: Loại bè mảng lớn bằng tre nứa, di chuyển trên sông ngầm hoặc ngược thác bằng cách kéo dây thừng (dây tời) buộc vào các mỏm đá hoặc cọc cố định phía trước.
Vồ gỗ: Chiếc búa lớn làm từ gỗ thịt cứng (thường là gỗ nghiến hoặc xoan rừng), dùng để đóng chốt tre/gỗ trong việc ghép bè mảng mà không làm dập nát vật liệu như búa sắt.
* Gông tre: Đoạn tre già vót ngàm, dùng để gá và khóa chặt các thân cây nứa/tre lại với nhau thành bè, thay cho dây buộc dễ bị đứt khi cọ xát với đá ngầm.
* Gỉ xanh đồng: Lớp hoen gỉ xanh rêu tự nhiên hình thành trên bề mặt đồng cổ sau thời gian dài tiếp xúc với đất ẩm hoặc nước — dấu hiệu nhận biết đồ đồng lâu năm như mũi tên Cổ Loa.