Hơi lạnh của thủy động Tràng An ập xuống mặt bè, sực mùi rêu mốc tanh tưởi.
Ánh trăng nhợt nhạt cuối cùng còn sót lại phía sau lưng tắt ngấm khi mũi bè lách qua khe đá hẹp. Vách đá vôi hai bên ứa nước, xám xịt, lởm chởm những vỏ ốc cổ đóng vón thành khối, chìa ra như hàm răng gãy của một con thú đã chết từ ngàn năm mà chưa kịp mục. Nguyên Phong ngửa cổ, tránh một mỏm đá chìa xuống ngang trán. Hơi bùn sình kẹt trong ruột núi hàng trăm năm bốc lên khăm khẳm — cứ mỗi lần mái chèo khuấy động, từng bọt khí đen lại trồi lên, vỡ bụp trên mặt sông.
Bóng tối trong hang khác hẳn bóng tối ngoài trời. Nó không phẳng. Nó có bề dày, có lớp, càng vào sâu càng nặng nề ép chặt lấy lồng ngực. Nguyên Phong nghe rõ tiếng tim mình đập, nghe rõ cả tiếng nước nhỏ giọt tí tách từ trần đá xuống mạn bè, đều đặn như chiếc cối giã nước ngầm đang đếm từng nhịp gõ. Thỉnh thoảng có tiếng cánh dơi vỗ khe khẽ đâu đó trên cao, một vệt hơi lạnh sượt qua gáy cậu rồi biến mất. Cán thương câu liêm cấn sâu vào lòng bàn tay đã bắt đầu rịn mồ hôi của cậu, dù khí hang lạnh toát.
Mọi người mím chặt môi.
Chỉ có nhịp dầm của Ba Hắc, đều như mạch đập, cắt nước róc rách. Cỗ săng lim nằm giữa bè, bùa chu sa dán trên nắp rung khẽ theo từng đợt sóng lấp xấp mạn tre. Nguyên Phong liếc sang An Nhiên. Cô ngồi đối diện Lôi Chấn, báng nỏ liên châu đè ngang đùi, vành nón rách sụp xuống che nửa mắt. Ánh mắt cô khóa chặt vào vách đá. Lôi Chấn nhìn trân trân xuống mũi giày rách. Vai trái hắn quấn băng bết bùn, giáp mây xộc xệch, sống lưng vẫn thẳng đến mức gượng gạo — như một người cố đứng thẳng trong lúc toàn thân đang muốn sụp. Thầy Mo Bạch ngồi cuối bè, gậy tầm xích dựng cạnh gối, hơi thở khò khè rít lên từng nhịp ngắn qua hai lỗ mũi, mắt nhắm hờ như đang lắng nghe thứ gì đó dưới lớp đá.
Bè lướt qua một khúc quanh, vách hang bỗng thu hẹp lại đến mức hai bên mạn tre cọ sạt vào đá, phát ra tiếng rin rít the thé. Trần Khắc đưa tay ra hiệu, cả nhóm cúi rạp người xuống. Một hàng nhũ đá lởm chởm quét sát qua trên đầu Nguyên Phong, gần đến mức cậu ngửi thấy mùi khoáng tanh lợm của đá ướt.
Khuỳnh!
Tiếng động xé toạc màng nhĩ. Sàn bè hẫng một nhịp dưới chân Nguyên Phong. Nước dưới bụng bè nổ bọt trắng xóa. Cậu chưa kịp hiểu chuyện gì thì đã nghe tiếng rít lạnh gáy — sắt cọ vào tre, xoèn xoẹt, xuyên qua từng lớp lạt nứa như dùi đâm vào thịt.
"Cọc ngầm!" Trần Khắc gầm lên, bắp chân ông gồng cứng như rễ si bám đá. Lưỡi trảm mã đao tám cân cắm phập xuống sàn tre, ông ghì cả tấm lưng rộng tựa vào góc quan tài, ép nó dính chặt xuống ván.
Khối lim tạp nhồi đầy đá tảng chồm lên, dồn toàn bộ sức nặng tĩnh tại nghiến rách cả một mảng da lưng của viên tướng già. Nguyên Phong nhoài người tới phụ ông ghì cỗ săng, sức nặng của nó lập tức đè rát bả vai cậu. Cậu cắn răng, lồng ngực quặn lên một sự thật cay đắng tột cùng: thứ đang đè nát vai cậu dưới lòng sông ngầm này không phải di hài Tiên Đế, mà là tham vọng của Thập Đạo Tướng Quân và toan tính cướp ngôi của Hoàng hậu ở trên bờ.
Bè khựng lại. Cỗ gỗ lim chao một cái, muốn lật.
Đoàn Thạch đã thụp người, nước đục văng tung tóe lên mặt Nguyên Phong. Mũi xà beng của gã thợ rèn xục thẳng xuống gầm bè, mò tìm mắt xích trong bóng tối mù mịt.
Keng!
Lực dội ngược hất bật cây xà beng lên khỏi tay. Đoàn Thạch nghiến răng, thọc tay trần xuống lần nữa. Xích sắt quấn chết cứng quanh một cọc gỗ lim cắm ngầm dưới dòng chảy xiết. Bàn tay ông tứa máu dọc theo mấy đường nứt nẻ cũ, nhưng ông không rút tay lại.
"Khóa rồi," ông nói, giọng khàn đặc vì tai điếc bên trái khiến ông luôn nói to hơn cần thiết. "Cọc lim cắn chết xích rồi."
Nguyên Phong nắm chặt cán thương câu liêm, tim đập dồn lên tận cổ họng. Lưới nhện chăng trong hốc đá phía trước rung lên — không phải vì gió.
Lũ giặc phục kích ùa ra trong câm lặng.
Những đốm lửa nhỏ lập lòe như mắt ma trơi, từ cửa hang khuất bóng ném rào rào xuống mặt nước. Bổi rơm tẩm dầu mù u bén lửa ngay khi chạm nước, cháy loang thành từng vệt dài trên mặt sông đen.
Khói dâng lên gần như tức thì, đặc sệt, cay xè.
Cổ họng Nguyên Phong nghẹn đắng. Nước mắt trào ra không kiểm soát nổi. Cậu ho sù sụ, lồng ngực co thắt từng cơn, hai vai vốn đã sưng vì mấy ngày ghì sào đẩy bè giờ càng đau nhức khi cậu gập người xuống.
Trần Khắc quay mặt đi, một tay vẫn ghì chặt quan tài, tay kia kéo vạt giáp da trâu lên che nửa mũi miệng. Vệt bồ hóng đen bám nhanh trên lớp da trâu cũ, nhưng hơi thở ông vẫn đều, chỉ hơi khàn hơn mỗi lần hít vào. Đoàn Thạch thì không may mắn bằng — vết thương ở tay khiến ông không rảnh tay che mặt, khói tràn thẳng vào mũi khiến ông sặc lên từng tiếng ngắn, cụt lủn, cố nuốt xuống để khỏi rời tay khỏi mắt xích. Thầy Mo Bạch ho khan liên hồi, thân hình gầy guộc của ông rung lên theo từng cơn, nhưng ngón tay quắt queo vẫn bấu chặt lấy gậy tầm xích, không buông.
Một cú hích vai mạnh đẩy Nguyên Phong lùi về góc bè.
An Nhiên. Bả vai xương xẩu của cô ấn thẳng vào sườn cậu, đẩy cậu ra khỏi luồng khói đặc nhất. Tay kia cô đã gạt lẫy, nạp thêm mũi tên vào báng nỏ liên châu — cạch — lưỡi dao găm ngậm ngang khóe miệng, ánh mắt lẩn dưới vành nón rách quét ngang vách đá tối, tìm bóng địch.
Nguyên Phong nén cơn ho, lồm cồm quỳ dậy. Cậu giật phăng vạt dạ hành y lót vảy cá, giơ lên che ngang đầu An Nhiên, gạt mấy tàn lửa đang lả tả rơi xuống tóc cô. Cô không quay lại nhìn. Cậu cũng không nói gì.
Hai người nín lặng trong hiểm cảnh. Bàn tay cậu vẫn ghì chặt vạt áo che chắn, cho đến khi một tàn lửa khác rơi trúng mu bàn tay cậu, xèo một tiếng nhỏ, để lại vệt đỏ rát.
Trên đầu họ, trần hang thấp lè tè bắt đầu phát ra tiếng xè xè — khí gì đó rỉ ra từ khe đá, gặp hơi nóng của lửa mà kêu lên khe khẽ. Nguyên Phong nhớ lại cử chỉ dời lồng ấp bã mía của Thầy Mo Bạch ở đoạn hang trước: chướng khí tích tụ dưới đáy hang đá vôi, chỉ cần một đốm lửa bén lên tới vòm là cả động sẽ nổ tung thành lò thiêu.
Tàn lửa đã bén tới mép bùa chu sa trên nắp quan tài. Mùi khét hắc bốc lên.
Không còn thời gian.
Ba Hắc đã lột phăng chiếc áo đay ướt sũng. Lớp bùn đen trát kín người hắn bóng nhẫy dưới ánh lửa loang lổ, bít chặt từng lỗ chân lông — thói quen của dân chài lặn sông chống vắt bám. Hắn thò tay xuống gầm bè, những ngón tay chằng chịt sẹo cũ miết dọc theo sợi xích lạnh toát.
Không bẩy được. Hắn đã biết trước khi thử.
Hắn xoay người lại. Lưỡi chĩa ba thép rèn nguội trong tay hắn cắm phập xuống mặt tre, cách mũi giày Lôi Chấn chưa đầy nửa gang tay.
Hai người đàn ông nhìn nhau xuyên qua làn khói mù mịt.
Lôi Chấn không nhúc nhích. Trong ánh lửa nhập nhoạng, Nguyên Phong thấy quai hàm hắn nghiến lại, một thớ cơ giật lên rồi tắt. Ba Hắc thở một hơi dài qua mũi, ngực phập phồng, làn bùn đen trên da bắt đầu nứt ra từng đường mỏng theo nhịp thở. Hai cặp mắt găm chặt vào nhau qua làn khói độc.
Bờ sông Đáy, đêm cấm quân vây ráp năm ấy — một bàn tay lôi lên từ đáy nước, một cái nắm tóc, một mạng người được giữ lại. Lôi Chấn vươn tay nắm lấy cán chĩa ba. Đốt ngón tay hắn trắng bệch, gân nổi cộm. Lớp da lòng bàn tay xước bươm vì ghì quá lực.
Ba Hắc không buông cán chĩa ngay. Có một nhịp — chỉ một nhịp thở — hắn ghì tay mình lên tay Lôi Chấn, không phải để giằng lại, mà như để chắc chắn cây chĩa đã thật sự nằm gọn trong lòng bàn tay kia. Rồi hắn buông.
Hai người câm lặng nhìn nhau.
Đoàn Thạch lặng lẽ dúi túi lôi hỏa bọc ruột tượng dính mỡ bò vào tay Ba Hắc. Kình ngư làng chài nhét gói thuốc nổ sâu vào cạp quần lụa, ấn chặt cho khỏi trôi. Hàm răng trắng ởn của hắn cắn nghiến lấy ống thở bằng rễ đước sần sùi.
Hắn ngả người ra sau.
Làn nước đen ngòm tạt qua bờ vai, cuốn trôi một mảng bùn dã chiến rạn nứt. Trong tích tắc ánh lửa đuốc chớp qua trước khi thân hình gã chìm hẳn, vết văn thân Giao Long cuộn khúc ngoằn ngoèo trên tấm lưng đen bóng đột ngột hiện ra sống động — dấu ấn thiêng liêng của một gã chài Bách Việt cả đời lẩn khuất dưới lớp bùn bảo vệ, nay mới chịu lộ diện để chuẩn bị bơi chuyến đò chót về với Bầu Mẹ.
Tõm.
Mặt nước đen ngòm nuốt chửng khối thân thể bóng nhẫy, bọt nước chỉ khẽ sủi một nhịp rồi chìm lỉm. Gã thợ lặn ra đi dứt khoát như cách gã từng sống.
Nguyên Phong nhìn theo vệt tăm bọt sủi cuối cùng tan biến dưới lớp khói phủ mặt nước, ngực cậu vẫn còn đau rát vì ho.
Làn khói mù u rít lên từng hồi trên đầu họ. Cả năm người nín thở bất động. Trần Khắc vẫn ghì lưng vào quan tài, Đoàn Thạch quỳ một gối bên mép xích đứt dở, tay còn rịn máu. An Nhiên ngừng bắn, mũi nỏ chĩa về phía vách đá nơi những đốm lửa vẫn không ngừng rơi xuống.
Mặt nước phía dưới bè lặng như tờ. Quá lặng.
Nguyên Phong đếm nhịp thở của chính mình để khỏi phải nghĩ đến điều gì khác — một, hai, ba — mắt cậu dán chặt vào chỗ nước vừa khép lại sau lưng Ba Hắc. Mặt nước phẳng lì như chì nguội. Đáy sông câm bặt. Chỉ có làn khói cuộn trên đầu và tiếng lửa liếm lép bép đâu đó phía sau. Trần Khắc hơi nghiêng đầu, một bên tai vểnh về phía dòng nước, như đang cố nghe thấy tiếng gì đó dưới lớp bùn đen. Thầy Mo Bạch ngừng ho, mười ngón tay quắt queo bấu chặt gậy tầm xích, môi mấp máy một câu gì không thành tiếng.
Dưới lớp nước đen, một quầng đỏ bầm lóe lên — chớp một cái rồi tắt.
BÙM!
Tiếng nổ trầm đục dội từ đáy vực hất tung cỗ bè lên khỏi mặt nước gần nửa thước. Nguyên Phong ngã sấp xuống ván, tai bù đặc. Sàn tre dưới lưng cậu nứt toác một đường dài.
Khối cọc sắt vỡ vụn. Xích ngầm đứt xõng xài, va lạch xạch dưới nước. Dòng chảy xiết lập tức xô tới, đẩy cỗ săng lim trôi tuột về phía trước, cắt đứt vòng vây hỏa công đang ngùn ngụt khói phía sau lưng.
Bè thoát.
Có một khoảnh khắc — ngắn ngủi, chưa đầy vài nhịp tim — cả bè như nín thở chung một hơi. Mọi ánh mắt đổ dồn về phía mặt nước phía sau đuôi bè, chờ một cái đầu trồi lên, chờ tiếng nước khua động báo hiệu Ba Hắc đang bơi đuổi theo. Nguyên Phong bám chặt mạn tre, cổ vươn dài, môi mấp máy gọi tên hắn nhưng không thành tiếng — khói vẫn còn nghẹn trong họng cậu.
Đáy vực sâu hoắm nuốt trọn tất cả. Chỉ có dòng nước cuộn xiết dưới ánh lửa tàn.
Nhưng nước trào lên qua mạn bè không còn màu bùn đục nữa.
Một mảng bọt sóng cuộn đỏ lờ lợ trồi lên từ chỗ tiếng nổ vừa dứt. Vệt bùn đen quyện lẫn máu loãng nổi lềnh bềnh, tanh lợm cả cổ họng. Dưới lòng sông ngầm, áp lực nước và thuốc nổ trong khoảng hang hẹp đã xé vụn hình hài gã kình ngư thành muôn mảnh.
Thứ duy nhất bập bềnh tấp vào mạn bè là chiếc rễ đước bẹp dúm, gãy gập đôi, dính một mảng da đầu còn ứa máu tươi.
Nguyên Phong nhìn chằm chằm mảnh rễ đước ấy, không thở nổi. Không phải vì khói.
Lôi Chấn gập người xuống, vớt khúc rễ đước lạnh ngắt lên khỏi mặt nước. Nước sông Sào Khê rỏ ròng ròng qua kẽ tay hắn, loang đỏ quạch xuống ván bè. Hắn không nói gì. Giắt khúc rễ vào lưng đai mây đan, tay ấn lại một lần nữa như thể sợ nó cũng sẽ trôi mất.
Trần Khắc buông tay khỏi cán trảm mã đao, đưa mắt nhìn vệt máu loang trên ván bè một lúc lâu, rồi quay đi, khóa chặt hàm không nói. An Nhiên hạ nỏ xuống đùi, ngón tay cô run nhẹ trên cò bắn — chỉ một thoáng, rồi lại cứng lại như cũ. Cô không nhìn về phía Lôi Chấn. Cũng không nhìn về phía khúc rễ đước. Mắt cô quay trở lại bóng tối phía trước, nơi bè vẫn còn phải trôi qua.
Mắt Nguyên Phong ráo hoảnh, cay xè vì khói mù u.
Đoàn Thạch lặng lẽ nhấc chiếc búa chiến, trở đầu nhọn, kê lên mép xích sắt đứt còn dính trên mạn bè. Cộc. Một nhát. Ông khắc vạch đầu tiên sâu hoắm vào báng gỗ sần sùi — vạch mở đầu cho bản đếm sinh tử.
Bè nứa nghiến răng rắc trôi tiếp, chậm rãi lách qua khe đá hẹp hơn, sâu hơn, tiến vào bóng tối thâm u của lòng hang đá vôi. Phía trước, không còn ánh lửa. Chỉ có tiếng nước nhỏ giọt từ trần đá, đều đều, như đang đếm.
Nguyên Phong quay lại nhìn An Nhiên. Cô đã tra mũi tên cuối cùng vào ổ nỏ, mắt vẫn dán trừng trừng vào bóng tối phía trước, dứt khoát ngoảnh mặt khỏi vệt máu loang trên mặt nước sau lưng.
Cỗ quan tài thứ 99 vẫn nằm đó, bùa chu sa cháy sém một góc, lặng thinh trôi tiếp vào sâu trong ruột đá đen ngòm.
##### [Chú giải từ vựng Chương 13]
Dầu mù u: Dầu ép từ hạt cây mù u, khi đốt bốc khói đặc quánh, hôi khét, thường dùng trong hỏa công dã chiến để gây ngạt.
Lôi hỏa: Thuốc nổ thô sơ trộn từ diêm sinh, nhựa thông và bột than, bọc kín trong màng mỡ hoặc ruột tượng để châm nổ dưới nước.
Ruột tượng: Ống vải hoặc ruột động vật làm sạch, phơi khô, dùng để bọc kín lương khô hay thuốc nổ chống thấm nước.
Chướng khí: Cách gọi dân gian cho khí độc (thực chất là khí mê-tan) tích tụ trong các hang đá vôi và đầm lầy lâu năm.