Sương muối Đông Môn đọng thành từng vệt trắng lóa như vôi chết trên nền gạch hoa sen mười sáu cánh. Mặt đất dưới chân lạnh ngắt, cứng còng, câm lặng chịu đựng hàng vạn gót giày đã giẫm qua nó suốt ba ngày thiết quân luật. Đêm nay là đêm thứ tư kể từ khi Tiên Đế ngã xuống. Cách đó một dặm, nơi bến nước Sào Khê tối om, bảy tráng sĩ và cỗ săng thứ chín mươi chín đang lầm lũi rẽ nước đi vào bóng tối. Nhưng ở đây, trên đài Đông Môn, quân lệnh bịt kín mọi miệng lưỡi về con số bảy, mọi manh mối về đường thủy đều bị xóa sạch. Chỉ duy nhất đường bộ tồn tại. Chín mươi tám cỗ xe tang nẹp sắt đang chuẩn bị nghiến bánh tỏa đi tám hướng.
Tiếng bước chân đều như mạch đập. Lính tráng vứt bỏ sự lộn xộn dã chiến, thay bằng gót giày da trâu của Cấm vệ quân rập khuôn. Cứ mười lăm nhịp lại một tiếng mũi giáo gõ xuống gạch. Đều đặn đến mức rợn người. Đó là âm thanh của một cái rọ đang khép dần. Sương lọt qua khe áo giáp, đọng thành hạt trên lông mày từng người lính, mặc cho chúng lăn dài xót rát vào khóe mắt, bàn tay cầm giáo vẫn giữ rịt bên hông.
Lê Hoàn đứng trên đài quan sát. Quai mũ trụ da thuộc dưới cằm đã cứng lại vì mồ hôi cũ, nghiến vào đường viền hàm sạm nắng. Đau rát. Ông mặc kệ nó. Lớp vảy rồng mạ đen trên vai chưa kịp tháo ra tẩy phèn từ trận Nam Cương, cọ vào da thịt mỗi khi ông trở vai, để lại một vệt hằn nóng tấy dọc xương đòn. Vệt hằn ấy đã đóng vảy từ ba hôm trước, nhưng đêm nào trở vai ông cũng cảm nhận lại đúng cơn rát ấy, da thịt luôn nhớ đòn thù lâu hơn trí óc. Gió bấc thốc qua kẽ đá tai mèo, cuốn theo mùi bồ hóng ẩm từ mấy vạc dầu đun dở dưới chân thành.
Ông nhìn xuống kinh thành. Nhà cửa chìm lấp trong bóng tối. Lưới giáo mác đan chéo phong tỏa kín các nẻo đường, bóp nghẹt mọi ngả rẽ. Đoàn xe tang đang rùng rùng qua cổng, bánh gỗ nghiến trên đá lát phát ra tiếng kèn kẹt đơn điệu, rền rĩ kéo dài như một câu kinh đọc lỗi nhịp. Đuốc mỡ thú hai bên cổng cháy leo lét, khói đen cuộn thành từng dải mỏng tan vào sương. Chín mươi tám cỗ quan tài đã kéo đàn ruồi nhặng vây quanh xác thối ra khỏi cổng thành, nhưng con mọt béo nhất, lì lợm nhất, vẫn còn cắn gặm ngay dưới chân tường Đông Môn.
Một tên lính canh dừng bước đúng nhịp mười lăm, cán giáo gõ chát chúa xuống gạch. Cộc. Âm thanh dội lên đài quan sát, lẫn vào tiếng bánh xe tang xa dần. Lê Hoàn để tiếng động ấy trượt qua tai. Mắt ông dán chặt vào đoàn xe, đếm khoảng cách giữa cỗ áp chót và cỗ cuối cùng. Khoảng cách ấy hẹp hơn chín mươi bảy khoảng còn lại đúng nửa sải chân. Ông ghi nhận điều đó rồi gạt đi, phó mặc quân cờ đã đặt xong cho bàn tay số phận.
Phía dưới chân đài, viên phó tướng đứng chờ, tay đặt hờ trên cán giáo, nuốt ngược mọi câu hỏi vào cổ họng. Lê Hoàn đưa mắt lướt một vòng quanh mặt thành — tường đá vôi xám, chân tường loang lổ vệt đen của khói đuốc tích tụ suốt nhiều đêm thiết quân luật. Xa hơn, những nóc nhà dân tắt đèn từ canh hai, im lìm nín thở chờ trời sáng. Mọi cánh cửa đều đóng kín bưng, từ chối dò xét đoàn xe tang. Nỗi sợ hãi đã hoàn tất phần việc của nó, tước đoạt toàn bộ dũng khí của bá tánh.
Ông siết nhẹ hai bàn tay sau lưng, cảm nhận lớp da găng cứng đờ vì sương đêm. Ngón út bên tay phải hằn vết chai cũ từ cán gươm cầm suốt hai mươi năm chinh chiến, vết chai ấy giờ cấn vào nhau mỗi khi ông nắm tay, một cơn đau âm ỉ quen thuộc chuyển dần thành sự tê dại. Ông quay gót, bước thẳng vào gian phòng Chưởng bạ Quân lương.
Không gian nén lại ngay khi cánh cửa khép lại. Mùi giấy bổi mục ải bốc lên từ những chồng sổ sách chất cao ngất, quyện với mùi mực chu sa khen khét, mùi trà mạn để qua đêm đóng váng vàng ố trên miệng chén. Một ngọn đèn dầu độc nhất cháy trên án thư, bấc ám khói đen thành một chấm to bằng hạt đậu. Ánh sáng lờ mờ soi tỏ nửa án thư, để mặc những chồng sổ tre xếp cao gần chạm xà nhà chìm nghỉm trong bóng tối, dây buộc sờn rách bung xõa.
Lương Văn vứt bỏ áo giáp, chỉ mặc chiếc áo đũi xám sờn vai, búi tóc bạc vội vàng sau gáy. Một vệt sẹo lồi to bằng con rết vắt ngang cổ họng lão — tàn tích đẫm máu từ thời dẹp mười hai sứ quân. Lão ngồi thẳng lưng, cự tuyệt việc quỳ lạy. Hai bàn tay gân guốc tỳ đè lên cuộn sổ tre đang mở tung trên án thư, những nét mực chu sa ghi số lương thảo đã nhòe một góc vì ngón tay ướt mồ hôi của lão quệt qua.
Trên vách sau lưng lão, ngọn giáo cũ dựng nghiêng, mũi đã han rỉ, chuôi gỗ mòn nhẵn — kỷ vật minh chứng cho thời oanh liệt cầm quân, giờ thoái hóa thành vật trấn cửa gió. Lão liếc nhanh về phía vị Thập Đạo Tướng quân vừa bước vào, rồi lại cúi xuống sổ tre. Ngón tay lão gõ nhịp lên mép giấy, cố kìm nén cơn run rẩy dâng trào.
"Quan tài xuất môn giấu bặt cờ hiệu." Giọng lão khàn đục, xé tai như vải rách. "Cấm quân khóa chặt ba cửa ải. Kho lương phong tỏa, bỏ mặc mộc triện Nghị sự đường." Lão rướn người lên, tròng mắt đục màu trà cũ ghim thẳng vào Lê Hoàn. "Lê Hoàn, ngươi định biến Hoa Lư thành cái mồ chôn cựu thần nhà Đinh sao?"
"Ta đang giữ cho cái mồ này khỏi bị giặc Tống xới tung lên." Giọng Lê Hoàn trầm, phẳng lặng.
Lương Văn gõ đốt ngón tay xuống mặt kỷ gỗ lim. Cộc. Cộc. Nhịp gõ chậm, nện từng chữ vào không khí. Lão lôi ân tình cũ ra, lạnh lẽo đọc như một dòng sổ nợ.
"Ba mươi năm trước. Bãi bùn sông Đáy. Ta mà bỏ mặc mày trong đống xác lính Chiêm Thành, mày đã thành phân bón cỏ từ lâu." Lão dừng lại, ánh nhìn sắc lẹm xói vào đáy mắt Lê Hoàn. "Mày nợ ta cái mạng này."
Lê Hoàn đứng bất động. Bàn tay ông đặt trên án thư khựng lại đúng một nhịp thở, rồi lại tì cứng xuống mặt gỗ. Ngón tay ông ấn nguyên trên gờ gỗ. Ngoài kia, gió bấc đập mạnh vào cánh cửa, bản lề rít lên một tiếng khàn đục. Ngọn đèn dầu chao nghiêng, bóng hai người đổ dài lên vách, va đập vào nhau một khắc rồi tách ra.
Lương Văn nheo mắt, chộp ngay lấy cái khựng ấy. Cứ ngỡ đó là chút lương tri còn sót lại. Lão hắng giọng, tiếng rít lên từ vết sẹo cổ họng, tung đòn chốt hạ. "Rạng sáng mai, mười hai cựu thần sẽ gióng trống Thăng Đường. Bọn ta sẽ đòi lại ấn chỉ Cấm quân."
Sự im lặng bao trùm. Ngọn đèn dầu trên án thư khẽ tí tách, bấc lụi một nhịp rồi bùng lên soi rõ sát khí vừa thành hình. Ánh sáng hắt quầng vàng ệch lên gò má hóp của Lương Văn, vệt sẹo cổ họng hiện rõ như một đường rạch tấy đỏ chực chờ bung mép.
Lê Hoàn nhìn quầng sáng ấy lâu hơn nhìn mặt người. Tiếng bánh xe tang cuối cùng ngoài kia đã tắt hẳn. Chỉ còn tiếng giáo gõ gạch đều mười lăm nhịp vọng qua vách gỗ, mỏng manh như tiếng tim đập của một cơ thể thoi thóp nằm trên thớt.
Lê Hoàn bước lên một bước. Lớp vảy rồng cọ vào nhau lạo xạo, tiếng kim loại sắc lạnh chen giữa tiếng giáo gõ ngoài tường. Ông giữ nguyên tay trên án thư, từ chối rút gươm — gươm Cấm quân chỉ dùng để chém giặc ngoài, còn diệt kẻ trong nhà phải dùng cách dọn dẹp giữ sạch từng viên gạch.
Từ trong tay áo, ông búng một gói giấy bản nhỏ ố vàng vì cọ xát. Bột ngải đen. Ông mở nếp gấp, rắc thẳng bột độc vào chén rượu sành để sẵn trên án. Bột rơi xuống mặt rượu êm ru, để lại lớp váng đen lấm tấm rồi tan dần. Ngón cái bọc găng da khuấy nhẹ bề mặt chất lỏng một vòng tròn dứt khoát. Hơi rượu bốc lên phảng phất mùi men chua trộn lẫn mùi hăng hắc tàn độc.
Đế chén cọ trên mặt bàn lim. Kẹt. Tiếng động khô khốc xé toạc bầu không khí câm lặng. Ông đẩy chén rượu đen ngòm về phía Lương Văn, ngón tay rời khỏi thành chén dứt khoát.
"Uống đi."
Hai từ. Mệnh lệnh tuyệt đối. Cự tuyệt mọi lời cáo lỗi.
Lương Văn cúi nhìn chén rượu. Bọt khí đen li ti nổ lách tách. Mỗi tiếng nổ nhỏ như một hạt cát ma sát trong lỗ tai. Lão ngước lên nhìn Lê Hoàn. Đáy mắt lão ánh lên nỗi chua chát tột cùng — cái nhìn của người làm vườn nhận ra mình đã lấy máu bản thân tưới cho một thân cây kịch độc. Ba mươi năm ở bãi bùn sông Đáy đã dạy lão quy luật tàn bạo: ân tình chỉ là món nợ sớm muộn cũng phải xóa sổ bằng cái chết.
Lão bưng chén. Bàn tay già nua run bần bật. Những đường gân xanh trên mu bàn tay nổi rõ dưới ánh đèn. Môi lão mấp máy, nhai nuốt câu trách móc cuối cùng cùng ngụm rượu đầu tiên. Ngửa cổ nốc cạn.
Cổ họng lão phát ra một tiếng khục gãy gọn, y hệt tiếng hóc xương ngang cổ. Hai mắt trợn ngược, tròng trắng lộ dã man dưới ánh đèn vàng ệch. Lão đổ ụp mặt xuống chính những cuộn sổ tre quân lương đang mở dở. Trán va vào mép gỗ lim một tiếng bụp rợn người.
Một dòng máu lờ lợ đen ngòm rỉ ra từ khóe miệng, bò ngoằn ngoèo trên mặt bàn, thấm đẫm nét mực chu sa, nhuộm đen luôn cái tên Lương Văn ghi trên mặt sổ. Dòng máu chảy chậm, len theo đường vân gỗ lim, dừng lại đọng thành một giọt đen sẫm ngay mép bàn nứt nẻ.
Lê Hoàn đứng yên. Ánh mắt ông dán chặt vào gương mặt úp sấp của người ân nhân lâu hơn một khắc bình thường. Ánh sáng đèn dầu hắt lên bàn tay ông buông thõng, vệt bột ngải đen nhỏ xíu còn bám nơi kẽ găng da.
Ông lùi lại, rút từ thắt lưng mảnh phách gỗ sến mặt bóng nhẵn. Quầng sáng thu hẹp lại vừa đủ soi tỏ bàn tay úp của Lương Văn.
Lốc. Cốc. Cốc.
Ba nhịp, cách quãng đều, gõ vào không khí sực nức mùi máu và mực chu sa. Từ góc khuất hành lang đá dốc ngược xuống lòng đất, hai cái bóng lách ra thoăn thoắt. Chúng khoác giáp Cấm vệ, nhưng toàn bộ huy hiệu trên vai đã bị mài nhẵn thín trơ ra vệt kim loại xám xịt.
Nắm cổ chân Lương Văn, chúng kéo xệch cái xác về phía cầu thang ngầm. Đầu lão va lộp cộp qua từng bậc đá. Tiếng vải cọ nền đá, tiếng xương va đập vào bậc thang nhỏ dần, lặn sâu vào bụng kinh thành. Chúng làm việc trong câm lặng tuyệt đối, thuộc lòng từng thao tác trước khi phách gỗ gõ nhịp đầu tiên.
Cuộn sổ tre trên án thư nằm nguyên chỗ cũ, trang cuối cùng thấm ướt máu đen. Sáng mai, một viên thư lại khác sẽ ngồi vào chiếc ghế này, lật giở những trang sổ ấy, và vùi lấp sự tò mò xuống tận đáy dạ dày.
Lê Hoàn dứt khoát bước ra khỏi phòng, trở lại đài quan sát Đông Môn. Trời ngả sang phía rạng, vệt xám nhạt kẻ ngang chân trời phía đông. Gió bấc thốc tung vạt áo choàng huyết dụ, để lộ lớp vảy rồng mạ đen bên trong lấp loáng.
Bàn tay bọc găng da miết dọc quai mũ trụ, vuốt lại cho ngay ngắn. Vệt bột ngải đen nơi kẽ găng khô cứng lại, dính chặt vào da thuộc. Chợt đối diện với khoảng không đen kịt trước mặt, những mảnh vỡ của sự chua xót trào lên nghẹn ứ ở cổ họng. Ông tháo vội chiếc găng da ném xuống đất, dùng bàn tay trần bóp chặt lấy quai mũ trụ. Ông kéo giật sợi dây da, siết nghiến lại thật mạnh. Mép khuy đồng của quai mũ cứa sâu vào ngón tay cái, rỉ ra giọt máu đỏ thẫm.
Lê Hoàn dừng lại. Ông mặc kệ bàn tay đang rỉ máu. Ánh mắt lạnh lẽo dán chặt vào giọt huyết quản của chính mình đang ứa ra. Rồi chậm rãi, ông miết ngón tay cái, ép giọt máu bẹp dí, ngấm sâu vào bề mặt nhám của mũ trụ. Đôi tay này từ nay sẽ mãi mãi mang mùi tanh của máu.
Phóng tầm mắt qua màn sương mù, dải sông ngầm Sào Khê uốn khúc dưới lòng núi, nơi bóng tối dày đặc hơn mọi vết mực chu sa gộp lại. Phía Đông Môn, tiếng giáo gõ gạch vẫn đều đặn mười lăm nhịp một lần.
Dưới chân tường thành, một bóng người khoác áo the thâm lặng lẽ đi ngang sân gạch. Hắn dừng lại một nhịp trước cửa hành lang ngầm nhìn vết kéo lê mờ mờ trên nền đá. Bàn tay giấu trong áo the khẽ động, cất kín mảnh giấy bổi vừa gấp lại, rồi điềm nhiên bước tiếp hòa vào màn sương. Mọi ánh mắt canh gác đều lảng tránh bóng đen ấy.
Phía Đông Môn, tiếng giáo gõ gạch đều đặn mười lăm nhịp một lần. Nhịp gõ giữ nguyên tốc độ, câm điếc trước sự biến mất của vị Chưởng bạ Quân lương, chôn vùi vĩnh viễn mọi bí mật dưới lòng Hoa Lư.
[Chú giải từ vựng Chương 12]
* Chưởng bạ Quân lương: Chức quan coi giữ, xuất nhập kho lương thực trong triều đình.
Ngải đen: Độc dược dã chiến chế từ củ ngải độc, gây co giật và vỡ mạch máu cực nhanh, dùng thủ tiêu gọn ghẽ.
Phách gỗ: Thanh gỗ nhỏ gõ tạo ám hiệu âm thanh truyền tin ngầm.
* Thăng Đường: Nghi thức cựu thần gióng trống triệu tập triều nghị bất thường khi có biến cố lớn.