BARRISTAN
Cậu bé khiến ông nhớ đến Rhaegar.
Hiệp sĩ Barristan Selmy đã rất cẩn trọng trong suốt bao năm qua để không nói điều này ra thành lời. Chẳng còn mấy người từng biết hoàng tử Rhaegar Targaryen như cách Barristan từng biết ngài, và lại càng ít người hiểu được sự so sánh đó theo bất kỳ nghĩa nào khác ngoài mưu phản, xét tới việc cha của đứa trẻ là ai và Robert đã cảm thấy thế nào về vị hoàng tử mà ông ta đã hạ gục trên dòng Trident.
Vì vậy Barristan đã giữ điều đó sau kẽ răng, như thói quen ông đã học được khi làm một vệ vương. Nhưng ông vẫn nghĩ về nó, và ông đã nghĩ về nó suốt nhiều năm nay, rồi khi quan sát vị hoàng tử tại yến tiệc lúc cậu mới được phong hiệp sĩ, rạng rỡ với chiến thắng trong khi cài chiếc vương miện hoa hồng trên mái tóc màu hung của vị hôn thê, làm ông lại nghĩ về nó một lần nữa.
Nó không hẳn là vẻ bề ngoài của cậu bé. Màu sắc hoàn toàn khác biệt: Rhaegar mang sắc bạc và tím xám, còn Joffrey là màu vàng. Sắc vàng nhạt nhà Lannister phủ khắp người cậu. Nó là một thứ gì đó nằm bên dưới vẻ bề ngoài. Một khí chất tách biệt, ngay cả trong một đại sảnh đông đúc. Một sự tĩnh lặng bên trong chuyển động. Rhaegar cũng từng mang khí chất đó, cái cảm giác về một người đàn ông xuất hiện tại yến tiệc, giải đấu và hội đồng, nhưng cũng luôn ở một nơi nào đó khác, đang thực hiện một điều gì đó mà phần còn lại trong họ không thể nhìn thấy.
Và rồi còn cả sự nỗi buồn nữa.
Rhaegar từng là một vị hoàng tử u buồn, và đám hát xướng đã thêu dệt nên nhiều điều về điều đó sau khi hoàng tử qua đời, theo cái cách mà đám hát xướng vẫn thường làm, nhưng Barristan biết sự thật về nó, một sự thật đơn giản và đau buồn hơn bất kỳ bài hát nào. Rhaegar đã sinh ra trong đau thương, tại Summerhall, trong ngọn lửa đã cướp đi quá nhiều người thân của ngài, và niềm đau thương ấy chính là dòng nước ngài tắm mình trong suốt cuộc đời.
Ngài đã đọc về nó khi còn là một đứa trẻ thay vì chơi đùa. Ngài trở thành một chiến binh không phải vì bất kỳ tình yêu nào dành cho võ thuật, mà vì ngài đã đọc được đâu đó rằng mình phải trở thành chiến binh. Ngài chưa bao giờ, trong suốt những năm tháng Barristan biết ngài, thực sự học được cách để trở nên hạnh phúc.
Vị hoàng tử cũng mang điều đó trong mình, Barristan nghĩ, hoặc đã từng.
Hiệp sĩ già nhớ lại lần đầu tiên ông nhìn thấy điều đó.
Cậu bé chỉ mới bảy tuổi khi tai nạn xảy ra. Một cú ngã, các học sĩ nói vậy, dù không ai thực sự chứng kiến, một cú đập vào đầu khiến cậu bất tỉnh trong phần lớn thời gian của hai ngày. Khi cậu tỉnh dậy, hai điều đã thay đổi. Điều thứ nhất nhỏ bé, kỳ lạ, được bàn tán nhiều vào thời điểm đó rồi bị lãng quên: đôi mắt của cậu, vốn có màu xanh lục giống mẹ, giống chú cậu và giống tất cả anh chị em, đã chuyển sang màu vàng ánh kim. Các học sĩ nói mắt của trẻ con thỉnh thoảng có sự thay đổi. Đại học sĩ Pycelle thì cố giải thích bằng ngôn từ uyên bác nhưng hoàn toàn là mấy thứ vô nghĩa. Đôi mắt vẫn giữ nguyên màu vàng.
Sự thay đổi thứ hai lớn hơn, và không ai bàn tán về nó, bởi vì Barristan có lẽ là người duy nhất ở vị thế có thể nhận ra.
Cậu bé đã trở nên u buồn.
Không phải đau ốm, không phải chậm chạp, cũng không phải chịu tổn thương theo những cách mà các học sĩ từng e sợ. Là u buồn. Một nỗi buồn sâu sắc, lặng lẽ, đọng lại, hoàn toàn không giống như sự hờn dỗi và tính khí thất thường mà nếu Barristan trung thực với bản thân đã quan sát thấy ở vị hoàng tử trước cú ngã.
Đứa trẻ tỉnh dậy sau chấn thương đó đã di chuyển qua Lâu Đài Đỏ suốt nhiều tuần như một kẻ đang để tang. Như một người đã mất đi rất nhiều và đang âm thầm gánh chịu điều đó một mình. Barristan đã chứng kiến đủ đau thương trong cuộc đời dài dằng dặc của mình để nhận ra nó khi nó hiện hữu trên khuôn mặt của một đứa trẻ, và ông đã không hiểu nổi, bởi vì đứa trẻ chẳng mất đi điều gì mà người ta có thể gọi tên, ông đã băn khoăn về nó, và ông đã không nói gì cả.
Rồi một buổi sáng, cậu bé đến gặp ông ở khoảng sân và xin được huấn luyện.
Điều này cũng thật kỳ lạ. Vị hoàng tử chưa từng thể hiện chút hứng thú nào với khoảng sân trước cú ngã, người từng là một đứa trẻ thích căn phòng tràn ngập ánh mặt trời của mẹ hơn là bãi tập luyện, một đứa trẻ khóc ên ả khi ngã, một đứa trẻ phải được dỗ dành mới chịu cầm lấy con kiếm và ngỗ ngược nhất trong những lúc êm đẹp nhất.
Đứa trẻ đến gặp Barristan vào buổi sáng hôm đó đã trở nên khác biệt. Cậu bé thâm trầm, kiên định và xin được huấn luyện theo cái cách một người sám hối yêu cầu một hình phạt khắc nghiệt, như thể bản thân sự rèn luyện là một thứ cậu cần chứ không đơn thuần là muốn.
Con muốn trở thành một hiệp sĩ chân chính, cậu bé đã nói. Một hiệp sĩ thực thụ. Ngài sẽ dạy con chứ, Hiệp sĩ?
Barristan đã nhìn xuống đứa trẻ nhỏ bé, u buồn và nghiêm túc ấy, cảm thấy có điều gì đó chuyển cựa trong trái tim người lão binh của mình, và ông đã đồng ý.
Khi ấy, ông cũng đã nghĩ về Rhaegar.
Rhaegar đã tiếp cận kiếm thuật theo đúng cái cách như vậy. Không phải từ niềm vui. Chẳng bao giờ là niềm vui cả, mà từ một nhu cầu nội tâm riêng biệt, một cảm giác rằng thế giới đòi hỏi điều đó ở ngài và ngài bắt buộc phải đáp ứng yêu cầu ấy.
Barristan đã huấn luyện hai vị hoàng tử trong đời mình, những người tiếp cận thanh kiếm như một nghĩa vụ thay vì một thú vui. Người thứ nhất đã ngã xuống ở Trident với chiếc búa xuyên qua ngực, còn người thứ hai lúc này đang ngồi trên bệ cao bên bờ sông, với chiếc vương miện hoa hồng đem trao cho một con gái nhà Stark và toàn bộ vương quốc đang xướng ca tên cậu.
Barristan biết nhìn vào chuyện này sẽ thấy ra sao. Ông không thích suy nghĩ quá sâu về sự đối xứng kỳ lạ của nó. Ông là một lão già, và những lão già thường nhìn thấy các quy luật ở khắp mọi nơi, dù không phải quy luật nào cũng là thực tế.
Tuy nhiên, ông biết chắc một điều, Robert vẫn căm thù Rhaegar.
Đó là sự mỉa mai mà Barristan ngẫm nghĩ, khi quan sát đức vua cười lớn tại yến tiệc, khuôn mặt đỏ gay gầy gò của ông ây ngời sáng. Đã khoảng mười sáu năm trôi qua, và Robert Baratheon vẫn căm thù vị hoàng tử đã chết bằng một niềm say mê chưa từng nguội lạnh. Nhà vua đã nói không chỉ một lần, khi chìm sâu trong men rượu, hứa sẽ giết Rhaegar một lần nữa ở bất kỳ tầng địa ngục nào mà hắn rơi xuống, sẽ kết liễu hắn hàng ngàn lần. Nỗi đau thương dành cho Lyanna Stark chưa bao giờ chữa lành trong Robert. Nó đã biến thành sự hận thù, và sự hận thù đó đã trở thành một kiểu đài tưởng niệm mà đức vua chăm sóc như một ngôi đền linh thiêng.
Và con trai ông ta, người nhà vua yêu nhất, người khiến ông ta bật khóc vì tự hào lại là người giống Rhaegar Targaryen hơn bất kỳ ai còn sống mà Barristan biết.
Vị hoàng tử đi vào thành phố để đánh đàn lute, theo cái cách Rhaegar đã đi vào giữa đám thường dân với cây đàn hạc của ngài. Vị hoàng tử đọc các cuốn sử thư và suy nghĩ về vương quyền như một thứ mà người ta phải học hỏi nghiên cứu thay vì chỉ đơn thuần thừa kế, giống như Rhaegar đã từng. Vị hoàng tử sở hữu phẩm chất khiến người đời yêu mến cậu mà không cần tỏ ra cố gắng, phẩm chất mà đám hát xướng gọi là sự ân sủng, và là điều mà Barristan Selmy, người đã phụng sự bốn đời vua, biết rằng nó hiếm hoi lẫn nguy hiểm hơn nhiều so với những gì đám hát xướng có thể hiểu được.
Nếu Robert đã từng nhìn thấy điều đó, thực sự nhìn thấy nó theo cách Barristan nhìn thấy, Barristan không biết đức vua sẽ làm gì. Nhưng Robert sẽ không bao giờ nhìn thấy. Một người đàn ông không tìm kiếm thứ mình căm thù trong thứ mình yêu thương. Đó có lẽ là sự khoan hồng duy nhất trong toàn bộ sự dàn xếp này.
Yến tiệc dần đi đến hồi kết thì vị hoàng tử đứng dậy và tuyên bố rằng cậu sẽ thức canh đêm theo nghi thức hiệp sĩ.
"Con không cần phải làm vậy," đức vua nói, cau mày. Ông đã uống rất nhiều và tâm trạng tốt đang ở mức đỉnh điểm, bao la và trìu mến. "Con đã được phong hiệp sĩ rồi, con trai. Chính ta đã làm điều đó, trên chiến trường, trước toàn bộ cái vương quốc quỷ quái này. Chẳng có đại tư tế nào còn sống dám bảo điều đó là không đúng lễ nghi."
"Nó sẽ cảm thấy không trọn vẹn, thưa cha," hoàng tử nói. "Con muốn thức canh đêm. Một tước hiệu hiệp sĩ nên được xứng đáng nhận lấy một cách trọn vẹn."
"Đã vậy thì ít nhất hãy ngủ trước đã. Con đã cưỡi ngựa cả ngày, con đã đấu với Loras đến mức bất phân thắng bại-"
"Ngay đêm nay," vị hoàng tử nói, một cách nhẹ nhàng và không thể lay chuyển, theo cái cách mà Barristan đã quan sát cậu suốt những năm qua, nhẹ nhàng và không thể lay chuyển về hàng trăm điều khác. "Trong khi ý nghĩa của nó vẫn còn mới nguyên. Con thà không làm điều đó để trình diễn, sau khi đã nghỉ ngơi và nó trở thành một buổi lễ hình thức. Con muốn làm điều đó ngay bây giờ, khi nó đòi hỏi con phải trả giá bằng điều gì đó, đúng như bản chất của nó."
Một tiếng xì xào truyền qua những người tụ họp. Dù đã say và mệt mỏi, với một nửa các lãnh chúa của vương quốc tham dự, đứa trẻ vẫn sẽ thức canh cả đêm thay vì chọn con đường dễ dàng. Đó chính là kiểu chuyện mà đám hát xướng sẽ mang ra khỏi đại sảnh và truyền đi khắp vương quốc trước khi trời sáng. Tiểu thư Sansa nhìn người chồng tương lai với nhiều niềm trìu mến đến mức nhói lòng.
Barristan, một người không phải kẻ hoài nghi nhưng đã chứng kiến quá nhiều người trình diễn sự thành kính, nhận ra mình tin rằng vị hoàng tử thực sự có ý đó. Đó là điểm đặc biệt ở cậu bé. Sự trình diễn và lòng chân thành là một. Cậu làm điều đúng đắn theo cách dễ nhìn thấy nhất, và cậu làm điều đó vì nó đúng đắn, còn sự công khai chỉ đơn giản là một công cụ mà cậu không bao giờ lãng phí.
"Thần cùng sẽ đứng cùng điện hạ," Jon Snow đứng dậy nói. Đứa con hoang, cái bóng của hoàng tử, những biết danh mà người đời gọi cậu ta, người thân cận nhất trong số những người bằng hữu của cậu. "Nếu điện hạ chấp thuận."
"Cả thần nữa." Loras Tyrell lên tiếng.
Barristan không hề ngạc nhiên trước điều này. Những cậu thiếu niên này thân thiết với nhau như hình với bóng. Họ đã cùng nhau trưởng thành và vị hoàng tử đều đã có mặt trong cả hai lễ thức canh đêm của họ: tại khu Rừng Thần dành cho Jon và tại đại thánh đường dành cho Loras.
Vị hoàng tử mỉm cười với cả hai. "Cảm ơn hai người, những người bạn của ta."
Barristan nhìn sang Hiệp sĩ Jaime.
Kẻ giết vua đang quan sát người cháu trai của mình với một biểu cảm mà Barristan đã học được cách nhận ra qua nhiều năm, nhưng chưa bao giờ biết phải đặt tên cho nó như thế nào. Đó là một thứ gì đó gần như là sự hoài niệm u buồn, ở một người vốn luôn cố gắng hết sức để tỏ ra mình không thể có thứ cảm xúc ấy.
Ánh mắt họ gặp nhau. Chẳng ai trong hai người nói câu nào, nhưng có một điều gì đó đã truyền qua giữa họ, từ người dày dặn kinh nghiệm sang người trẻ hơn, hai người đã cùng nhau huấn luyện vị hoàng tử này suốt từng ấy năm trời.
Nếu đứa trẻ có thể thức canh đêm sau một ngày như thế, thì họ còn có cái cớ gì nữa?
Hai người bước tới nhập hội
_______________
Một lễ thức canh đêm vốn dĩ phải được giữ trong sự im lặng.
Tập tục này vừa cổ xưa vừa nghiêm ngặt: người chuẩn bị trở thành hiệp sĩ quỳ trước bàn thờ Chiến Binh suốt những giờ dài của đêm tối, suy ngẫm về những lời thề mình sắp sửa tuyên thệ, còn những người chứng kiến giữ sự im lặng và không làm gián đoạn sự suy ngẫm của người hiệp sĩ đó.
Ý nghĩa của nó là để bản thân đối diện một mình với giá trị của điều đó, ngay cả khi đang ở giữa đám đông.
Barristan đã trải qua lễ thức canh đêm của chính mình bốn mươi lăm năm về trước, sau khi đức vua Aegon đặt thanh kiếm lên vai ông, và ông vẫn còn nhớ rõ cái lạnh của thánh đường, những giờ phút trôi qua chậm chạp của một cậu thiếu niên đang trở thành một điều gì đó lớn lao hơn.
Hoàng tử quỳ trước bàn thờ Chiến Binh trong Đại Thánh Đường Baelish suốt ba tiếng đồng hồ mà không thốt một lời.
Barristan giữ sự im lặng của riêng mình và quan sát cậu, rồi quan sát những người khác. Jamie quỳ thẳng tắp và kỷ luật. Loras gục đầu, khuôn mặt khôi ngô lần này hoàn toàn nghiêm nghị. Jon Snow vẫn như thường lệ, trầm lắng và tĩnh lặng.
Bốn hiệp sĩ canh đêm cho người thứ năm. Đó là một điều kỳ lạ và đẹp đẽ, và Barristan, người từng nghĩ mình đã đi qua cái tuổi bị lay động bởi các nghi lễ, lại thấy mình bị lay động.
Khi vị hoàng tử cuối cùng lên tiếng, giọng cậu thật khẽ khàng trong không gian tối đầm rộng lớn.
"Mọi người có nhớ những lời thề của mình không?" cậu hỏi. Cậu không quay mặt đi khỏi bàn thờ Chiến Binh. "Thực sự nhớ chúng. Không phải về từ ngữ. Mà là ý nghĩa."
Đó không phải là cách một lễ thức canh đêm diễn ra. Nhưng đứa trẻ đã được phong hiệp sĩ rồi, và Barristan không thể hình dung nổi một đại tư tế nào còn sống lại phản đối, vả lại có điều gì đó trong câu hỏi khiến việc phá vỡ tập tục mang lại cảm giác ít giống như sự bất kính mà giống như một kiểu tuân thủ sâu sắc hơn.
"Ta nhớ những lời thề của mình," Jaime nói sau một khoảnh khắc. Có một sự đay nghiến trong giọng nói của vị hiệp sĩ. "Ta đã có lý do để suy ngẫm về chúng."
"Nói cho cháu nghe đi," hoàng tử khẽ cất lời. Giọng cậu mệt mỏi nhưng vẫn còn sức nặng trong đó. "Tất cả mọi người. Mọi người đã nghĩ chúng có ý nghĩa gì khi tuyên thệ? Và bây giờ mọi người nghĩ chúng có ý nghĩa gì?"
Và thế là họ trò chuyện, trong đêm tối, dưới ánh nến, về những điều mà các hiệp sĩ đã thề nguyện: bảo vệ kẻ yếu, che chở cho tất cả phụ nữ và trẻ em, trở nên dũng cảm, công minh và trung thực.
Họ nói về việc những lời thề trông như thế nào đối với một cậu bé mười lăm tuổi và chúng trông như thế nào đối với một lão già sáu mươi, cùng khoảng cách ở giữa, và cách một người nam nhân dành cả đời mình để cố gắng lấp đầy khoảng cách đó.
Barristan đã nói về những điều ông chưa từng nhắc tới trong nhiều năm. Ngay cả Loras, người khoác lên mình tước hiệu hiệp sĩ như một chiếc áo khoác lộng lẫy, cũng nói ra những điều làm Barristan ngạc nhiên bởi sức nặng của chúng.
Rồi vị hoàng tử cất lời: "Và những lời thề của Vệ Vương."
Bầu không khí thay đổi.
"Sự phục tùng," Hoàng tử Joffrey nói. "Mọi người thề sẽ phục tùng đức vua. Bảo vệ người và các bí mật của người, phụng sự người, dâng hiến mạng sống vì người. Nhưng mọi người cũng thề những lời thề của hiệp sĩ là bảo vệ người vô tội, không làm gì sai trái." Cậu im lặng một khoảnh khắc. "Và đôi khi hai tập hợp lời thề đó lại không đồng nhất với nhau. Có phải vậy không, cậu?"
Kẻ giết vua chẳng nói lời nào.
"Cháu đã muốn hỏi cậu một điều từ rất lâu rồi," vị hoàng tử nói, và lúc này cậu quay lại, nhìn người cậu của mình dưới ánh nến. "Và cháu thấy hổ thẹn vì đã không bao giờ làm thế, thật tàn nhẫn khi cháu không hỏi. Vậy nên bây giờ cháu sẽ hỏi, ở đây, trước sự chứng giám của Chiến Binh và tất cả các vị thần khác, những vị thần cũng quyết định lắng nghe." Cậu khựng lại. "Tại sao cậu lại giết Vua Điên?"
Sự im lặng theo sau đó là tuyệt đối. Barristan cảm nhận được nó ở ngay trong lồng ngực mình.
Tất nhiên là ông đã từng băn khoăn. Tất cả mọi người đã băn khoăn, suốt mười lăm năm qua, và tất cả mọi người đã quyết định rằng họ đã biết sẵn câu trả lời. Rằng Jaime Lannister là một kẻ không có danh dự, kẻ đã sát hại vị vua mình thề bảo vệ, kẻ đã làm điều đó vì cha mình, vì lợi ích, hay đơn giản vì cơn cuồng sát hiện hữu ở đó để thực hiện.
Chính Barristan cũng đã tự kết luận như vậy. Ông đã coi thường gã trong suốt mười lăm năm, đã từ chối dành cho gã sự tôn trọng mà một Người Anh Em Tuyên Thệ xứng đáng nhận được, đã mang một sự khinh bỉ lặng lẽ dành cho người hiệp sĩ mạ vàng, kẻ đã phá vỡ lời thề thiêng liêng nhất mà một người đàn ông có thể thực hiện.
Chưa một lần nào ông hỏi gã tại sao.
"Chưa một ai từng hỏi cả," Jaime nói. Giọng gã thật kỳ lạ. "Mười lăm năm. Cháu là người đầu tiên." Gã bật cười, và hoàn toàn không có một chút gì vui vẻ trong tiếng cười ấy. "Ai ai cũng đều biết cả rồi. Kẻ Sát Vua đã giết vị vua của gã. Còn gì để hỏi nữa đâu? Bản án đã được tuyên sẵn từ trước. Ta đã thấy điều đó trong đôi mắt của Lãnh chúa Stark khi ông ấy bước vào phòng ngai vàng và thấy ta ngồi diễm chệ trên đó, với Aerys đã chết dưới chân ta, và ta đã quyết định rằng nếu đó là những gì họ muốn tin, ta sẽ không cho họ sự thỏa mãn bằng một lời giải thích. Cứ để họ nghĩ những điều tồi tệ nhất. Một con sư tử chẳng việc gì phải giải thích về bản thân."
"Hãy nói cho mọi người nghe bây giờ đi," vị hoàng tử nhẹ nhàng cất lời.
Và Jaime Lannister đã kể cho họ nghe.
Gã kể cho họ nghe về Aerys, và về hoả dược wildfire. Ban đầu gã kể một cách ấp úng, rồi sau đó dồn dập trút ra, mười lăm năm dồn nén được tháo gỡ trong đêm tối của đại thánh đường, và Barristan lắng nghe với một sự kinh hoàng dâng trào mà ông có thể cảm nhận được nó chạm tới tận cùng ký ức của chính mình và sắp xếp lại toàn bộ ký ức ấy.
Vị vua đã phát điên vì sợ hãi, Jaime nói. Ông ta thấy kẻ phản bội ở khắp mọi nơi. Và cuối cùng, khi đội quân của Robert tiến về thành phố và cuộc chiến thất bại, Aerys đã hạ lệnh cho các thuật sĩ chế tạo hỏa dược đặt các hũ wildfire ẩn giấu bên dưới toàn bộ Vương Đô, bên dưới Đại Thánh Đường Baelor và những túp lều lụp xụp ở Flea Bottom, bên dưới các chuồng ngựa và kho bãi, ở cả bảy cánh cổng, và trong chính các hầm ngầm của Lâu Đài Đỏ. Đủ lượng hỏa dược wildfire để thiêu rụi toàn bộ thành phố thành tro bụi. Nửa triệu con người.
Đốt cháy tất cả bọn chúng, vị vua đã nói. Hãy để nó làm vua trên những khúc xương cháy đen và đống thịt chín. Hãy để nó làm Vua Của Tro Tàn.
Aerys đã tin, trong cơn điên loạn của mình, rằng ông ta sẽ không chết. Rằng ngọn lửa sẽ biến đổi ông ta, như cách nó đã thất bại trong việc biến đổi Brightflame (Aerion Targaryen) trước ông ta. Rằng ông ta sẽ tái sinh từ tro tàn như một con rồng và biến kẻ thù của mình thành tro bụi.
Jaime đã đứng ở chân Ngai Sắt trong chiếc áo khoác trắng của mình và nghe thấy toàn bộ điều đó, bởi vì Aerys không tin tưởng và thích giữ gã ở gần nơi Varys có thể canh chừng. Gã đã nghe thấy vị vua đưa ra mệnh lệnh. Gã đã nghe thấy thuật sĩ chế tạo hỏa dược Rossart tiếp nhận nó.
"Khi quân đội của cha ta chiếm thành phố," Jaime nói, "Aerys đã gửi mệnh lệnh cuối cùng của ông ta tới các thuật sĩ chế tạo hỏa dược. Đốt cháy tất cả bọn chúng. Và ông ta đưa ra mệnh lệnh cho ta rằng phải mang đầu của cha ta đến, để chứng minh ta không phải kẻ phản bội. Rossart khi đó đã rời đi để châm ngòi các hũ hỏa dược." Giọng gã giờ đây phẳng lặng, trống rỗng. "Ta đã giết Rossart trước, ngay tại các hành lang. Và rồi ta quay lại phòng ngai vàng và giết Aerys, trước khi ông ta kịp tìm thấy một người khác thực thi mệnh lệnh. Ta đã rạch họng ông ta từ tai này sang tai khác. Và rồi ta ngồi xuống ngai vàng để chờ đợi, bởi vì ta không biết phải làm gì khác." Gã lại bật cười, một âm thanh trống rỗng tồi tệ. "Cuối cùng Lãnh chúa Stark danh giá bước vào. Nhìn ta. Và ta thấy những gì ông ấy thấy, một kẻ giết vua đang chễm chệ trên chiếc ngai mà gã đã tàn sát để leo lên. Nên ta quyết định rằng ta thà bị căm ghét còn hơn là phải giải thích bản thân. Ta rất ít khi hối hận về những điều trong đời, nhưng ta hối hận về sự kiêu hãnh đó lâu đến như vậy."
Đại thánh đường chìm vào tĩnh lặng.
Barristan nhận ra đôi bàn tay ông đang run rẩy. Ông nhìn chúng như thể chúng thuộc về ai đó khác. Ta đã phán xét cậu ấy, ông nghĩ. Mười lăm năm qua ta đã phán xét cậu ấy, và ta chưa bao giờ hỏi, và sự thật là cậu ấy đã cứu tất cả chúng ta và chấp nhận để chúng ta căm ghét cậu ấy vì điều đó, bởi vì chúng ta đã quá vội vàng tin vào những điều tồi tệ nhất.
Sự hổ thẹn của điều đó là một cảm giác thể xác hiện hữu, đè nặng trong lồng ngực già nua của ông như một cục đá. Ông đã ở Duskendale. Ông đã tự tay và bằng chính lưỡi kiếm của mình kéo Aerys ra khỏi Duskendale, gầy dựng lại danh tiếng nhờ việc đó và ông đã nhìn thấy, ngay cả khi ấy, vị vua đang trở thành loại người nào, vậy mà ông vẫn tiếp tục phụng sự, và không nói một lời, rồi khi một người trẻ tuổi hơn cuối cùng đã làm điều cần phải làm, Barristan lại khinh bỉ cậu ấy vì điều đó.
"Ta đã không biết," Barristan nói. Giọng ông không giữ được sự vững vàng. "Hiệp sĩ Jaime. Ta... ta suốt từng ấy năm, ta chưa bao giờ... hãy tha lỗi cho ta."
Jaime nhìn ông với một biểu cảm có thể là sự ngạc nhiên. "Chẳng có gì để tha lỗi cả. Ngài đã tin những gì tất cả mọi người đều tin. Chính ta đã đảm bảo điều đó xảy ra."
Người cất lời tiếp theo là Jon Snow, giọng đứa con hoang cẩn trọng và đôi mắt cậu ta sắc lẹm ngay cả trong đêm tối.
"Nhưng tại sao ngài lại không nói gì?" cậu ta lên tiếng. "Khi Lãnh chúa Stark tìm thấy ngài. Ngài đã có thể nói với ông ấy. Ngài đã có thể nói với tất cả mọi người. Tại sao lại để họ nghĩ như vậy?"
"Ta đã nói với cậu rồi. Sự kiêu hãnh. Bản án đã hiện rõ trong đôi mắt ông ấy-"
"Bản án hiện rõ trong đôi mắt ông ấy," Jon chậm rãi nói, "là vì trong khi ngài đang ngồi trên chiếc ngai đó, Elia Martell và các con của cô ấy đang bị những người lính của cha ngài sát hại ở phía bên kia lâu đài, sau khi họ đã cướp phá xong thành phố."
Những lời nói rơi vào đêm tối như những hòn đá thả xuống một giếng sâu.
Jaime im lặng trong một khoảng thời gian dài.
"Đúng vậy," cuối cùng gã nói. "Đó là điều tồi tệ còn lại. Ta có hai nỗi hổ thẹn lớn, và đó mới là nỗi hổ thẹn sâu sắc hơn. Ta đã tự nói với bản thân rằng sẽ không có nguy hại nào đến với họ. Elia, Rhaenys và Aegon. Ta đã tự nói với bản thân rằng cha ta chỉ định chiếm thành phố, rằng có những giới hạn ngay cả ông ấy cũng sẽ không vượt qua." Giọng gã đã hạ xuống rất thấp. "Ta đã sai. Ta biết rõ cha mình, vậy mà ta đã tự huyễn hoặc bản thân bằng một lời nói dối dễ chịu vì sự thật quá đỗi tàn nhẫn, và một vương nữ cùng hai đứa trẻ đã phải chết cho sự dễ chịu của ta. Rhaenys đã trốn dưới giường của cha cô bé. Họ đã lôi cô bé ra." Gã dừng lại. "Nếu ta có thể đảo ngược một điều trong đời mình, đó sẽ không phải là Aerys. Mà sẽ là điều đó. Ta thà để ông ta sống thêm một giờ nữa và đi đến cứu hai đứa trẻ đó. Ta nghĩ về điều đó nhiều hơn bất kỳ điều gì khác."
Không ai cất lời. Chẳng có gì để nói về điều đó cả.
Những ngọn nến tiếp tục cháy. Bên ngoài, những ánh xám đầu tiên của bình minh bắt đầu làm dịu đi những ô cửa sổ cao của đại thánh đường.
"Hỏa dược wildfire," vị hoàng tử quay lại nhìn bàn thờ Chiến Binh. "Chúng vẫn còn ở đó chứ, cậu?"
Jaime ngước lên. "Một số. Phần lớn. Những thuật sĩ chế tạo hỏa dược mà ta có thể tìm thấy, ta đều đã giết như Rossart, Belis, Garigus. Nhưng khi đó họ đã hoàn thành công việc của mình, và các hũ hỏa dược đã được đặt xong, cất giấu khắp thành phố." Gã cau mày. "Ta vẫn để mắt đến chúng từ đó đến nay, trong khả năng của mình. Cứ vài năm ta lại bảo các bậc trí giả kiểm tra các hũ hỏa dược chính, một cách lặng lẽ. Thứ đó hiện tại vẫn ổn định. Hỏa dược wildfire càng để lâu càng trở nên dễ phát nổ, nhưng nó vẫn chưa bùng phát, và các bậc trí giả vẫn giữ-"
"Nó vẫn còn ở bên dưới thành phố," vị hoàng tử nói. "Tất cả số đó."
"Phần lớn. Đúng vậy."
Loras đã tái ngắt mặt mày. "Ngài phát điên rồi sao!?"
Barristan cảm thấy lạnh sống lưng. Ngay cả ánh sáng bình minh dường như cũng lạnh lẽo hơn.
Jon đã đứng dậy và đi qua đi lại.
"Điều đó," vị hoàng tử nói, "sẽ cần phải được giải quyết." Cậu đứng dậy từ tư thế quỳ, không chút vội vã, nhìn bàn thờ Chiến Binh thêm một khoảnh khắc, rồi nhìn bốn người họ. "Cảm ơn mọi người. Tất cả mọi người. Vì lễ thức canh đêm, và vì sự thành thật. Đây là một lễ thức canh đêm tốt đẹp hơn những gì ta có thể đòi hỏi."
Cậu nhìn Jaime, "Và cảm ơn cậu. Vì đã nói cho mọi người biết. Cậu không nên phải tự mình gánh chịu điều đó một mình suốt mười lăm năm qua."
"Đó là việc của ta mà," Jaime nói, nhưng giọng gã nghẹn ngào cảm xúc.
Jaime và vị hoàng tử đi dùng bữa sáng cùng gia đình. Barristan trở về giường của mình nhưng không ngủ, nằm mở mắt với nỗi hổ thẹn trằn trọc trong lòng, một lão già đang tự mình sắp xếp lại mười lăm năm của sự quả quyết cá nhân.
Vào cuối ngày hôm đó, trên bãi đấu giáp lá cà, trước khi các trận chiến bắt đầu, Đại Tư Tế đã bước xuống để xức bảy loại dầu thánh cho vị hoàng tử của vương quốc. Đây là một vinh dự lớn lao, hiếm khi được ban tặng, và đám đông đã reo hò vang dội vì điều đó.
Barristan đã quan sát cậu bé quỳ trên nền đất của bãi đấu và tiếp nhận các loại dầu thánh với cái đầu cúi thấp, rồi lại suy nghĩ, một cách vô vọng, về vị hoàng tử tóc bạc năm nào.
Đó là lúc nửa đêm muộn sau giải đấu, sau khi những tàn tiệc cuối cùng kết thúc, lệnh triệu tập mới tới.
Vị hoàng tử tập hợp bốn người họ, những người đã thức canh đêm cùng cậu.
"Mọi người sẽ đi xem xét các hũ hỏa dược wildfire," cậu nói, không hề dùng lời dẫn dắt dông dài. "Ta muốn biết chúng ta đang đối mặt với thứ gì trước khi mang nó ra hội đồng. Lặng lẽ, đêm nay, bốn người các vị. Ta muốn đi cùng, nhưng những việc khác đòi hỏi sự chú ý của ta." Những việc đó là việc gì, vị hoàng tử không nói và họ cũng chẳng hỏi.
Hoàng tử Joffrey đã có sẵn các thuật sĩ chế tạo hỏa dược chờ đợi, đó là những thành viên của Hội Giả Kim, đã tuyên thệ bảo mật cùng việc đủ sợ vị hoàng tử để giữ đúng lời hứa. "Hiệp sĩ Jaime, Hiệp sĩ Barristan, hai người sẽ đảm nhận các hũ hỏa dược ở phía đông. Hiệp sĩ Jon, Hiệp sĩ Loras, ở phía tây. Một vị học sĩ đi cùng mỗi cặp để xử lý thứ chất đó. Bản thân các vị không được chạm vào bất cứ thứ gì. Chỉ nhìn, đếm và báo cáo."
Và thế là Barristan nhận ra mình, trong những giờ phút đen tối muộn màng, đang bước đi trên những lối đi ngầm của thành phố mà ông đã bảo vệ phần lớn cuộc đời mình bên cạnh Jaime Lannister, với một thuật sĩ chế tạo hỏa dược lật đật đi phía trước cầm một chiếc đèn lồng có nắp che như thể nó có thể cắn gã.
Giữa họ có sự ngượng ngùng.
Barristan không biết phải ứng xử thế nào khi ở bên người này. Suốt mười sáu năm qua, ông đã biết chính xác phải đối xử ra sao: lịch sự, đúng mực và thầm khinh bỉ. Sự quả quyết đó đã biến mất, bị đánh văng khỏi ông chỉ trong một đêm duy nhất, và những gì còn lại là một niềm hối hận ông không biết phải làm gì với nó, cùng một câu hỏi ông không thể ngừng tự vấn bản thân: mình sẽ làm gì? Ở vị trí của cậu ấy, mười bảy tuổi, vị vua đưa ra mệnh lệnh thiêu rụi nửa triệu con người. Nếu Barristan Dũng Cảm ở vị trí đó sẽ làm gì? Giờ đây mình sẽ làm gì?
Ông không biết. Đó mới là điều tồi tệ nhất. Ông luôn tin rằng mình biết danh dự đòi hỏi điều gì trong mọi hoàn cảnh, và giờ đây, ở tuổi già, ông đã tìm thấy một hoàn cảnh mà mình không hề biết, và phải nhờ đến Jaime Lannister chỉ ra điều đó cho ông.
Họ bước đi trong im lặng đến hũ hỏa dược đầu tiên. Đây là một hầm ngầm thấp bên dưới nơi từng là một kho thóc, không khí đặc quánh và kỳ lạ. Thuật sĩ chế tạo hỏa dược quỳ xuống bên những hũ gốm xếp chụm vào nhau, hỏa dược wildfire bên trong chúng phát ra thứ ánh sáng xanh lục ảm đạm xuyên qua lớp đất sét, và bắt đầu cuộc kiểm tra cẩn trọng của mình, lẩm bẩm một mình.
Jaime quan sát thuật sĩ làm việc.
"Nói cho ta nghe một điều đi, Hiệp sĩ Barristan," gã nói, mắt không rời khỏi thứ ánh sáng xanh lục. Giọng gã khẽ khàng, cẩn trọng, như thể e sợ câu trả lời. "Nó có nằm trong dòng máu không?"
Barristan liếc nhìn gã. "Thứ gì cơ?"
"Sự điên loạn. Aerys ấy." Quai hàm Jaime bướng bỉnh bạnh ra. Lời nói của gã cay đắng. "Có phải ông ta luôn định sẵn sẽ trở thành loại người mà ông ta đã trở thành? Có phải nó đã ở đó ngay từ đầu, chờ chực, được viết sẵn trong người ông ta chỉ vì ông ta là một người nhà Targaryen và đó là bản chất của người nhà Targaryen? Nửa vương quốc tin như vậy. Họ nói cứ một con rồng sinh ra thì con tiếp theo lại điên loạn. Như tung đồng xu. Điều đó có thật không? Có từng tồn tại một phiên bản nào của Aerys mà không kết thúc bằng việc ông ta ra lệnh cho ta mang đầu của chính cha ta đến cho ông ta không?"
Barristan im lặng một lúc. Ông nghĩ lại về tất cả những gì mình đã chứng kiến.
"Không," ông già quyết định. "Nó không nằm trong dòng máu."
Jaime nhìn ông.
"Ta đã biết Aerys khi ông ấy còn trẻ," Barristan giải thích. "Cậu thì không. Vào thời điểm cậu gia nhập Vệ Vương, ông ấy đã sa ngã quá xa rồi, và vì vậy cậu chưa bao giờ nhìn thấy người khác trong ông ấy, và thật dễ dàng để tin rằng một điều gì đó luôn như vậy khi cậu chỉ nhìn thấy hồi kết của nó." Ông tìm kiếm từ ngữ, thứ mà ông đã không nói trong nhiều năm. "Aerys đã từng là một vị vua tốt. Thực sự đấy. Khi lên ngai vàng, ông ấy rộng lượng, thông minh và tràn ngập những kế hoạch. Ông ấy có những cải cách trong đầu. Ông ấy muốn làm những điều lớn lao, xây dựng những điều lớn lao… Ông ấy dũng cảm khi còn trẻ. Trong Biến loạn Blackfyre lần thứ năm, ông ấy đã chiến đấu giỏi giang, bên cạnh cha cậu và bên cạnh Lãnh chúa Steffon Baratheon, và ba người họ khi đó là bạn bè, nếu cậu có thể tin được điều đó. Chẳng có chút gì của một con quái vật trong ông ấy cả. Không một chút nào."
"Vậy chuyện gì đã xảy ra sau đó?"
"Thế giới này đã xảy ra." Barristan nhìn vào thứ ánh sáng xanh lục của hỏa dược wildfire. "Cuộc đời này đã xảy ra. Nó đập tan ông ấy từng chút một. Những thai nhi chết lưu và những đứa trẻ qua đời. Vương hậu Rhaella đã mất quá nhiều con, và mỗi đứa con đi qua lại cướp đi của ông ấy một điều gì đó. Khoảng cách ngày càng lớn giữa ông ấy và cha cậu, mối quan hệ bạn bè chua chát biến thành sự ganh đua rồi thành hận thù. Và Duskendale." Ông dừng lại. Ông gần như có thể cảm nhận được những mũi tên mà mình từng đỡ cho vị vua. Giá như khi ấy ông bớt dũng cảm hơn. "Duskendale là hồi kết của mọi chuyện, ta nghĩ vậy. Lãnh chúa Darklyn đã bắt vị vua làm tù binh, cậu còn nhớ chứ. Hắn giam giữ ông ấy nửa năm ở Dun Fort, và những điều họ đã làm với ông ấy trong thời gian đó, ta quả thực không dám nghĩ. Khi ta đưa ông ấy ra ngoài, người ta cõng ra khỏi lâu đài đó đã không còn là người đã bước vào nữa. Điều gì đó trong ông ấy đã vỡ vụn, và nó không bao giờ lành lại. Ngọn lửa luôn ở đó trong người nhà Targaryen, tình yêu dành cho ngọn lửa, nhưng một tâm trí lành lặn sẽ giữ những điều đó đúng nơi đúng chỗ. Tâm trí của Aerys đã không còn khả năng làm điều đó nữa. Sau Duskendale, ông ấy thấy sự phản bội ở khắp mọi nơi, và không tin tưởng một ai, và điều duy nhất từng an ủi ông ấy chính là ngọn lửa." Ông chậm rãi lắc đầu. "Nó không phải do dòng máu, Hiệp sĩ Jaime. Đó là câu chuyện về một người đã vụn vỡ hết lần này tới lần khác, cho tới khi không còn gì để vụn vỡ nữa. Thế giới này tàn nhẫn theo cái cách như vậy. Nó tàn nhẫn với những con rồng cũng như tàn nhẫn với tất cả mọi người, và có lẽ còn tàn nhẫn hơn, bởi vì những con rồng có vị thế cao hơn để ngã xuống."
Jaime im lặng tiếp nhận những lời nói của ông. Hỏa dược wildfire phản chiếu trong đôi mắt gã, sắc xanh lục lồng trong sắc xanh lục.
"Rhaegar không bị điên," người anh em tuyên thệ của ông cuối cùng cũng lên tiếng. Đó gần như là một câu hỏi.
"Không," Barristan nói. "Rhaegar là người tỉnh táo nhất mà ta từng biết. Và là người u buồn nhất." Ông nghĩ về vị hoàng tử tóc bạc, cây đàn hạc, nỗi sầu muộn mà không chiến thắng nào có thể xua tan. "Ngài ấy cũng sinh ra trong ngọn lửa, cậu biết đấy. Summerhall, cái đêm ngài ấy cất tiếng khóc chào đời. Người ta nói tiếng kêu xé lòng của mẹ ngài và tiếng kêu của những người đang hấp hối hòa lẫn vào nhau. Ngài ấy trưởng thành một cách trầm lặng, mọt sách và đau thương, một cậu bé đọc sách vào những lúc lẽ ra nên chơi đùa. Ta không nghĩ ngài ấy từng có một lần biết cách để trở nên hạnh phúc." Giọng Barristan chùng xuống. "Có lẽ cô gái nhà Stark đã trao cho ngài ấy điều đó, vào giây phút cuối cùng. Một chút ít ỏi. Ta muốn tin là như vậy. Nhưng ai mà biết được. Bất kể điều gì đã diễn ra giữa họ, nó cũng kết thúc trong máu và ngọn lửa giống như mọi thứ mà người nhà Targaryen chạm vào, và ngài ấy đã chết trên dòng Trident, làm thế giới này mất mát đi một thứ rất to lớn... ù thế giới có nhận ra hay không."
"Ngài có nghĩ đó là sự điên rồ không?" Jaime hỏi. "Những gì ngài ấy đã làm ấy? Việc cướp cô gái đó đi?"
"Ta không biết đó là gì nữa," Barristan thành thật thú nhận. Ông đã dành nhiều năm suy nghĩ về điều đó mà không có lời giải đáp. Barristan có lẽ sẽ không bao giờ hiểu được. "Ngài ấy không có vẻ gì là điên loạn. Ngài ấy tỏ ra kiên định khi chúng ta tiến quân về Trident. Ngài ấy chẳng có một chút sợ hãi nào, như thể ngài ấy đã biết trước ngày hôm đó sẽ kết thúc ra sao. Rhaegar có phẩm chất đó. Phẩm chất kiên định về những điều mà phần còn lại trong chúng ta không thể nhìn thấy." Ông dừng lại, bởi vì ông nhận ra những gì mình vừa nói, và bởi vì sự mô tả đó lại vừa vặn một cách hoàn hảo với một người khác, một vị hoàng tử vừa mới được phong làm hiệp sĩ.
Jaime cũng đã nghe thấy điều đó. Ánh mắt họ gặp nhau phía trên thứ ánh sáng xanh lục của hỏa dược wildfire.
"Đứa trẻ đó làm ta nhớ đến ngài ấy," Jaime lặng lẽ thú nhận. "Joff ấy. Thằng bé làm ta nhớ đến Rhaegar. Ta đã nghĩ như vậy suốt nhiều năm và chưa từng nói với một ai, chỉ vì cha của thằng bé."
"Ta cũng đã nghĩ như vậy," Barristan nói. "Mỗi ngày."
Họ nhìn nhau, một hiêp sĩ già với kẻ giết vua, hai người đã trải qua một đêm giải quyết mười sáu năm khúc mắc, và một điều gì đó đã lắng xuống giữa họ, điều chưa từng tồn tại trước đây. Đó chưa phải là tình bạn, chưa phải lúc này, nhưng đó là sự bắt đầu của một sự thấu hiểu.
"Chúng ta đã thất bại với người trước," Barristan nói. Ông muốn nói đến Hoàng tử vùng Đá Rồng. Ông muốn nói đến Vua Điên. Ông muốn nói đến tất cả, toàn bộ thảm họa kéo dài mà ông đã sống qua, tồn tại và chưa bao giờ ngăn chặn được. "Chúng ta đã ở đó, chúng ta đã tuyên thệ, và chúng ta đã phụ lòng tất cả họ. Aerys. Rhaella. Rhaegar. Elia cùng những đứa con của cô ấy." Giọng nói già nua của ông nghẹn ngào. "Ta sẽ không thất bại với đứa trẻ này. Bất kể cậu ấy trở thành người như thế nào. Bất kể phải trả giá ra sao. Ta đã thất bại với quá đủ các hoàng tử cho một đời người rồi."
Jaime đồng tình. "Ta cũng vậy."
Thuật sĩ chế tạo hỏa dược đứng dậy, phủi tay và báo cáo rằng hũ hỏa dược vẫn ổn định, rồi họ chuyển sang hũ tiếp theo, và họ không nhắc lại chuyện đó nữa. Nhưng lời thề đã được đưa ra, và Barristan, người chưa từng thất hứa với bất kỳ ai trong sáu mươi năm qua ngoại trừ sự im lặng trong sự phán xét của chính mình, có ý định sẽ giữ trọn lời thề ấy.