Chiếc túi thổ cẩm sờn cũ vẫn nằm lặng lẽ trên chiếc ghế trống bên cạnh, nơi bà Liễu vừa ngồi cách đây không lâu.
Tôi nhìn nó thêm một lúc, chậm rãi thu hồi tầm mắt, tựa lưng vào ghế. Khoang xe vẫn lạnh. Ánh đèn đỏ sẫm trên trần chập chờn, kéo những cái bóng dài trên mặt sàn. Bác tài xế ngồi bất động sau vô lăng, những hành khách còn lại vẫn ở nguyên vị trí, chẳng ai lên tiếng.
Chỉ có chiếc ghế bên cạnh tôi là trống.
Tôi không biết bà Liễu đã đi đâu, cũng không rõ sự biến mất ấy có phải là kết thúc hay không. Trước đây, tôi từng nghĩ thứ có thể giữ một người lại phải là chuyện gì đó rất lớn, một oan khuất đủ sâu để không thể buông bỏ. Nhưng bà Liễu khiến tôi bắt đầu nghi ngờ điều đó. Có khi thứ giữ một người lại chỉ là một câu hỏi chưa có đáp án, một người thân không biết sống chết thế nào, hay một lời hứa chưa kịp thực hiện.
Tôi đưa mắt nhìn về phía trước. Đêm nay vẫn còn rất dài.
Ở hàng ghế cách tôi không xa, một chiếc ba lô vải bố sờn rách đang dựa vào thành ghế. Bụi xi măng bám thành từng mảng trên mặt vải, vài đường chỉ ở quai túi cũng đã bung ra. Bên cạnh nó là Hùng, người thanh niên mặc bộ quần áo công nhân mà tôi đã chú ý từ đầu chuyến xe. Cậu vẫn giữ chiếc điện thoại cũ trong tay, màn hình vỡ nứt chằng chịt.
Tôi đứng dậy, bước đến trước mặt Hùng. Cậu vẫn ngồi bất động, khuôn mặt mờ nhạt dưới ánh đèn đỏ. Tôi dừng lại vài giây, từ từ đưa tay đặt lên vai cậu.
Ngay khoảnh khắc bàn tay chạm vào lớp vải thô ráp, cảnh vật trước mắt lập tức vỡ vụn. Tiếng động cơ biến mất, ánh đèn đỏ cũng tan đi. Ý thức của tôi như bị kéo xuống một khoảng sâu vô tận, thân thể mất hết cảm giác, bất ngờ bị ném trở lại giữa một thành phố xa lạ.
Tiếng xe cộ, tiếng còi và tiếng máy móc ập đến cùng một lúc. Dưới chân không còn là nền xe buýt mà là một khoảng sân đầy bụi xi măng.
Trước mặt là một công trường đang thi công. Những người công nhân đi qua đi lại giữa tiếng máy móc ồn ào. Mùi bụi xi măng và mồ hôi trộn lẫn trong không khí. Một thanh niên đang ngồi trên tấm ván gỗ bên cạnh công trường, cúi xuống ăn hộp cơm đơn giản.
Tôi nhận ra Hùng gần như ngay lập tức. Cậu trẻ hơn rất nhiều so với người đang ngồi trên chiếc xe buýt kia, gương mặt vẫn còn nét non nớt của một người vừa rời quê lên thành phố. Chiếc ba lô vải bố đặt bên cạnh, bộ quần áo công nhân trên người vẫn còn khá mới.
Hùng ăn rất nhanh, có lẽ vì giờ nghỉ không kéo dài. Phần thức ăn trong hộp không nhiều, chỉ có một ít rau và vài miếng trứng. Khi ăn gần hết, cậu nghiêng hộp cơm, vét những hạt cơm còn sót lại ở góc.
Một người công nhân khác ngồi xuống cạnh cậu.
“Ăn có vậy thôi hả?”
“Ừ, đủ rồi.”
“Làm cả buổi sáng mà ăn ít thế, chiều lấy sức đâu làm?”
Hùng cười, nói mình ăn sáng khá no. Người kia không hỏi thêm, chỉ cúi xuống ăn phần cơm của mình.
Hùng lấy điện thoại ra. Màn hình sáng lên, một tin nhắn từ mẹ hiện ra. Tôi không thể nhìn thấy toàn bộ câu chữ, nhưng vẫn nhận ra những câu hỏi quen thuộc: hôm nay con có ăn cơm không, công việc có mệt không, trời trên đó có mưa không.
Hùng nhắn lại rằng mình vẫn khỏe, công việc vẫn ổn, bảo mẹ đừng lo. Một người công nhân đi ngang qua nhắc giờ nghỉ sắp hết. Hùng uống nốt ngụm nước trong chai, gấp hộp cơm lại rồi quay trở lại công trường.
Khung cảnh trước mắt âm thầm thay đổi. Tôi không biết giữa hai lần ký ức ấy đã cách nhau bao lâu, chỉ có thể nhận ra dấu vết thời gian qua những thứ đã cũ đi. Chiếc quạt trên bàn được thay bằng một chiếc khác, bộ quần áo treo gần cửa bạc màu hơn, trên tường xuất hiện một tờ lịch đã bị xé mất khá nhiều ngày.
Hùng ngồi bên chiếc bàn nhựa, trước mặt là một túi thuốc. Cậu gọi điện về quê. Giọng người mẹ bên kia vẫn rõ ràng, nhưng dường như đã già hơn so với cảnh trước.
Bà bảo thuốc đau khớp sắp hết, lập tức dặn Hùng đừng gửi tiền về nữa, cứ giữ lại mà ăn uống.
“Con ăn uống đàng hoàng không đấy?”
“Có mà mẹ.”
“Đừng có ăn mì gói suốt ngày.”
“Con có ăn mì đâu.”
“Thế hôm qua con ăn gì?”
Hùng ngập ngừng một chút, rồi kể mình ăn cơm ở quán gần công trường. Bà hỏi có đủ thức ăn không, cậu đáp đủ. Những câu hỏi cứ tiếp nối nhau, từ bữa cơm đến công việc, từ tiền phòng đến chuyện thời tiết trên thành phố.
Cuối cùng, bà dặn con nhớ giữ sức khỏe. Cuộc gọi kết thúc.
Hùng lấy số tiền vừa nhận được ra chia thành từng khoản: tiền phòng, tiền ăn, tiền gửi về. Phần dành cho mẹ được đặt riêng trong một chiếc phong bì mỏng. Cậu nhìn nó một lúc, cẩn thận cất vào ba lô.
Căn phòng không có gì nhiều. Một chiếc giường đơn kê sát tường, một chiếc bàn nhựa thấp, chiếc quạt đặt trên ghế, vài bộ quần áo treo phía sau cánh cửa. Hùng lấy điện thoại ra, mở một bức ảnh cũ. Trong ảnh là căn nhà ở quê, phía trước có một khoảng sân nhỏ, bên cạnh là mấy chậu cây. Mẹ cậu đứng trước cửa, khuôn mặt bị ánh nắng làm hơi nheo lại.
Hùng nhìn tấm ảnh rất lâu, sau đó tắt màn hình, cất điện thoại vào túi áo.
Thời gian tiếp tục trôi qua. Hùng vẫn ở căn phòng ấy, nhưng chiếc ba lô đã cũ hơn, đôi giày công nhân mòn đi phần đế, những vết chai trên đôi tay cũng trở nên rõ rệt.
Một buổi chiều, Hùng đứng dưới mái hiên cửa hàng để tránh mưa. Cậu vừa tan ca, bộ quần áo công nhân ướt sũng phần vai. Điện thoại vang lên. Mẹ nói trời quê đang mưa lớn, mái nhà có chỗ dột. Hùng lập tức hỏi dột ở đâu, có cần tiền sửa không, nhưng bà từ chối.
“Không cần. Con giữ tiền mà ăn.”
Hùng im lặng, nhìn cơn mưa trước mặt.
“Vậy mẹ nhớ để cái chậu dưới chỗ dột.”
Mẹ bật cười ở đầu dây bên kia.
“Biết rồi.”
Hùng cũng cười.
Một người mẹ ở quê, một người con đang làm việc xa nhà, một cuộc điện thoại giữa buổi chiều mưa. Chẳng có chuyện gì đặc biệt, vậy mà tôi không thể không cảm thấy cổ họng nghẹn xuống.
Cuộc đời Hùng dường như chẳng có quá nhiều thứ để nhớ. Những ngày của cậu cứ lặp đi lặp lại giữa công trường, căn phòng trọ, những bữa cơm vội và những cuộc điện thoại về quê. Chỉ có một người con cố gắng kiếm thêm một chút tiền, gửi về nhà một chút, hỏi mẹ hôm nay có đau không, sau đó trở về căn phòng nhỏ để ngủ.
Một hôm, sau khi mua thuốc cho mẹ, Hùng đứng trước kệ dép trong cửa hàng nhỏ. Cậu cầm lên vài đôi, xem xét thật lâu, cuối cùng chọn một đôi dép màu nâu rất đơn giản. Cậu kiểm tra phần quai, hỏi người bán đúng kích cỡ rồi mới trả tiền.
Về đến phòng, Hùng đặt thuốc và đôi dép lên bàn, chụp một tấm hình gửi cho mẹ. Tin nhắn đến rất nhanh.
“Con mua dép làm gì?”
Hùng gọi lại.
“Dép mẹ cũ rồi.”
“Mẹ vẫn mang được.”
“Mòn hết đế rồi.”
“Con để tiền mà ăn.”
“Con còn.”
“Còn bao nhiêu?”
Hùng im lặng.
“Con.”
“Dạ.”
“Còn bao nhiêu?”
Hùng cười. “Đủ.”
Mẹ thở dài. “Con lúc nào cũng nói đủ.”
Hùng cũng cười. “Mẹ mang đi. Đừng để đau chân.”
Bên kia im lặng rất lâu. Sau đó mẹ mới nói: “Ừ. Mẹ biết rồi.”
Hùng cất đôi dép vào một chiếc túi sạch, đặt cạnh túi thuốc. Cậu lấy một mảnh giấy nhỏ ghi giờ uống thuốc, gấp lại, bỏ vào túi.
Tôi không biết vì sao ký ức lại giữ lại cảnh ấy. Có lẽ đối với Hùng, nó quan trọng. Khi sống trong thiếu thốn, người ta thường nhớ rất lâu những món đồ mình đã cố mua cho người mình thương. Cậu có thể không nhớ hôm ấy mình đã ăn gì, công trường làm đến mấy giờ, tiền công nhận được bao nhiêu. Nhưng cậu sẽ nhớ đôi dép ấy, nhớ rằng mình từng đứng rất lâu trước một kệ hàng chỉ để chọn một đôi vừa chân mẹ.
Cảnh vật lại lặng lẽ đổi thay. Căn phòng trọ vẫn là căn phòng ấy, nhưng trên tường đã có thêm một chiếc lịch mới.
Hùng nằm trên giường, tay cầm điện thoại, nhìn một bức ảnh của mẹ. Người phụ nữ trong ảnh đã già hơn, mái tóc bạc nhiều hơn, khuôn mặt gầy hơn.
Hùng gọi về.
“Mẹ.”
“Ừ.”
“Mẹ đang làm gì?”
“Mẹ vừa ăn cơm.”
“Ăn gì?”
“Rau với trứng.”
“Có thịt không?”
“Mẹ có.”
“Mẹ đừng nói dối.”
Bên kia cười. “Có mà.”
Hùng cũng cười.
Một lúc sau, mẹ hỏi: “Bao giờ con về?”
Hùng im lặng. Lần này, cậu không nói “sắp về” ngay. Cậu nhìn trần nhà một lúc lâu, mới bảo:
“Cuối tuần này.”
“Thật à?”
“Thật.”
“Mấy giờ về?”
“Chắc chiều.”
“Vậy mẹ nấu cháo đậu xanh.”
Hùng bật cười. “Sao mẹ cứ nấu món đó hoài vậy?”
“Con không thích?”
“Thích.”
“Thích thì mẹ nấu.”
Hai mẹ con nói thêm một lúc nữa mới cúp máy.
Hùng đặt điện thoại xuống, ngồi dậy, lấy chiếc ba lô vải bố ra, kiểm tra lại từng thứ. Thuốc cho mẹ, quần áo, đôi dép, một ít tiền. Cậu xếp chúng rất cẩn thận, đặt đôi dép ở dưới cùng để khỏi bị đè lên, túi thuốc để cạnh quần áo. Tiền được chia thành hai phần, một phần để trong ví, phần còn lại bỏ vào ngăn nhỏ của ba lô.
Cậu kiểm tra lại một lần nữa, sau đó ngồi trên giường nhìn chiếc ba lô dưới chân. Có lẽ lúc ấy Hùng đã nghĩ ngày mai sẽ rất đơn giản. Chỉ cần ngủ một giấc, sáng dậy, ăn gì đó, khoác ba lô lên vai, đi ra bến xe, trở về nhà. Cậu không cần chuẩn bị cho một điều gì lớn lao. Chỉ là về nhà.
Hùng mở điện thoại, nhìn vào khung tin nhắn với mẹ. Cậu gõ: “Mẹ ngủ sớm đi nhé, sáng mai con về với mẹ.”
Hùng nhìn dòng chữ ấy thật lâu. Cuối cùng, cậu bấm gửi. Màn hình sáng lên sau vài phút.
“Ừ. Mai mẹ chờ.”
Hùng đọc đi đọc lại câu ấy. Cậu đặt điện thoại bên cạnh gối, tắt đèn. Căn phòng chìm vào bóng tối. Ngoài cửa sổ, tiếng xe chạy qua con đường nhỏ thưa dần.
Hùng nằm yên trên giường. Chiếc ba lô đặt ngay cạnh chân giường. Cậu nhắm mắt, có lẽ đã nghĩ đến căn nhà ở quê, đến người mẹ đang ngủ một mình, đến bát cháo đậu xanh của sáng hôm sau.
Tôi nhìn cảnh tượng ấy mà trong lòng dâng lên một cảm giác rất khó chịu. Tôi biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo, còn Hùng thì không.
Cậu vẫn tin ngày mai sẽ đến như mọi ngày khác, vẫn tin rằng mình sẽ mở mắt, khoác ba lô lên vai, bước ra khỏi căn phòng trọ, bắt xe về quê, nhìn thấy mẹ đứng trước cửa. Cậu vẫn tin mình sẽ được ăn bát cháo đậu xanh ấy, vẫn tin sẽ có một buổi chiều ngồi trước hiên nhà kể cho mẹ nghe những chuyện ở thành phố, vẫn tin đôi dép màu nâu sẽ được mẹ mang thử, sau đó trách rằng con trai kiếm chẳng được bao nhiêu tiền mà cứ mua những thứ không cần thiết.
Có lẽ Hùng đã nghĩ ngày mai của mình sẽ bình thường đến mức chẳng đáng để nhớ. Nhưng chính một ngày bình thường ấy lại là thứ cậu không bao giờ có được.
Cảnh vật trước mắt lại thay đổi. Một con đường ngập nước hiện ra.
Hùng đứng dưới mái che, chiếc ba lô đặt bên chân. Mưa rơi dày đặc. Chiếc xe buýt số 7 từ xa chậm rãi tiến lại. Cửa xe mở ra. Hùng bước lên.
Tôi nhận ra chiếc xe ngay lập tức. Bà Liễu đang ngồi ở hàng ghế phía trước với chiếc túi thổ cẩm. Những hành khách khác cũng có mặt: hai thanh niên mê bóng đá, cậu sinh viên, người chạy xe công nghệ, cô lao công, cặp vợ chồng trẻ cùng đứa con thơ... Tất cả đều là những người tôi đã gặp trong hiện tại, nhưng trong ký ức của Hùng, họ chỉ là những hành khách xa lạ.
Hùng tìm một chỗ ngồi, đặt ba lô dưới chân, lấy điện thoại ra xem giờ. Dòng tin nhắn “Ừ. Mai mẹ chờ” vẫn nằm trên màn hình. Hùng nhìn nó, sau đó tắt điện thoại.
Chiếc xe bắt đầu chạy. Thành phố lùi dần phía sau. Những cửa hàng sáng đèn, những mái hiên, những con đường quen thuộc của một thành phố mà Hùng đã sống suốt nhiều năm cứ thế trôi qua ngoài cửa kính.
Hùng tựa đầu vào cửa kính, thỉnh thoảng nhìn ra ngoài. Có lẽ trong đầu cậu lúc ấy chỉ có căn nhà ở quê, có lẽ cậu đang nghĩ đến mẹ, có lẽ cậu đang nghĩ đến bát cháo đậu xanh.
Tôi không biết ký ức ấy kéo dài bao lâu. Chỉ biết khi chiếc xe tiến gần cầu Bình An, mưa đã trở nên rất lớn. Con đường phía trước gần như bị màn nước che kín.
Chiếc xe rung lên. Tiếng phanh vang ra.
Hùng đưa tay bám lấy ghế phía trước. Chiếc ba lô trượt khỏi chân. Điện thoại rơi xuống sàn.
Mọi thứ xảy ra quá nhanh. Chiếc xe lao khỏi cầu, va mạnh vào lan can, rơi xuống dòng nước lạnh ngắt.
Trong khoảnh khắc cuối cùng trước khi bóng tối nuốt lấy tất cả, điều duy nhất Hùng nhớ đến là dòng tin nhắn của mẹ.
“Ừ. Mai mẹ chờ.”
Cậu đã nghĩ mình chỉ còn cách căn nhà ấy một chuyến xe. Nhưng chiếc xe ấy không bao giờ đưa cậu về nhà.
Tôi thu hồi ý thức trở lại khoang xe buýt. Cảm giác lạnh buốt của dòng nước vẫn còn đọng trong tâm trí, khiến tôi phải mất một lúc mới có thể mở mắt.
Hùng vẫn ngồi trước mặt tôi. Chiếc điện thoại vỡ nứt nằm trong tay, chiếc ba lô cũ vẫn đặt dưới chân. Tôi nhìn cậu thật lâu.
Những gì vừa nhìn thấy vẫn còn quá rõ trong đầu tôi, từ căn phòng trọ chật hẹp, những bữa cơm vội vàng, những cuộc điện thoại về quê cho đến đôi dép màu nâu cậu đã chọn cho mẹ. Tôi khẽ gọi tên cậu.
“Hùng.”
Cậu vẫn ngồi im, khuôn mặt mờ nhạt dưới ánh đèn đỏ. Tôi không biết cậu có còn nghe được hay không, nhưng sau khi nhìn thấy từng đoạn ký ức ấy, tôi cảm thấy nếu cứ im lặng thì có chút gì đó không đành.
“Tôi đã nhìn thấy những ngày của cậu. Những bữa cơm vội, những lần gọi về hỏi mẹ có đau không, thuốc còn không, mái nhà có dột không. Cậu cứ bảo mình vẫn ổn, bảo mẹ đừng lo, dù có lẽ chính cậu cũng chẳng dư dả gì.”
Tôi nhìn chiếc ba lô dưới chân cậu.
“Cậu đã chuẩn bị mọi thứ để về nhà. Thuốc cho mẹ, quần áo, đôi dép màu nâu... Cậu còn nhắn rằng sáng mai mình sẽ về. Có lẽ cậu đã nghĩ chuyến đi này cũng như bao chuyến đi khác, chỉ cần ngủ một giấc, sáng dậy là có thể về đến nhà.”
Tôi dừng lại một lúc.
“Nhưng cậu không thất hứa. Cậu đâu biết chuyện gì sẽ xảy ra trên chuyến xe này. Cậu đã làm tất cả những gì mình có thể để trở về, chỉ là không còn cơ hội bước xuống ở nơi mình muốn đến.”
Tôi không biết Hùng có nghe thấy hay không. Cậu vẫn bất động dưới ánh đèn đỏ.
“Còn mẹ cậu... tôi không biết bà đã trải qua những ngày sau đó thế nào. Tôi không biết bà có biết chuyện xảy ra với cậu hay không, cũng không biết bà có còn giữ đôi dép ấy hay không. Tôi chưa từng nhìn thấy những chuyện đó, nên không thể nói thay cho bà.”
Tôi cúi mắt nhìn chiếc điện thoại trong tay cậu.
“Nhưng tôi vẫn nhớ câu trả lời của mẹ cậu. ‘Ừ. Mai mẹ chờ.’ Chỉ là một lời đáp bình thường, như bao lần bà chờ cậu trở về. Có lẽ lúc ấy cả hai đều nghĩ ngày mai sẽ đến.”
Tôi im lặng. Những lời còn lại dường như chẳng thể nói thành câu.
Bóng dáng Hùng dưới ánh đèn đỏ bắt đầu nhạt đi. Những đường nét vốn đã mờ nhạt của cậu dần trở nên trong suốt. Chiếc điện thoại trong tay cũng mất dần đường viền. Chiếc ba lô dưới chân ghế trở nên mờ hơn.
Không có ánh sáng rực rỡ, không có tiếng nói nào vang lên trong đầu tôi, cũng không có dấu hiệu nào cho tôi biết chính xác chuyện gì vừa xảy ra. Chỉ có chiếc ghế trước mặt từ từ trở nên trống không.
Tôi nhìn khoảng ghế ấy thêm một lúc. Những hành khách khác vẫn ngồi nguyên vị trí của mình, chẳng ai lên tiếng.
Tôi đưa mắt nhìn quanh khoang xe. Sau Hùng, vẫn còn rất nhiều người đang ở đó. Tôi không biết người tiếp theo sẽ là ai, cũng không biết câu chuyện của họ sẽ bắt đầu từ đâu.
Tôi đứng yên giữa lối đi, lặng lẽ nhìn từng người một.
Chiếc xe buýt số 7 vẫn tiếp tục chạy.