14 giờ 26 phút. Viện Khoa học và Công nghệ, Hà Nội.
Mưa đã tạnh, nhưng bầu trời vẫn phủ một màu xám nhạt.
Trong phòng phân tích vật liệu số 2, Đoàn Minh Khải đang đọc lại biên bản giám định lần thứ ba. Trên bàn, tập hồ sơ Reiter được đặt trong một hộp bảo quản chuyên dụng. Bên cạnh là máy tính, một ổ cứng rời và cuốn sổ ghi chép đã kín gần nửa trang.
Anh không kể với Hoài An chuyện tệp dữ liệu bí ẩn xuất hiện vào cuối ngày hôm qua.
Anh đã kiểm tra lại nhật ký hệ thống vào sáng nay. Không có dấu hiệu xâm nhập từ bên ngoài, cũng không tìm thấy chương trình nào có thể tự tạo ra dòng chữ ấy. Bức ảnh chụp màn hình vẫn còn nguyên, nhưng khi anh mở lại thư mục chứa tệp lạ, nó chỉ là một trang trắng.
Khải đã lưu lại tất cả.
Rồi anh quyết định tạm gác chuyện đó sang một bên.
Một hiện tượng không thể giải thích không có nghĩa là anh được phép bỏ qua những quy trình có thể kiểm chứng.
— Anh còn nhìn nó đến bao giờ nữa?
Giọng Hoài An vang lên từ phía sau.
Khải ngẩng đầu. Cô đang đứng bên bàn thao tác, đeo găng tay và kiểm tra danh sách mẫu vật.
— Đến khi nó tự thú.
— Nếu hồ sơ biết nói, có lẽ nó đã yêu cầu đổi người nghiên cứu từ hôm qua.
— Cô có thể đề xuất với giáo sư.
— Tôi nghĩ ông ấy sẽ đồng ý.
Khải bật cười, đóng cuốn sổ lại rồi đứng dậy.
Hôm nay, họ sẽ kiểm tra một mẫu giấy cực nhỏ lấy từ phần rìa đã bong của hồ sơ Reiter. Mẫu vật đã được chuyển đến phòng thí nghiệm theo đúng quy trình. Mục tiêu không phải tìm kiếm điều kỳ diệu, mà là xác định cấu trúc vật liệu và kiểm tra xem bên trong có thành phần nào khác thường hay không.
Kỹ thuật viên Lâm đã chờ sẵn ở Phòng sạch số 4.
Anh Lâm khoảng ngoài ba mươi, dáng người gầy, đeo kính gọng đen và luôn nói chuyện bằng giọng bình thản của một người đã quá quen với những thiết bị đắt tiền. Anh phụ trách vận hành hệ thống phân tích vi cấu trúc, đồng thời giám sát các thao tác có nguy cơ làm hỏng mẫu vật.
— Hai người đến đúng lúc — Lâm nói. — Hệ thống đã ổn định. Tôi đã kiểm tra buồng mẫu và hiệu chuẩn thiết bị.
Khải nhìn qua lớp kính.
— Mẫu giấy đã được đưa vào chưa?
— Chưa. Tôi đang đợi xác nhận cuối cùng.
Hoài An kiểm tra mã mẫu, đối chiếu với biên bản bàn giao rồi ký tên.
— Được rồi. Chúng ta bắt đầu.
Phòng sạch số 4 nằm sâu bên trong khu nghiên cứu.
Cửa phòng được thiết kế thành hai lớp. Trước khi vào, cả ba phải thay áo bảo hộ, kiểm tra găng tay và tuân thủ quy trình hạn chế bụi. Tiếng quạt thông gió chạy đều đều phía trên đầu, tạo thành một âm thanh nền gần như không thể nhận ra nếu không chú ý.
Không gian bên trong sáng trắng.
Các bề mặt kim loại phản chiếu ánh đèn lạnh. Một hệ thống kính hiển vi điện tử được nối với máy tính điều khiển, bên cạnh là buồng phân tích có khả năng quan sát cấu trúc vật liệu ở cấp độ rất nhỏ.
Lâm đặt khay chứa mẫu vào vị trí chuẩn bị.
— Chúng ta sẽ bắt đầu bằng phép đo không phá hủy — anh nói. — Nếu kết quả cho thấy có thành phần bất thường, tôi mới đề xuất bước tiếp theo.
Khải gật đầu.
— Không tác động lên mẫu nếu chưa có sự đồng ý của cả nhóm.
— Tôi biết quy trình.
— Tôi chỉ nhắc lại thôi.
— Cậu cứ nhắc thêm vài lần nữa, có khi máy cũng thuộc lòng.
Hoài An khẽ lắc đầu.
— Hai người có thể tranh luận sau khi hoàn thành thí nghiệm không?
Lâm giơ hai tay đầu hàng.
— Tôi không phản đối.
Khải ngồi xuống trước máy điều khiển. Anh kiểm tra các thông số, đối chiếu mã mẫu và xác nhận thời gian bắt đầu. Hoài An đứng bên cạnh ghi chép. Lâm điều chỉnh hệ thống đưa mẫu vào buồng quan sát.
Trên màn hình xuất hiện hình ảnh phóng đại của bề mặt giấy.
Những sợi cellulose đan vào nhau thành một mạng lưới phức tạp. Giữa các sợi có những khoảng trống nhỏ, những hạt bụi li ti và dấu vết của quá trình lão hóa. Ở độ phóng đại thấp, mọi thứ đều phù hợp với một mẫu giấy cũ đã trải qua nhiều năm bảo quản.
Lâm chuyển sang độ phóng đại cao hơn.
— Tôi sẽ quét một vùng ở gần mép mẫu. Đây là khu vực ít bị ảnh hưởng bởi mực.
Khải theo dõi hình ảnh.
— Khoan đã.
Lâm dừng thao tác.
— Có chuyện gì?
Khải chỉ vào góc dưới bên phải màn hình.
— Vùng đó. Phóng lớn thêm một mức.
Lâm điều chỉnh.
Hình ảnh mở rộng. Một cụm hạt nhỏ xuất hiện giữa những sợi giấy. Phần lớn có hình dạng không đều, giống bụi khoáng hoặc những tạp chất có thể gặp trong vật liệu cũ.
Nhưng ở chính giữa cụm hạt ấy có một điểm tối gần như hoàn hảo.
Nó nhỏ đến mức nếu không được phóng đại, người ta sẽ dễ dàng bỏ qua.
— Có thể là hạt bụi — Hoài An nói.
— Có thể — Khải đáp. — Nhưng hình dạng của nó khá khác những hạt xung quanh.
Lâm điều chỉnh tiêu cự, kiểm tra lại hình ảnh từ một góc quan sát khác.
Điểm tối vẫn nằm ở đó.
— Tôi sẽ chạy phân tích thành phần — anh nói.
Một chuỗi thông số hiện lên trên màn hình. Máy bắt đầu thu thập dữ liệu. Khải nhìn những đường biểu diễn chạy qua cửa sổ phân tích, trong đầu liên tục loại bỏ các khả năng đơn giản nhất.
Tạp chất trong giấy không phải chuyện hiếm. Một mẫu vật lịch sử có thể chứa bụi, khoáng chất, dấu vết kim loại hoặc những thành phần phát sinh từ quá trình bảo quản.
Nếu điểm nhỏ kia chỉ là một hạt khoáng, mọi việc sẽ kết thúc tại đây.
Nhưng kết quả đầu tiên không khớp với cấu trúc của những hạt còn lại.
Lâm cau mày.
— Lạ thật.
Hoài An lập tức hỏi:
— Lạ ở đâu?
— Tín hiệu phản hồi không ổn định. Tôi cần chạy lại phép đo.
Anh kiểm tra thiết bị, xác nhận các thông số vận hành rồi bắt đầu lần thứ hai.
Kết quả vẫn như cũ.
Khải kéo ghế lại gần.
— Có thể do vị trí mẫu?
— Tôi đã loại trừ khả năng đó.
— Nhiễu từ thiết bị?
— Chưa thể loại trừ hoàn toàn. Nhưng nếu là nhiễu, nó phải xuất hiện ở những vùng khác.
Lâm chuyển sang một khu vực đối chứng trên cùng mẫu giấy. Thiết bị hoạt động bình thường. Những đường biểu diễn ổn định, không có điểm bất thường tương tự.
Anh quay lại vùng chứa hạt vi mô.
Tín hiệu lại dao động.
Trong phòng, không ai nói gì.
Khải cảm thấy nhịp tim mình nhanh hơn một chút. Anh không muốn thừa nhận rằng mình đang mong chờ kết quả tiếp theo. Sự tò mò đã khiến anh thức gần hết đêm qua, và giờ đây, trước một hạt nhỏ nằm sâu trong cấu trúc của tài liệu hơn một thế kỷ tuổi, anh lại có cảm giác đang đứng trước một cánh cửa.
— Đừng vội kết luận — Hoài An nói, như thể đọc được suy nghĩ của anh.
— Tôi chưa kết luận.
— Nhưng anh đang hy vọng.
Khải không đáp.
Bởi lần này, cô nói đúng.
14 giờ 41 phút.
Lâm khởi động một phép đo bổ sung. Màn hình chuyển sang nền tối, chỉ còn hình ảnh phóng đại của vùng mẫu và các thông số ở cạnh bên.
— Tôi sẽ tăng độ nhạy một chút — anh nói. — Nếu hệ thống vẫn không ổn định, chúng ta dừng lại.
Khải gật đầu.
Dữ liệu bắt đầu chạy.
Một giây.
Hai giây.
Năm giây.
Điểm tối ở giữa mạng lưới sợi giấy bỗng xuất hiện một đường viền mảnh.
Khải cúi sát màn hình.
— Lâm, anh có thấy không?
— Tôi thấy.
Đường viền ấy không giống một vết nứt hay ranh giới của hạt khoáng. Nó hiện ra như một lớp sáng cực mỏng bao quanh điểm tối, rồi biến mất khi tín hiệu dao động.
Hoài An nhìn sang cửa sổ ghi dữ liệu.
— Nó có phát sáng thật không?
Lâm lắc đầu.
— Tôi chưa thể nói. Đây có thể là phản ứng của hệ thống ghi nhận tín hiệu, không nhất thiết là ánh sáng phát ra từ mẫu vật.
Khải nhìn anh.
— Có cách nào xác nhận không?
— Có. Nhưng trước hết tôi cần giảm độ nhạy, sau đó quan sát lại bằng một chế độ độc lập.
Lâm bắt đầu thao tác.
Lần này, đường viền không xuất hiện ngay.
Anh điều chỉnh tiêu cự.
Màn hình tối đi trong một khoảnh khắc, rồi điểm sáng hiện ra.
Rất yếu.
Rất nhỏ.
Nhưng rõ ràng khác với những gì họ đã quan sát trước đó.
Hoài An nín thở.
Khải không rời mắt khỏi màn hình.
Điểm sáng tồn tại chưa đầy một giây rồi tắt.
— Ghi lại thời điểm — Khải nói.
Hoài An lập tức nhập mốc thời gian vào biên bản.
— Đã ghi.
— Lưu toàn bộ dữ liệu thô. Đừng xử lý ảnh trước.
Lâm đã bắt đầu sao lưu.
Không ai còn đùa nữa.
Họ vừa quan sát được một hiện tượng bất thường. Chưa đủ để gọi đó là điều gì, càng chưa thể xác định nguyên nhân. Nhưng nó không còn chỉ là một đường biểu diễn khó hiểu trên máy tính.
Họ đã nhìn thấy một điểm sáng.
Ngay trong mẫu vật.
— Tôi muốn kiểm tra lại — Lâm nói. — Nhưng trước khi tiếp tục, chúng ta cần xác nhận hệ thống vẫn hoạt động bình thường.
Khải gật đầu.
— Đồng ý.
Lâm bắt đầu quy trình kiểm tra thiết bị. Anh chuyển sang chế độ chờ, xác nhận các thông số điện và nhiệt độ, rồi khởi động lại phần mềm điều khiển.
Trong vài giây, mọi thứ trở lại bình thường.
Sau đó, màn hình nhấp nháy.
Một tiếng bíp ngắn vang lên.
Lâm cau mày nhìn bảng điều khiển.
— Không đúng.
— Gì vậy? — Hoài An hỏi.
— Nhiệt độ buồng mẫu đang giảm.
Khải nhìn đồng hồ đo.
Con số hạ xuống nhanh hơn mức thông thường, dù hệ thống làm lạnh không được kích hoạt.
— Tắt phép đo đi — anh nói.
Lâm lập tức thao tác.
Phần mềm không phản hồi.
Anh thử lần nữa.
Màn hình đứng yên.
— Hệ thống bị treo.
— Ngắt nguồn điều khiển — Khải nói.
Lâm chuyển sang bảng điều khiển phụ.
Đúng lúc ấy, điểm sáng xuất hiện lần nữa.
Nhưng lần này, nó không tắt ngay.
Một quầng sáng nhạt lan ra quanh hạt vi mô, len giữa những sợi giấy như ánh trăng lọt qua một khe cửa rất nhỏ.
Hoài An lùi nửa bước.
— Khải...
Anh không trả lời.
Quầng sáng đang lớn dần.
Không nhanh, nhưng đủ để mắt thường nhận ra ngay cả khi nhìn qua màn hình quan sát. Những đường nét nhỏ bên trong vùng sáng dường như thay đổi vị trí, như thể cấu trúc của hạt không còn tuân theo hình dạng mà họ vừa quan sát trước đó.
Khải cố giữ bình tĩnh.
Anh nhìn sang Lâm.
— Ngắt nguồn chính.
Lâm đập tay xuống nút ngắt khẩn cấp.
Đèn trong phòng vụt tắt.
Màn hình tắt theo.
Tiếng quạt thông gió ngừng lại.
Trong một khoảnh khắc, toàn bộ Phòng sạch số 4 chìm vào bóng tối.
Không ai cử động.
Khải nghe thấy tiếng thở của chính mình, tiếng vải áo bảo hộ khẽ cọ vào nhau và một âm thanh rất nhỏ phát ra từ đâu đó trong căn phòng.
Tích.
Tích.
Tích.
Như tiếng đồng hồ.
Anh quay đầu về phía âm thanh.
Không có đồng hồ nào ở đó.
— Mọi người có ổn không? — Lâm hỏi trong bóng tối.
— Tôi ổn — Hoài An đáp.
Khải định lên tiếng, nhưng ngay lúc ấy, một ánh sáng yếu ớt bừng lên từ phía bàn thao tác.
Không phải đèn trần.
Cũng không phải màn hình máy tính.
Nó phát ra từ khay chứa mẫu vật.
Hạt vi mô vẫn sáng.
Dù nguồn điện của hệ thống đã bị ngắt.
Khải bước về phía bàn.
— Đừng đến gần! — Hoài An gọi.
Anh dừng lại.
Ánh sáng từ mẫu vật không đủ để chiếu sáng cả căn phòng, nhưng nó tạo thành một quầng mờ trên bề mặt kim loại. Những sợi giấy xung quanh hiện lên như các đường gân mảnh, đan chéo và chồng lấp lên nhau.
Khải có cảm giác chúng đang chuyển động.
Anh chớp mắt.
Cảm giác ấy biến mất.
Anh tự nhắc mình rằng trong điều kiện ánh sáng yếu, mắt người có thể tạo ra những ảo giác chuyển động. Căng thẳng, thiếu ngủ và ánh sáng không ổn định càng khiến nhận thức trở nên thiếu chính xác.
Anh đã học cách nghi ngờ chính đôi mắt mình.
Nhưng rồi quầng sáng co lại.
Một điểm đen xuất hiện ở trung tâm.
Nó không còn giống một hạt nhỏ nằm trên giấy. Trong ánh sáng chập chờn, hình dạng ấy dường như sâu hơn bề mặt vật liệu, như một khoảng trống được khoét vào giữa thế giới.
Khải cảm thấy một áp lực rất nhẹ ở sau mắt.
Anh lùi lại.
— Hoài An, đưa mọi người ra khỏi phòng.
— Còn anh?
— Tôi sẽ theo ngay.
Cô không nhúc nhích.
— Đừng có làm chuyện ngu ngốc.
— Tôi không định làm gì cả. Chỉ cần kiểm tra xem...
Một tiếng rạn khẽ vang lên.
Khải quay đầu.
Tấm kính bảo vệ của thiết bị xuất hiện một vết nứt nhỏ ở mép dưới. Không có va chạm nào xảy ra. Không ai chạm vào nó.
Lâm lập tức kéo Hoài An lùi về phía cửa.
— Phải ra ngoài ngay!
Khải cũng quay người, nhưng ánh sáng trong phòng đột nhiên thay đổi.
Mọi âm thanh biến mất.
Không phải nhỏ dần.
Mà là biến mất hoàn toàn.
Tiếng thở, tiếng bước chân, tiếng vải áo, tất cả đều bị cắt đứt như thể có ai đó vừa lấy đi âm thanh của căn phòng.
Khải mở miệng gọi Hoài An.
Anh không nghe thấy giọng mình.
Ở phía sau lớp kính, quầng sáng bắt đầu kéo dài.
Nó không còn nằm gọn quanh mẫu giấy. Một dải sáng mảnh vươn lên, chậm rãi uốn cong trong không khí. Những hạt bụi lơ lửng gần đó dường như bị hút về phía nó, nhưng không chạm vào bề mặt sáng.
Khải nhìn thấy một đường viền.
Rồi một đường khác.
Chúng chồng lên nhau, tạo thành hình dạng mơ hồ của một thân người.
Anh không thể xác định đó là một người đàn ông hay phụ nữ. Không có khuôn mặt, không có quần áo, chỉ là một bóng đen đứng phía sau lớp sáng, cao hơn bất kỳ ai trong căn phòng.
Khải cố lùi lại.
Chân anh không nghe theo.
Bóng người nghiêng đầu.
Trong khoảnh khắc ấy, Khải có cảm giác nó đang nhìn thẳng vào mình.
Không phải nhìn qua anh.
Không phải nhìn vào căn phòng.
Mà là nhìn vào chính anh.
Một ký ức vụt qua tâm trí Khải: căn phòng không cửa mà anh từng mơ thấy từ thuở nhỏ. Một không gian trắng xóa, không trên không dưới, và ở giữa là một chiếc đồng hồ không có kim.
Anh chưa từng kể giấc mơ ấy với bất kỳ ai.
Bóng người phía sau quầng sáng khẽ chuyển động.
Khải nghe thấy một âm thanh.
Không phải bằng tai.
Nó vang lên ở đâu đó sâu trong đầu anh, như một tiếng thì thầm vọng qua một bức tường rất dày.
Anh không nghe rõ từ ngữ.
Chỉ nhận ra một âm tiết ngắn.
Một cái tên, hoặc một phần của cái tên.
Khải.
Anh cảm thấy toàn thân lạnh đi.
Không thể nào.
Bóng người lại nghiêng đầu.
Quầng sáng chợt co rút.
Trong một phần giây, Khải nhìn thấy phía sau nó không phải căn phòng thí nghiệm, mà là một khoảng không vô tận, nơi những đường nét đen trắng xếp chồng lên nhau như hàng triệu trang sách đang mở cùng lúc.
Rồi mọi thứ vỡ vụn.
Âm thanh trở lại đột ngột.
Tiếng còi cảnh báo vang lên chói tai. Đèn khẩn cấp bật sáng. Hoài An đang gọi tên anh từ phía cửa, còn Lâm cố mở khóa cơ của hệ thống.
Khải bước lùi thêm một bước.
Đầu gối anh khuỵu xuống.
Anh chỉ kịp nhìn thấy quầng sáng tắt phụt, hạt vi mô trở lại thành một điểm tối nhỏ trên mẫu giấy.
Sau đó, toàn bộ căn phòng nghiêng đi.
Bóng tối tràn lên từ bốn phía.
Và Khải ngất đi.
Không ai biết chính xác bao lâu đã trôi qua.
Khi hệ thống dự phòng khôi phục được một phần điện, Lâm đã đưa Hoài An ra khỏi khu vực nguy hiểm. Cô bị một mảnh kính nhỏ cứa vào tay trong lúc lùi khỏi bàn thao tác. Vết thương không nghiêm trọng, nhưng máu thấm qua lớp găng tay khiến cô phải ngồi xuống để được kiểm tra.
— Khải đâu? — cô hỏi.
Lâm quay lại nhìn qua cửa kính.
— Cậu ấy vẫn ở bên trong.
Hoài An đứng bật dậy.
— Chúng ta phải đưa anh ấy ra ngoài!
— Chờ đã. Hệ thống khóa chưa nhả hoàn toàn.
— Lâm!
Anh không trả lời. Anh đang cố mở cửa bằng bảng điều khiển phụ, đồng thời liên lạc với bộ phận an toàn của viện.
Một tiếng tách vang lên.
Cánh cửa mở ra.
Hoài An lập tức chạy vào.
Khải nằm cạnh bàn điều khiển, bất tỉnh. Cô quỳ xuống bên cạnh, gọi tên anh nhiều lần nhưng không nhận được phản ứng. Lâm nhanh chóng kiểm tra tình trạng của Khải rồi cùng cô đưa anh ra khỏi phòng.
Mẫu giấy vẫn nằm trong khay.
Hạt vi mô không còn phát sáng.
Trên màn hình phụ, một dòng thông báo lỗi hiện lên rồi biến mất trước khi Lâm kịp ghi lại.
Anh nhìn nó, không nói gì.
Bởi ở góc dưới cùng của màn hình, trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, anh đã nhìn thấy một ký hiệu.
Một vòng tròn bị khuyết.
Vòng Hở.
Khải không biết mình đã ngất bao lâu.
Anh chỉ nhớ bóng người đứng sau quầng sáng.
Và giọng nói không phát ra từ bất kỳ nơi nào trong căn phòng.
Khi ý thức dần rời xa, điều cuối cùng anh nghĩ đến không phải là hồ sơ Reiter, cũng không phải dãy số chính xác đến từng giây.
Mà là một câu hỏi.
Nếu thứ anh nhìn thấy thực sự tồn tại, vậy nó đã ở đó từ bao giờ?
Từ lúc mẫu giấy được đưa vào phòng thí nghiệm?
Từ khi hồ sơ được viết ra năm 1913?
Hay từ trước cả vụ nổ Tunguska?
Không có câu trả lời.
Chỉ có bóng tối.
Và ở đâu đó ngoài tầm hiểu biết của anh, một chiếc đồng hồ không kim vẫn đang tiếp tục chạy.