Ba ngày sau khi tỉnh dậy trong thân thể của Pyotr Orlov, Khải vẫn chưa quen với việc soi gương.
Không phải vì khuôn mặt ấy xa lạ.
Mà vì nó bắt đầu có những lúc không còn xa lạ nữa.
Buổi sáng, khi vừa thức giấc, anh đôi khi quên mất mình là ai.
Bàn tay đưa lên chỉnh cổ áo.
Chân tự động tìm đôi giày.
Mắt nhìn về phía chiếc đồng hồ bỏ túi đặt trên bàn.
Tất cả những động tác ấy diễn ra trước khi anh kịp suy nghĩ.
Đó là điều đáng sợ nhất.
Không phải việc anh đang sống trong cơ thể của một người đàn ông khác.
Mà là cơ thể ấy dường như đã bắt đầu nhớ cách sống của chính nó.
Khải không thích điều đó.
Anh càng không thích thứ vẫn nằm đâu đó trong đầu mình.
Tiếng Vọng.
Nó không xuất hiện thường xuyên.
Nhưng mỗi khi xuất hiện, nó luôn mang theo một thứ cảm giác mà Khải không thể coi là ảo giác.
Một nỗi nhớ.
Một sự lo lắng.
Một cái tên.
Một căn nhà ở St. Petersburg.
Một người phụ nữ.
Vợ của Pyotr Orlov.
Khải chưa biết tên cô.
Và anh cố tình không hỏi.
Ít nhất là chưa.
Bởi vì có những thông tin càng biết nhiều, anh càng khó phân biệt đâu là ký ức của mình, đâu là ký ức của người đang nằm dưới lớp ý thức này.
Buổi sáng hôm đó, Krasnoyarsk có mưa.
Mưa nhỏ nhưng dai dẳng.
Những con đường đất trở thành một lớp bùn nâu đặc quánh dưới bánh xe ngựa.
Khải đứng trước một kho hàng thấp bằng gỗ, tay cầm danh sách vật tư.
Anh đọc lại lần thứ ba.
Bột mì.
Thịt muối.
Trà.
Đèn dầu.
Dây thừng.
Dụng cụ đo đạc.
La bàn.
Bản đồ.
Thuốc.
Đạn săn.
Áo khoác.
Chăn.
Thực phẩm đủ cho nhiều ngày.
Khải nhìn dòng cuối cùng.
Rồi nhìn số lượng.
"Không đủ."
Người đàn ông đứng cạnh anh nhún vai.
"Không thể mang nhiều hơn."
Khải quay sang.
Người đàn ông tên Sergei, là một thành viên của đoàn khảo sát.
Khải đã mất hai ngày để ghi nhớ tên những người xung quanh.
Không phải vì trí nhớ kém.
Mà bởi vì anh không muốn vô tình gọi nhầm họ bằng một cái tên của thế kỷ hai mươi mốt.
Sergei nhìn danh sách trong tay anh.
"Chúng ta còn có thể mua thêm ở phía bắc."
Khải lắc đầu.
"Không."
Sergei nhíu mày.
"Không?"
Khải chỉ vào bản đồ.
"Chúng ta càng đi xa, khả năng tiếp tế càng thấp."
Sergei im lặng.
Khải tiếp tục:
"Đi thêm vài ngày, giá lương thực sẽ tăng. Sau đó không còn là chuyện giá cả nữa."
Anh dừng lại.
"Không có hàng."
Sergei nhìn anh như nhìn một người vừa nói điều hiển nhiên.
Khải cũng hiểu.
Đối với một nhà trắc địa năm 1908, đây không phải phát hiện lớn.
Nhưng với một người quen sống trong thời đại mà chỉ cần mở điện thoại là có thể xem bản đồ vệ tinh, định vị, dự báo thời tiết và tìm cửa hàng gần nhất—
Siberia năm 1908 là một bài toán hoàn toàn khác.
Ở đây, sai một con số có thể không chỉ khiến một chuyến đi thất bại.
Nó có thể khiến người ta chết.
Khải gấp bản danh sách lại.
"Thêm hai bao bột."
Sergei cười.
"Ông vừa bảo không đủ chỗ."
"Không đủ chỗ còn tốt hơn không đủ thức ăn."
Đoàn khảo sát rời Krasnoyarsk vào buổi chiều.
Con thuyền nhỏ xuôi theo sông Yenisei.
Mặt nước rộng đến mức Khải không thể nhìn thấy bờ đối diện trong những khoảng sương dày.
Anh đứng ở mũi thuyền.
Gió thổi qua mặt.
Lạnh.
Nhưng không quá lạnh.
Không khí mang theo mùi nước, bùn và rừng.
Khải nhìn dòng sông.
Trong đầu anh tự động xuất hiện một phép tính.
Tốc độ.
Khoảng cách.
Thời gian.
Lượng lương thực.
Sức kéo.
Khả năng thay đổi dòng chảy.
Anh gần như bắt đầu tính toán.
Rồi dừng lại.
Khải bật cười.
"Thôi."
Anh tự nói.
"Đừng biến mọi thứ thành bảng tính."
Một giọng nói nhỏ vang lên trong đầu.
—Anh luôn làm vậy.
Khải khựng lại.
Anh không đáp ngay.
Một lát sau mới hỏi:
"Orlov?"
Không có tiếng trả lời.
Khải nhìn dòng sông.
"Anh còn đó?"
Im lặng.
Anh chờ.
Rồi một cảm giác mơ hồ xuất hiện.
Không thành lời.
Nhưng đủ để anh hiểu.
Có.
Khải cúi đầu.
"Vậy thì nghe này."
Anh nói rất nhỏ.
"Tôi không biết chúng ta sẽ đi đâu."
Một khoảng lặng.
"Nhưng tôi sẽ đưa anh trở về."
Không có câu trả lời.
Nhưng lần này Khải cảm thấy rõ ràng một điều.
Sự căng thẳng trong đầu mình giảm xuống.
Đoàn thuyền mất nhiều ngày để tiến lên phía bắc.
Từ Yenisei, họ phải chuyển sang những tuyến đường nhỏ hơn.
Sau đó là ngựa.
Rồi lại thuyền.
Mỗi lần đổi phương tiện là một lần kiểm kê.
Thức ăn.
Nước.
Dụng cụ.
Người.
Ngựa.
Khải dần nhận ra một sự thật mà những bản đồ trong thế kỷ hai mươi mốt không thể truyền đạt.
Siberia không phải là một khoảng trắng trên bản đồ.
Nó là một thế giới.
Và thế giới ấy không quan tâm con người muốn đi nhanh đến đâu.
Có những đoạn đường biến mất dưới bùn.
Có những dòng sông thay đổi mực nước.
Có những khu rừng dày đến mức con người không thể nhìn quá vài chục mét.
Muỗi là thứ tồi tệ nhất.
Chúng xuất hiện vào buổi chiều.
Hàng đàn.
Khải đã từng nghĩ mình hiểu thế nào là muỗi.
Sau chuyến đi này, anh quyết định xóa định nghĩa đó khỏi từ điển.
Anh đập một con muỗi trên cổ.
Một con khác đậu lên tay.
Anh đập tiếp.
Người đàn ông ngồi đối diện nhìn anh.
"Ông đang đánh nhau với ai vậy?"
Khải nhìn hắn.
"Đối thủ đông hơn tôi."
Người kia bật cười.
Khải cũng cười.
Ít nhất trong thời điểm đó, anh quên mất mình đang ở năm 1908.
Đến một buổi chiều, đoàn gặp một người bản địa.
Anh ta đứng bên bờ sông.
Một cây cung đặt trên vai.
Áo làm từ da thú.
Gương mặt rám nắng.
Đôi mắt rất bình tĩnh.
Người dẫn đường nói chuyện với anh ta một lúc.
Sau đó quay lại.
"Anh ta tên Ayan."
Khải nhìn người thợ săn.
Ayan nhìn lại.
Không có vẻ thân thiện.
Cũng không có vẻ thù địch.
Chỉ quan sát.
Khải bước xuống thuyền.
Anh đưa tay.
"Ayan."
Người kia nhìn bàn tay.
Rồi nhìn mặt Khải.
Cuối cùng mới bắt tay.
"Orlov."
Giọng Ayan rất ngắn.
Khải hơi ngạc nhiên.
Anh không hỏi vì sao Ayan biết tên mình.
Có lẽ đoàn khảo sát đã được nhắc đến.
Có lẽ người dẫn đường đã nói.
Hoặc có lẽ—
Khải không nên nghĩ quá nhiều.
Ayan nhìn những chiếc thùng trên thuyền.
Sau đó hỏi bằng thứ tiếng Nga đơn giản:
"Bao nhiêu người?"
Khải trả lời.
"Chín."
Ayan nhìn lại.
"Ngựa?"
"Ba."
"Thức ăn?"
Khải đáp số lượng.
Ayan im lặng.
Sau đó lắc đầu.
"Không đủ."
Khải khựng lại.
"Anh cũng nghĩ vậy?"
Ayan chỉ về phía rừng.
"Ở đó không có đường."
Khải nhìn theo.
Trước mặt chỉ là cây.
Rất nhiều cây.
Không có con đường.
Không có cột mốc.
Không có biển chỉ dẫn.
Không có GPS.
Khải đột nhiên hiểu tại sao Tuế nói đây là một nhiệm vụ mà anh sẽ phải học cách phụ thuộc vào người bản địa.
Bản đồ không phải lúc nào cũng là thứ dẫn đường tốt nhất.
Đôi khi người dẫn đường mới là bản đồ.
Đêm đó, họ dựng trại bên bờ sông.
Một ngọn lửa nhỏ cháy giữa những thân cây.
Khải ngồi cách Ayan vài bước.
Ayan đang mài một con dao.
Động tác chậm.
Đều.
Không lãng phí sức lực.
Khải nhìn một lúc.
"Anh biết vùng này?"
Ayan gật đầu.
"Biết."
"Bao lâu?"
Ayan nhìn anh.
"Suốt đời."
Khải bật cười.
"Được."
Anh cúi xuống bản đồ.
"Vậy tôi có một câu hỏi."
Ayan nhìn tấm bản đồ.
"Đường nào?"
Khải chỉ.
Ayan không trả lời.
Anh dùng ngón tay chỉ sang một vùng khác.
Khải nhìn.
"Không đi theo đường này?"
Ayan lắc đầu.
"Đường trên giấy."
Anh dừng lại.
"Không phải đường trong rừng."
Khải nhìn anh.
Rồi nhìn bản đồ.
Lần đầu tiên, anh nhận ra sự khác biệt.
Một tấm bản đồ có thể cho biết sông ở đâu.
Núi ở đâu.
Khoảng cách bao nhiêu.
Nhưng nó không cho biết:
Đoạn sông nào hôm nay nước dâng.
Khu rừng nào vừa có thú dữ.
Bãi đất nào đã lầy sau trận mưa.
Đường nào ngựa không thể đi.
Và quan trọng nhất—
nơi nào người ta đã từng đi qua.
Khải gấp bản đồ.
"Được."
Ayan nhìn anh.
"Được?"
"Ngày mai đi theo anh."
Ayan hơi nhướng mày.
Có vẻ anh ta không ngờ Orlov lại đồng ý nhanh như vậy.
Khải nói tiếp:
"Nhưng tôi vẫn giữ bản đồ."
Ayan gật.
"Giữ đi."
Anh nhìn Khải thêm vài giây.
"Ông nói chuyện với nó."
Khải khựng lại.
"Với ai?"
Ayan chỉ vào khoảng không bên cạnh Khải.
Khải nhìn theo.
Không có ai.
Ayan nói:
"Ông nhìn vào bóng."
Khải im lặng.
Ngọn lửa trước mặt cháy lách tách.
Một cơn gió thổi qua.
Bóng cây rung trên mặt đất.
Khải chậm rãi quay sang Ayan.
"Tôi không nói chuyện với bóng."
Ayan không trả lời.
Anh chỉ tiếp tục mài dao.
Khải nhìn xuống.
Trong ánh lửa, bóng của mình kéo dài trên mặt đất.
Một cái bóng.
Nhưng trong khoảnh khắc—
Khải thấy nó như có hai người.
Một là anh.
Một là một người đàn ông đứng ngay sau vai anh.
Khải quay phắt lại.
Không có ai.
Anh nhìn xuống lần nữa.
Chỉ còn một cái bóng.
"Khải..."
Giọng nói vang lên trong đầu.
Không phải Tuế.
Không phải anh.
—Đừng để anh ta biết.
Khải cau mày.
"Ai?"
Không trả lời.
Ayan ngẩng đầu.
"Ông lại nói chuyện."
Khải nhìn anh.
Lần này, anh không phủ nhận.
"Ừ."
Ayan hỏi:
"Với ai?"
Khải nhìn ngọn lửa.
Một lúc sau mới đáp:
"Với một người mà tôi chưa biết có thật hay không."
Ayan nhìn anh rất lâu.
Rồi nói:
"Vậy đừng để người đó dẫn đường."
Khải bật cười.
"Cuối cùng anh lại nói đúng."
Đêm xuống sâu hơn.
Mọi người lần lượt ngủ.
Khải vẫn thức.
Anh ngồi bên lửa, mở sổ của Orlov.
Những trang giấy cũ chứa đầy con số.
Khoảng cách.
Góc đo.
Tọa độ.
Ghi chú về địa hình.
Chữ viết ngay ngắn.
Cẩn thận.
Có hệ thống.
Khải nhìn nét chữ.
Một cảm giác quen thuộc xuất hiện.
Không phải vì giống chữ của anh.
Mà vì cách người này suy nghĩ.
Orlov cũng tin vào số liệu.
Tin rằng nếu đo đủ chính xác, thế giới sẽ trở nên rõ ràng.
Khải khẽ cười.
"Chúng ta có điểm chung rồi."
Anh lật sang trang tiếp theo.
Một dòng chữ khiến anh dừng lại.
Không phải số liệu.
Không phải ghi chú địa hình.
Chỉ có một câu ngắn.
Bằng tiếng Nga.
Khải đọc chậm.
Rồi hiểu nghĩa.
"Nếu trở về muộn, hãy nói với Anna rằng tôi vẫn nhớ."
Khải không động đậy.
Anna.
Vợ của Orlov.
Anh đặt tay lên trang giấy.
Trong đầu, Tiếng Vọng lập tức xuất hiện.
Không còn yếu.
Lần này rõ ràng hơn.
—Anna.
Khải nhắm mắt.
Một căn phòng hiện lên.
Ánh sáng vàng.
Một chiếc bàn.
Một người phụ nữ đang ngồi viết thư.
Một bàn tay đặt lên bụng.
Một nụ cười rất nhẹ.
Rồi hình ảnh biến mất.
Khải mở mắt.
Anh nhìn ngọn lửa.
"Được."
Anh nói.
"Tôi nhớ rồi."
Một khoảng lặng.
"Tôi sẽ không quên."
Ở phía đối diện, Ayan vẫn nằm ngủ.
Nhưng đôi mắt anh ta mở.
Ayan nhìn Khải từ trong bóng tối.
Không nói gì.
Khải không biết người thợ săn đã nhìn thấy bao nhiêu.
Cũng không biết anh ta đã hiểu điều gì.
Chỉ biết rằng từ ngày mai—
họ sẽ đi sâu hơn về phía bắc.
Vào một vùng đất mà bản đồ không còn đủ để dẫn đường.
Vào một nơi mà lịch sử đã ghi lại rất ít.
Vào một ngày mà lịch sử sẽ ghi nhớ rất lâu.
Khải gấp cuốn sổ của Orlov.
Anh nhìn lên bầu trời Siberia.
Không có đèn thành phố.
Không có tiếng động cơ.
Chỉ có vô số ngôi sao trải dài trên nền trời đen.
Và ở rất xa về phía bắc—
một vùng đất đang chờ họ.
Khải không biết mình sẽ tìm thấy Thạch Tuế ở đâu.
Không biết Hội Tái Bút đã đi trước bao xa.
Không biết Tiếng Vọng trong đầu mình cuối cùng sẽ trở thành thứ gì.
Nhưng anh biết một điều.
Con đường phía trước không còn là đường của Khải.
Cũng không hoàn toàn là đường của Orlov.
Nó là con đường của cả hai.
Và từ khoảnh khắc ấy—
một người sống trong năm 2026 và một người thuộc về năm 1908 bắt đầu cùng nhau đi về phía Tunguska.