Sáng thứ Hai ngày 15 tháng 3, Hiếu thức dậy sớm hơn chuông báo gần mười phút.
Không phải vì hồi hộp chờ email. Đêm qua sau khi nộp đơn internship, cậu đã tắt laptop rồi ngủ khá bình thường. Nhưng lúc với tay lấy điện thoại trên đầu giường, Hiếu vẫn theo phản xạ mở hộp thư trước Messenger. Không có gì mới ngoài vài thông báo từ trường và một email quảng cáo.
Cậu nhìn thêm hai giây rồi đặt máy xuống.
Một đơn ứng tuyển vừa gửi chưa đầy hai mươi bốn giờ. Không ai có nghĩa vụ trả lời ngay sáng hôm sau.
Hiếu rửa mặt, xuống ăn sáng rồi tới trường.
Đến gần mười giờ, công việc kỹ thuật mới bắt đầu chạy. Validation checker tuần trước được để trong folder chung với nhãn optional, không ai bị yêu cầu phải dùng. Nam sử dụng nó trước handoff, phát hiện một dòng thiếu action rồi nhắn vào nhóm rằng “cái này đỡ phải soi lại bằng mắt thật”. Hiếu chỉ đọc, không trả lời gì. Công cụ đã bắt đầu làm đúng thứ nó được tạo ra để làm; cậu không cần đứng cạnh nhận lời khen mỗi lần nó phát hiện một ô trống.
Gần trưa, anh khóa trên nhắn riêng:
Anh: Internship hôm qua em nộp rồi đúng không?
Hiếu: Vâng anh.
Anh: Ừ. Bên đó thường lọc hồ sơ khá nhanh. Có mail thì cứ đọc kỹ trước, không cần hỏi anh ngay.
Hiếu bật cười một chút.
Hiếu: Vâng.
Rõ ràng người kia biết cậu có khả năng vừa nhận mail đã quay sang hỏi.
Ngọc sáng cùng ngày không mở portfolio.
Cô đang xem bài “Giỏi tiếng Anh chưa đủ để chọn ngành” vừa được người cộng tác viên khác hoàn thiện bản đầu. Người phụ trách content cho Ngọc quyền xem vì một phần ý tưởng bắt đầu từ cuộc planning trước, nhưng không yêu cầu cô review.
Ngọc đọc.
Cách viết khác cô.
Người kia mở bằng một tình huống học sinh có điểm tiếng Anh cao, được người thân khuyên học ngôn ngữ hoặc kinh doanh quốc tế chỉ vì “phí tiếng Anh”. Sau đó bài chuyển sang ba câu hỏi: mình muốn dùng tiếng Anh như công cụ hay muốn ngôn ngữ trở thành đối tượng học chính; mình còn thích loại công việc nào; và nếu bỏ yếu tố tiếng Anh đi, mình còn muốn ngành đó không.
Ngọc dừng ở câu cuối.
Hay.
Cô không chắc mình sẽ nghĩ ra cách hỏi ấy.
Một chút tiếc từng có khi topic được giao người khác biến thành cảm giác khá dễ chịu: ý ban đầu đã đi xa hơn chỗ cô nghĩ.
Cô không comment câu nào.
Không phải sản phẩm nào liên quan tới mình cũng cần để lại dấu tay thêm lần nữa.
Đến trưa, người phụ trách nhắn:
Chị: Ngọc xem bài tiếng Anh chưa?
Minh Ngọc: Em xem rồi chị. Em thấy đoạn “bỏ tiếng Anh đi thì còn muốn ngành đó không” hay ạ.
Chị: Ừ, bạn kia nghĩ thêm đấy. Chị giữ.
Ngọc đọc rồi cười.
Rõ.
Ý gốc có phần của cô.
Câu hay hơn là của người viết.
Không có gì mơ hồ.
Chiều hôm ấy, Ngọc quyết định làm một việc đã nằm trong sổ gần hai tháng nhưng chưa thực hiện: thử đường đi tới khu vực của chương trình A bằng cách cô có khả năng sử dụng thật nếu sau này học ở đó.
Không phải bố lái Mazda đưa đi.
Không gọi xe ngay từ cửa.
Cô tìm tuyến trước, rồi đi bằng phương tiện công cộng kết hợp đi bộ một đoạn. Không cần chính xác từng phút tới mức biến thành bài test giao thông. Mục tiêu chỉ là biết một buổi sáng bình thường sẽ có cảm giác thế nào.
Lúc rời Trung Hòa, trời Hà Nội đã bớt lạnh so với tháng Một. Không khí đầu xuân hơi ẩm, xe đông hơn mức cô thích. Một đoạn đường thuận lợi, đoạn khác phải chờ khá lâu. Khi xuống xe, Ngọc còn phải đi bộ thêm một quãng mới tới khu vực gần nơi chương trình học.
Cô nhìn giờ.
Lâu hơn chuyến đi tới vài địa điểm quen thuộc của mình khá rõ.
Không tới mức không chịu được.
Nhưng đủ để không thể coi chuyện đi lại là một dòng nhỏ ở cuối bảng so sánh.
Ngọc không vào trường hay tự giả làm sinh viên.
Cô chỉ đi quanh khu vực, tìm một quán nước rồi ngồi gần nửa tiếng. Từ đây về nhà vào giờ chiều chắc cũng không nhẹ hơn. Nếu có hôm học muộn, trời mưa hoặc phải mang laptop, cảm giác sẽ khác nữa.
Cô mở sổ.
Không ghi:
Xa – điểm trừ lớn.
Mà ghi:
Đi lại: chấp nhận được, nhưng sẽ tiêu hao thời gian mỗi ngày. Cần tính như một phần của trải nghiệm bốn năm, không phải bất tiện một lần.
Sau đó cô thêm:
Không đủ để làm A mất vị trí đầu.
Một kết luận thực tế.
Không phải cứ tìm thấy điểm xấu là phải đổi lựa chọn.
Trên đường về, Ngọc không lập tức gọi bố nói mình vừa “kiểm chứng” xong. Cô chỉ nhắn mẹ sẽ về muộn hơn thường một chút.
Khi tới nhà, bố đã có mặt.
Ông nhìn con gái tháo giày rồi hỏi:
“Đi đâu?”
“Con thử đường tới chỗ chương trình A.”
Bố hơi bất ngờ.
“Đi một mình?”
“Vâng.”
“Xe?”
Ngọc kể cách mình đi.
Ông hỏi mất bao lâu. Cô nói khoảng thời gian thực tế hôm nay nhưng nhấn mạnh đây chỉ là một lần, chưa đại diện mọi khung giờ.
Bố gật.
“Thế thấy sao?”
“Xa thật.”
“Đổi không?”
“Không.”
Ông cười.
“Thế đi làm gì?”
Ngọc cũng cười.
“Để biết sau này con than có cơ sở.”
Mẹ Lan từ trong bếp nghe thấy bật cười.
Bố nói: “Nếu học thì bố vẫn có thể đưa một số hôm.”
“Con biết.”
“Nhưng không phải ngày nào.”
“Vâng.”
Ngọc cũng không muốn lựa chọn trường của mình được xây trên giả định bố sẽ sắp lịch để đưa đón suốt bốn năm.
Nếu thỉnh thoảng thuận đường thì khác.
Còn khả năng tự đi vẫn phải tồn tại.
Tối, cô kể Hiếu.
Cậu đang ở phòng trọ, vừa ăn xong.
“Em đi thử thật à?”
“Ừ.”
“Xa?”
“Có.”
“Thế sao?”
“Vẫn A.”
Hiếu cười nhẹ.
“Thế tốt.”
Ngọc cũng cười.
“Em biết anh sẽ nói thế.”
Cô kể đoạn đường đông và quãng đi bộ cuối. Hiếu không lập tức bảo cô nên đi tuyến nào khác; cậu cũng chẳng biết khu cụ thể đủ rõ để tư vấn. Chỉ hỏi:
“Em chịu được mỗi ngày?”
“Chưa biết mỗi ngày.”
Ngọc nói. “Nhưng em nghĩ chịu được. Chỉ là phải tính.”
“Ừ.”
“Em thấy trước đây em toàn nhìn môn học với nghề. Bây giờ mới thấy bốn năm còn có chuyện đi đi về về.”
“Có.”
Hiếu quá quen cảm giác ấy từ đại học và phòng trọ.
Nhưng cậu không biến kinh nghiệm của mình thành đáp án cho Ngọc.
Ngọc hỏi internship.
“Có gì chưa?”
“Chưa.”
“Anh check mail bao nhiêu lần rồi?”
Hiếu im hai giây.
“Không nhiều.”
“Bao nhiêu?”
“Ba.”
Cô bật cười.
“Trong một ngày?”
“Ừ.”
“Em tưởng anh bình tĩnh.”
“Anh vẫn bình tĩnh.”
“Được.”
Sáng thứ Ba ngày 16 tháng 3, email tới lúc 9 giờ 17.
Hiếu đang ở trường.
Tiêu đề không có chữ Congratulations.
Chỉ là một lời mời bước tiếp vào vòng đánh giá kỹ thuật online.
Cậu mở.
Bên tuyển dụng cảm ơn hồ sơ, nói kinh nghiệm hiện tại có phần liên quan tới vị trí và mời cậu hoàn thành một bài technical assessment trong khung thời gian từ thứ Sáu tới hết Chủ nhật. Thời lượng khuyến nghị chín mươi phút, phải làm một lần liên tục sau khi bắt đầu.
Nội dung gồm ba phần được mô tả rất chung:
đọc và xử lý một bộ dữ liệu nhỏ;
xác định/sửa một số lỗi logic;
* giải thích cách tiếp cận cho một bài toán tự động hóa đơn giản.
Không nói ngôn ngữ bắt buộc duy nhất, nhưng có một số lựa chọn được chấp nhận.
Hiếu đọc hết hai lần.
Không có kết quả trúng tuyển.
Chỉ một cánh cửa mở thêm.
Nhưng lần này cậu thật sự thấy tim nhanh hơn một chút.
Cậu nhắn anh khóa trên trước vì đây là người đã gửi cơ hội.
Hiếu: Anh ơi, em được mời technical assessment rồi.
Người kia trả:
Anh: Ừ. Chúc mừng qua vòng hồ sơ. Đọc rule kỹ rồi tự làm. Đừng gửi đề hay hỏi đáp án anh nhé =))
Hiếu bật cười.
Hiếu: Em biết ạ.
Anh: Nếu muốn hỏi cách chuẩn bị chung thì được. Nhưng em làm được tới đâu cứ làm đúng tới đó.
Hiếu:
Hiếu: Vâng.
Người thứ hai cậu nhắn là Ngọc.
Hiếu: Có mail rồi.
Cô trả gần như lập tức.
Minh Ngọc: Sao?
Hiếu: Qua hồ sơ. Có bài test 90 phút, làm trong cuối tuần.
Một lúc sau:
Minh Ngọc: Anh định làm lúc nào?
Hiếu mở lịch.
Thứ Bảy có hai lớp.
Cậu không muốn chen bài test giữa hai buổi gia sư hoặc làm tối muộn sau khi dạy xong. Chủ nhật rảnh.
Hiếu: Chủ nhật sáng.
Ngọc:
Minh Ngọc: Ừ.
Không nói cố lên ngay.
Một lát cô mới gửi:
Minh Ngọc: Em hơi hồi hộp hộ anh.
Hiếu bật cười.
Hiếu: Anh cũng.
Buổi trưa, Duy biết.
Phản ứng đầu tiên:
“Test thật à?”
“Ừ.”
“Có live không?”
“Không. Online timed.”
“Thế ngon.”
Hiếu nhìn.
“Ngon gì?”
“Ít nhất không phải vừa code vừa có ba người nhìn.”
“Sau có thể.”
“Qua đã.”
Duy cười.
Hai ngày tiếp theo, Hiếu chuẩn bị vừa đủ.
Không ôn toàn bộ lập trình.
Không học một khóa ba mươi giờ trong bốn mươi tám tiếng.
Cậu xem lại những phần sát mô tả: cách đọc dữ liệu có cấu trúc, xử lý giá trị thiếu, một số thao tác lọc và nhóm, validation, debugging đơn giản, cách giải thích trade-off.
Có lúc cậu bắt gặp một bài khó rồi muốn đi sâu.
Nhưng nhớ bài test chỉ còn vài ngày.
Thứ cần làm không phải trở thành một kỹ sư khác trước Chủ nhật.
Chỉ cần làm sắc lại những thứ đã có.
Ngọc trong hai ngày đó cũng bận vừa phải.
Bài curriculum được đăng vào thứ Tư. Carousel nhìn khá sạch. Phản hồi không bùng nổ, nhưng có nhiều lượt lưu hơn một số bài chữ trước. Người phụ trách content nói đây là dấu hiệu hợp với dạng reference content: người đọc không nhất thiết comment nhiều, nhưng có xu hướng giữ lại.
Ngọc nhìn số liệu.
Bài “Giỏi tiếng Anh chưa đủ để chọn ngành” đăng sau đó một ngày lại có lượt mở và tương tác cao hơn khá rõ.
Ý tưởng ban đầu từng có phần của cô.
Người khác viết.
Và bài đó đang chạy tốt hơn bài chính cô vừa hoàn thiện.
Cảm giác đầu tiên hơi lẫn lộn.
Vui.
Tiếc.
Một chút cạnh tranh.
Không đủ để gọi là ghen.
Nhưng tồn tại.
Trong buổi planning ngắn chiều thứ Năm, người phụ trách page nói:
“Bài tiếng Anh đang kéo tốt vì vấn đề rộng, title vào đúng pain point. Bài curriculum ít click hơn nhưng save rate tốt. Hai bài phục vụ khác nhau, đừng so mỗi total engagement.”
Ngọc nghe.
Câu này trả lời một phần cảm giác cô chưa nói.
Không phải bài nào cũng phải thắng cùng một bảng xếp hạng.
Một nội dung được tạo để người ta lưu lại có thể ít bình luận hơn bài đánh đúng một câu hỏi rộng.
Người viết bài tiếng Anh nói:
“Ý gốc của Ngọc giúp em nhiều đấy. Hôm nào em gửi em ấy ly trà sữa.”
Ngọc bật cười.
“Không cần đâu chị.”
Cả nhóm cười rồi chuyển tiếp.
Không ai biến chuyện credit thành lễ trao giải.
Nhưng người khác nhớ nguồn ý tưởng đã đủ.
Tối thứ Năm, Ngọc kể Hiếu.
“Bài người khác viết từ topic em gợi ý chạy tốt hơn bài em.”
Hiếu hỏi:
“Em khó chịu?”
“Có một chút.”
Cô trả thật rồi cười. “Nghe xấu không?”
“Không.”
“Anh không bảo em rộng lượng?”
“Em đâu phá bài người ta.”
Ngọc bật cười.
“Đúng.”
Cô nói: “Em thấy kỳ. Em thật sự vui vì bài hay, nhưng vẫn có một phần nghĩ nếu mình viết thì sao.”
“Bình thường.”
“Anh từng thế với Nam?”
Hiếu nghĩ.
“Dropdown?”
“Ừ.”
“Có một chút.”
“Đấy.”
Hai người cùng cười.
Không cần ép mình thành người hoàn toàn không có cạnh tranh.
Quan trọng là cảm giác ấy không biến thành việc giành công hoặc kéo người khác xuống.
Hiếu kể test Chủ nhật.
Ngọc hỏi:
“Anh có muốn gặp thứ Bảy tối không?”
Cậu nghĩ.
“Không. Anh muốn ngủ sớm.”
“Ừ.”
“Chủ nhật sau test?”
Ngọc dừng.
“Xem anh còn não không.”
Hiếu bật cười.
“Ừ.”
Không hẹn.
Thứ Sáu ngày 19 tháng 3, khung làm bài test mở.
Hiếu không bấm vào.
Cậu vẫn đi học, làm phần kỹ thuật thường. Checker phát hiện hai lỗi nhỏ trong file Nam, cả hai được sửa. Không ai nhắc internship trong nhóm.
Anh khóa trên chỉ hỏi một câu lúc gần cuối buổi:
“Chủ nhật làm?”
“Vâng.”
“Thế thứ Bảy đừng thức khuya.”
“Vâng.”
Không lời dặn kỹ thuật nào khác.
Tối thứ Sáu, Ngọc ở nhà.
Bông hồng ngày 8 tháng 3 đã bắt đầu héo rõ. Cô nhìn nó một lúc rồi quyết định bỏ.
Không ép phơi khô.
Không cất cánh hoa.
Cô rút bông khỏi chai, gói lại nhẹ rồi bỏ đi.
Chiếc chai được rửa sạch, cất vào chỗ cũ.
Ngọc không thấy buồn.
Bông hoa đã làm xong phần của nó.
Trước khi ngủ, cô nhắn Hiếu:
Minh Ngọc: Hoa héo rồi.
Cậu:
Hiếu: Ừ.
Ngọc:
Minh Ngọc: Em bỏ rồi.
Hiếu:
Hiếu: Ừ.
Cô bật cười.
Minh Ngọc: Anh không tiếc à?
Hiếu: Hoa thì héo.
Cô:
Minh Ngọc: Rất lãng mạn.
Một lát Hiếu gửi:
Hiếu: Em vui lúc nhận là được.
Ngọc nhìn câu ấy lâu hơn.
Không trêu nữa.
Minh Ngọc: Ừ.
Sáng thứ Bảy ngày 20 tháng 3, Hiếu dạy hai buổi như lịch.
Không bỏ để ôn.
Không biến ngày trước test thành một buổi tu kín.
Buổi sáng lớp mười bình thường. Buổi chiều Huyền hỏi hơi nhiều ở một dạng bài mới nhưng vẫn kết thúc đúng giờ.
Khi về phòng, Hiếu ăn tối sớm, xem lại note chưa tới một tiếng rồi đóng laptop.
Cậu đặt báo thức tám giờ sáng hôm sau.
Bài test dự định bắt đầu chín giờ.
Chín mươi phút.
Không dài.
Nhưng đủ để một phần những tháng vừa qua được đặt vào một tình huống hoàn toàn mới.
Hiếu nằm xuống.
Lần này cậu check email đúng một lần rồi ngủ.