Sáng thứ Hai ngày 25 tháng 1, Ngọc mở lại bản nháp đã viết hôm qua sau khi ăn sáng.
Gần chín trăm chữ vẫn nằm nguyên trên màn hình. Tối qua cô đã cắt được một phần, nhưng bài vẫn dài hơn brief gần bảy mươi chữ. Nếu là một bài trong project trường, thêm vài chục chữ chưa chắc thành vấn đề. Còn đây là công việc có độ dài được nói rõ từ đầu. Người ta trả tiền cho khoảng tám trăm chữ chứ không phải để cô viết đến khi tự thấy đủ.
Ngọc bật đồng hồ ghi thời gian rồi đọc từ đầu.
Lần này cô không cắt từng câu chỉ vì muốn giảm số từ. Một số đoạn dài nhưng cần. Ngược lại, có hai lời khuyên nghe hợp lý mà thực ra gần như trùng nhau: thử những công việc khác nhau để nhìn điểm mạnh và quan sát xem việc nào mình học nhanh hơn. Cô gộp hai phần, bỏ một ví dụ, sau đó rút đoạn kết.
Tám trăm mười ba chữ.
Vẫn hơn một chút nhưng nằm trong mức cô thấy chấp nhận được. Ngọc kiểm lại claim, sửa vài từ rồi dừng đồng hồ.
Bốn mươi tám phút.
Tổng thời gian cho bài hiện tại là hơn ba tiếng mười.
Cô ghi vào bảng.
Không có cảm giác gì đặc biệt về con số ấy. Ba tiếng hơn cho hai trăm nghìn chưa đủ để nói công việc “đáng” hay “không đáng”. Đây mới là bài đầu trong giai đoạn cộng tác thử, chưa kể chủ đề khá gần những gì cô đã suy nghĩ nhiều tháng nên research không tốn quá lâu.
Ngọc gửi bài trước deadline một ngày.
Không mở Messenger chờ người duyệt.
Cô có việc khác.
Buổi sáng cùng lúc ấy, Hiếu bắt đầu vòng kỹ thuật tuần mới.
Mọi thứ khá bình thường cho tới gần mười giờ, khi Nam nhắn một câu không phải hỏi cách làm.
Nam: Anh ơi, em hỏi cái này không liên quan task hôm nay được không?
Hiếu nhìn.
Hiếu: Ừ.
Một lát sau Nam gửi ảnh bảng trạng thái.
Nam: Mấy trạng thái này tuần nào mình cũng chỉ dùng đúng mấy cái này đúng không anh?
Hiếu nhìn danh sách.
Đã xác nhận.
Chờ nguồn.
Chờ kiểm nội dung.
Cần kiểm lại.
Tạm giữ.
Một vài trạng thái cũ gần như không dùng nữa từ lúc workflow được chỉnh.
Hiếu: Phần lớn thế. Sao?
Nam:
Nam: Em nghĩ nếu cột trạng thái để chọn sẵn thì đỡ gõ sai hơn. Em tuần trước gõ “chờ xác nhận nguồn” thay vì “chờ nguồn”, may lúc check em thấy.
Hiếu dừng.
Ý rất đơn giản.
Một danh sách chọn sẵn.
Không phải điều cậu chưa từng biết có thể làm. Chỉ là từ trước tới giờ cột trạng thái vẫn được nhập tay vì giai đoạn đầu quy trình thay đổi khá nhiều, số loại trạng thái chưa ổn định. Bây giờ chúng đã cố định hơn.
Phản xạ đầu tiên của Hiếu lại là nghĩ tới những trường hợp ngoại lệ.
Nếu cần một trạng thái chưa có trong danh sách thì sao?
Nếu nguồn mới tạo ra một loại chờ khác?
Nếu khóa cứng quá, người làm sẽ bắt đầu cố nhét trường hợp lạ vào một cái tên có sẵn.
Cậu gõ:
Hiếu: Có case ngoài danh sách.
Nhìn câu ấy một chút rồi không gửi.
Nam đâu nói phải khóa hoàn toàn.
Cậu xóa, hỏi:
Hiếu: Em định làm kiểu không cho nhập ngoài hay chỉ dropdown để chọn nhanh?
Nam:
Nam: Em nghĩ dropdown thôi anh. Nếu case lạ vẫn thêm được, hoặc ghi note.
Hiếu nhìn.
Hợp lý hơn hẳn thứ cậu vừa phản biện trong đầu.
Cậu hỏi:
Hiếu: Em thử trên bản copy xem.
Nam:
Nam: Vâng.
Hiếu tiếp tục công việc.
Không nghĩ nhiều.
Khoảng nửa tiếng sau, Nam gửi một file mẫu. Danh sách chọn nằm ngay trong cột trạng thái. Không thay đổi dữ liệu. Người làm vẫn có thể nhập khác nếu cần, nhưng các trạng thái phổ biến chỉ cần chọn.
Nam còn đặt hai cột trạng thái nguồn và nội dung dùng hai danh sách khác nhau, tránh chuyện một trạng thái chỉ hợp với nguồn lại xuất hiện ở cột nội dung.
Hiếu thử vài dòng.
Nhanh hơn.
Quan trọng hơn, giảm lỗi chính tả và những biến thể tên gọi không cần thiết. Người phía sau muốn lọc trạng thái cũng ổn định hơn.
Cậu thấy hơi buồn cười.
Thứ cải thiện workflow rõ ràng nhất tuần này không tới từ anh khóa trên.
Cũng không tới từ người đang giữ phần việc.
Tới từ người mới từng phải hỏi cậu từng cái action.
Hiếu nhắn:
Hiếu: Cái này dùng được.
Nam:
Nam: Thật hả anh?
Hiếu: Ừ. Nhưng để anh hỏi trước khi đưa vào template chung.
Nam gửi ngay:
Nam: Vâng.
Không có câu khoe mình nghĩ ra.
Hiếu chuyển mẫu cùng lý do cho anh khóa trên.
Hiếu: Nam đề xuất để dropdown cho 2 cột trạng thái để tránh nhập lệch tên. Em thử thấy hợp, vẫn cho phép xử lý case ngoài danh sách bằng note. Anh xem có đưa vào template chung được không.
Người kia trả sau khoảng hai mươi phút.
Anh: Được. Ý hay. Em với Nam chốt lại danh sách hiện dùng rồi update template nhé.
Hiếu đọc.
Em với Nam.
Không phải em làm đi.
Cậu chuyển tin cho Nam.
Hiếu: Anh ấy đồng ý. Chiều em rảnh thì hai anh em rà lại list.
Nam:
Nam: Vâng anh.
Một lát:
Nam: Lần đầu em đóng góp được cái gì rồi =))
Hiếu nhìn rồi cười.
Hiếu: Task em làm mấy tuần nay không tính à?
Nam:
Nam: Cái này cảm giác khác.
Cậu hiểu.
Làm được thứ người ta giao và thay đổi một chút cách cả nhóm làm là hai cảm giác khác nhau.
Hiếu từng trải qua đúng khoảng ấy.
Buổi trưa gặp Duy, cậu kể.
Duy nghe xong hỏi:
“Thế học trò vượt thầy?”
“Không có thầy.”
“Đàn em cải tiến hệ thống của mày.”
“Không phải hệ thống của tao.”
“Nhưng mày viết note.”
Hiếu ăn một lúc rồi nói:
“Thế càng tốt.”
Duy hơi nhướng mày.
“Tao tưởng mày sẽ khó chịu.”
“Vì?”
“Kiểu mày vừa chỉ nó xong nó chỉ lại.”
Hiếu nghĩ thật.
Có một cảm giác hơi lạ.
Không tới mức khó chịu, nhưng đúng là lúc nhìn mẫu Nam gửi, cậu từng có nửa giây muốn tìm điểm chưa ổn trước khi công nhận nó tốt. Nếu đề xuất ấy tới từ anh khóa trên, có lẽ phản xạ đó yếu hơn.
“Có một chút.”
Duy cười.
“Biết ngay.”
“Nhưng dùng được thì dùng.”
“Ừ.”
Duy gật. “Không phải cứ vào sau là biết ít hơn mọi thứ.”
Hiếu nhìn bạn.
Lần này không cần nói thêm.
Chiều, Hiếu với Nam ngồi rà danh sách trạng thái chưa tới hai mươi phút.
Nam muốn bỏ hẳn trạng thái Tạm giữ vì gần đây ít dùng. Hiếu lại muốn giữ bởi vẫn có một số trường hợp chưa đủ thông tin để đưa vào nhóm chờ cụ thể.
Hai người không đồng ý ngay.
Hiếu hỏi:
“Em muốn bỏ vì nó ít dùng hay vì nó gây vấn đề?”
Nam nghĩ.
“Vì lúc em thấy ‘Tạm giữ’ em không biết đang chờ cái gì.”
“Cái đó đúng.”
“Thế giữ có cần không anh?”
Hiếu mở vài vòng cũ.
Ba trường hợp dùng trạng thái này đều có note giải thích, nhưng nếu chỉ lọc cột trạng thái thì người phía sau không nhìn được lý do.
Cậu nghĩ một lúc.
“Không bỏ. Nhưng chỉ dùng khi chưa xác định được đang chờ nguồn hay nội dung, với bắt buộc có note.”
Nam gật.
“Thế được.”
Cậu ta nói xong rồi cười.
“Em vừa duyệt anh à?”
Hiếu nhìn.
“Không.”
Cả hai cùng cười.
Danh sách được chốt.
Hiếu update template và note. Ở phần thay đổi, cậu ghi rõ:
Bổ sung danh sách chọn trạng thái theo đề xuất của Nam; vẫn giữ khả năng xử lý trường hợp ngoài danh sách, cần note rõ.
Nam nhìn dòng đó khi file được gửi vào folder chung.
Một lát sau nhắn:
Nam: Anh ghi tên em thật à?
Hiếu:
Hiếu: Thì em đề xuất.
Nam:
Nam: Em tưởng không cần.
Cậu nhìn.
Hiếu hiểu cảm giác ấy hơn người kia nghĩ.
“Không cần” về vận hành.
Nhưng cần về việc ai đã đóng góp ý tưởng.
Hiếu: Ghi để sau biết lý do đổi từ đâu. Không phải bảng thành tích.
Nam:
Nam: Vâng =))
Tối, Ngọc nhận phản hồi cho bài về việc chưa biết mình giỏi gì.
Ít hơn hai bài trước.
Người duyệt chỉ muốn sửa ba chỗ. Một đoạn được đánh giá là hơi giống giọng “self-help”, nhất là câu:
“Điểm mạnh thường nằm ở nơi bạn cảm thấy mình có năng lượng nhất.”
Ngọc đọc rồi cũng thấy không ổn.
Một người có thể có năng lượng khi chơi game mà không vì thế đó là điểm mạnh nghề nghiệp. Một người giỏi một việc cũng có thể thấy mệt vì đã làm quá lâu.
Cô xóa.
Sửa thành:
“Hãy nhìn cả ba thứ: việc bạn tiến bộ nhanh hơn sau khi luyện, phản hồi lặp lại từ người khác và những kiểu nhiệm vụ bạn thường xử lý tốt.”
Người duyệt thích hơn.
Một comment khác đề nghị thêm một đoạn về điểm số. Ngọc bổ sung rất ngắn: điểm cao là một tín hiệu, nhưng không phải bản đồ đầy đủ của năng lực.
Bản được duyệt ngay trong tối.
Ngọc dừng đồng hồ sau lần sửa cuối.
Ba tiếng bốn mươi bảy phút.
Cô ghi.
Hai trăm nghìn.
Ba tiếng bốn mươi bảy.
Ngọc lấy máy tính chia thử rồi lập tức tự cười vì hành động của mình.
Khoảng hơn năm mươi nghìn một giờ nếu chỉ tính đơn giản.
Không cao nếu so với một buổi gia sư của Hiếu.
Nhưng hai công việc không giống nhau.
Hiếu đã dạy lâu, có kiến thức Toán Lý rõ, một buổi trực tiếp và trách nhiệm khác. Cô mới bắt đầu viết được vài bài.
Không có lý do biến hai con số thành một cuộc thi.
Ngọc chỉ ghi:
Bài 1 tháng thử: ~3h47.
Hết.
Cần thêm dữ liệu.
Buổi tối hai người gọi.
Ngọc kể time log trước.
“Ba tiếng bốn bảy.”
Hiếu hỏi:
“Gồm cả research?”
“Ừ. Brief, research, viết, sửa.”
“Thế lần sau so.”
“Ừ.”
Cô nói. “Em đang cố chưa phán một bài.”
“Đúng.”
Ngọc cười.
“Anh bắt đầu giống bố em.”
“Không.”
Hiếu kể chuyện Nam.
Ngọc nghe từ đầu tới chỗ dropdown thì bật cười.
“Anh có quê không?”
“Không.”
“Có một chút?”
“Có một chút.”
“Vì người mới nghĩ ra trước anh?”
“Có thể.”
Cô cười nhưng không trêu tiếp.
“Thế tốt.”
“Gì tốt?”
“Anh nói được là có.”
Hiếu im một giây rồi bật cười.
Ngọc hỏi:
“Anh có nghĩ trước đó workflow là của anh không?”
“Không.”
“Nhưng anh đang giữ.”
“Ừ.”
“Thế có khi mình dễ coi thứ mình quen làm là chuẩn.”
Hiếu nhớ ba comment đã xóa trong review Nam tuần trước.
“Có.”
“Em cũng thế với bài.”
Cô kể có lúc người duyệt đổi một câu theo cách cô không thích, phản xạ đầu tiên là muốn bảo vệ câu mình viết. Nhưng sau khi nhìn mục tiêu, có chỗ họ sửa thật sự tốt hơn.
“Khác là có chỗ họ sửa tệ hơn.”
“Ừ.”
“Thế phải phân.”
Cô cười. “Lại ba nhãn.”
“Ừ.”
Hai người nói thêm một lúc rồi Hiếu hỏi:
“Cuối tuần em có deadline không?”
“Bài thứ hai tháng thử chưa có topic.”
“Thế rảnh?”
“Chắc.”
“Anh chưa biết lịch nhóm trường.”
“Ừ.”
Không chốt hẹn.
Không cần.
Thứ Ba ngày 26 tháng 1, bài của Ngọc được duyệt thanh toán nhưng tiền chưa vào ngay. Cô không sốt ruột. Thỏa thuận nói thanh toán trong vòng ngắn sau duyệt, chưa trễ.
Buổi chiều, cô dành thời gian xem lại chương trình A, nhưng lần này mục tiêu không phải hỏi có chọn không. Quyết định hướng đã có. Cô bắt đầu liệt kê những kỹ năng mình muốn chủ động xây nếu theo con đường này: viết rõ, research, phỏng vấn, tiếng Anh, presentation và một ít khả năng đọc dữ liệu cơ bản.
Không phải kế hoạch bốn năm.
Chỉ những thứ cô đã có bằng chứng mình sẽ dùng.
Cô nhìn mục đọc dữ liệu cơ bản rồi cười.
Nếu vài tháng trước ai nói cô sẽ tự mở bảng số liệu bài viết để nhìn lượt mở và thời gian đọc, chắc Ngọc cũng không nghĩ mình hứng.
Marketing không được chọn làm ngành chính.
Nhưng thứ cô thích từ marketing vẫn đang đi cùng.
Đóng một cánh cửa không có nghĩa phải ném mọi thứ phía sau nó đi.
Chiều thứ Tư ngày 27 tháng 1, tiền bài đầu tháng thử vào.
Ngọc cập nhật bảng:
200.000 – 3h47.
Không chụp màn hình gửi ai.
Không vì bớt vui.
Chỉ vì đây đã bắt đầu là một dòng thu nhập nhỏ, không còn khoảnh khắc lịch sử mỗi lần.
Cô thấy thay đổi này khá hay.
Cùng ngày, Hiếu mở file tuần mới sau khi template dropdown được dùng thật.
Người phía sau nhắn:
Bạn kia: Dropdown trạng thái tuần này lọc dễ hơn anh ạ.
Hiếu chuyển nguyên tin cho Nam.
Không thêm:
Thấy chưa.
Chỉ gửi.
Nam trả một biểu tượng cười rất lớn.
Hiếu nhìn rồi cũng cười.
Một ý tưởng nhỏ đã sống qua khỏi người nghĩ ra nó.
Cảm giác này trước đây cậu chỉ có khi thấy phần file của mình được người sau sử dụng.
Bây giờ cậu thấy nó ở người khác.
Không phải mọi niềm vui nghề nghiệp đều cần tên mình đứng đầu.
Buổi tối, Ngọc nhận topic thứ hai trong tháng thử.
Cô mở brief.
Đọc.
Không có cảm giác hứng.
Thậm chí lần này là lần đầu phản ứng khá rõ:
Mình không thích chủ đề này.
Bài nói về cách xây thói quen học tập cho học sinh cuối cấp.
Không phải chọn ngành.
Không phụ huynh.
Không research nghề nghiệp.
Cũng không có một câu hỏi xã hội đủ khiến cô tò mò ngay. Brief khá thông thường: lên kế hoạch, chia mục tiêu, giảm xao nhãng, nghỉ hợp lý.
Ngọc đọc tới cuối.
Mức vẫn hai trăm nghìn.
Deadline bốn ngày.
Đây là bài thứ hai cô đã cam kết trong tháng thử.
Không có lý do từ chối chỉ vì chủ đề không thú vị, trừ khi brief có vấn đề hoặc lịch không chịu được.
Cô đang rảnh.
Và có lẽ đây mới là bài quan trọng nhất để thử xem cô có chịu được công việc đều hay không.
Ngọc trả:
Minh Ngọc: Em nhận bài này ạ.
Sau đó mở bảng time log.
Một bài cô không đặc biệt muốn viết.
Công việc thật bắt đầu ở đây.