Chiều Chủ nhật, khi Hiếu đến nhà Minh Ngọc, trên bàn học của cô không chỉ có sách Toán và Vật lý như thường lệ mà còn xuất hiện thêm một xấp giấy in dày gần chục trang. Cậu vừa đặt ba lô xuống đã nhìn thấy những dòng tên trường, tên ngành và tổ hợp xét tuyển được đánh dấu bằng đủ loại bút màu, phần lớn bên cạnh vẫn để trống.
Ngọc ngồi xuống ghế, thuận tay gom xấp giấy sang một bên.
“Mẹ em in đấy.”
“Chọn trường à?”
“Chắc thế.”
Cô thở dài, giọng chẳng có chút hào hứng nào của một học sinh đang chuẩn bị quyết định tương lai.
“Sáng nay mẹ ngồi nói với em gần một tiếng, xong lại đi đâu mất rồi.”
Hiếu kéo ghế ngồi cạnh, nhưng không cầm xấp giấy lên xem vì thấy đó không phải việc của mình.
“Thế em chọn được chưa?”
“Nếu chọn được thì em đã không để thế này.”
Ngọc lấy bài tập cuối tuần ra đặt trước mặt cậu, rồi chống cằm nhìn mấy tờ giấy nằm bên cạnh.
“Mẹ em vẫn thích kinh tế hoặc tài chính, bảo sau này dễ xin việc. Bố em thì nói học gì cũng được nhưng phải chọn trường tốt. Nghe xong em càng chẳng biết phải chọn gì.”
“Tháng Mười đã phải chốt đâu.”
“Em biết, nhưng ai cũng hỏi suốt. Ở lớp cũng hỏi, học thêm cũng hỏi, họ hàng gặp là hỏi sang năm thi trường nào.”
Ngọc cầm một tờ lên, đọc vài dòng rồi lại đặt xuống.
“Nghe nhiều đến mức em bắt đầu thấy không biết mình muốn học gì là có vấn đề.”
Hiếu đang mở tập bài cũng khựng lại một chút. Câu chuyện này hai người từng nói qua trong tối mưa hôm nọ, khi Ngọc thừa nhận mình chọn khối A01 chủ yếu vì tiếng Anh học được, còn bố mẹ thì hướng cô tới những ngành kinh tế. Khi ấy cậu chỉ bảo là còn thời gian, nhưng xem ra vấn đề chẳng biến mất chỉ vì được nói rằng chưa cần vội.
“Hồi lớp mười hai anh có biết mình muốn học gì không?” Ngọc hỏi.
“Không hẳn.”
Cô lập tức quay sang.
“Anh cũng không biết à?”
“Anh biết mình học Toán với Lý tốt hơn mấy môn khác, không ghét kỹ thuật, còn lại thì xem ngành nào học phí nhà anh lo được và sau này dễ tìm việc.”
Hiếu nói khá bình thường, như thể lựa chọn ấy chẳng có gì đặc biệt.
“Cuối cùng anh chọn ngành hiện tại.”
“Thế anh có thích không?”
“Có phần thích, có phần thấy mệt.”
“Nghe không giống đam mê lắm.”
Hiếu bật cười.
“Anh có bao giờ bảo là đam mê đâu.”
Ngọc nhìn cậu vài giây rồi cũng cười theo.
“Người ta hay bảo phải chọn ngành mình đam mê.”
“Có đam mê rõ ràng thì tốt.”
“Còn nếu không có?”
“Thì chọn thứ phù hợp trước.”
Cô hơi nhướng mày.
“Phù hợp là thế nào?”
Hiếu suy nghĩ một lúc mới trả lời, vì chính cậu cũng chưa từng cố định nghĩa chuyện ấy.
“Ít nhất là mình học được, không ghét đến mức nghĩ tới đã muốn bỏ, điều kiện gia đình chịu được, sau này có đường đi. Còn có thích hơn không thì học rồi mới biết.”
Ngọc không đáp ngay. Cô nhìn những ngành nghề mẹ đã in cho mình, một lúc sau mới hỏi:
“Thế nếu em chọn sai thì sao?”
“Thì đổi.”
“Anh nói nghe dễ thế.”
“Không dễ đâu.”
Hiếu gập quyển bài tập lại, nhìn cô.
“Nhưng chọn sai cũng đâu phải là hết đời. Khó nhất chắc là biết sai mà vẫn không dám đổi.”
Ngọc chậm rãi xoay cây bút trong tay.
“Bố mẹ em chắc không thích em đổi đâu.”
“Em còn chưa chọn mà đã nghĩ tới chuyện đổi rồi.”
“Em tính trước thôi.”
“Thế thì trước mắt cứ loại những thứ em chắc chắn không thích đi.”
Cô nhìn cậu.
“Ví dụ như gì?”
“Anh làm sao biết em ghét gì?”
“Anh dạy em gần một tháng rồi mà.”
Hiếu thật sự suy nghĩ.
“Em ghét làm bài dài.”
“Cái đó là Toán.”
“Em ghét dậy sớm.”
“Cái đó cũng đâu phải ngành.”
“Em ghét anh nói ‘ừ’.”
Ngọc bật cười, dùng đầu bút gõ nhẹ xuống bàn.
“Em đang nghiêm túc đấy.”
“Anh cũng đâu thể chọn nghề hộ em được.”
Câu nói ấy khiến nụ cười trên mặt cô chậm lại một chút. Không phải vì khó chịu. Ngược lại, Ngọc nhận ra đây chính là điểm khác trong cách Hiếu nói chuyện. Bố mẹ hỏi cô muốn gì, nhưng sau đó luôn có một phương án họ cho là tốt hơn. Bạn bè thì người muốn học kinh tế, người muốn học truyền thông, người đã chuẩn bị hồ sơ du học, nên ai cũng có sẵn một câu trả lời.
Hiếu thì không.
Cậu chưa từng nói em nên học ngành này, cũng chẳng bảo con gái học ngành kia thì tốt hơn. Cậu chỉ kể cách mình từng chọn rồi trả lại quyết định cho cô.
“Anh không tư vấn cho em được ạ?”
Câu hỏi bật ra, giọng cô nhỏ và mềm hơn thường lệ, hoàn toàn không giống kiểu cãi cọ mọi khi.
Hiếu nhìn sang, hơi bất ngờ.
“Anh đâu biết đủ để tư vấn.”
“Thế nếu em nhờ?”
“Anh giúp em tìm thông tin, còn chọn vẫn là em.”
Ngọc nhìn cậu một lúc rồi gật đầu rất nhẹ.
“Được.”
Hiếu thấy câu chuyện đã tạm kết thúc nên kéo phần bài tập lại gần.
“Giờ học được chưa?”
Cô lập tức tựa người vào ghế.
“Vừa nói chuyện tương lai xong anh đã quay về bài tập.”
“Anh đến đây để làm gì?”
“Biết rồi.”
“Bài đâu?”
“Ngay trước mặt anh đó.”
Hiếu bật cười rồi bắt đầu kiểm tra.
Phần bài cuối tuần khá ổn. Sau bài kiểm tra hôm thứ Sáu, Ngọc vẫn làm đủ những câu được giao như bình thường, không vì vừa thi xong mà buông lỏng việc học. Một tháng trước, chỉ riêng chuyện này đã là điều Hiếu khó tưởng tượng ở cô học sinh vừa thấy mười hai bài tập đã hỏi có phải làm hết không.
Cậu xem đến bài cuối rồi khoanh nhẹ một dòng.
“Chỗ này có cách ngắn hơn.”
“Nhưng em làm đúng mà?”
“Đúng.”
“Thế là được rồi.”
“Thi chỉ có bốn mươi lăm phút.”
Ngọc lập tức ngồi thẳng lên.
“Anh lại nói chuyện thời gian.”
“Thứ Sáu ai còn câu cuối chưa làm hết?”
“Em.”
“Thế nên phải học cách ngắn.”
Cô biết không cãi được nên kéo tờ giấy sang.
“Anh chỉ đi.”
Hiếu viết bên cạnh vài dòng, nhưng thay vì làm hết, cậu chỉ đưa ra bước đầu rồi bảo Ngọc tự tiếp tục. Cô đã quen với cách dạy ấy nên không phàn nàn nữa, cúi xuống suy nghĩ một lúc rồi nhanh chóng hoàn thành phần còn lại.
“Đấy, nhanh hơn thật.”
Hiếu gật đầu.
“Nhưng chỉ dùng khi nhớ rõ điều kiện.”
“Biết rồi.”
“Nhắc lại xem điều kiện là gì.”
Ngọc nhìn cậu đầy bất lực nhưng vẫn đọc lại.
Buổi học Chủ nhật hôm nay không có đề kiểm tra, đúng theo luật mới hai người đã thống nhất. Ngọc vừa trải qua bài kiểm tra một tiết ở trường, Hiếu cũng không muốn biến mỗi lần mình tới thành thêm một buổi thi nữa. Cậu dành phần lớn thời gian để chữa những chỗ còn yếu, rồi chuyển sang Vật lý.
Khoảng hơn bốn giờ, điện thoại Hiếu rung trên bàn.
Cậu đang viết nên không nhìn ngay. Đến khi màn hình sáng lần thứ hai, cậu mới cầm lên xem, trả lời một tin khá ngắn. Ngọc không cố nhìn, nhưng cái tên trên thông báo vẫn lọt vào mắt cô.
Thảo Vy.
Cô nhớ ngay.
“Bạn bắt lỗi anh đấy à?”
Hiếu vừa đặt điện thoại xuống thì hơi ngẩn ra.
“Gì cơ?”
“Đỗ Thảo Vy.”
Ngọc dùng đầu bút chỉ vào điện thoại.
“Hôm trước anh bảo chị ấy bắt được lỗi số liệu của anh.”
“Em còn nhớ tên à?”
“Anh nói có một lần thôi mà.”
Hiếu nhìn cô, hơi bất ngờ.
“Trí nhớ tốt thật.”
“Thế chị ấy nhắn gì?”
Câu hỏi được nói rất tự nhiên, hoàn toàn không có vẻ dò xét. Hiếu cũng chẳng nghĩ gì, chỉ đáp:
“Nhóm thực hành phải sửa báo cáo. Bạn ấy bảo tối gửi lại file.”
“Chị ấy học cùng lớp anh hai năm rồi à?”
“Ừ.”
“Có phải người anh bảo làm việc cẩn thận không?”
“Ừ.”
Ngọc chống cằm, suy nghĩ một lúc rồi hỏi:
“Thế chị ấy xinh không?”
Hiếu quay sang nhìn cô, rõ ràng lại nhớ đến cuộc nói chuyện hôm trước.
“Sao em cứ quan tâm đến phần này thế?”
“Em tò mò thôi.”
“Bình thường.”
Ngọc lập tức bật cười.
“Em biết ngay.”
“Thế anh phải nói gì?”
“Không cần. Em chỉ muốn xem anh có đổi đáp án không thôi.”
“Rảnh thật.”
Cô cười rồi cúi xuống bài Vật lý, và câu chuyện về Thảo Vy kết thúc đơn giản như vậy. Ngọc không thấy khó chịu, cũng chẳng có lý do nào để khó chịu. Trong đầu cô, Đỗ Thảo Vy lúc này chỉ là một người bạn cùng lớp khá giỏi của Hiếu, vậy thôi.
Hai người học tiếp được gần bốn mươi phút thì cô Lan về nhà. Bà đi ngang qua phòng, nhìn thấy xấp thông tin ngành học vẫn nằm cạnh bàn liền hỏi:
“Con xem chưa?”
Ngọc đang giải bài nên chỉ đáp:
“Con xem rồi.”
“Thấy ngành nào được không?”
“Con chưa biết.”
Cô Lan đặt túi xách xuống ghế rồi đi vào thêm một chút.
“Mẹ thấy tài chính cũng được, hoặc kinh tế đối ngoại. Con học tiếng Anh ổn thì sau này có lợi.”
Ngọc không phản bác, chỉ nói:
“Để con tìm hiểu thêm.”
Người phụ nữ nhìn con gái, dường như còn muốn nói nhưng thấy Hiếu đang ngồi bên cạnh nên thôi. Trước khi đi ra, bà quay sang cậu.
“Hiếu học kỹ thuật đúng không cháu?”
“Dạ vâng ạ.”
“Con trai học kỹ thuật thì ổn, còn Ngọc nhà cô mà học mấy ngành ấy thì cô sợ vất vả.”
Ngọc lập tức ngẩng lên.
“Con có nói là con học kỹ thuật đâu mẹ.”
“Mẹ nói thế thôi mà.”
Bà cười rồi đi xuống.
Cánh cửa đóng lại, Ngọc nhìn về phía đó thêm vài giây mới quay về bàn.
“Thấy chưa.”
Hiếu không giả vờ không hiểu.
“Thấy gì?”
“Em chưa chọn gì mà mọi người đã chọn gần hết cho em rồi.”
Cậu đặt bút xuống.
“Mẹ em chỉ đang nói ý của mẹ em thôi.”
“Em biết.”
Ngọc khẽ thở ra.
“Mẹ cũng không ép kiểu bắt buộc. Nhưng nếu ngày nào cũng nghe một thứ thì sau này em chọn nó, em còn chẳng biết là vì em thích hay chỉ vì nghe quen.”
Hiếu im lặng vài giây. Đây không phải loại chuyện một người ngoài như cậu nên khuyên quá sâu, nhất là khi chính Ngọc còn chưa biết mình muốn gì. Nghĩ một lúc, cậu chỉ nói:
“Thế thì trước khi chọn, em thử tự viết ra lý do vì sao muốn học ngành đó. Nếu toàn là ‘mẹ bảo’, ‘bố bảo’, ‘người ta bảo’ thì nghĩ thêm.”
Ngọc nhìn sang.
“Nếu lý do là lương cao thì sao?”
“Thì đó cũng là lý do của em.”
“Thực dụng ghê.”
“Anh có chê đâu.”
Cô bật cười.
“Đúng rồi, anh là người thực dụng nhất.”
“Ít nhất cũng phải biết mình thực dụng vì cái gì.”
Câu ấy khiến Ngọc cầm bút lên nhưng chưa viết ngay. Một lúc sau, cô lấy một tờ giấy trắng, ghi ở góc trên hai chữ:
Ngành học.
Hiếu nhìn thấy.
“Em làm gì thế?”
“Em ghi thử.”
“Bây giờ à?”
“Anh vừa bảo mà.”
“Anh bảo em về nhà nghĩ.”
“Em nghĩ ngay bây giờ không được à?”
Hiếu bật cười rồi để mặc cô.
Ngọc chia tờ giấy thành ba cột. Một cột là thích, một cột là không thích, cột còn lại cô để trống khá lâu rồi mới viết: chưa biết.
Điều đầu tiên được ghi vào cột “không thích” là:
Công việc phải ngồi tính toán cả ngày.
Hiếu nhìn thấy liền nhướng mày.
“Thế em học Toán để làm gì?”
“Để thi đại học.”
“Có mục tiêu rõ ràng đấy.”
Ngọc không để ý lời trêu, tiếp tục nghĩ. Cô ghi thêm vài dòng: thích tiếng Anh, thích nói chuyện với người khác hơn là làm việc một mình, không muốn học những môn có quá nhiều công thức. Nhưng rồi cũng chỉ dừng lại ở đó.
Tờ giấy vẫn còn rất trống.
Cô nhìn một lúc rồi nói:
“Vẫn chẳng biết gì cả.”
“Ít nhất cũng biết thêm mấy thứ mình không muốn.”
“Thế có tác dụng gì không?”
“Còn hơn chọn ngẫu nhiên.”
Ngọc gật đầu, gấp tờ giấy lại rồi kẹp vào xấp thông tin mẹ in.
Đến gần sáu giờ, buổi học mới kết thúc. Hiếu giao một lượng bài vừa phải cho thứ Ba rồi đứng dậy thu dọn. Ngọc nhìn tập bài, lần này không than nhiều hay ít mà hỏi:
“Anh nghĩ mai cô có trả bài Toán chưa?”
“Anh làm sao biết.”
“Em thấy có thể trả.”
“Thì mai biết.”
“Anh không tò mò điểm của em à?”
Hiếu kéo khóa ba lô.
“Có.”
Ngọc hơi bất ngờ vì cậu thừa nhận ngay.
“Thật á?”
“Anh dạy em gần một tháng rồi, đương nhiên là muốn biết.”
Cô nhìn cậu vài giây, khóe miệng hơi cong lên.
“Em tưởng anh lại bảo điểm của em liên quan gì đến anh.”
“Liên quan đến tiền lương của anh.”
Nụ cười trên mặt cô lập tức biến mất.
“Biết ngay mà.”
Hiếu bật cười.
“Anh đùa thôi.”
“Không vui.”
“Anh đã nói là muốn biết rồi còn gì.”
Ngọc nhìn vẻ mặt cậu, sau đó mới chịu bỏ qua.
“Nếu mai cô trả thì em nhắn.”
“Ừ.”
“Anh phải trả lời nhanh đấy.”
“Anh còn phải đi học.”
“Thì lúc nào thấy thì trả lời.”
“Được.”
Cậu đi xuống tầng, còn Ngọc quay lại bàn. Xấp giấy chọn ngành vẫn nằm đó, nhưng giữa hàng loạt cái tên mẹ in giờ đã có thêm một tờ giấy viết bằng nét chữ của chính cô.
Chưa có câu trả lời.
Chỉ có ba cột.
Thích. Không thích. Chưa biết.
Nhìn thế nào cũng chẳng giống một kế hoạch tương lai hoàn chỉnh. Nhưng lần đầu tiên, Minh Ngọc cảm thấy việc mình chưa biết muốn trở thành ai cũng không đáng sợ đến thế.
Có lẽ vì hôm nay có người đã nói với cô rằng chưa chọn được cũng không sao.
Không nói thay cô phải chọn gì.
Chỉ bảo cô thử bắt đầu từ những điều mình biết về chính mình.