Sáng thứ Sáu ngày 5 tháng 6, Nguyễn Đức Hiếu thức dậy trước chuông báo thức gần mười phút.
Không phải vì ngủ đủ.
Cũng không phải mất ngủ.
Cậu chỉ mở mắt, nhìn trần nhà vài giây rồi tự nhớ ra tối nay có Phúc, ngày mai sáng lớp mười cũ, chiều Huyền, còn Chủ nhật ba giờ rưỡi sẽ sang Trung Hòa.
Bốn buổi trong ba ngày.
Nếu nhìn riêng từng cái thì chẳng có gì đáng kể. Hiếu từng làm những công việc mệt hơn nhiều, từng đứng cả ngày phát tờ rơi, từng chạy giữa hai chỗ làm chỉ để kiếm thêm vài trăm nghìn. Sáu hay bảy tiếng gia sư rải trong mấy ngày chắc chắn không phải thứ khiến cậu chịu không nổi.
Nhưng sau một tuần có Tùng vào tối thứ Tư, Hiếu bắt đầu nhận ra điều làm lịch nặng không nằm hoàn toàn ở thời gian đang dạy.
Một buổi chín mươi phút cần chuẩn bị.
Bài học sinh gửi phải xem trước.
Sau buổi phải ghi lại chỗ yếu.
Những việc đại học từng được làm vào một khoảng nhất định phải dịch sang chỗ khác.
Nếu chỉ nhìn bảy ô gia sư trên lịch, phần còn lại gần như vô hình.
Hiếu ngồi dậy, mở điện thoại rồi nhìn thời khóa biểu thêm một lần.
Không có gì cần thay ngay.
Tuần đầu mới chỉ vừa qua nửa.
Cậu đã tự nói hai tuần.
Thế thì thử đủ hai tuần.
Nhưng lần này thử không có nghĩa cố bằng được rồi kết luận mình chịu được.
Ở trường, Minh Ngọc cũng bắt đầu nhận ra tháng Sáu có một nhịp khác tháng Năm.
Những tuần đầu quay lại chủ yếu là làm quen và rà phần cũ. Bây giờ giáo viên lớp mười hai đã bắt đầu kéo sự chú ý của học sinh rõ hơn về phía kỳ thi. Không ai tạo không khí hoảng loạn, nhưng số lần những cụm như ôn tập, dạng bài, phân bổ thời gian xuất hiện trong một ngày đã tăng lên đủ để cả lớp hiểu mùa hè năm nay sẽ không giống những mùa hè trước.
Trong giờ Toán, giáo viên chữa một bài khá dài rồi nói:
“Các em đừng nghĩ làm được bài là đủ. Thi có thời gian. Một câu đúng sau hai mươi phút nhiều khi không có giá trị bằng việc các em biết bỏ nó đúng lúc để giữ điểm ở phần khác.”
Ngọc ghi.
Câu ấy gần như trùng với thứ Hiếu đã bắt cô luyện sau bài 7,75.
Nhưng lần này cô không nghĩ:
Anh Hiếu cũng nói thế.
Cô chỉ ghi thẳng vào bài.
Một kiến thức đã đi qua cậu rồi thành của cô thì không cần mỗi lần sử dụng đều phải nhớ lại nguồn.
Đến giờ nghỉ, Linh Chi kéo ghế lại gần.
“Tối nay mày có học không?”
“Không.”
“Mai?”
“Không.”
“Chủ nhật?”
“Ừ.”
Chi nhìn lịch trong đầu rồi cười. “Hai tiếng một tuần thật rồi.”
“Ừ.”
“Có thấy ít không?”
Ngọc suy nghĩ.
“Bài thì không.”
“Còn người?”
Cô liếc bạn.
Chi giơ hai tay. “Tao hỏi một câu thôi.”
Ngọc không né.
“Có.”
“Thế làm sao?”
“Không làm sao.”
Cô nói rất bình thường. “Muốn nói thì nói lúc khác.”
Linh Chi hơi nhướng mày, nhưng không chọc thêm.
Ngọc cũng không thấy câu trả lời của mình có gì đặc biệt.
Một tháng trước, việc mất một buổi gia sư vẫn khiến cô phải tự trấn an khá lâu. Bây giờ một tiếng học là một tiếng học. Muốn gặp Hiếu thêm là chuyện khác.
Tách được hai thứ ấy ra khiến mọi thứ dễ chịu hơn nhiều.
Buổi chiều, nhóm nội dung có một cuộc trao đổi ngắn ngay tại trường.
Bài tuần này không dùng khảo sát. Người điều phối muốn làm một nội dung đơn giản hơn về những thay đổi nhỏ trong cách học sau gần một tháng trở lại lớp, mỗi người chỉ cần đóng góp một tình huống thật.
Quân nói mình muốn làm kiểu trước và sau.
Ngọc hỏi:
“Kiểu so sánh à?”
“Vâng. Ví dụ hồi ở nhà học một tiếng nghỉ mười phút, đi học lại phải tập trung cả tiết.”
Một người khác chen vào: “Hoặc hồi ở nhà toàn để bài tối làm, giờ có tiết hôm sau nên không trì được.”
Ngọc cười. “Cái này chắc nhiều.”
“Chị có không?”
Quân hỏi.
Cô nghĩ.
“Em tự chia lịch linh hoạt hơn trước.”
“Nghe không có vấn đề.”
“Thì thay đổi đâu phải cái nào cũng xấu.”
Quân im một nhịp.
“Đúng.”
Nhóm đang có xu hướng nghĩ bài phải là khó khăn khi trở lại trường. Ngọc vừa nói mới khiến vài người nhận ra cũng có những thói quen tốt từ giai đoạn học ở nhà được giữ lại.
Người điều phối sửa hướng ngay:
“Thế đừng chỉ hỏi khó gì. Hỏi cả cái gì mọi người giữ được.”
Ngọc nhìn.
Không phải ý tưởng lớn.
Nhưng câu chuyện bớt một chiều hơn.
Cô thích.
Tối thứ Sáu, Phúc có một buổi học tương đối tốt.
Cậu học sinh làm phần đầu khá chắc, nhưng tới cuối lại bắt đầu mất tập trung. Hiếu nhìn đồng hồ.
Tám giờ mười lăm.
Phúc vừa đi học cả ngày rồi mới vào gia sư lúc bảy giờ.
“Câu cuối để thứ Hai.”
Phúc ngẩng lên qua màn hình.
“Còn mười lăm phút mà anh.”
“Anh biết.”
“Em làm được.”
“Anh cũng biết.”
“Thế sao?”
Hiếu nhìn phần bài.
“Năm phút rồi em đọc đề ba lần.”
Cậu học sinh im.
“Em mệt à?”
“Có một chút.”
“Thế dừng.”
“Nhưng mẹ em trả chín mươi phút.”
Câu ấy khiến Hiếu hơi yên.
Nghe rất quen.
“Tiền là cho buổi học.”
Cậu nói. “Không phải để em ngồi đủ phút khi đầu không còn vào.”
Phúc cười nhẹ.
“Anh nói với mẹ em nhé.”
“Anh nói.”
Buổi học kết thúc sớm mười phút.
Không phải lần đầu.
Hiếu ghi rõ nguyên nhân vào phần theo dõi rồi nhắn phụ huynh rằng hôm nay Phúc đã hoàn thành phần chính, cuối buổi tập trung giảm nên cậu chủ động dừng sớm, câu còn lại chuyển sang đầu tuần sau.
Mẹ Phúc trả:
Ừ em, cô thấy tối nay cháu cũng mệt.
Hết.
Không ai đòi bù mười phút.
Hiếu dựa lưng ra ghế.
Nếu chính mình nhìn ra học sinh mệt rồi cho nghỉ, không có lý do gì cậu lại dùng tiêu chuẩn khác hoàn toàn với bản thân.
Sáng thứ Bảy ngày 6 tháng 6, buổi lớp mười cũ bắt đầu lúc chín giờ như thường lệ.
Cậu học sinh tuần này có thêm một phần mới ở trường, nhưng các lỗi không tăng nhiều. Một buổi vẫn đủ. Hiếu không cần tranh luận với phụ huynh nữa vì người mẹ đã quen với lịch hiện tại.
Mười giờ ba mươi, cậu rời nhà học sinh.
Về phòng.
Ăn trưa.
Sau đó nhìn đồng hồ.
Mười hai giờ bốn mươi.
Ba giờ có Huyền.
Khoảng giữa đủ rộng.
Hiếu định mở laptop xem trước phần bài đại học của đầu tuần sau.
Ngón tay đặt lên nút nguồn.
Rồi dừng.
Cậu nhớ thứ Bảy trước đã ngủ bốn mươi phút và buổi chiều nhẹ hơn hẳn.
Không có bài nào cần nộp hôm nay.
Hiếu để laptop nguyên.
Kéo rèm.
Đặt báo thức.
Ngủ.
Hai giờ kém mười, cậu tỉnh.
Không sâu tới mức mơ.
Nhưng đầu óc rõ hơn.
Điện thoại có một tin từ Ngọc gửi từ gần một giờ:
Minh Ngọc: Hôm nay hai buổi.
Không có câu hỏi.
Chỉ một lời nhắc.
Hiếu trả:
Hiếu: Anh vừa ngủ.
Khoảng mười phút sau cô mới đọc.
Minh Ngọc: Bao lâu?
Hiếu: Gần một tiếng.
Ngọc:
Minh Ngọc: Được.
Cậu bật cười.
Hiếu: Em chấm thật à?
Minh Ngọc: Không. Em xác nhận hành vi đúng.
Hiếu:
Hiếu: Nghe càng giống chấm.
Cô gửi sticker cười.
Không nói thêm.
Buổi Huyền bắt đầu đúng ba giờ.
Cô bé tuần này có một bài trường làm chưa tốt. Không có điểm số đáng lưu ý, chỉ vài câu giáo viên chữa khiến cô mất tự tin.
“Em nghĩ em học mãi vẫn thế.”
Hiếu đọc bài.
“Vì một bài?”
“Không. Em cứ sai.”
“Sai giống nhau không?”
Huyền nghĩ.
“Không hẳn.”
“Thế chưa gọi là vẫn thế.”
Cậu tách từng lỗi.
Một câu đọc thiếu điều kiện.
Một câu công thức nhớ nhầm.
Một câu cách làm đúng nhưng tính sai.
Ba nguyên nhân.
Không có cái nào đủ để kết luận cô bé chẳng tiến bộ.
Huyền nghe rồi cười hơi ngượng.
“Anh lúc nào cũng chia nhỏ.”
“Không chia thì sửa kiểu gì?”
Cô bé gật.
Hiếu chợt nghĩ Ngọc có lẽ sẽ thích câu này.
Nhưng chỉ nghĩ.
Không cần kể mọi suy nghĩ về học sinh cho cô.
Bốn giờ hai mươi lăm, Hiếu kết thúc buổi.
Cậu vẫn mệt hơn một ngày chỉ có một lớp.
Nhưng không bị nặng đầu như tuần đầu.
Ngủ trưa có tác dụng.
Không dùng khoảng giữa để làm việc có tác dụng.
Đây cũng là dữ kiện.
Bảy buổi không tự động đồng nghĩa quá sức.
Cách cậu sắp những khoảng không có buổi học mới là phần quyết định.
Tối thứ Bảy, Hiếu không gọi Ngọc.
Cô cũng không gọi cậu.
Ngọc đang xem bản nháp nhóm.
Hiếu đọc tài liệu của trường.
Khoảng chín giờ rưỡi, hai người chỉ trao đổi vài tin về việc Chủ nhật học đúng ba giờ rưỡi.
Không có câu chuyện lớn.
Ngày mai gặp.
Chiều Chủ nhật ngày 7 tháng 6, Hiếu tới Trung Hòa đúng giờ.
Ngọc nhìn cậu từ lúc bước vào phòng.
Không thấy mệt rõ như cô từng lo.
Cậu đặt balô xuống.
“Anh.”
“Ừ.”
“Tuần đầu bảy buổi thế nào?”
Hiếu bật cười.
“Em hỏi trước cả bài.”
“Hôm nay là cuối tuần.”
“Còn chưa hết buổi em.”
“Thì gần.”
Cậu ngồi xuống.
“Đỡ hơn tuần trước.”
“Vì ngủ?”
“Có phần.”
“Còn?”
“Anh không làm bài vào mọi khoảng trống.”
Ngọc hơi cười.
“Thế học được rồi.”
“Chưa kết luận.”
“Anh thích hai tuần thật.”
Hiếu cũng cười.
“Ừ.”
Buổi học hôm nay thậm chí còn ít hơn thường lệ.
Một câu Toán Ngọc giữ từ thứ Năm.
Một phần Vật lý mới.
Câu Toán mất gần mười phút.
Hiếu chỉ gợi một ý.
Ngọc tự ra.
Phần Vật lý mất hơn hai mươi phút vì cô hiểu khái niệm nhưng diễn đạt chưa chắc.
Bốn giờ lẻ năm, phần học đã hết.
Ngọc nhìn đồng hồ.
“Hai mươi lăm phút.”
“Ừ.”
“Anh còn bài dự phòng?”
“Có.”
“Có cần?”
Hiếu đọc lại phần cô vừa làm.
“Không.”
Cô gật.
Không đòi thêm.
Hiếu đóng tập.
Ngọc hỏi lại:
“Giờ nói chuyện lịch anh.”
“Em quyết à?”
“Không.”
Cô cười. “Em hỏi.”
“Ừ.”
“Thứ Tư dạy Tùng xong, thứ Năm phải làm bù.”
“Ừ.”
“Thứ Bảy ngủ trưa thì đỡ.”
“Ừ.”
“Thế anh thấy bảy buổi có giữ được không?”
Hiếu không trả ngay.
Cậu đã nghĩ từ sáng.
“Nếu tuần sau giống tuần này thì được.”
“Điều kiện?”
Ngọc hỏi.
Cậu hơi bất ngờ.
“Gì?”
“Thế nào thì gọi là không được?”
Câu hỏi khiến Hiếu dừng lâu hơn.
Trước giờ cậu hay có tiêu chuẩn để bắt đầu một việc.
Ít khi có tiêu chuẩn để dừng.
“Chắc…”
Cậu suy nghĩ.
“Nếu việc trường cứ phải dồn sang tối muộn.”
“Ừ.”
“Hoặc thứ Bảy hai buổi xong Chủ nhật vẫn mệt.”
“Ừ.”
“Hoặc anh bắt đầu ngủ ít.”
Ngọc gật.
“Thế rõ hơn.”
“Anh không làm bảng.”
Cô bật cười.
“Em có bảo đâu.”
“Nhìn em giống đang chuẩn bị.”
“Em chỉ hỏi.”
Hiếu cũng cười.
Nhưng cậu nhớ ba điều vừa nói.
Không cần bảng.
Chỉ cần lúc chúng xuất hiện, đừng giả vờ không nhìn thấy.
Ngọc hỏi:
“Nếu quá thì anh bỏ ai?”
Cậu nhìn cô.
Cô lập tức hiểu câu đó có thể nghe rất kỳ.
“Ý em là giảm lịch kiểu gì.”
Hiếu cười nhẹ.
“Anh chưa biết.”
“Anh có định giảm em trước vì em ít cần nhất không?”
Câu này không còn đùa hoàn toàn.
Cậu yên.
Xét thuần công việc, Ngọc đúng.
Trong số các học sinh hiện tại, cô là người tự học tốt nhất và phần cần gia sư ít nhất.
Nếu buộc phải cắt một buổi, việc giảm cô có vẻ hợp lý nhất.
Nhưng chính vì vậy câu trả lời lại khó.
Ngọc nhìn cậu.
“Anh đang nghĩ thật?”
“Ừ.”
Cô cười nhẹ.
“Em cũng nghĩ thế.”
Không giận.
Chỉ hơi buồn.
“Về học thì em ít cần anh nhất.”
Hiếu nói.
“Ừ.”
“Nhưng…”
Cậu dừng.
Ngọc không hỏi ngay.
“Anh không muốn lấy chuyện đó làm lý do để tự động cắt em mỗi lần lịch anh có vấn đề.”
Cô hơi yên.
Câu này quan trọng.
Nếu Hiếu cứ nghĩ Ngọc hiểu mình nhất, Ngọc tự học được nhất, thế nên Ngọc sẽ là người nhường, sớm muộn phần hiểu chuyện của cô sẽ biến thành một thứ mặc định phải hy sinh.
Ngọc không muốn.
Hiếu dường như cũng vừa nhận ra.
“Ừ.”
Cô nói.
“Nếu thật sự em không cần thì giảm.”
“Ừ.”
“Nhưng không phải vì anh nghĩ em sẽ chịu được nhất.”
Cậu nhìn cô.
“Anh hiểu.”
Ngọc hơi cười.
“Em thích câu này.”
“Gì?”
“Anh hiểu.”
“Không phải ‘ừ’?”
“Ừ.”
Cả hai bật cười.
Bốn giờ hai mươi lăm, Hiếu đứng lên sớm hơn lịch.
Không có lý do giữ tới bốn rưỡi chỉ vì còn năm phút.
Ngọc cũng không nói gì.
Trước khi cậu đi, cô chỉ hỏi:
“Thứ Tư tuần tới Tùng buổi hai?”
“Ừ.”
“Sau đó hết hai tuần thử?”
“Đúng.”
“Thế cuối tuần sau anh chốt.”
“Ừ.”
“Em không hỏi tới lúc đó.”
Hiếu hơi nhướng mày.
“Thật?”
“Thật.”
Cô cười. “Đấy là lịch anh.”
Cậu nhìn cô vài giây rồi gật.
“Được.”
Trên đường về, Hiếu nghĩ tới câu Ngọc vừa nói.
Đừng cắt em chỉ vì anh nghĩ em chịu được nhất.
Một câu tưởng chỉ liên quan vài buổi gia sư.
Nhưng cậu lại thấy nó mắc ở đâu đó sâu hơn.
Hiếu vốn rất dễ đối xử với những người hiểu mình theo một cách kỳ lạ: vì họ hiểu nên cậu nghĩ không cần giải thích; vì họ hiểu nên họ sẽ chờ; vì họ hiểu nên mình có thể giải quyết việc khác trước.
Cậu chưa làm thế với Ngọc tới mức thành vấn đề.
Nhưng khả năng ấy rõ ràng tồn tại.
Và điều đáng ngại nhất là người làm có thể luôn nghĩ mình đang rất hợp lý.
Hiếu chạy xe chậm lại khi tới ngã tư.
Chưa có gì cần sửa ngay.
Chỉ có một điều nên nhớ.
Người hiểu mình nhất không nên tự động trở thành người phải nhận phần ít nhất.