Đầu tháng Bảy, Hiếu bắt đầu thôi đếm mình đã ở internship bao nhiêu ngày.
Buổi sáng thứ Hai ngày 5 tháng 7, cậu tới trường trong cái nóng oi đặc trưng của Hà Nội giữa hè. Hành lang đã sáng trắng từ sớm, mấy chiếc quạt trong phòng chạy liên tục nhưng vẫn chỉ đủ làm không khí bớt đứng. Hiếu đặt balô xuống ghế, mở laptop rồi lần lượt vào những kênh làm việc quen thuộc.
Ba tuần trước, chỉ riêng việc nhớ nên mở gì trước đã khiến cậu mất một phần chú ý. Bây giờ những thao tác ấy diễn ra gần như tự nhiên. Hiếu biết mentor thường comment trực tiếp trên code thay vì nhắn riêng, biết khi nào nên gom câu hỏi rồi hỏi một lần, cũng biết vài cái tên trên màn hình chat ứng với người thật có thói quen làm việc ra sao.
Task không dễ hơn bao nhiêu.
Chỉ là phần năng lượng dùng để hiểu mình đang ở đâu đã giảm đi.
Buổi sáng hôm ấy, mentor giao cho Hiếu một phần validation tương đối độc lập hơn những task trước. Yêu cầu không lớn, nhưng đây là lần đầu cậu được nhận vấn đề từ đầu rồi tự xác định phạm vi trước khi viết.
Hiếu đọc requirement khoảng mười lăm phút, mở thêm note cũ, kiểm hai exception đã có rồi mới gõ vào task:
Hiếu: Em đang hiểu mục tiêu là flag các record thiếu relation bắt buộc, nhưng không tự sửa relation. Hai loại exception trong note cũ vẫn giữ. Em làm bản đầu với hai rule chắc trước, sau đó mới xem rule thứ ba có đáng thêm không ạ?
Mentor trả khá nhanh.
Mentor: Đúng. Em viết assumptions vào task luôn.
Hiếu nhìn tin nhắn vài giây rồi bổ sung assumptions ngay bên dưới.
Không lời khen.
Không câu good job.
Nhưng cậu vẫn biết việc mình chủ động chốt phạm vi trước khi động vào code đã khác khá nhiều với những ngày đầu, khi phản xạ thường là lao vào làm trước rồi tới review mới phát hiện mình hiểu thiếu context.
Gần trưa, một intern khác kéo ghế sang hỏi Hiếu về cách cậu đang tổ chức test cho những rule có nhiều ngoại lệ.
Hiếu xoay laptop một chút cho người kia dễ nhìn.
“Đoạn này tao tách case thường với exception riêng. Nhưng phần behavior của rule cuối tao chưa chắc team muốn thế nào.”
“Thế mày chưa test?”
“Chưa chốt behavior thì test gì.”
Người kia gật.
“Ừ, để tao hỏi mentor luôn.”
Cả hai tiếp tục làm việc.
Sau khi người kia quay lại chỗ, Hiếu mới nhận ra mình vừa được hỏi ý kiến mà không hề có cảm giác phải trả lời cho thật “giỏi”. Cậu chỉ nói đúng phần mình biết, dừng ở phần chưa biết.
Ở nơi mới ba tuần, cảm giác ấy khá dễ chịu.
Buổi chiều, Duy bắt gặp Hiếu đang ngồi với laptop ở một góc trường.
Nó kéo chai nước ra khỏi balô, ngồi xuống bên cạnh rồi nhìn màn hình.
“Internship tới đâu rồi?”
“Bình thường.”
“Lại bình thường.”
Hiếu không rời mắt khỏi code.
“Thế mày muốn nghe gì?”
“Ví dụ sếp gọi riêng bảo mày là thiên tài.”
Hiếu bật cười, cuối cùng mới quay sang.
“Không.”
“Chán.”
Duy mở nắp chai, uống một ngụm rồi ngắm cậu từ đầu tới chân.
“Nhưng mày trông đỡ chết hơn tuần đầu.”
“Quen hơn.”
“Thế cuối hè có giữ mày lại không?”
Hiếu hơi dừng tay.
“Chưa ai nói.”
“Có muốn không?”
Câu hỏi khiến cậu im lâu hơn mấy câu trước.
Ngoài hành lang có tiếng chân người đi qua, còn màn hình laptop vẫn mở ở một đoạn code chưa viết xong.
“Có thể.”
Duy nhướng mày.
“Lần đầu tao nghe mày nói ‘có thể’ mà giống ‘có’ thế.”
Hiếu nhìn nó, không trả.
Duy cười.
Câu ấy khá đúng.
Cùng ngày, Ngọc nhận một lời mời từ phía content.
Tin nhắn tới khi cô vừa ăn trưa xong, đang ngồi ở bàn trong phòng với cửa sổ mở hé. Ánh nắng bên ngoài hắt lên phần rèm màu sáng, còn laptop vẫn mở bảng topic từ buổi planning gần nhất.
Người phụ trách nói cuối tuần có một buổi trao đổi nội bộ khoảng hai tiếng với editor và một người đang làm audience research cho dự án giáo dục khác. Nội dung xoay quanh cách dữ liệu đọc bài, comment và phỏng vấn người dùng được dùng để ra quyết định content.
Không phải training chính thức.
Không bắt buộc cộng tác viên tham gia.
Chị chỉ nghĩ Ngọc có thể thích vì trước đây cô từng hứng thú với phần research và framing vấn đề.
Ngọc đọc hết tin một lần.
Rồi lần thứ hai.
Khóe môi tự nhiên cong lên.
Cô muốn đi.
Rất muốn.
Sau đó Ngọc nhìn xuống dòng thời gian.
Chủ nhật, 14:00–16:00.
Nụ cười trên mặt chậm lại.
Hai người đã hẹn Chủ nhật gặp nhau từ khoảng ba giờ chiều.
Không phải một lời nói kiểu cuối tuần rảnh thì gặp.
Buổi hẹn đã nằm trong lịch.
Ngọc tựa lưng vào ghế, nhìn hai khung giờ trên màn hình gần một phút.
Phản xạ đầu tiên là nghĩ buổi content chỉ có một lần, còn Hiếu có thể chuyển sang tối.
Cậu vẫn rảnh tối Chủ nhật.
Ít nhất theo những gì cô nhớ.
Ngón tay Ngọc đã gần chạm vào ô trả lời người phụ trách thì dừng lại.
Cô đang tự sắp cả buổi tối của Hiếu trong đầu trước khi hỏi cậu.
Ngọc đóng cửa sổ chat kia, mở Messenger.
Minh Ngọc: Chủ nhật em có một việc vừa được mời, từ 2 tới 4 chiều.
Hiếu đang nghỉ giữa block nên trả khá nhanh.
Hiếu: Việc gì?
Ngọc kể ngắn.
Rồi thêm:
Minh Ngọc: Em muốn đi. Nhưng mình đang hẹn 3 giờ.
Ở phía bên kia, Hiếu đọc tin khi tay vẫn đặt trên bàn cạnh laptop.
Cảm giác hụt xuất hiện gần như ngay lập tức.
Cậu đã để buổi chiều Chủ nhật trống từ tuần trước. Duy từng rủ một việc khác đúng khoảng đó, Hiếu cũng từ chối vì đã có hẹn.
Chẳng phải một cuộc hẹn đặc biệt.
Không ngày kỷ niệm.
Không có vé hay đặt bàn.
Nhưng cậu đã mong tới nó.
Hiếu ngồi nhìn màn hình vài giây.
Ngọc có một việc cô thật sự muốn đi.
Hai chuyện ấy cùng đúng.
Cậu không muốn nhắn không sao khi thực tế mình hơi tiếc.
Hiếu: Anh hơi tiếc vì anh đã để chiều đó cho em.
Ngọc đọc xong thì ngồi yên.
Câu ấy không khiến cô thấy bị cấm.
Cũng không ép cô phải từ bỏ buổi kia.
Nhưng nó làm lựa chọn có trọng lượng thật hơn.
Cô trả:
Minh Ngọc: Em biết. Em cũng thấy ngại vì mình đã hẹn trước.
Ngọc nhìn lịch rồi hỏi tiếp:
Minh Ngọc: Nếu chuyển sang tối anh có muốn gặp không? Em không muốn mặc định anh vẫn rảnh.
Hiếu mở lịch.
Tối Chủ nhật đúng là không có gì.
Cậu tự hỏi nếu không muốn làm Ngọc thấy có lỗi, mình có đang gượng nhận phương án này hay không.
Không.
Cậu vẫn muốn gặp cô.
Hiếu: Có. Tối anh rảnh.
Minh Ngọc: Thế em đi buổi kia, tối mình gặp?
Hiếu nhìn câu đó.
Một chút tiếc cho buổi chiều vẫn còn.
Nhưng phương án này ổn.
Hiếu: Ừ.
Ngọc chưa đóng chat.
Minh Ngọc: Anh có khó chịu không?
Lần này Hiếu nghĩ kỹ hơn.
Hiếu: Có một chút. Nhưng không phải vì em đi.
Cô đọc lại.
Minh Ngọc: Vì đổi hẹn?
Hiếu: Ừ.
Ngọc ngồi trước bàn, ngón tay dừng trên màn hình một lúc rồi trả:
Minh Ngọc: Em hiểu.
Cuộc trò chuyện dừng ở đó.
Không ai xin phép ai.
Cũng không ai phải giả rằng một quyết định hợp lý sẽ không làm người còn lại hụt chút nào.
Ngọc quay về khung chat với người phụ trách.
Minh Ngọc: Em tham gia được chị ạ.
Tin nhắn gửi đi, cô thấy vui.
Trong niềm vui ấy vẫn có một chút áy náy vì đã đổi cuộc hẹn, nhưng Ngọc không muốn dùng cảm giác đó để từ chối một thứ mình thật sự muốn thử.
Nếu tối Chủ nhật Hiếu có việc, cô sẽ phải chọn khác.
Nhưng cậu rảnh.
Cậu muốn gặp.
Và đã đồng ý đổi.
Thế là đủ để Ngọc tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Tối thứ Hai, hai người gọi.
Ngọc nằm trên giường, một tay đặt lên trán.
“Anh thật sự ổn với tối chứ?”
“Ừ.”
“Em không muốn anh nói ừ rồi tới hôm đó lại mệt.”
“Anh mệt thì anh nói.”
“Ừ.”
Ở đầu kia, Hiếu kéo ghế ra khỏi bàn rồi hỏi:
“Em có thấy phải bù anh gì không?”
Ngọc bật cười.
“Anh hỏi thật?”
“Ừ.”
“Không.”
Cô nghĩ một lúc rồi nói thêm:
“Nhưng em sẽ nhớ là em đổi lịch.”
“Thế đủ.”
Không ai cần nhắc thêm.
Câu chuyện chuyển sang internship. Hiếu kể sáng nay lần đầu được tự chốt assumptions trước khi viết task. Ngọc không hiểu hết mấy từ kỹ thuật nhưng vẫn nghe được điều cậu đang vui: người ta bắt đầu tin cậu đủ để không cần chỉ từng bước.
“Anh vui?”
“Có.”
Ngọc cười.
“Thế tốt.”
Lần này Hiếu cũng cười.
Ngày thứ Ba, mentor review code của Hiếu.
Phần logic chạy đúng hầu hết case, nhưng structure lại nhận nhiều comment hơn cậu mong. Mentor mở đoạn có ba exception nằm trong một chuỗi condition rồi hỏi:
“Em đang bảo vệ từng exception bằng điều kiện riêng đúng không?”
“Vâng.”
“Nếu ba tháng nữa thêm hai exception thì sao?”
Hiếu nhìn lại đoạn code.
Ngay cả trên màn hình của mình nó cũng đã hơi dài.
Mentor hỏi tiếp:
“Có cách nào tách rule khỏi data không?”
Hiếu ngồi im, thử hình dung một cấu trúc khác.
Không ra ngay.
Người kia không viết hộ, chỉ chỉ một hướng rồi để cậu tự làm lại.
Buổi chiều của Hiếu gần như trôi hết vào refactor.
Có lúc cậu ngồi nhìn màn hình, thật sự hơi bực. Code ban đầu vẫn chạy, test vẫn pass. Bây giờ phải tháo gần nửa phần mình vừa viết chỉ vì một vấn đề mà người dùng hiện tại còn chưa nhìn thấy.
Nhưng khi sửa xong, Hiếu thử thêm một exception giả định.
Không cần chen thêm một nhánh condition.
Chỉ cần thay một phần cấu hình nhỏ.
Cậu ngả người ra sau.
Khó chịu thì vẫn khó chịu.
Nhưng phải công nhận bản sau tốt hơn.
Mentor approve rồi để một comment cuối:
“Bản này maintain dễ hơn. Lần sau nghĩ structure trước khi condition tăng.”
Hiếu đọc câu đó hai lần rồi chuyển task sang done.
Không phải vì nó là một bài học sâu sắc.
Chỉ vì cậu biết mình có khả năng sẽ mắc đúng lỗi này thêm vài lần nữa.
Cuối tuần tới gần.
Ngọc hoàn thành bài content của tháng về cách phân biệt trải nghiệm cá nhân với quảng cáo trá hình trong những chia sẻ nghề nghiệp. Bài không khó, không phải rewrite, cũng chẳng có thêm research bất ngờ. Cô mất khoảng ba tiếng rưỡi, đọc lại một vòng rồi gửi.
Chiều thứ Bảy, Ngọc đi cùng mẹ mua vài thứ.
Hai người vừa về tới nhà, mẹ Lan đặt túi lên bàn rồi hỏi:
“Mai con đi đâu?”
“Chiều con có buổi content. Tối gặp Hiếu.”
“Cả ngày à?”
“Không. Buổi kia hai tới bốn.”
Mẹ gật.
“Thế sáng ở nhà ăn cơm.”
“Vâng.”
Bố Ngọc đang ngồi phía bên kia phòng, mắt vẫn nhìn thứ đang đọc nhưng chen vào:
“Buổi đó có tiền không?”
Ngọc quay sang cười.
“Không ạ. Chia sẻ nội bộ thôi.”
“Thế vẫn đi?”
“Vâng.”
“Vì thích?”
“Vâng.”
Ông gật rất tự nhiên.
“Thế đi.”
Mẹ Lan nhìn chồng.
“Anh hỏi như phỏng vấn.”
“Anh hỏi thôi.”
Ngọc bật cười.
Chiều Chủ nhật ngày 11 tháng 7, Ngọc tới buổi trao đổi đúng giờ.
Phòng họp online chỉ có chưa tới mười người. Không slide hào nhoáng, không ai mở đầu bằng những câu về “insight người dùng” nghe thật lớn. Người làm audience research bắt đầu bằng một ví dụ thất bại: có lần team của họ đọc comment dưới bài rồi tưởng rằng phần lớn người dùng đang muốn một dạng nội dung cụ thể, nhưng khi phỏng vấn nhóm ít lên tiếng hơn mới phát hiện hai nhu cầu khác hẳn nhau.
Ngọc ngồi sát bàn, tay cầm bút.
Một tập phản hồi trên màn hình đầy comment dài, nhiều người tranh luận và thể hiện quan điểm rất mạnh.
Tập còn lại ít hơn, tới từ những cuộc phỏng vấn trực tiếp.
Hai tập không dẫn tới cùng kết luận.
Ngọc nhớ ngay bài review trường mình từng góp framing.
Người lên tiếng nhiều nhất không nhất thiết đại diện cho người đang im.
Đến phần hỏi đáp, cô giơ tay:
“Nếu dữ liệu hành vi nói một kiểu, còn phỏng vấn nói một kiểu thì mình ưu tiên cái nào ạ?”
Người trình bày cười.
“Không có câu trả lời cố định. Đầu tiên phải hỏi chúng đang đo hai thứ giống nhau chưa.”
Ngọc hạ mắt, ghi câu đó vào sổ.
Cô thích.
Thật sự thích.
Đến khoảng ba giờ rưỡi, lúc vô thức nhìn đồng hồ ở góc màn hình, Ngọc mới nhớ nếu không đổi lịch thì giờ này mình đã ở cùng Hiếu.
Cảm giác tiếc xuất hiện rất nhẹ.
Nhưng nó không làm buổi trước mặt kém thú vị.
Cô chỉnh lại tư thế, tiếp tục nghe cho tới hết.
Buổi trao đổi kết thúc lúc bốn giờ mười.
Ngọc đóng laptop rồi nhắn:
Minh Ngọc: Em xong rồi.
Hiếu đang ở phòng.
Hiếu: Ừ. Em về nghỉ đi. 7 giờ gặp.
Ngọc nhìn giờ.
Minh Ngọc: Anh không muốn sớm hơn?
Hiếu: Em vừa ngồi 2 tiếng. Anh cũng muốn ăn tối đúng giờ.
Cô bật cười.
Minh Ngọc: Được.
Bảy giờ, hai người gặp nhau.
Ngọc vừa dựng xe xong, chưa kịp cất chìa khóa đã hỏi:
“Anh còn tiếc chiều không?”
Hiếu đứng cạnh Wave nhìn cô.
“Có một chút.”
Ngọc cười.
“Anh thật.”
“Em muốn anh giả?”
“Không.”
Hai người khóa xe rồi đi vào quán.
Trong bữa ăn, Ngọc kể gần như hết buổi chiều. Cô kể về nhóm comment ồn ào, về phỏng vấn, về chuyện hai loại dữ liệu tưởng như mâu thuẫn có thể thực ra đang đo những thứ hoàn toàn khác nhau. Càng nói, tay cô càng dùng nhiều động tác hơn, mắt cũng sáng rõ.
Hiếu vừa ăn vừa nghe.
Cảm giác tiếc buổi chiều từng giữ cho cô vẫn còn, nhưng nhỏ dần.
Không phải vì cuộc hẹn của mình kém quan trọng.
Chỉ vì thứ Ngọc đổi sang thật sự đáng với cô.
Cậu hỏi:
“Thế em muốn làm audience research?”
Ngọc dừng đũa, nghĩ một chút.
“Em thích.”
“Lại thích.”
“Ừ.”
“Có muốn làm chính không?”
“Chưa biết.”
Cô cười.
“Em không cần quyết mỗi lần thích một thứ.”
Hiếu gật.
“Ừ.”
Ngọc nhìn cậu.
“Nếu là anh thì anh có đi không?”
“Buổi gì?”
“Ví dụ có technical sharing đúng thứ anh thích, nhưng trùng hẹn em.”
Hiếu nghĩ.
“Có thể.”
“Thế em sẽ buồn.”
“Ừ.”
“Nhưng nếu nó đáng, em nghĩ em vẫn muốn anh đi.”
Hiếu đặt cốc xuống.
“Thế lúc đó anh hỏi.”
Ngọc nhìn thẳng cậu.
“Không được tự nghĩ em hiểu.”
Cậu cười.
“Anh biết.”
Cô cũng cười.
Không còn gì cần giải quyết thêm.
Sau bữa ăn, hai người đi bộ một đoạn.
Ngọc nắm tay Hiếu từ lúc vừa bước khỏi quán. Đường buổi tối vẫn còn đông nhưng bên này vỉa hè rộng, gió từ dòng xe chạy qua đủ làm cái nóng đỡ ngột ngạt hơn.
Một lúc sau cô nói:
“Em thấy hôm nay vui.”
“Buổi content?”
“Cả hai.”
“Tham.”
“Ừ.”
Ngọc cười.
Tới đoạn ít người hơn, Hiếu dừng lại. Cô quay sang, còn chưa kịp hỏi thì cậu đã bước gần thêm một chút.
Nụ hôn nhẹ và quen.
Không ai dùng nó để bù cho một buổi chiều đã mất.
Khi tách ra, Ngọc vẫn giữ tay cậu.
“Anh hết tiếc chưa?”
“Chưa hết.”
Cô bật cười lớn.
“Anh đáng ghét.”
“Nhưng anh vẫn vui.”
Ngọc nhìn cậu một lúc rồi siết bàn tay đang nắm.
“Được.”
Hai người lại đi.
Cảm giác tiếc của Hiếu không cần biến mất thì Ngọc mới được quyền vui với buổi chiều của mình. Và việc cô vui vì một lựa chọn khác cũng không khiến cuộc hẹn tối nay trở thành phần dư.
Chỉ cần cả hai nói thật đủ để người kia biết mình đang đứng ở đâu.