Sáng thứ Hai ngày 3 tháng 5, Hiếu mở lịch trước cuộc nói chuyện với anh khóa trên.
Không có một bảng kế hoạch cầu kỳ. Cậu chỉ ghi vài dòng về internship: bắt đầu khoảng giữa tháng Sáu, khoảng hai mươi giờ mỗi tuần, chủ yếu trong ngày thường và hai tuần đầu cần ưu tiên onboarding. Block cụ thể chưa có.
Bên dưới là việc hiện tại:
Data Operations: 6–8h/tuần, fixed component 3–4h.
Gia sư: thứ Bảy sáng + chiều.
Hiếu nhìn.
Nếu cậu giữ tất cả, tổng giờ trên giấy vẫn chưa phải thứ bất khả thi. Nhưng con số không có phần di chuyển, bài trường, những tuần task phát sinh, thời gian nghỉ và những buổi cậu muốn gặp người khác mà không phải kiểm xem còn đủ năng lượng không.
Cậu đã từng học bài này.
Không cần đợi kiệt sức lần nữa để chứng minh.
Cuộc nói chuyện diễn ra cuối buổi sáng, chỉ có Hiếu và anh khóa trên.
Người kia hỏi thẳng:
“Em đang nghĩ summer thế nào?”
Hiếu trả:
“Em nghĩ fixed component nên bàn giao trước internship.”
Anh khóa trên hơi gật, không tỏ vẻ bất ngờ.
“Vì giờ?”
“Vâng. Internship khoảng hai mươi tiếng ngày thường. Nếu em giữ fixed 3–4 tiếng với phần ad hoc thì tổng không lớn lắm, nhưng em không biết hai tuần đầu onboarding thế nào.”
“Ừ.”
“Em không muốn nhận trước rồi tới tháng Sáu mới xin giảm.”
Người kia gật.
“Thế em muốn dừng hẳn bên này?”
Hiếu nghĩ.
“Em chưa muốn cam kết phần nào trong lúc internship mới bắt đầu. Nếu sau tháng đầu em thấy còn sức và bên anh vẫn có task nhỏ phù hợp thì em có thể nhận theo lần, nhưng em không muốn giữ recurring scope.”
Rõ.
Không giữ một chân cố định chỉ vì sợ mất chỗ.
Anh khóa trên hỏi:
“Tiền thì sao?”
Hiếu hơi bất ngờ vì người kia hỏi thẳng.
“Em tiếc.”
“Ừ.”
“Nhưng em nghĩ giữ chỉ vì tiền thì không hợp.”
Người kia cười nhẹ.
“Thế tốt.”
Hiếu cũng cười.
Hai người mở workflow hiện tại.
Anh khóa trên không nói Nam sẽ nhận.
“Phần recurring này có thể chia làm hai. Một phần Nam đã làm được, một phần anh có thể chuyển sang người khác đang rảnh hơn. Anh sẽ hỏi từng người. Em chỉ cần chuẩn bị để knowledge không nằm riêng ở em.”
“Vâng.”
“Note hiện tại đủ khoảng bao nhiêu?”
“Phần thường đủ. Một số case hiếm em nghĩ cần bổ sung.”
“Thế tháng Năm em làm cái đó.”
Hiếu gật.
Mốc được chốt:
Từ giờ tới cuối tháng Năm, Hiếu vẫn giữ scope bình thường.
Đầu tháng Sáu bắt đầu shadow/handover với người nhận.
Trước khi internship bắt đầu, recurring component sẽ rời khỏi lịch Hiếu.
Không cần ngày chính xác hôm nay vì phía internship chưa gửi lịch onboarding cuối.
Nếu có việc ad hoc sau đó, chỉ hỏi từng lần.
Không có mặc định.
Anh khóa trên nói:
“Checker thì để lại folder chung. Ai maintain sau này anh sẽ xem.”
Hiếu hơi dừng.
Đây là thứ cậu thích nhất gần đây.
“Vâng.”
“Em không cần giữ ownership vì em viết.”
“Em biết.”
“Ừ.”
Câu đó vẫn tạo một chút cảm giác hụt.
Không phải tiếc code.
Checker nhỏ tới mức chẳng đáng gọi là sản phẩm lớn.
Nhưng nó là dấu hiệu đầu tiên Hiếu nhìn thấy rõ hướng mình muốn đi sâu hơn. Nghĩ tới một ngày người khác sẽ sửa nó, bỏ một rule hoặc thậm chí xóa hẳn nếu không còn cần khiến cậu hơi khó chịu theo phản xạ.
Rồi cậu tự thấy buồn cười.
Nếu một internal tool chỉ được giữ để người viết không buồn, nó đã sai mục đích.
Cuộc nói chuyện kết thúc chưa tới nửa tiếng.
Không có lời cảm ơn chia tay.
Không ai nói Hiếu “sắp rời team”.
Cậu vẫn còn hơn một tháng làm việc ở đây.
Nhưng khi đứng lên, Hiếu biết một phần tương lai đã được quyết.
Recurring workflow mà cậu từng rất sợ mất vì đó là nguồn thu nhập kỹ thuật ổn nhất cuối cùng sẽ được bàn giao bằng chính lựa chọn của cậu.
Duy biết vào buổi trưa.
“Mày bỏ hẳn fixed?”
“Ừ.”
“Không giữ ba tiếng?”
“Không.”
“Tiếc tiền?”
“Có.”
Duy nhìn một lúc rồi nói:
“Tao tưởng mày sẽ giữ.”
“Ban đầu tao cũng tưởng.”
“Thế hai lớp gia sư?”
“Chưa.”
Duy bật cười.
“Vẫn cố giữ.”
“Chưa quyết.”
“Ừ.”
Hiếu không phủ nhận.
Gia sư khó hơn theo một cách khác.
Data Operations có người khác trong team, tài liệu, handover và owner mới. Còn hai học sinh là những mối quan hệ trực tiếp. Nếu cậu nghỉ, phụ huynh phải tìm người mới, học sinh phải làm quen lại.
Nhưng đó cũng không thể là lý do để dạy vô thời hạn.
Cậu quyết tới khi có lịch onboarding cụ thể mới chốt.
Không kéo quá giữa tháng Năm.
Buổi chiều cùng ngày, Ngọc tham gia planning đầu tiên nằm trong scope mới.
Cảm giác khác khá nhẹ.
Không ai giao thêm quyền lực vì cô được trả cho phần planning. Cô vẫn là cộng tác viên nhỏ tuổi nhất trong nhóm. Chỉ có điều lần này trước meeting cô đã xem bảng topic nghiêm túc hơn, để lại hai câu hỏi ở những chỗ mình thấy thiếu nguồn và phát triển một outline ngắn từ một chủ đề liên quan việc học sinh đọc “review trường”.
Trong meeting, một topic Ngọc đề xuất bị loại.
Lý do rất đơn giản: page vừa có một bài quá gần nó tháng trước.
Ngọc nhìn dòng bị chuyển sang backlog.
Không tiếc nhiều.
Scope trả tiền không có nghĩa ý tưởng của cô phải được dùng.
Topic thứ hai được giữ nhưng người phụ trách page đổi đối tượng từ học sinh lớp mười hai sang phụ huynh.
Ngọc hỏi:
“Nếu đổi audience thì ví dụ với title chắc phải khác khá nhiều đúng không chị?”
“Ừ. Mới giữ vấn đề thôi, chưa giữ outline.”
Thế là outline Ngọc vừa làm gần như không dùng.
Hai mươi phút.
Không mất quá nhiều.
Nhưng đây là lần đầu phần planning được trả tiền và chính sản phẩm planning lại bị bỏ.
Ngọc cảm thấy khá thú vị.
Ở viết bài, ít nhất khi brief đã chốt, khả năng cả bài không được dùng thấp hơn. Ở planning, việc loại ý dường như là một phần bình thường của quá trình.
Sau meeting, người phụ trách nhắn:
Chị: Hôm nay ổn nhé. Em không cần thay outline phụ huynh ngay. Ai nhận topic thì người đó làm tiếp.
Ngọc:
Minh Ngọc: Vâng chị.
Cô không tự lấy phần việc về mình chỉ vì mình tạo topic ban đầu.
Đóng laptop.
Tối, Ngọc và Hiếu gặp nhau.
Không phải vì có hai quyết định công việc mới. Cuộc hẹn đã nói từ hôm trước sau khi cả hai trở lại Hà Nội.
Hiếu tới gần tám giờ.
Ngọc lên xe rồi hỏi:
“Đi đâu?”
“Ăn.”
“Em biết. Ở đâu?”
“Anh chưa chọn.”
“Thế đi trước.”
Cậu bật cười.
Cuối cùng hai người vào một quán khá quen.
Ngọc kể planning trước. Hiếu kể summer scope sau.
Khi nghe cậu sẽ bàn giao fixed component, Ngọc dừng đũa.
“Anh quyết thật?”
“Ừ.”
“Không giữ luôn?”
“Không recurring.”
“Em tưởng anh sẽ giữ ba bốn tiếng.”
“Anh cũng từng nghĩ.”
Cô hỏi:
“Anh thấy sao?”
Hiếu nghĩ trước khi trả.
“Tiếc.”
“Còn?”
“Nhẹ.”
Ngọc nhìn.
Cậu cười nhẹ.
“Hai cái cùng lúc.”
“Ừ.”
Hiếu kể cách handover dự kiến và chuyện checker cũng không còn mặc định thuộc cậu.
Ngọc nói:
“Em nghĩ anh sẽ khó chịu cái đó hơn tiền.”
“Có một chút.”
“Vì anh làm.”
“Ừ.”
“Nhưng nếu người khác sửa tốt hơn?”
“Thì tốt.”
Ngọc cười.
“Anh nói rất lý trí.”
“Anh vẫn khó chịu được.”
“Ừ.”
Cô thích câu ấy hơn.
Không cần giả mình rộng lượng tuyệt đối.
Ngọc kể planning có một outline bị loại, một outline khác đổi audience tới mức gần như không dùng.
Hiếu hỏi:
“Em khó chịu không?”
“Không nhiều.”
“Vì?”
“Chắc em chưa yêu outline đủ.”
Cậu bật cười.
“Thế bản draft tuần trước?”
“Cái đó em yêu.”
“Ừ.”
Hai người ăn thêm một lúc.
Sau đó Ngọc nói:
“Em nhận planning một tháng thử.”
“Ừ.”
“Có tiền riêng.”
“Ừ.”
“Anh không hỏi bao nhiêu?”
Hiếu nhìn.
“Em muốn kể?”
Cô nói con số.
Một khoản nhỏ.
Không làm thu nhập thay đổi nhiều.
Hiếu gật.
“Hợp scope?”
“Hiện tại em thấy hợp.”
“Thế được.”
Ngọc bật cười.
“Anh vẫn thế.”
Ra ngoài, hai người đi bộ một đoạn.
Trời tháng Năm đã ấm tới mức Ngọc không cần áo khoác dày. Phố đông hơn cô muốn, nên cả hai đi sang một tuyến yên hơn.
Ngọc nắm tay Hiếu.
Sau vài phút, cô hỏi:
“Anh.”
“Ừ?”
“Lúc internship bắt đầu, anh có muốn bọn mình đặt trước một ngày cố định không?”
Hiếu quay sang.
Đây là một phương án mà vài tháng trước cả hai rất dễ phản đối vì sợ biến tình cảm thành lịch bắt buộc.
Nhưng câu hỏi hôm nay khác.
Không phải mỗi Chủ nhật phải gặp.
Chỉ là khi lịch phức tạp hơn, một chút cấu trúc có thể giúp.
Hiếu không trả ngay.
Ngọc nói thêm:
“Em chưa bảo phải.”
“Anh biết.”
“Em chỉ nghĩ nếu cả hai đều bận rồi cứ đợi rảnh tự nhiên thì có khi hai tuần trôi.”
Hiếu nghe.
Điều đó có thể xảy ra.
“Có thể.”
“Nhưng em cũng không muốn ngày cố định thành nghĩa vụ.”
“Ừ.”
Hai người đi chậm lại.
Hiếu nói:
“Anh nghĩ tới lúc có lịch thật rồi tính.”
“Ừ.”
“Có thể không cần một ngày cố định, chỉ cần đầu tuần xem tuần đó.”
Ngọc nghĩ.
“Em thích hơn.”
“Ừ.”
“Kiểu chủ động chọn, không phải slot vĩnh viễn.”
“Ừ.”
Cô cười.
“Mình đang planning tình yêu à?”
Hiếu bật cười.
“Em làm planning rồi.”
“Anh đừng đổ nghề vào.”
Câu chuyện dừng ở đó.
Không tạo quy tắc cho tháng Sáu từ đầu tháng Năm.
Chỉ biết khi thời gian ít hơn, hai người có thể phải chủ động sắp thay vì chờ mọi thứ tự khớp.
Đến một đoạn yên, Ngọc kéo nhẹ tay Hiếu.
Cậu quay lại.
Không câu hỏi dài.
Cô bước gần hơn.
Hiếu hiểu.
Nụ hôn lần này tự nhiên hơn những lần trước, vẫn nhẹ và ngắn. Khi tách ra, Ngọc không đỏ mặt nhiều nữa.
Cô nhìn cậu rồi hỏi:
“Anh có thấy bọn mình bớt ngượng rất nhanh không?”
“Có.”
“Nguy hiểm.”
“Gì nguy hiểm?”
“Không biết.”
Hiếu cười.
Ngọc tựa đầu lên vai cậu một lúc khi hai người đứng chờ đèn.
Không ai nghĩ tới mùa hè trong vài phút ấy.
Sáng hôm sau, Hiếu mở note workflow.
Có một section cậu chưa chạm tới từ tháng Mười Hai vì các case hiếm vẫn thường được hỏi trực tiếp.
Cậu bắt đầu viết.
Không phải kiểu tài liệu để chứng minh mình đã làm nhiều.
Là loại note một người chưa từng hỏi Hiếu vẫn có thể đọc.
Ở đầu phần, cậu gõ:
Nếu gặp case ngoài các rule dưới đây, không tự suy diễn để làm cho dữ liệu “đẹp”. Ghi trạng thái, note điều chưa chắc và đưa đúng owner kiểm.
Hiếu đọc rồi tiếp tục.
Handover bắt đầu bằng những dòng như thế.
Không phải ngày cuối cùng người ta đưa file cho nhau.
Mà từ lúc người đang giữ một việc bắt đầu làm cho sự vắng mặt của mình không còn là vấn đề.
Ngọc cùng sáng mở bảng planning.
Topic bị loại hôm qua vẫn nằm ở backlog, không bị xóa.
Cô nhìn một chút rồi đóng.
Có thể ba tháng sau nó phù hợp.
Có thể không bao giờ.
Không phải ý tưởng nào cũng cần được cứu.
Tháng Năm bắt đầu bằng hai loại buông tay rất nhỏ.
Hiếu chọn để một phần công việc tốt rời khỏi lịch mình trước khi nó trở thành gánh nặng.
Ngọc nhìn một ý tưởng đã bỏ công nghĩ bị chuyển xuống hàng chờ mà không cần giành lại để chứng minh nó có giá trị.
Không ai mất đi những gì đã học từ chúng.
Và có lẽ đó là điểm khiến việc bước tiếp bớt đáng sợ hơn.
Một thứ không còn thuộc lịch của mình không có nghĩa quãng thời gian từng dành cho nó biến mất.
Có những việc hoàn thành vai trò của chúng bằng cách đưa người ta tới đúng nơi mà từ đó, họ có thể tự chọn một việc khác.