Sáng hôm đó, mặt trời lên cao khỏi rặng bần chua, lớp sương mù đặc quánh trên bến sông dần tan biến, trả lại cho xóm Dưới một ngày nắng gắt gao.
Mây bước thấp bước cao trở về nhà, gấu quần lụa đen ướt đẫm sương sớm và bùn đất. Đôi mắt cô sưng múp, đỏ hoe, nhưng gương mặt lại tĩnh lặng đến lạ lùng. Một sự tĩnh lặng đáng sợ của mặt hồ sau khi đã cạn kiệt những đợt sóng ngầm bão tố.
Trong nhà trước, tiếng ho khùng khục, đặc đờm xé ruột xé gan của ông Lẫm vang lên từng hồi nặng nhọc. Bà Nhàn đang ngồi xổm bên chái bếp, vội vàng rót chén nước gừng ấm bưng lên cho chồng. Thấy con gái út lững thững bước vào với bộ dạng thất thần, ông Lẫm ngừng ho, đặt vội chén nước xuống bàn. Bà Nhàn cũng cuống quýt bước tới: "Mây, con đi đâu từ mờ sáng mà để sình bùn dính đầy người vầy nè con? Cặp mắt sao sưng vù thế kia?"
Mây không khóc nữa. Nước mắt của cô dường như đã cạn sạch dưới gốc gòn ban sáng rồi. Cô từ từ quỳ gối xuống nền gạch tàu lạnh ngắt trước mặt tía má. Hành động đường đột ấy khiến ông Lẫm và bà Nhàn sững sờ.
"Tía, má..." Giọng Mây khàn đặc, ráo hoảnh, vang lên đều đặn trong căn nhà gỗ rộng thênh thang: "Chuyện nhà ông Tư Đậu mang trầu cau sang dạm ngõ, con suy nghĩ kỹ rồi. Con bằng lòng nhận lời. Má sang thưa với người ta, hễ bên đó chọn được ngày lành tháng tốt, thì... thì cứ qua rước con."
Ông Lẫm thẫn thờ nhìn con gái. Ông là người từng trải, lăn lộn cả đời trên sông nước, làm sao không nhìn thấu những tâm tư giấu kín trong đôi mắt vỡ vụn của con. Ông chống tay lên tay ngai ghế gỗ, thở ra một hơi dài rầu rĩ, giọng trầm đục: "Út Mây à... Tía má thương con, lo cho con một tấm chồng tử tế để che chở nửa đời về sau, chớ tía má không bán con gán nợ, cũng không ép uổng gì con. Trầu cau người ta vẫn để đó. Nếu trong lòng con trót thương người khác mà phải nuốt nước mắt chịu đựng vầy, tía thà mang mặt dày qua trả lễ, chớ không gánh nổi cái nghiệp làm khổ con mình đâu con."
Nghe những lời ruột gan của tía, sống mũi Mây cay xè, nhưng cô cắn chặt môi để không bật khóc. Cô ngước lên, ép mình nặn ra một nụ cười hiền lụi, xót xa nhưng vô cùng kiên định: "Con không gượng ép, tía à. Cậu Hai Khải là người đàng hoàng, nhà cửa bề thế, con về bển làm dâu là tía má nở mày nở mặt với xóm giềng. Cơ ngơi nhà mình cần người gánh vác, tía má già yếu rồi, con không thể cứ làm nũng cãi lời mãi được. Chút tình cảm trẻ con... con bỏ lại bờ sông rồi."
Bà Nhàn nghe con gái nói vậy, nước mắt lã chã rơi xuống. Bà ôm chầm lấy bờ vai gầy guộc của Mây mà nức nở. Bà biết, đứa con gái nhỏ bé của bà, đóa hoa ngọc lan được bao bọc trong nhung lụa mười chín năm qua, bắt đầu từ ngày hôm nay, đã thực sự phải trưởng thành.
Nửa tháng sau đó, đám cưới của cô Út Mây nhà ông Lẫm và cậu Hai Khải nhà ông Tư Đậu diễn ra vào một ngày giữa tháng Chín, khi con nước lớn ngấp nghé tràn qua những mạn thuyền neo đậu ven sông.
Đó là một đám cưới linh đình bậc nhất xứ ngã ba sông lúc bấy giờ. Nhà họ Nguyễn điều hẳn ba chiếc ghe hầu lớn, kết hoa đỏ rực, mũi ghe dán chữ Hỷ chói lọi rẽ sóng qua rước dâu. Tiếng pháo nổ giòn giã từ bờ bên này vọng sang tận bờ bên kia, xác pháo đỏ hồng rải đầy trên bến nước, trôi dập dềnh theo dòng phù sa. Người trong xóm chen chúc nhau hai bên đường đất, trầm trồ chỉ trỏ mâm cao cỗ đầy, những đôi vòng vàng, kiềng vàng chạm trổ tinh xảo mà ông bà Tư Đậu mang sang sính nghi.
Trong căn buồng ngập mùi hoa lài và khói nhang trầm, Mây ngồi lặng lẽ trước tấm gương bầu dục. Cô mặc bộ áo dài gấm đỏ thẫm, mái tóc đen mượt được chải bồng, xịt keo nếp gọn gàng. Trên cổ, trên tay cô trĩu nặng thứ kim loại vàng chóe, lạnh ngắt.
Bà Nhàn đứng sau lưng con gái, đôi mắt đỏ hoe, lấy chiếc khăn tay liên tục chấm nước mắt.
"Mây à..." Bà vuốt nhẹ lên đôi vai bé nhỏ của con gái, giọng nghẹn ngào: "Qua bển làm dâu, phải biết ăn ở cho trọn đạo. Tía má ở nhà vẫn khỏe, con đừng bận lòng. Chỉ mong con được một đời bình an, sung sướng."
Mây nhìn hình ảnh người mẹ già trong gương, hốc mắt cô cũng ươn ướt, nhưng tuyệt nhiên không để một giọt nước mắt nào rơi xuống làm nhòe đi lớp phấn son. Cô quay lại, cầm lấy bàn tay nhăn nheo của mẹ, khẽ mỉm cười. Nụ cười bình lặng, điềm tĩnh đến lạ lùng.
Kể từ cái buổi sáng quỳ trước mặt tía má, tâm hồn Mây như một mặt hồ đã qua cơn giông bão, tĩnh lặng, phẳng phiu, không còn bất kỳ gợn sóng nào của sự kháng cự. Cô đã khóc cạn những giọt nước mắt cho tuổi thanh xuân dang dở. Giờ đây, cô chỉ là Trúc Mây, đứa con gái hiếu thuận nhà ông Lẫm, chuẩn bị bước sang một trang đời khác, làm tròn trách nhiệm của một người vợ, một người con dâu để cha mẹ được an lòng.
Bên ngoài nhà trước, tiếng người làm lao xao thông báo rể đã đến.
Nguyễn Văn Khải bước vào nhà họ Trần trong bộ âu phục thẳng thớm, ngực cài đóa hoa hồng nhung. Hôm nay, người đàn ông trầm tĩnh quanh năm quẩn quanh với sổ sách và vựa lúa ấy dường như mang một luồng sinh khí hoàn toàn khác. Sống lưng anh thẳng tắp, đôi mắt đen láy sâu thẳm thường ngày nay lấp lánh một niềm vui không giấu giếm.
Anh cẩn trọng thắp nhang lên bàn thờ gia tiên, cung kính lạy tạ ông bà Lẫm, rồi tiến về phía buồng trong đón cô dâu của mình.
Khi Khải đón lấy tay Mây từ tay bà Nhàn, anh cảm nhận được những ngón tay cô mềm mại nhưng lạnh ngắt. Khải không siết chặt ép uổng, chỉ nhẹ nhàng nâng lấy, để bàn tay cô ngoan ngoãn nằm gọn trong lòng bàn tay thô ráp, ấm áp của mình. Anh cúi xuống, ánh mắt lướt qua gò má ửng hồng và hàng mi hơi rủ xuống của Mây, khẽ nói vừa đủ cho hai người nghe: "Đường ra bến hơi trơn, em đi cẩn thận. Cứ vịn vào tay tôi."
Mây khẽ "dạ" một tiếng, bước đi bên cạnh anh. Trên suốt quãng đường từ nhà ra bến sông, giữa tiếng pháo nổ đì đùng và tiếng cười nói ồn ã của quan viên hai họ, Khải luôn đi chậm lại nửa nhịp, dùng bờ vai rộng lớn của mình che đi ánh nắng gắt đang hắt vào mặt Mây.
Anh vui. Khải thực sự rất vui. Dù anh biết người con gái đang mặc áo gấm đỏ bên cạnh mình lúc này bước đi bằng sự cam chịu nhiều hơn là hoan hỉ, nhưng đối với anh, chỉ cần cô danh chính ngôn thuận bước vào cuộc đời anh, đứng dưới sự che chở của anh, thế đã là một đặc ân lớn lao của số phận. Anh có cả một phần đời phía trước để chậm rãi làm ấm lại trái tim cô.
Đêm hôm đó, tiệc cưới tàn dần. Căn nhà lớn của ông Tư Đậu chìm vào tĩnh mịch, chỉ còn tiếng dế kêu rỉ rả ngoài bờ cỏ.
Trong căn phòng tân hôn vương mùi gỗ mới và mùi tinh dầu quế, Mây ngồi khép nép bên mép chiếc giường lèo trải nệm gấm đỏ, trên tay vẫn cầm chặt chiếc khăn mùi xoa. Cô đã tắm gội xong, thay bộ đồ lụa mỏng. Lồng ngực cô phập phồng những nhịp đập của sự hồi hộp, căng thẳng và cả chút sợ hãi.
Đây là đêm tân hôn của cô. Cô biết bổn phận của một người vợ là gì. Dẫu trong lòng vẫn còn một góc trống hoác gió lùa mang tên người cũ, cô vẫn tự nhủ mình phải ngoan ngoãn chấp nhận người đàn ông này.
Cánh cửa gỗ cọt kẹt mở ra. Khải bước vào. Anh đã thay bộ quần áo bà ba bằng lụa tơ tằm thoải mái, mùi rượu nếp vấn vương quanh người nhưng ánh mắt vẫn vô cùng tỉnh táo.
Khải bước tới bàn, tự rót hai chén trà sen bốc khói lãng đãng. Anh bưng một chén tiến về phía giường, đưa cho Mây.
"Em uống chút trà nóng cho ấm bụng, hôm nay mệt rồi phải không?" Giọng anh trầm ấm, nhẹ nhàng phá vỡ bầu không khí đặc quánh của căn phòng.
Mây giật mình, vội vàng đón lấy chén trà. Bàn tay cô hơi run lên khiến vài giọt nước chè sóng ra, nhỏ xuống chiếc chăn con công rực rỡ.
"Dạ... em không mệt." Mây đáp rụt rè. Cô đặt chén trà sang chiếc đôn gỗ nhỏ bên cạnh, rồi luống cuống đưa tay lên định cởi nút áo lụa trên cổ, như một sự phục tùng máy móc.
Nhưng những ngón tay của cô chưa kịp chạm vào nút áo, bàn tay lớn của Khải đã vươn ra, giữ nhẹ lấy cổ tay cô. Hành động không hề có chút sỗ sàng hay áp đặt, chỉ đơn thuần là một sự ngăn cản dịu dàng.
Mây ngước lên, đôi mắt đen láy trong veo thoáng chút hoang mang, bắt gặp ánh nhìn sâu thẳm, bao dung của Khải đang cúi xuống nhìn mình.
Anh từ từ buông tay cô ra, lùi lại một bước để tạo khoảng cách an toàn, rồi kéo chiếc ghế tựa gần đó ngồi xuống, đối diện với cô.
"Trúc Mây này..." Văn Khải lên tiếng, gọi tên cô một cách trân trọng, chậm rãi. Anh nhìn thẳng vào mắt cô, ánh mắt của một người đàn ông hiểu thấu mọi ngóc ngách đớn đau trong lòng người đối diện: "Tôi cưới em về, là để em làm vợ, làm mợ Hai của cái nhà này, để tôi được lo lắng chở che cho em, chứ không phải để ép uổng em điều gì."
Út Mây sững người, đôi môi hơi hé mở định nói gì đó nhưng cổ họng lại nghẹn ứ.
Khải khẽ mỉm cười, một nụ cười hiền hậu, phảng phất chút chua xót nhưng rực sáng sự kiên định: "Em cứ từ từ. Không cần phải gồng mình lên. Tôi biết trong lòng em đang nghĩ gì, cũng biết em cần thời gian. Chuyện vợ chồng, khi nào em thực sự sẵn sàng, khi nào em toàn tâm toàn ý tình nguyện, thì chúng ta tính sau. Đêm nay, em cứ ngủ ngoan, đừng sợ gì hết."
Anh nói rồi đứng dậy, mở tủ lấy một chiếc gối và một cái chăn mỏng, mang đến trải xuống chiếc sập gụ đặt sát cửa sổ, cách xa chiếc giường tân hôn một quãng.
"Tôi ngủ ngoài này. Em tắt đèn rồi ngủ sớm đi. Ngày mai còn phải dậy sớm dâng trà cho tía má."
Khải nằm xuống, quay lưng về phía Mây, chừa lại cho cô một khoảng không gian riêng tư và yên tĩnh tuyệt đối.
Trên chiếc giường lớn trải gấm đỏ, Mây ngồi ngẩn ngơ. Nước mắt không biết từ lúc nào đã từ từ lăn dài trên má, rớt xuống mu bàn tay. Nhưng đó không phải là nước mắt của sự tủi thân hay uất ức, mà là những giọt nước mắt của sự nhẹ nhõm đến tận cùng. Cô nhìn tấm lưng rộng lớn, vững chãi của người đàn ông đang nằm trên sập gụ, trong lòng dâng lên một niềm biết ơn khó tả.
Cô đã chuẩn bị sẵn tâm lý để cắn răng hoàn thành bổn phận của một cái xác không hồn, nhưng Văn Khải lại dùng sự bao dung của một đấng trượng phu để giữ lại cho cô trọn vẹn sự tôn nghiêm.
Chỉ là, cô Út Mây tuổi mười chín mười đôi mươi khi ấy dẫu có thông minh sáng dạ đến đâu, cũng vĩnh viễn không thể ngờ được rằng: Lời nói "Em cứ từ từ" trong đêm tân hôn ấy không phải là một sự nhân nhượng nhất thời. Mà người đàn ông mang tên Nguyễn Văn Khải này, về sau, thực sự đã dùng cả một đời dằng dặc của mình để âm thầm đứng phía sau, giữ trọn lời hứa đợi chờ cô.