Dọc theo mé sông của cái xứ ngã ba này, hễ ghe thuyền đi ngang qua khúc rẽ ngã tư, người ta không cần nhìn bảng hiệu cũng biết ngay đó là bến bãi nhà ông Tư Đậu. Cứ nghe tiếng máy chà lúa nổ xình xịch đều đặn từ sáng sớm tới nhá nhem tối, ngửi thấy mùi cám gạo thơm nức xộc thẳng vào mũi, ấy là giang sơn của nhà họ Nguyễn.
Nếu ông Lẫm phất lên nhờ nghề thương hồ xuôi ngược, thì gia sản của ông Tư Đậu lại bám rễ sâu vào đất đai và những vựa lúa lớn nhất vùng. Nhà máy chà lúa của ông Tư nuôi sống hàng chục nhân công. Và người cai quản toàn bộ cơ ngơi sầm uất ấy, không ai khác chính là cậu con trai độc nhất của ông, Văn Khải.
Khác với mường tượng của nhiều người về những cậu ấm con nhà giàu quen thói ăn chơi trác táng, Khải mang một vẻ ngoài trầm tĩnh, rắn rỏi và già dặn hơn nhiều so với cái tuổi hăm hai của mình.
Anh cao lớn, bờ vai rộng và vững chãi như một thân sao mọc giữa rừng già. Nước da sạm đi vì những ngày tháng lăn lộn trên các bến bãi, phơi mình dưới cái nắng cháy da cháy thịt của xứ miệt vườn để coi ngó từng bao lúa, từng chuyến ghe chài. Đôi mắt anh sâu thẳm, đen lay láy, lúc nào cũng tĩnh lặng như mặt nước giếng khơi, hiếm khi để lộ ra hỉ nộ ái ố. Khải ít nói, chỉ quen dùng hành động để chứng minh. Dưới bàn tay lèo lái của anh, mấy vựa lúa của gia đình ngày càng mở rộng, mối lái từ Sài Gòn, Lục tỉnh nườm nượp kéo về.
Ông bà Tư Đậu tự hào về cậu con trai này lắm, nhưng cũng sốt ruột không kém. Hai mươi hai tuổi, trai tráng trong làng đã một nách hai con, vậy mà hễ có bà mai nào mang trầu cau đến dạm ngõ, Khải đều lịch sự từ chối. Những cô tiểu thư nhà điền chủ, những mĩ nhân nức tiếng trên tỉnh, Khải đều chỉ cười nhạt rồi quay lưng đi coi sổ sách, mặc cho bà Tư thở vắn than dài.
Ông bà Tư đâu biết rằng, trong lòng cậu con trai sắt đá của họ, từ lâu đã có một bóng hình neo ngự. Bóng hình ấy không rực rỡ, chói lóa, mà dịu dàng và mát lành như một cơn mưa rào giữa ngày hạn hán.
Khải vẫn nhớ như in lần đầu tiên anh thực sự để mắt đến Mây.
Đó là một buổi sáng cuối năm, Khải thay tía mang sổ sách và tiền hàng qua nhà ông Lẫm để đối chiếu dịp giáp Tết. Anh bước vào căn nhà gỗ thoang thoảng mùi nhang trầm, định cất tiếng gọi thì khựng lại.
Bên ô cửa sổ ngập tràn nắng mai, có một cô thiếu nữ vấn tóc gọn gàng, mặc chiếc áo bà ba màu xanh thiên thanh đang gò lưng cặm cụi tính sổ. Tiếng bàn tính lách cách vang lên đều đặn dưới những ngón tay thon dài. Ánh nắng hắt qua song cửa, phơn phớt trên gò má ủ hồng sương sớm, soi rõ những sợi tóc mai rủ lòa xòa trước trán. Thi thoảng, cô ngước lên, đôi mắt đen láy trong veo nhìn mông lung ra hàng gòn trước ngõ, rồi lại mỉm cười một mình.
Giây phút ấy, giữa mùi hương của quế, của hồi, của nhang trầm thoang thoảng, Khải bỗng nghe trái tim mình đập sai một nhịp. Một sự bình yên kỳ lạ đến choáng ngợp xâm chiếm lấy lồng ngực gã thanh niên quanh năm chỉ biết làm bạn với tiếng máy nổ và bụi cám trấu.
Khải nhận ra, thứ anh tìm kiếm cả đời này không phải là những chuyến ghe buôn xuôi ngược đổ đầy vàng bạc, mà chính là một người phụ nữ ngồi bên hiên nhà chờ anh về, tĩnh lặng và êm đềm như thế. Anh muốn mang bóng dáng mỏng manh ấy về che chở, muốn giăng một tấm lưới an toàn bao bọc lấy sự trong trẻo ấy khỏi mọi giông bão của cuộc đời.
Nhưng Khải là người biết nhìn người, và cũng quá tinh tế để nhận ra một sự thật phũ phàng: Đôi mắt trong veo của cô Út Mây vĩnh viễn không hướng về phía bến nhà máy chà lúa. Đôi mắt ấy luôn hướng về ngã ba sông xóm Dưới, nơi có bến đò nghèo nàn và một cậu học trò áo rách tên Minh.
Khải biết Minh. Cái xứ ngã ba sông này nhỏ bé bằng bàn tay, chuyện thằng Minh xóm Dưới nghèo rớt mồng tơi nhưng học giỏi nức tiếng, được cô Út nhà ông Lẫm thương thầm, ai mà chẳng phong phanh nghe thấy.
Nhiều đêm, ngồi hút điếu thuốc mồi trên boong chiếc ghe chài đang neo đậu bến sông, Khải nhìn mông lung về phía ánh đèn măng-xông hắt ra từ nhà họ Trần. Anh tự hỏi, nếu anh dùng thế lực của gia đình, dùng những sính lễ chất cao như núi để ép ông Lẫm gả Mây cho mình, liệu anh có được cô không?
Câu trả lời là có. Ông Lẫm là dân làm ăn, ông trọng cái tình nhưng cũng rất thực tế. Ông nể nhà Tư Đậu, và chắc chắn sẽ gật đầu cái rụp trước một đám sui gia môn đăng hộ đối.
Nhưng Khải đã không làm thế.
Sự kiêu hãnh của một người đàn ông trưởng thành không cho phép anh dùng tiền bạc để tước đoạt nụ cười của người con gái anh thương. Quan trọng hơn, Khải thương Mây đủ nhiều để hiểu rằng, ép uổng một con chim chích chòe đang say đắm bầu trời phải chui vào lồng son là một tội ác. Anh không muốn thấy ánh mắt lấp lánh niềm vui kia lụi tàn thành sự oán hận.
Thế nên, Văn Khải chọn cách lùi lại, đứng vào một góc tối câm lặng.
Anh đứng đó, thầm lặng chứng kiến Mây che chung chiếc ô vải hoa với Minh trong cơn mưa chiều rào rạt. Anh đứng đó, dưới gốc bằng lăng già đầu ngõ, bóp nát gói kẹo đậu phộng trong túi áo khi nghe những lời thề non hẹn biển của hai người trẻ tuổi dưới gốc gòn rực đỏ năm cô mười bảy.
Và anh cũng lẳng lặng chứng kiến từng chiều thứ Bảy, cô thiếu nữ ấy giả vờ ra bến quét lá, ngóng dài cổ chờ chuyến đò của chú Sáu mang theo những phong thư màu xanh nhạt từ trên huyện gửi về.
Khải chưa từng ghen tuông hay thù hằn Minh. Trái lại, sâu thẳm trong lòng, anh nể trọng nghị lực của cậu học trò nghèo ấy. Anh biết Minh có chí, một cái chí vươn lên mãnh liệt, muốn thoát khỏi vũng bùn nghèo khó để đổi đời.
Nhưng Khải cũng là người đàn ông bôn ba đủ nhiều để hiểu đời. Anh biết cái giá của tham vọng. Một con chim ưng đang khao khát sải cánh giữa chín tầng mây, làm sao có thể dễ dàng vì một nhành cây nhỏ mà dừng lại? Khoảng cách giữa huyện và quê, giữa sự ồn ào phồn hoa và tĩnh lặng ruộng đồng, giữa một người đang chạy thục mạng về phía trước và một người chỉ muốn đứng yên, sớm muộn gì cũng sẽ tạo ra những vết nứt không thể vãn hồi.
Văn Khải không cầu mong Mây và Minh tan vỡ. Anh chỉ tự nhủ với lòng mình, anh sẽ đứng đây canh giữ nụ cười của cô. Nếu ngày nào đó, thằng Minh kia đủ lông đủ cánh, mang kiệu hoa về rước cô đi, Khải sẽ mỉm cười uống cạn chén rượu mừng, coi như tình cảm đơn phương này là một giấc mộng đẹp của tuổi trẻ.
Nhưng nếu... chỉ là nếu như... có một ngày ngọn gió kia mải mê bay đi mất, để lại nhành hoa bơ vơ giữa giông tố cuộc đời, thì Khải nhất định sẽ bước tới. Anh sẽ dùng đôi vai vững chãi của mình, dùng cả phần đời còn lại để che chở cho cô.
Trong những năm tháng Mây ngây thơ tin rằng tình yêu có thể chiến thắng cả khoảng cách và thời gian, thì ở một góc ngã ba sông khác, có một người đàn ông mang tên Văn Khải đang dùng cả tuổi thanh xuân tĩnh lặng của mình để chứng minh một loại tình yêu khác: Tình yêu không phải là chiếm đoạt, mà là sự nhẫn nại đợi chờ một cơ hội được giang tay làm bến đỗ.
Chỉ là, thời gian cứ lạnh lùng trôi, vô tình đan cài những ngã rẽ mà không ai có thể ngờ tới. Mùa nước nổi năm ấy, một tin đồn không mấy hay ho từ trên huyện bay về ngã ba sông, như một cơn gió chướng bắt đầu lay động dữ dội những cánh hoa gòn vốn dĩ đã mong manh.