Đêm hôm đó, Mây thức trắng.
Cô ngồi bó gối trên chiếc giường lèo rộng thênh thang, ôm khư khư gói thuốc Bắc bọc trong giấy báo lạnh ngắt vào sát ngực. Mùi thơm ngai ngái, ngăm đắng của đương quy, thục địa len lỏi qua từng nếp giấy, quyện vào cái lạnh buốt của gió bấc lùa qua khe cửa lá sách. Mây không khóc, nhưng đôi mắt ráo hoảnh của cô mở to trong bóng tối, đau đáu nhìn về phía vách ván chái tây, nơi có bóng lưng cô độc của chồng mình đang nằm giữa ngổn ngang sổ sách ngoài chòi canh lúa.
Trong đầu Mây lúc này, mọi thứ đã trở nên vô cùng sáng tỏ. Lớp sương mù của quá khứ, của những dằn vặt vô cớ, của những ranh giới đạo lý nửa vời đã tan biến, để lộ ra một sự thật muộn màng nhưng mãnh liệt: Cô không muốn mất Khải. Sự trống trải khi thấy vạt áo bà ba của anh khuất sau cánh cửa chiều nay sắc lẹm và nhức nhối hơn bất kỳ nỗi đau chia ly nào cô từng nếm trải.
Cô muốn ở lại căn nhà này, muốn đường hoàng làm vợ anh, muốn dùng nửa đời còn lại để sưởi ấm cho lồng ngực đã vì cô mà chịu nhiều sẹo xước. Mây tự nhủ, sáng mai khi Khải về, cô sẽ dẹp bỏ hết mọi sự e dè, mặc cảm. Cô sẽ tự tay nhóm bếp, pha cho anh một ấm trà sen thật ngon, rồi nắm lấy bàn tay thô ráp của anh mà thưa chuyện. Cô sẽ thú nhận mọi uẩn khúc chiều nay, nói cho anh biết lòng mình đã hoàn toàn hướng về anh, rồi mong anh thứ lỗi.
Mây đã phác thảo hàng chục viễn cảnh trong đầu, tự nhẩm đi nhẩm lại những lời tạ lỗi ngọt ngào nhất. Thế nhưng, khi những tia nắng nhợt nhạt đầu ngày vừa hắt qua song cửa, người bước vào buồng lại mang theo một luồng hàn khí tĩnh lặng đến đáng sợ, đánh sập mọi mộng tưởng vừa chớm nở của cô.
[Cạch.]
Văn Khải đẩy cửa bước vào.
Anh vẫn mặc nguyên bộ quần áo bà ba từ chiều hôm qua, vạt áo nhàu nhĩ, dính vài vệt sương đêm đã khô lại thành những vệt loang lổ. Gương mặt Khải xám ngoét, hốc hác đi trông thấy, râu ria lún phún mọc dưới cằm sau một đêm thức trắng sương hàn. Nhưng điều khiến Mây sợ hãi nhất không phải là vẻ tiều tụy ấy, mà là ánh mắt của anh. Đôi mắt đen thẳm thường ngày luôn nhìn cô bằng sự bao dung, ấm áp, đôi mắt từng lấp lánh niềm vui khi mua cho cô quyển sách mới, nay phủ một lớp tro tàn lạnh lẽo, mệt mỏi và rỗng tuếch. Nó tĩnh lặng như mặt nước giếng khơi đã cạn kiệt mạch ngầm.
Thấy Khải, Mây vội vã đặt gói thuốc xuống sập, xỏ vội đôi guốc mộc, luống cuống bước tới đón anh như một người vợ hiền thục thực sự.
"Cậu Hai mới về... Đêm qua sương xuống lạnh quá, Cậu ngủ ngoài chòi canh có trở mình không? Cậu ngồi nghỉ đi, để em đi múc thau nước ấm cho Cậu rửa mặt, rồi em đi pha trà..." Mây líu ríu nói, giọng điệu có phần vội vã, pha lẫn sự mừng rỡ và ngượng ngùng muốn lấy lòng.
Nhưng Khải không đáp lại nụ cười của cô.
"Không cần đâu."
Giọng anh vang lên, trầm đục, khô khốc và chặn đứng bước chân của Mây ngay giữa phòng. Khải thậm chí không nhìn cô. Anh lướt qua người Mây, mang theo một thứ mùi ngai ngái của sương lạnh và khói thuốc mồi, bước tới chiếc ghế mây mà anh từng đích thân đặt đóng cho cô bên cửa sổ, từ từ ngồi xuống.
Anh chống hai tay lên đầu gối, ánh mắt mông lung hướng ra vạt nắng đang chiếu hắt lên nền gạch tàu. Bầu không khí trong buồng bỗng chốc đặc quánh lại, ngột ngạt đến mức Mây có thể nghe rõ tiếng nhịp tim mình đang đập liên hồi vì sợ hãi.
Mây đứng chôn chân tại chỗ, hai bàn tay vô thức vò vò vạt áo lụa. Sự lạnh lùng của anh dội vào ngực cô một cảm giác bất an tột độ.
"Cậu Hai..." Mây ngập ngừng gọi, cố thu hết can đảm bước tới gần thêm nửa bước: "Em... em có chuyện muốn thưa với Cậu..."
"Để tôi nói trước." Văn Khải ngắt lời.
Anh từ từ ngước lên, đôi mắt vằn đỏ những tia máu găm chặt vào gương mặt xanh xao của vợ. Ánh nhìn ấy không hề có sự giận dữ, không có sự phẫn nộ của một người đàn ông bị phản bội, mà nó chất chứa một nỗi bi thương, cam chịu đến cùng cực.
"Chiều qua, tôi có ra bến nước xóm Dưới tìm em."
Câu nói ngắn gọn, đều đều của Khải giống như một tiếng sét nổ tung bên tai Mây. Toàn thân cô cứng đờ, máu trong người như đông cứng lại, buốt giá. Anh đã ra bến nước. Anh đã thấy cô và Minh.
Sự hoảng loạn dâng trào trong lồng ngực Mây, cào xé buồng phổi khiến cô khó thở. Cô tiến lên một bước, cuống cuồng muốn thanh minh, muốn lôi tuột những hiểu lầm ra ánh sáng: "Cậu Hai, chuyện hôm qua... Cậu nghe em giải thích, không phải như Cậu nghĩ đâu. Em và cậu Minh, tụi em..."
"Em không cần giải thích, Mây à." Khải giơ một bàn tay lên, ra hiệu cho cô dừng lại. Giọng anh vẫn đều đều, nhẫn nhịn, nhưng từng từ thốt ra lại sắc lẹm như những miểng chai găm thẳng vào tim cô: "Tôi hiểu mà. Em không cần phải sợ tôi trách mắng, cũng không cần phải tìm lý do để xoa dịu cái sĩ diện của tôi. Tôi nhìn thấy em khóc. Ba năm sống chung một mái nhà, tôi chưa từng thấy em khóc đớn đau, vật vã đến như thế bao giờ."
Khải nở một nụ cười thê lương. Anh tự giễu cợt chính mình, giễu cợt cái nỗ lực ngu ngốc của bản thân suốt đằng đẵng năm năm qua.
"Tôi đã từng nghĩ, chỉ cần tôi dốc hết ruột gan, đối xử tốt với em, bảo bọc em, thì đá tảng rồi cũng có ngày mọc rêu, trái tim em rồi cũng sẽ có chỗ cho tôi. Nhưng tôi lầm rồi. Hóa ra, tôi giam lỏng em trong cái danh phận Mợ Hai này, giam em trong cái nhà họ Nguyễn này, chỉ khiến em ngày càng héo mòn, đớn đau. Thằng Minh nó về rồi. Nó nay đã là quản đốc, đã có sự nghiệp, đã đủ sức lo cho em một cuộc sống đàng hoàng, không phải để em chịu cảnh hèn mọn, lo nghèo lo đói như xưa nữa. Nó... xứng đáng để em rơi nước mắt."
Mây lắc đầu quầy quậy, nước mắt lã chã tuôn rơi. Lớp mặt nạ bình thản thường ngày vỡ vụn. Cô nghẹn ngào thốt lên, thanh âm vỡ vụn, nức nở: "Không phải! Không phải vậy đâu Cậu Hai! Chiều hôm qua em nói rõ với cậu ấy rồi, tụi em cắt đứt rồi! Đoạn tình cảm đó em bỏ lại rồi mà! Xin Cậu tin em, em khóc là vì..."
"Vì cái danh phận này trói buộc em, phải không?"
Khải cắt lời cô, tự mình diễn dịch những giọt nước mắt ấy theo cái cách mà sự tự ti của anh mách bảo.
"Vì em thương nó, nhưng em lại là người biết lễ nghĩa, em không dám mang tiếng phụ chồng, không dám làm tía má hai bên mất mặt. Nên em thà cắn răng đuổi nó đi, để rồi tự mình chịu đựng đau khổ. Mây à, em kiên cường lắm, em giỏi chịu đựng lắm. Nhưng tôi nhìn bờ vai em run lên lúc đứng tựa vào gốc gòn... tôi xót. Tôi xót lắm, em có biết không?"
"Khải! Không phải!" Mây gần như gào lên. Cô vứt bỏ mọi sự dè dặt, bước tới định nắm lấy tay chồng, muốn áp bàn tay lạnh giá của mình lên gò má hốc hác của anh để cho anh biết cô đang đau nhường nào.
Nhưng Khải đã lùi lại.
Sự lùi lại né tránh ấy của Khải, dứt khoát và xa cách, khiến đôi tay Mây chơi vơi giữa không trung, rồi rũ xuống lả tả như chiếc lá úa. Anh đang từ chối sự đụng chạm của cô. Anh đang từ chối tư cách làm vợ của cô.
Anh nhìn người con gái đang khóc nức nở trước mặt mình. Lồng ngực anh đau đến mức không thở nổi. Anh thương cô đến tột cùng, thương đến mức không đành lòng nhìn cô phải hy sinh, phải đè nén tình cảm của mình chỉ vì hai chữ "bổn phận" với anh. Cả đêm qua, ngồi co ro ngoài bến vựa, anh đã suy nghĩ rất nhiều. Anh đã vẽ ra một ván cờ, mà trong đó, anh tự ép mình đi vào đường tử để giải thoát cho người anh yêu.
Khải đứng dậy. Cái bóng cao lớn của anh đổ ập xuống, bao trùm lấy tấm thân nhỏ bé đang run rẩy của Mây. Nhưng giọng nói của anh lại xa xăm, lạnh lẽo như vớt lên từ dưới đáy giếng: "Trúc Mây à... Nếu em muốn đi, tôi sẽ để em đi."
Câu nói buông ra nhẹ bẫng, nhưng sức sát thương của nó lại kinh khủng hơn bất kỳ lời nhục mạ, đay nghiến, hay bạt tai nào. Mây mở to mắt, đồng tử co rút lại vì sững sờ. Trái tim cô như bị ai đó thò tay vào lồng ngực bóp nát, nhức nhối đến nghẹt thở. Máu trong người như bị rút cạn.
Khải nói tiếp, từng chữ rõ ràng, mạch lạc, vạch ra một con đường giải thoát hoàn hảo cho cô, một con đường mà anh đã tính toán kỹ lưỡng để bản thân mình là kẻ hứng chịu mọi bùn nhơ: "Em không cần phải lo mang tiếng xấu. Giấy ly hôn tôi sẽ viết, sẽ tự mang qua thưa chuyện với tía má. Lý do... cứ nói là do tôi. Chuyện con Hạnh bán cơm trên huyện, người đời đã đồn đãi ầm ĩ rồi. Cứ nói tôi thay lòng đổi dạ, có người đàn bà khác không màng tới vợ con. Tía má hai bên dẫu có xót xa, nhưng sẽ không ai trách em nửa lời, họ chỉ mắng chửi sự bạc bẽo của tôi thôi. Em cứ đường hoàng thu dọn đồ đạc, ngẩng cao đầu về nhà ông Lẫm mà ở. Đợi một thời gian dư luận êm xuôi... em có thể đến với nó."
"Tại sao?" Mây nấc lên, khụy gối xuống nền gạch tàu lạnh ngắt. Hai tay cô ôm lấy mặt khóc nấc lên từng hồi, bả vai rung lên dữ dội. Cô không thể ngờ, người đàn ông này lại có thể vì cô mà tự bôi tro trát trấu vào danh dự của chính mình: "Tại sao Cậu lại đối xử với em như vậy? Cậu chán em rồi sao? Cậu muốn hất hủi em đi sao?"
"Tôi không hất hủi em."
Giọng Khải nghẹn lại, đuôi mắt anh cũng ửng đỏ, một lớp sương mờ dâng lên che lấp tầm nhìn. Nhưng anh cố cắn chặt hàm răng đến mức cơ hàm bạnh ra, kiên quyết không rơi lệ trước mặt cô.
"Tôi buông tay, là vì tôi không nỡ nhìn em vì tôi mà khổ nữa. Em ngoan ngoãn, em nhún nhường, em cắn răng chịu đựng để làm một Mợ Hai tròn vai, bấy nhiêu đó là quá đủ cho cái gọi là ân tình rồi. Em không nợ tôi gì cả, Mây à. Đừng tự ép mình nữa. Đời người ngắn lắm, em đã lỡ thanh xuân một lần rồi, đừng để phí nốt nửa đời còn lại."
Khải quay mặt đi, nhìn đăm đăm vào bức vách gỗ. Anh không dám nhìn những giọt nước mắt của Mây thêm nữa, vì anh sợ. Anh sợ bản năng ích kỷ của một thằng đàn ông sẽ trỗi dậy, sẽ đánh gục cái lý trí cao thượng này, sẽ nhào tới ôm chặt lấy cô và nhốt cô lại vĩnh viễn trong căn buồng này dẫu cho cô có thù hận anh đi chăng nữa.
"Vài ngày tới, xưởng dưới bến bận kiểm kê cuối năm, tôi sẽ ăn ngủ ngoài đó, không về nhà." Khải lạnh nhạt buông một câu cuối cùng, bước những bước dài dứt khoát về phía cửa: "Em cứ ở nhà bình tâm mà suy nghĩ. Tía má có hỏi, thì cứ nói tôi bận hàng họ. Khi nào em quyết định xong ngày về nhà đẻ... thì nhắn con Mận ra bến gọi tôi về lo giấy tờ."
[Két... Cạch.]
Cánh cửa lá sách mở ra rồi đóng lại. Tiếng gót giày da nện xuống nền gạch bước vội vã rời khỏi chái đông, xa dần rồi mất hút trong tiếng máy chà lúa bắt đầu nổ xình xịch ngoài bến.
Trong căn buồng rộng lớn vương mùi long não và mùi thuốc Bắc, chỉ còn lại Mây quỳ gục trên nền gạch lạnh lẽo. Tiếng khóc uất nghẹn, nức nở của cô xé toạc không gian tĩnh mịch của buổi sáng sớm.
Cô từng nghĩ, bi kịch lớn nhất của đời người là phải cắn răng sống chung với người mình không yêu. Nhưng giờ đây, khi tờ mờ nhận ra tình cảm của chính mình, cô mới hiểu thấu một nỗi đau còn tàn nhẫn hơn gấp vạn lần.
Đó là khi bạn nhận ra mình đã yêu người ấy bằng cả sinh mệnh, nhưng lại bị chính sự vô tâm, lạnh nhạt suốt năm năm qua của mình tước đi hoàn toàn tư cách để nói câu níu giữ.
Văn Khải đã dùng sự cao thượng tột cùng của anh, dùng chính sự hy sinh danh dự của một người đàn ông để đẩy cô ra xa. Anh thương cô đến mức thà tự nhận mình là kẻ bội bạc, trăng hoa tồi tệ nhất trần đời, chỉ để đổi lấy cho cô một sự tự do trong sạch, không tì vết.
Mây ôm ngực, trái tim đau thắt lại như rỉ máu. Cô không trách anh hiểu lầm, cô chỉ hận chính bản thân mình. Hận sự thức tỉnh quá đỗi muộn màng này đã đẩy người đàn ông cô thương nhất trần đời vào một nỗi tuyệt vọng khôn cùng. Cô đã tự tay xây nên một bức tường băng giá suốt năm năm, khiến anh mất đi hoàn toàn niềm tin rằng: thế gian này, trái tim cô cũng có thể đập vì anh.