Gió bấc từ ngoài ngã ba sông thổi thốc vào bờ, mang theo hơi lạnh buốt giá của ráng chiều ảm đạm. Mặt trời chỉ còn là một vệt đỏ bầm loang lổ nơi đường chân trời, hắt thứ ánh sáng vỡ vụn xuống mặt nước đang sủi bọt ngầu đục. Phía sau bụi dứa dại mọc lúp xúp ven con đường đất đỏ, bầu không khí dường như đông cứng lại, nghẹt thở và câm lặng đến đáng sợ.
Văn Khải đứng đó, đôi chân như bị cắm chặt, đổ chì vào nền đất nẻ khô. Bàn tay to lớn, chai sần của anh đang xách túi giấy bọc mấy thang thuốc bổ đông y nổi hằn những đường gân xanh xao, siết chặt lấy quai túi đến mức những đốt ngón tay trắng bệch, không còn một giọt máu.
Anh vừa từ trên huyện về. Vừa đặt chân lên bến, nghe con Mận hớt hải báo Mợ Hai dặn đi thăm tía ốm nặng, Khải chẳng màng đến việc thay bộ quần áo lấm lem bụi đường. Anh vội vã ghé tiệm thuốc Bắc quen trên chợ thị trấn, cẩn thận bốc cho cô mấy thang thuốc tẩm bổ rồi bươn bả đi tìm. Gió chiều nay độc quá, Mây lại vốn sợ lạnh, anh sợ cô đi đò dọc gió tạt sẽ lại ho dai dẳng như bận trước.
Văn Khải đã mang theo cả một lồng ngực đầy ắp sự lo toan, xót xa để đi tìm vợ mình. Nhưng thứ chờ đợi anh ở bến nước xóm Dưới không phải là một người vợ ngoan ngoãn dạo bước về nhà, mà là cảnh tượng người phụ nữ anh dùng cả sinh mệnh để nâng niu đang khóc gục ngã dưới gốc gòn thanh xuân của cô ấy.
Và người đứng trước mặt cô, cách cô chưa đầy một sải tay, không ai khác, chính là Minh.
Khoảng cách từ chỗ Khải đứng ẩn mình đến gốc gòn đủ xa để tiếng gió bấc rít qua những tán lá khô và tiếng sóng óc ách đập bờ nuốt chửng mọi âm thanh. Anh không nghe được Mây đang nói gì. Anh không nghe được tiếng cô xót xa gọi tên anh, không nghe được tiếng cô thốt lên những lời ân hận uất nghẹn vì đã biến mái nhà của anh thành một nấm mồ lạnh lẽo.
Thứ duy nhất lọt vào tầm mắt Khải lúc này là một màn kịch câm tàn nhẫn, được diễn chiếu dưới ánh hoàng hôn đẫm máu.
Anh nhìn thấy Mây bật khóc nức nở, bờ vai gầy guộc cuộn trong chiếc áo lụa tím rung lên từng hồi xót xa. Anh nhìn thấy cô quỵ gối xuống, lùi lại tựa lưng vào thân cây gòn xù xì, ôm lấy ngực mình bằng một bộ dạng bi thương, tuyệt vọng đến cùng cực. Anh thấy Minh chồm tới, nét mặt hoảng loạn đau đớn, hai tay vươn ra chới với giữa không trung như muốn ôm trọn lấy cô vào lòng. Rồi anh thấy Mây lùi lại, lắc đầu, nước mắt giàn giụa giăng đầy trên đôi gò má tái nhợt.
Trong đôi mắt của một kẻ si tình mang đầy mặc cảm như Khải, cảnh tượng ấy chỉ có thể được diễn dịch thành một nghĩa duy nhất: Mây đang khóc vì đoạn duyên đứt gãy. Cô cự tuyệt cái ôm của Minh không phải vì hết yêu, mà vì cái danh phận "Mợ Hai" nghiệt ngã đã trói buộc cô, khiến cô đớn đau không dám vượt quá ranh giới đạo lý để lao vào vòng tay người mình thực sự khát khao.
Khải nhắm nghiền mắt lại. Một luồng hơi lạnh chạy dọc sống lưng, xuyên qua lớp áo bà ba mỏng manh, buốt thấu tận tâm can. Lồng ngực anh quặn thắt lại, như có hàng ngàn mảnh miểng chai vừa bị ai đó nhẫn tâm bóp vụn rồi ném thẳng vào trong đó.
Ba năm rồi. Một khoảng thời gian đủ dài để rễ của một cây cổ thụ bám sâu vào lòng đất. Anh đã mất ba năm để dốc hết ruột gan, bòn mót từng chút hơi ấm, đắp một cái tổ thật êm ái với hy vọng có thể che chở cho tâm hồn rạn vỡ của cô. Anh làm một người chồng bao dung, một đấng trượng phu tĩnh lặng, nhẫn nhịn chịu đựng sự lạnh nhạt, khách sáo, chỉ mong rằng sự chân thành của mình rồi cũng sẽ có ngày sưởi ấm được tảng băng trong lòng Mây.
Nhưng anh lầm rồi. Hóa ra, tình yêu chưa bao giờ là một bài toán của sự nỗ lực. Không phải cứ dốc cạn máu thịt cho đi tất thảy thì sẽ nhận lại được chân tình. Gốc gòn năm mười bảy tuổi ấy đã bén rễ quá sâu trong tâm trí Mây, sâu đến mức dẫu anh có dùng tiền tài, danh phận hay dùng cả thời gian đằng đẵng để vùi lấp, thì mạch ngầm của nó vẫn âm ỉ chảy, chỉ chờ ngày gặp lại cố nhân là vỡ bờ.
Nếu là một gã đàn ông gia trưởng, độc đoán bình thường, có lẽ gã đã xông ra, lôi xệch người vợ đang khóc lóc vì kẻ khác về nhà mà đánh đập. Hay chí ít, gã cũng sẽ buông những lời mạt sát cay độc, chửi bới để chà đạp đôi nam nữ đang đứng dưới gốc cây kia cho thỏa cơn ghen tuông hờn phẫn.
Khải có quyền đó. Anh là người chồng danh chính ngôn thuận có trầu cau cưới hỏi đàng hoàng, là người đang nắm giữ kinh tế của cả một bề gia thất, là người có thể bóp nát tương lai của cái gã quản đốc nhỏ bé tên Minh kia chỉ bằng một cái nhấc tay hay một lời nói với tổng xưởng.
Nhưng Khải không làm vậy. Người đàn ông ba mươi tuổi bôn ba khắp các thương trường, chưa từng biết nương tay với kẻ thù nào, lúc này lại hiền lành và hèn mọn đến đáng thương.
Anh chỉ lặng lẽ đứng trong bóng tối. Cái bóng lưng vững chãi từng che trời chắn đất cho nhà họ Nguyễn nay cong xuống, oằn mình gánh chịu những mảnh vỡ từ chính trái tim mình đâm ngược vào lồng ngực.
Đánh ghen để làm gì? Chửi mắng để làm gì? Xỉ nhục Mây giữa thanh thiên bạch nhật để đổi lấy sự hả hê nhất thời, rồi dồn người con gái anh trân quý hơn cả sinh mệnh vào cảnh ô nhục ngàn đời, gánh chịu búa rìu dư luận sao? Anh không nỡ. Anh thà để mình là kẻ bị ruồng rẫy, còn hơn thấy cô phải chịu thêm bất kỳ tổn thương nào nữa.
"Khải à, mày thua rồi. Thua trắng tay rồi."
Anh tự nhủ với chính mình, cắn chặt quai hàm đến mức rướm máu. Khóe môi Khải nhếch lên một nụ cười thê lương, đắng ngắt. Một nụ cười tự giễu cho cái vai diễn kẻ qua đường lố bịch mà anh đã tự huyễn hoặc mình suốt năm năm qua.
Văn Khải từ từ xoay người. Anh thu lại ánh nhìn xót xa đỏ ngầu những tia máu, rón rén bước từng bước lùi về phía sau. Bàn chân mang giày da cẩn thận đặt xuống nền đất, sợ hãi không dám giẫm lên bất kỳ cành cây khô nào làm kinh động đến hai người bọn họ. Anh giống như một kẻ trộm vừa trót phát hiện ra mình đã lấy cắp thứ quý giá nhất của người khác, giờ đây lầm lũi ôm bầu tâm sự rỉ máu mà trốn chạy để trả lại không gian cho những người thuộc về nhau.
Cái bóng cao lớn, đơn độc của Khải khuất dần sau rặng dứa dại, hòa vào bóng hoàng hôn đang loang lổ đen kịt trên mặt đường đất đỏ.
Trời tối hẳn, Mây mới lững thững bước về đến cổng nhà ông bà Tư Đậu.
Trước khi vào cổng, cô cẩn thận rẽ xuống bến, múc nước sông rửa sạch những vệt nước mắt nhòe nhoẹt trên mặt, vuốt lại mái tóc rối và chỉnh nếp áo lụa tím. Trút bỏ được những gánh nặng oằn oại của quá khứ dưới gốc gòn, tâm trí Mây giờ đây nhẹ bẫng, nhưng cũng trống rỗng và đầy rẫy những ngổn ngang. Cô đã vạch rõ ranh giới với Minh, đã dũng cảm đối diện với sự thật rằng trái tim mình đang hướng về ngã ba sông có tiếng máy chà nổ xình xịch này.
Nhưng bước chân vào khoảng sân gạch, cô lại tự hỏi mình phải đối mặt với Khải như thế nào. Phải làm sao để bù đắp lại những tổn thương, những vết cắt mà sự vô tâm, lạnh nhạt của cô đã gây ra cho anh suốt ngần ấy năm? Liệu anh có còn đủ kiên nhẫn để đón nhận sự thức tỉnh muộn màng này của cô không?
Mây bước vào chái đông, đẩy nhẹ cánh cửa lá sách. Căn buồng vắng lặng, lạnh ngắt, không bật đèn măng-xông. Mùi long não quen thuộc quẩn quanh trong không khí pha lẫn chút cô liêu.
"Mợ Hai về rồi đó hả?" Con Mận từ ngoài hiên chạy vào, tay cầm mồi lửa lanh lẹ thắp sáng ngọn đèn treo giữa phòng. Ánh sáng vàng vọt bừng lên, soi rõ gương mặt còn hơi tái nhợt của Mây.
"Ừ, Cậu Hai... Cậu Hai có về chưa Mận?" Mây ngập ngừng hỏi, ánh mắt vô thức dáo dác tìm kiếm một bóng lưng quen thuộc, một vạt áo bà ba còn vương mùi cám trấu.
"Dạ Cậu mới về hồi nãy. Cậu xách theo gói thuốc tẩm bổ này để trên bàn cho Mợ nè..." Con Mận chỉ tay về phía góc buồng, rồi lại tặc lưỡi chép miệng, giọng rầu rĩ: "...Xong rồi Cậu lấy thêm mấy bộ đồ, nói xưởng dưới bến kẹt hàng nhiều quá, Cậu mang sổ sách ra chòi canh ngủ lại ngoài đó luôn, biểu Mợ đêm nay đừng chờ cửa. Mà con ngó bộ dạng Cậu Hai chiều nay lạ lắm Mợ, mặt mũi tái mét, đồ đạc ướt sương cũng không buồn thay, cứ lầm lầm lì lì."
Con Mận nói xong thì xách vội cái thau đồng đi ra ngoài dọn dẹp, bỏ lại Mây đứng chôn chân giữa căn buồng rộng lớn.
Ánh mắt Mây hướng lên chiếc bàn trang điểm. Ở đó, một gói giấy báo bọc mấy thang thuốc Bắc được đặt ngay ngắn, vuông vức bên cạnh chiếc lược đồi mồi quen thuộc của cô.
Mây sững người. Đôi chân cô nặng như đeo chì, từ từ bước tới, run rẩy đưa tay chạm vào gói thuốc. Hơi lạnh từ lớp giấy báo thấm đẫm sương đêm truyền qua đầu ngón tay, chạy thẳng vào lồng ngực cô, buốt nhói.
Khải đã về. Anh lại mua thuốc cho cô. Vẫn là sự quan tâm tỉ mỉ, thầm lặng ấy. Nhưng tại sao anh lại dọn ra ngoài chòi canh lúa ngủ trong một đêm gió bấc lạnh buốt thế này? Khải mắc kẹt việc xưởng thật, hay anh đang cố tình né tránh cô, giống như cái cách anh gom đồ dọn sang thư phòng chái tây sau khi nghe câu nói cay nghiệt "cậu ấy chán rồi sẽ về" dạo trước?
Mây ôm gói thuốc vào lòng, trái tim nhói lên một nhịp đớn đau, sợ hãi.
Cô hoàn toàn không biết rằng, gói thuốc lạnh ngắt này đã được mang đến tận bến nước xóm Dưới. Và người đàn ông cô đang muốn tìm cách mở lời tạ lỗi, người đàn ông cô vừa nhận ra mình yêu thương hơn mọi thứ trên đời, vừa tự tay cắt đứt chút hy vọng cuối cùng của chính mình trong buổi chiều hoàng hôn tàn khốc ấy.