Những ngày giáp Tết, ngã ba sông xóm Dưới sầm uất hơn hẳn. Tàu ghe từ miệt Lục tỉnh đổ về thu mua lúa gạo, chở hoa kiểng, trái cây neo đậu san sát làm khuấy đục cả một khúc sông.
Sáng hôm đó, Mây cùng con Mận ra chợ huyện từ sớm để lựa mua ít nấm mèo, nấm hương và vài khúc vải lụa chuẩn bị may đồ Tết cho ông bà Tư Đậu. Từ ngày gả về nhà họ Nguyễn, Mây hiếm khi tự mình đi chợ, phần vì công việc sổ sách ở vựa lúa bận rộn, phần vì thân phận Mợ Hai khiến cô phải giữ kẽ, không tiện chen chúc chốn đông người. Nhưng hôm nay, nhân lúc Khải đi vắng, không khí trong nhà lại ngột ngạt sau trận ốm, Mây muốn ra ngoài để hít thở chút gió trời.
Cô mặc chiếc áo bà ba bằng lụa tơ tằm màu tím sẫm, cổ đeo sợi dây chuyền vàng mảnh mặt ngọc cẩm thạch, mái tóc đen mượt được bới cao gọn gàng bằng chiếc trâm đồi mồi. Cái vẻ mộc mạc, ngây thơ của cô Út Mây ngày nào đã lùi xa, nhường chỗ cho vẻ đài các, mặn mà và điềm tĩnh của một người phụ nữ đã yên bề gia thất.
Đi ngang qua bến đậu của xưởng thu mua lúa gạo mới mở, Mây dặn con Mận đứng chờ mình ghé vào hàng lá dong sát mép nước.
Đúng lúc ấy, từ trong bãi tập kết, một nhóm bạn hàng lục đục bước ra, vây quanh một người đàn ông trẻ tuổi đang cầm cuốn sổ bìa da ghi chép.
"Cậu quản đốc tính nới giá cho tụi tui chút đỉnh đi, giáp Tết rồi, ghe đi ngược nước hao xăng hao dầu lắm cậu..." Tiếng một người lái buôn the thé cất lên.
Người thanh niên gập cuốn sổ lại, mỉm cười điềm đạm, giọng nói trầm ấm nhưng dứt khoát: "Giá này là tổng xưởng trên tỉnh đưa xuống rồi, chú Bảy thông cảm. Bù lại, chuyến này con cho người bốc vác phụ chú lên ghe, không lấy tiền công."
Giọng nói ấy vừa vang lên, bước chân của Mây đang hướng về hàng lá dong bỗng khựng lại giữa không trung. Lồng ngực cô như bị ai đó giáng một búa tạ. Trái tim lỡ mất một nhịp, rồi đập dồn dập, ầm ĩ đến mức cô có thể nghe thấy cả tiếng máu chảy rần rật bên tai.
Mây từ từ quay đầu lại.
Dưới ánh nắng sớm đang nhảy nhót trên mặt sông, Minh đứng đó. Vẫn vóc dáng cao gầy, nhưng đôi vai đã vạm vỡ, vững chãi hơn. Cậu học trò nghèo mặc áo cộc tay sờn rách, run rẩy cầm chiếc ô hoa dưới mưa năm nào giờ đây mặc áo sơ mi trắng ủi thẳng nếp, quần tây đen cắt may vừa vặn, trên tay là chiếc đồng hồ mạ vàng sáng loáng. Minh đã trưởng thành, phong độ và đầy vẻ tự tin của một người đàn ông thành đạt.
Như một sự xui khiến của định mệnh, ngay lúc Mây nhìn sang, Minh cũng vô tình ngẩng đầu lên.
Bốn mắt nhìn nhau xuyên qua dòng người tấp nập, vội vã của phiên chợ giáp Tết. Không gian xung quanh như bị rút cạn âm thanh, chỉ còn lại tiếng gió bấc rít qua những tán bần chua và tiếng sóng vỗ óc ách đập vào mạn thuyền.
Minh sững người. Cuốn sổ bìa da trên tay cậu suýt nữa tuột xuống đất. Ánh mắt cậu dao động dữ dội, một ngọn lửa bùng lên rồi nhanh chóng bị dập tắt bởi một tảng băng lạnh lẽo. Cậu đưa mắt nhìn thấy người con gái mình từng dùng cả sinh mệnh để yêu thương, từng thề thốt sẽ mang kiệu hoa về rước, nay đang đứng đó. Cô ấy rất đẹp, một vẻ đẹp cao sang và xa lạ. Những món trang sức đắt tiền trên người cô như những mũi kim sắc lẹm đâm thẳng vào mắt Minh, nhắc nhở cậu về một sự thật tàn nhẫn: Cậu đã đến muộn.
Đám bạn hàng tản ra, Minh hít một hơi thật sâu, đôi chân như đeo chì nặng nhọc bước về phía Mây.
Mây đứng chôn chân tại chỗ. Những ngón tay cô bấu chặt vào chiếc giỏ cói đến mức gân xanh nổi lên. Cô muốn quay mặt bỏ đi, muốn trốn tránh, nhưng đôi chân lại không nghe lời.
"Mây..." Minh cất tiếng gọi, âm vực khàn đi vì xúc động. Nhưng vừa thốt ra khỏi miệng, cậu lập tức nhận ra sự thất thố của mình. Minh nuốt khan, yết hầu trượt lên trượt xuống khó nhọc, rồi gượng ép nặn ra một nụ cười khách sáo, cay đắng sửa lại: "Mợ Hai... Mợ Hai đi chợ sắm Tết hả?"
Hai chữ "Mợ Hai" thốt ra từ miệng Minh như một lưỡi dao vô hình rạch một đường mượt mà, ngọt lịm qua trái tim Mây. Cảm giác đau đớn không đến ngay lập tức, mà là một sự trống rỗng, tê dại lan tỏa khắp châu thân.
Cậu gọi cô là Mợ Hai. Phải rồi, cô đâu còn là cô Út Mây năm đó nữa.
Mây cụp mắt xuống, giấu đi lớp sương mờ đang dâng lên che lấp tầm nhìn. Khi cô ngước lên lại, đôi mắt đen láy đã lấy lại được sự tĩnh lặng, đoan trang của con dâu nhà họ Nguyễn.
"Dạ." Mây gật đầu, giọng nói êm ái, chừng mực vang lên: "Mây đi sắm ít đồ cho tía má ở nhà. Minh... cậu Minh mới về nhận việc ở bến vựa này sao?"
Sự khách sáo của Mây dội ngược vào Minh một cảm giác nghẹn ứ. Cậu thà rằng cô khóc lóc, thà rằng cô trách móc cậu tại sao lại đi biền biệt, tại sao để cô phải chờ đợi đến mức tuyệt vọng. Nhưng không, Mây bình thản quá, xa cách quá. Cô đối diện với cậu như đối diện với một người quen cũ lâu ngày không gặp, không vương chút bụi bặm nào của những cuồng nhiệt thanh xuân.
"Phải. Tôi mới về nhận chức quản đốc hôm qua." Minh gật đầu, ánh mắt không kìm được mà lướt qua đôi gò má gầy đi trông thấy của Mây: "Nhà... hai bác bên đó, và cậu Khải... dạo này vẫn khỏe chứ Mợ?"
"Cảm ơn cậu Minh. Tía má và Cậu Hai ở nhà vẫn bình an." Mây mím môi. Việc Minh nhắc đến tên Khải khiến trong lòng cô dâng lên một thứ cảm giác vô cùng phức tạp: vừa áy náy với người cũ, lại vừa có chút gợn sóng tội lỗi với người chồng đang đêm ngày chăm sóc mình.
Không khí giữa hai người chùng xuống, đặc quánh sự gượng gạo. Họ đứng cách nhau chưa đầy một sải tay, nhưng ở giữa lại là một hố sâu thăm thẳm của năm năm thời gian và những định mệnh đã an bài.
Họ đều là những người thông minh, những người đã bị cuộc đời mài giũa để học cách che giấu cảm xúc. Trong sâu thẳm, tình cảm thuở thiếu thời vẫn còn nhen nhóm, một góc trái tim vẫn âm ỉ đau. Nhưng họ hiểu, ở độ tuổi này, ở vị trí này, có những ranh giới tuyệt đối không được phép vượt qua.
Con Mận từ hàng xén chạy lại, tay khư khư ôm bó lá dong, thấy Mợ Hai đang đứng nói chuyện với một người đàn ông lạ mặt thì tò mò ngó nghiêng.
"Mợ Hai, mua xong rồi, mình về thôi Mợ, trưa Cậu Hai về không thấy Mợ lại rầy con."
Mây giật mình như người tỉnh mộng. Cô quay sang Minh, khẽ cúi đầu chào bằng một cử chỉ lịch thiệp và xa cách nhất:
"Cũng trưa rồi, tôi phải về coi ngó cơm nước. Chúc cậu Minh công việc hanh thông, sớm ngày an cư lạc nghiệp."
Nói rồi, Mây xoay người bước đi. Tà áo lụa tím sẫm bay lất phất trong gió bấc, mang theo cả thứ mùi hương ngọc lan quen thuộc thoảng qua mũi Minh, rồi nhạt dần.
Minh đứng lặng người trên bến nước, hai tay thọc sâu vào túi quần tây, siết chặt lại. Cậu cứ đứng đó, đôi mắt đỏ ngầu những tia máu dõi theo bóng dáng bé nhỏ đang khuất dần sau dòng người tấp nập.
Cậu đã từng hứa sẽ mang đến cho cô một cuộc sống không phải lo toan. Bây giờ cậu đã làm được, nhưng người cho cô cuộc sống ấy lại là một gã đàn ông khác. Sự tự tôn của một người đàn ông thành đạt sụp đổ hoàn toàn trước cái vạt áo lụa bóng bẩy và hai chữ "Mợ Hai" sắc lạnh.
Họ đã gặp lại nhau như thế. Không có những cái ôm siết, không có nước mắt tuôn rơi, cũng không có lời oán thán. Chỉ có hai con người trưởng thành đối diện với một sự thật tàn nhẫn: Mùa gòn của tuổi mười bảy đã thực sự rụng nát dưới lớp bùn lầy, vĩnh viễn không thể nào nhặt lại được nữa.