Tháng Một âm lịch, gió bấc thổi lùa qua những ngọn dừa nước ven sông mang theo hơi lạnh căm căm của độ giáp Tết.
Cậu Khải vẫn chưa về.
Tính ra, anh đã đi biền biệt trên xưởng chà lúa ở huyện hơn tám tháng trời. Công việc buôn bán cuối năm dồn ứ, Mây bận rộn tất bật suốt ngày với sổ sách, cân lúa, xuất hàng. Sự bận rộn ấy giúp cô tạm quên đi cái cảm giác ngóng trông mòn mỏi mỗi khi chiều buông, nhưng chẳng thể xua đi được hơi lạnh toát ra từ nửa phần giường trống hoác mỗi đêm về.
Một buổi sáng, sương mù còn chưa tan hết, chiếc ghe tam bản của bà Bảy Lài — em gái ruột của bà Tư Đậu, nhà ở sát chợ huyện — xé nước cập bến nhà họ Nguyễn. Bà Bảy mang xuống mấy đòn bánh tét sớm, hũ dưa kiệu và ít đồ khô biếu chị gái.
Lúc bà Bảy tới, Mây đang ngồi ngoài hiên nhặt lại rổ đậu xanh chuẩn bị nấu chè. Bà Tư Đậu đon đả mời em gái vào nhà trước uống trà, cắn hạt dưa. Câu chuyện của những người đàn bà lớn tuổi ban đầu chỉ xoay quanh chuyện giá lúa, giá heo cuối năm, nhưng rồi dần dà lại chuyển hướng sang chuyện của cậu Hai Khải.
Từ ngoài hiên, qua bức vách ván lửng, giọng bà Bảy Lài thì thầm to nhỏ nhưng vẫn lọt vào tai Mây rõ mồn một.
"Chị Tư nè, chị kêu thằng Khải sắp xếp về nhà sớm sớm đi. Đàn ông trai tráng xa vợ xa nhà lâu ngày, để nó nằm trên trển miết, người ta đồn đãi không hay đâu."
Tiếng nhai trầu của bà Tư Đậu khựng lại. Bà bỏ cối ngoáy trầu xuống kỷ trà, giọng sốt sắng: "Đồn đãi cái gì? Thằng Khải nhà tui nó làm ăn tối tăm mặt mũi, tánh nó trước giờ đàng hoàng nghiêm chỉnh, dì Bảy nghe người ta đồn bậy bạ gì hả?"
"Chị không biết đâu." Giọng bà Bảy hạ thấp xuống thêm một tông, đầy vẻ bí trọng: "Bữa nay cả cái khu chợ huyện ai mà không biết chuyện cậu Hai Khải nhà này hay lui tới nhà con Hạnh bán cơm ở đầu xóm trọ. Hạnh nó là gái góa, chồng chết, một mình nuôi đứa con nhỏ bấu víu trên huyện. Thấy nói cậu Hai thương tình mẹ góa con côi, cho hẳn một số vốn mở cái quán cơm, thỉnh thoảng đi mần về còn ghé ngang ăn cơm, mua bánh trái cho con nhỏ đó nữa. Đàn ông đàn bà, một người cô đơn xa vợ, một người góa bụa thiếu hơi trai, lửa gần rơm lâu ngày sao không bén được hả chị?"
[Bịch!]
Rổ đậu xanh trên tay Mây rơi tuột xuống thềm gạch tàu. Những hạt đậu nhỏ xíu lăn lông lốc, văng tung tóe khắp hiên nhà.
Bà Tư Đậu và bà Bảy Lài giật mình ngó ra. Thấy Mây sắc mặt tái nhợt, đôi bàn tay run rẩy đang cố luống cuống gom những hạt đậu dưới sàn, bà Bảy Lài biết mình lỡ lời, im bặt. Bà Tư Đậu đánh trống lảng bảo con Mận ra phụ Mợ Hai dọn dẹp, rồi kéo em gái xuống dưới nhà sau.
Mây ngồi sụp xuống thềm gạch lạnh buốt, lồng ngực như bị ai đó dùng một cây kim thô kệch đâm xuyên qua, ngột ngạt và nhói buốt đến không thở nổi.
Chị Hạnh. Một người đàn bà góa. Một quán cơm. Khải hay lui tới, lại còn cho vốn làm ăn.
Những từ ngữ ấy cứ búa đập vào màng nhĩ cô. Mây biết Khải là người tốt, rất tốt. Thực ra, Hạnh không phải là người dưng nước lã. Chồng Hạnh trước kia từng làm công vác lúa cho nhà ông Tư Đậu, rủi ro trượt chân xuống bến ngộp nước mà qua đời. Việc Khải mang một phần tiền lên giúp đỡ mẹ con Hạnh là chuyện xuất phát từ sự tử tế, trắc ẩn của một người làm chủ đối với gia đình người làm công rủi ro. Anh thỉnh thoảng ghé qua chỉ để xem chừng mẹ con họ làm ăn buôn bán ra sao, chứ tuyệt nhiên không có chút tư tình nào vẩn đục.
Nhưng Mây làm sao biết được những điều sâu xa ấy. Những gì cô nghe được chỉ là những lời thêu dệt, chắp vá ác ý của miệng đời. Và trong cái vỏ bọc tự ti, mặc cảm của một người vợ tự cho rằng mình đã phụ bạc tình cảm của chồng, Mây dễ dàng tin vào cái viễn cảnh tồi tệ nhất.
Đêm đó, Mây nằm cuộn tròn trong chiếc chăn mỏng, hai hốc mắt khô khốc, nóng ran nhưng không thể rơi nổi một giọt nước mắt nào.
Cô cảm thấy ghen tuông. Một cơn ghen cắn rứt, đắng chát trào ngược lên từ cuống họng. Nhưng trớ trêu thay, Mây lại tự nhủ rằng mình không có tư cách để ghen.
Cô lấy quyền gì để trách Khải? Quyền của một người vợ ư? Năm năm qua, cô đã làm tròn bổn phận của một người vợ chưa, hay chỉ xem anh như một nơi trú ẩn an toàn để bản thân rảnh rỗi ôm ấp bóng hình quá khứ? Khải đã yêu cô bằng tất cả sự kiên nhẫn, đã chờ đợi cô cho đến khi những nỗ lực cuối cùng của anh va phải bức tường băng giá của sự khách sáo, rồi anh mới đành lòng bỏ đi.
"Anh ấy chán mình cũng phải..." Mây cắn chặt góc chăn, tự lẩm bẩm trong cõi lòng tan nát.
Cô hình dung ra cảnh người đàn ông của cô, giờ phút này Mây đã hoàn toàn nhận định Khải là người đàn ông của cô, đang ngồi ăn cơm trong một căn bếp ấm cúng khác. Sẽ có một người phụ nữ khác bưng cho anh bát canh nóng, sẽ có một đứa trẻ quấn quýt gọi anh, xua tan đi cái mệt mỏi đầy bụi cám của anh sau một ngày làm việc. Những điều giản dị ấy, cô đã có cả ngàn ngày để làm cho anh, nhưng cô đã thờ ơ để nó vụt qua kẽ tay.
Bây giờ, nếu anh tìm thấy sự ấm áp ở một nơi khác, cô làm sao có thể trách anh là kẻ bội bạc?
Sự trừng phạt lớn nhất dành cho Mây không phải là việc Khải lớn tiếng trách móc, hay tát vào mặt cô những lời sỉ nhục. Mà sự trừng phạt tàn nhẫn nhất, chính là Khải lẳng lặng rút đi hơi ấm của anh, để lại cô chơ vơ trong một căn nhà rộng lớn, nếm trải trọn vẹn cái cảm giác sợ hãi tột cùng khi biết mình sắp mất đi thứ quý giá nhất đời.
Ngày hôm sau, Mây vẫn thức dậy sớm. Cô rửa mặt bằng nước lạnh, cẩn thận chải lại mái tóc, dặm chút phấn sáp cho gương mặt bớt đi vẻ nhợt nhạt. Cô tiếp tục quản lý sổ sách, tính toán tiền nong sòng phẳng, chu toàn cơm nước cho tía má chồng như chưa từng có chuyện gì xảy ra.
Chỉ có điều, ánh mắt cô mỗi khi nhìn ra hàng gòn khẳng khiu ngoài bến sông không còn vẻ thong dong, bình thản nữa, mà đong đầy một sự cam chịu, rạn vỡ đầy u uẩn. Cô đã tự tay đóng một chiếc đinh vào bản án của mình: Khải đã bắt đầu mệt mỏi, và cuộc hôn nhân của họ, có lẽ... sắp đến lúc cạn duyên.