Tháng Bảy âm lịch, những cơn mưa ngâu rả rích kéo dài lê thê ngày này qua ngày khác, biến không gian miệt vườn chìm trong một mảng màu xám xịt, ẩm ướt. Không khí ngai ngái mùi nấm mốc và mùi bùn non lầy lội theo gió thốc vào tận hiên nhà.
Hôm ấy là một ngày Khải phải lên xưởng chà lúa trên huyện từ sớm để lo giải quyết mớ lúa bị ẩm do dột kho. Ở nhà, nhân lúc cơn mưa vừa tạnh nhường chỗ cho một luồng hửng nắng hiếm hoi vọt lên giữa trưa, Mây mở mấy cánh cửa sổ, lôi đồ đạc trong rương gỗ ra lau chùi, xếp lại ít quần áo chống mốc.
Dưới đáy rương, chiếc hộp thiếc bọc vải nhung từ thời con gái nằm im lìm. Đã rất lâu rồi Mây không mở nó ra, nhưng mỗi bận dọn dẹp, cô đều cẩn thận dùng chiếc khăn khô lau đi những vết ố trên vỏ hộp.
Đúng lúc Mây vừa bật nắp hộp thiếc, đang ngẩn ngơ nhìn xấp phong bì màu xanh nhạt giấy pơ-luya nằm im lìm bên trong, thì con Mận từ ngoài nhà chạy ập vào, thở dốc, mặt cắt không còn một giọt máu: "Mợ Hai! Mợ Hai ơi! Người làm bên nhà ông Lẫm mới qua báo, ông Lẫm tự nhiên lên cơn ho dữ dội, ho ra máu tứa lưa. Bà Nhàn khóc ngất, kêu Mợ về gấp!"
Trái tim Mây như bị ai đó bóp nghẹt. Cô vứt toẹt chiếc khăn lau xuống đất, cuống cuồng vơ lấy chiếc nón lá và tấm áo mưa ni-lông, chạy thục mạng ra bến sông, quên béng việc chiếc hộp thiếc vẫn còn mở nắp tớ hớ trên mặt sập gụ, phơi bày trọn vẹn những bí mật thanh xuân của mình ra giữa ánh sáng.
Gần xế chiều, mưa lại trút xuống xối xả. Khải đội nón cối, khoác áo tơi bươn bả lội sình từ xưởng chà lúa về.
Bước vào buồng, thấy cửa sổ vẫn mở toang để mặc gió hắt mưa vào làm ướt sũng một vạt sàn gạch, Khải chau mày. Anh vội vã tháo áo tơi, bước tới định sập cánh cửa lá sách lại. Nhưng ngay khi vừa quay người, tầm mắt anh khựng lại.
Trên mặt sập gụ, chiếc hộp thiếc mở toang. Hàng chục phong thư màu xanh nhạt vương vãi, có mấy lá bị gió lùa bay tứ tung rớt xuống sàn.
Khải đứng sững lại. Anh cúi xuống, nhặt một lá thư vương dưới mũi giày lên. Trên phong bì đã ố vàng, nét chữ viết tay bằng mực Cửu Long nghiêng nghiêng, rắn rỏi đập vào mắt anh. Nét chữ ấy, Khải không hề xa lạ. Ngày trước học chung trường xã, anh từng thấy Minh chép bài lên bảng. Một nét chữ đầy bướng bỉnh và tham vọng.
Khải đưa mắt nhìn vào trong hộp. Những lá thư được đánh số thứ tự cẩn thận. Dưới đáy hộp còn lót vài cánh hoa gòn đã ép khô tới mức giòn rụm, mỏng tang, chỉ cần chạm mạnh là vỡ vụn.
Không gian trong căn buồng lúc này chỉ còn tiếng mưa dội rầm rập trên mái ngó. Khải đứng lặng im rất lâu, lồng ngực phập phồng, hơi thở nặng nề trĩu xuống. Bàn tay chai sần của người đàn ông cầm lá thư khẽ run lên. Một luồng ghen tuông, chua xót và bất lực cuộn trào lên đắng ngắt nơi cuống họng.
Hóa ra, suốt năm năm qua, người vợ đêm đêm nằm chung một giường, đắp chung một chăn với anh, vẫn luôn cất giữ hình bóng của người con trai ấy ở nơi sâu kín nhất, trân trọng nhất. Anh đã cố gắng xây một mái nhà, nhưng rốt cuộc vẫn không ngăn được cô xây một bến đỗ trong tâm tưởng cho một người khác.
Nếu là kẻ khác, có lẽ họ đã điên tiết xé nát mớ thư tình ấy, vứt ra ngoài màn mưa, hoặc chí ít cũng sẽ đập bàn đập ghế chờ vợ về để làm cho ra lẽ.
Nhưng Khải nhắm nghiền mắt lại. Anh cắn chặt răng, nuốt ngược thứ chất lỏng mằn mặn, đắng chát đang dâng lên trong cổ họng xuống đáy lòng. Bàn tay anh từ từ thả lỏng, cẩn thận nhặt từng lá thư vương vãi trên sàn gạch, xếp lại ngay ngắn. Anh vuốt phẳng phiu những nếp gấp bị quăn góc, đặt chúng trở lại vị trí cũ bên trong chiếc hộp thiếc. Đóng nắp. Khóa lại. Rồi anh đem chiếc hộp đặt cẩn thận xuống dưới đáy rương, đậy những xấp vải lụa lên trên, ngụy trang y hệt như lúc chưa từng có chuyện gì xảy ra.
Tối mịt, Mây mới hớt hải trở về. Tía cô đã qua cơn nguy kịch, thầy lang bốc cho mấy thang thuốc tạm cầm cự. Khi bước chân lên tới hiên nhà, tâm trí Mây chợt giật thót. Nhớ lại cảnh tượng căn buồng lúc trưa rời đi, mặt Mây tái nhợt.
Cô run rẩy đẩy cửa bước vào.
Căn buồng ấm áp, sáng đèn. Cửa sổ đã được đóng kín, vạt gạch ướt sũng ban trưa đã được lau khô bong. Khải đang ngồi trên chiếc ghế mây đọc sổ sách. Thấy vợ về, mặt mũi nhợt nhạt, quần lụa dính đầy sình lầy, anh gấp sổ lại, bước tới đón chiếc nón lá từ tay cô.
"Tía sao rồi em? Hồi chiều tôi về nghe con Mận nói tía trở bệnh, định lấy ghe qua bển mà thấy mưa lớn quá, sợ qua đó hai vợ chồng kẹt lại không ai coi ngó vựa, nên tôi ở nhà chờ em." Giọng Khải trầm ấm, đều đều, tuyệt nhiên không có chút gợn sóng nào của sự giận dữ hay trách móc.
Mây liếc mắt nhanh về phía sập gụ. Trống trơn. Chiếc rương gỗ đã được đậy nắp cẩn thận.
"Dạ... tía ổng qua cơn rồi Cậu Hai..." Mây ấp úng, hai bàn tay đan chặt vào nhau vặn vẹo. Trái tim cô đập thình thịch liên hồi. Khải đã thu dọn rương quần áo, vậy thì chắc chắn anh đã nhìn thấy chiếc hộp. Chắc chắn anh đã biết trong đó chứa gì.
Nhưng tại sao anh không hỏi?
Mây lén nhìn biểu cảm của chồng. Gương mặt cương nghị của Khải vẫn bình thản như mặt nước giếng khơi. Anh múc một gáo nước ấm từ phích đổ ra thau đồng, nhúng chiếc khăn sạch vắt khô rồi đưa cho cô.
"Em lau mặt mũi, thay đồ đi kẻo cảm lạnh. Lát tôi bảo con Mận bưng tô cháo gà lên cho ăn dặm, đi coi bệnh cả chiều chắc xót ruột rồi."
"Cậu Hai..." Mây gọi khẽ, âm thanh nghẹn lại. Cô cầm lấy chiếc khăn ấm, nước mắt tự nhiên ứa ra: "Hồi trưa em lôi đồ ra dọn... đồ đạc bừa bộn... Cậu dọn dùm em hả?"
Đó là một câu thăm dò. Mây nhắm mắt chờ đợi một cơn thịnh nộ, hay ít nhất là một câu mỉa mai cay nghiệt. Cô đã chuẩn bị sẵn tinh thần quỳ xuống xin lỗi anh.
Nhưng Khải chỉ thản nhiên gật đầu, quay lưng bước đi dọn lại chiếc thau đồng: "Ừ, gió tạt mưa ướt hết cả sàn, tôi dọn rương quần áo bỏ vào lại cho em, kẻo nấm mốc uổng mấy sấp lụa. Lần sau đi đâu cứ để đó tôi đóng cửa cho, đừng hớt hải chạy ngã ướt ác."
Không một lời nào nhắc đến những lá thư. Không một câu hỏi nào về Minh.
Sự điềm nhiên ấy của Khải giống như một lưỡi dao vô hình cùn nhụt, cứa một nhát thật chậm rãi vào sự cắn rứt lương tâm của Mây. Lần đầu tiên trong đời, Mây nhận ra: Có những sự im lặng còn đinh tai nhức óc và nặng nề hơn cả ngàn vạn lời nhiếc móc.
Khải bước ra khỏi buồng để gọi con Mận dọn cháo. Vừa khuất bóng sau cánh cửa, bước chân anh hơi lảo đảo, tay bám chặt vào khung gỗ.
Tại sao anh không hỏi?
Bởi vì Khải hiểu, giữa vợ chồng, một khi đem vết thương quá khứ ra để dằn vặt nhau, thì dù ai đúng ai sai, mảnh vỡ cũng sẽ găm vào tim cả hai người. Khải không muốn dồn Mây vào chân tường. Anh không muốn bắt cô phải nói ra những lời dối trá để xoa dịu anh, lại càng không chịu nổi nếu cô thừa nhận sự thật đau lòng ấy. Thà rằng anh cứ vờ như mình là một kẻ mù lòa, một gã đàn ông quê mùa ngốc nghếch không biết gì cả, để giữ lại chút thể diện cuối cùng cho cô, và giữ lại sự bình yên giả tạo cho mái nhà này.
Đêm đó, Mây nằm nghiêng quay lưng về phía Khải. Nước mắt cô lặng lẽ rơi ướt đẫm một mảng gối. Cô khóc vì thương tía, nhưng nhiều hơn thế, cô khóc vì cái bóng lưng tĩnh lặng, rũ xuống đầy mệt mỏi của người đàn ông đang nằm bên cạnh mình.
Cô biết anh biết. Anh biết cô biết anh biết. Nhưng họ chọn cách ôm lấy bí mật ấy, một người gặm nhấm nỗi đau, một người oằn mình trong sự áy náy.
Chỉ là Mây không biết rằng, bắt đầu từ cái đêm mưa ngâu tháng Bảy ấy, trong thâm tâm cô, bóng hình của người thanh niên áo trắng dưới hàng gòn năm nào đã bắt đầu nhạt nhòa, nhường chỗ cho một nỗi xót xa sắc lẹm mang tên Nguyễn Văn Khải.