Như đã hẹn từ trước, sáng sớm Lâm Khanh đã đánh xe ngựa đến tìm Phi. Hôm nay, hai người dự định cùng nhau ra ngoài thu thập thêm lương thực và những vật dụng thiết yếu, tranh thủ tích trữ trước khi tình hình trở nên tồi tệ hơn.
Nhiệt độ chẳng những không giảm mà còn có dấu hiệu tăng nhẹ. Bầu trời oi ả, không một ngọn gió, hơi nóng hầm hập phủ xuống mặt đất khiến người ta vừa bước chân ra ngoài đã cảm thấy ngột ngạt, khó chịu.
Lâm Khanh vừa vào đến sân nhà Phi, còn chưa kịp lên tiếng chào hỏi thì đã nghe thấy tiếng gọi lớn từ ngoài ngõ.
“Khanh, cậu gọi Phi lên nhà bác họp ngay nhé, có chuyện quan trọng cần bàn bạc!”
Người vừa đến chính là bác trưởng thôn, chiếc xe đạp vẫn chưa dừng hẳn đã vội vàng thông báo.
“Ngay bây giờ luôn ạ?”
“Đúng vậy, càng sớm càng tốt. Hai cậu mau lên nhé!”
Dứt lời, bác trưởng thôn lập tức đạp xe rời đi, dáng vẻ vội vã cho thấy chuyện lần này không hề đơn giản.
Phi nghe thấy động tĩnh liền ôm Muối bước ra sân. Nhìn thấy Lâm Khanh, hắn cũng không quá ngạc nhiên, nhưng khi nghe đối phương kể lại chuyện trưởng thôn gọi đi họp, hắn không khỏi nhíu mày.
“Rốt cuộc là chuyện gì? Chẳng lẽ bên trên đã có thông báo mới?”
Hai người không chần chừ thêm, lập tức đi lên Mé trên.
Trước sân nhà trưởng thôn lúc này đã tụ tập đông nghịt người, từ nam nữ thanh niên đến người già, trẻ nhỏ, tiếng bàn tán vang lên không ngớt. Nội dung chủ yếu xoay quanh tình trạng mất điện, mất nước, nắng nóng kéo dài và căn bệnh phát ban đỏ đang hoành hành trong thôn.
Ban đầu, mọi người còn có thể miễn cưỡng giữ được bầu không khí tương đối thoải mái, nhưng càng nói sâu, câu chuyện càng chuyển sang những suy đoán về ngày tận thế. Nỗi lo lắng tích tụ khiến sắc mặt ai nấy dần trở nên nặng nề, bầu không khí cũng theo đó mà ngột ngạt hẳn đi.
Phi và Lâm Khanh không muốn đứng ngoài sân nghe những lời bàn tán tiêu cực, bèn đi thẳng vào nhà. Bên trong phần lớn là phụ nữ và người cao tuổi, những người không tiện tham gia các chuyến đi xa nên được gọi đến để nắm tình hình.
Vừa nhìn thấy Lâm Khanh, ánh mắt của mọi người lập tức đổ dồn về phía hắn. Người thành phố trở về quê vốn đã hiếm, huống chi Lâm Khanh còn cao ráo, diện mạo sáng sủa, khí chất khác hẳn những thanh niên quanh vùng. Trong phòng không ít cô gái lén nhìn hắn, ánh mắt đầy tò mò, thậm chí có người còn ghé tai nhau thì thầm.
Bị chú ý quá mức khiến Lâm Khanh có phần khó chịu. Hắn lặng lẽ tìm một góc khuất ngồi xuống, sau đó mượn Muối từ tay Phi, lấy cô bé làm lá chắn để tránh những ánh mắt nóng bỏng đang không ngừng hướng về phía mình.
Phi thấy vậy không nhịn được cười.
“Được chào đón đến thế cơ à?”
Lâm Khanh chỉ biết cười khổ.
“Tôi thà được yên tĩnh như cậu còn hơn.”
Hai người trò chuyện chưa được bao lâu, bác trưởng thôn đã đạp xe trở về. Ông bước vào nhà với cả người đẫm mồ hôi, vừa ngồi xuống ghế đã lập tức gọi mọi người tập trung, cố gắng ổn định đám đông để bắt đầu cuộc họp.
“Bác Chính, bên trên có thông báo gì mới rồi sao?”
“Đúng đấy, tình hình bây giờ ngày càng nghiêm trọng, chẳng lẽ vẫn chưa có tin tức gì?”
Những câu hỏi dồn dập vang lên khiến trưởng thôn phải giơ tay ra hiệu mọi người bình tĩnh.
Trần Văn Chính năm nay đã ngoài năm mươi tuổi, giữ chức trưởng thôn xóm 11 được ba năm. Trong những năm qua, ông luôn là người đứng ra giải quyết các vấn đề lớn nhỏ trong thôn, cũng có uy tín nhất định đối với dân làng.
Ông lau mồ hôi trên trán, chậm rãi nói:
“Bên trên vẫn chưa có thông báo gì. Lần này là chủ tịch xã tự đưa ra quyết định, yêu cầu các xóm chủ động tổ chức họp bàn và chuẩn bị đối phó với tình hình hiện tại.”
Chủ tịch xã Quỳnh là một người còn khá trẻ, sống ở xóm 3. Theo lời đồn trong vùng, người này đã có không ít đóng góp cho địa phương, làm việc quyết đoán và có năng lực.
“Các ông các bà đều biết rồi đấy, điện mất, thông tin liên lạc bị cắt đứt, muốn liên hệ với bên trên cũng không được.
Những phương tiện di chuyển hiện đại giờ chẳng thể sử dụng, ngay cả thư từ bình thường cũng khó chuyển đi nhanh chóng. Tình hình ngày càng xấu, chúng ta không thể cứ ngồi yên chờ thông báo từ bên trên được nữa.”
Trưởng thôn dừng lại, đưa mắt nhìn mọi người rồi tiếp tục:
“Vì vậy, chủ tịch xã yêu cầu mỗi xóm tổ chức người ra ngoài thu mua lương thực, thực phẩm và những vật dụng cần thiết, cố gắng chuẩn bị cho tình huống xấu nhất. Từ bây giờ, chúng ta phải căn cứ vào tình hình thực tế để chủ động ứng phó. Nếu có quyết định mới, xã sẽ thông báo sau.”
Phi nghe vậy âm thầm gật đầu. Hắn chưa từng gặp vị chủ tịch xã kia, cũng không biết đối phương có diện mạo ra sao, nhưng ít nhất quyết định lần này rất hợp lý.
Trong hoàn cảnh hiện tại, ngồi im chờ đợi chẳng khác nào tự trói tay mình. Khi mọi nguồn cung cấp đều có nguy cơ gián đoạn, chỉ có chủ động tìm kiếm và tích trữ vật tư mới giúp người dân tăng thêm cơ hội sống sót.
Trưởng thôn tiếp tục phổ biến những yêu cầu cụ thể:
“Chủ tịch xã đề nghị mỗi xóm cử những thanh niên khỏe mạnh ra ngoài. Nhà nào không có đàn ông thì cố gắng cử người nhanh nhẹn, có khả năng tự bảo vệ mình. Từ nay, mỗi nhóm xuất phát phải có ít nhất năm người, tuyệt đối không được tự ý đi lẻ.”
Ông ngừng lại một lát, giọng nói trở nên nghiêm túc hơn.
“Ngoài ra, xã cũng đã tính đến khả năng thành lập đội dân quân tự vệ riêng. Mọi người nên chuẩn bị tinh thần, sau này nếu được gọi thì cố gắng tham gia tích cực, cùng nhau bảo vệ làng, giúp mọi người vượt qua giai đoạn khó khăn này.”
Những yêu cầu ấy đều thiết thực, không ai có lý do để phản đối. Chẳng mấy chốc, cuộc họp đã chuyển sang khâu tổ chức thực tế. Trưởng thôn trực tiếp ghi danh những gia đình muốn cử người ra ngoài tìm kiếm và trao đổi vật tư, dự kiến khởi hành ngay đầu giờ chiều, cố gắng trở về trước khi trời tối.
Ban đầu, Phi và Lâm Khanh định tự đi theo kế hoạch riêng. Nhưng nếu cả xóm đã tổ chức thành đoàn, bọn họ cũng chẳng cần mạo hiểm tách ra. Đi cùng mọi người vừa có thể hỗ trợ lẫn nhau, vừa giảm bớt nguy cơ gặp phải những tình huống bất trắc trên đường.
Sau khi cuộc họp kết thúc, hai người lập tức trở về nhà chuẩn bị.
Hiện tại, tiền mặt trong tay Phi không còn bao nhiêu, mà ngay cả khi có tiền cũng chưa chắc mua được thứ mình cần. Hắn quyết định mang theo một ít khoai tây, vú sữa tươi cùng vài tấm linh phù sinh trưởng, hy vọng có thể dùng những thứ này để đổi lấy lương thực và vật dụng thiết yếu.
…
Đầu giờ chiều, Phi cẩn thận che chắn cho Muối, sau đó ôm cô bé sang nhà Bảo.
Lúc này, Bảo cũng đang đau đầu vì chuyện chuẩn bị vật trao đổi. Ngân hàng đã ngừng hoạt động, không thể rút thêm tiền mặt, còn những món đồ có thể mang ra đổi thì chẳng được bao nhiêu. Chuyến đi lần này có thể là cơ hội hiếm hoi để tích trữ vật tư, nhưng nếu không chuẩn bị kỹ, bọn họ chưa chắc đã đổi được nhiều thứ hữu ích.
Phi nhìn đống đồ Bảo đang sắp xếp, chủ động đưa ra lời khuyên:
“Mày mang theo vài chùm nho, thêm ít cá khô nếu còn, rồi kiếm một ít gạo. Tao nghĩ trong tình hình hiện tại, tiền chưa chắc đã có giá trị bằng những thứ ăn được.”
Bảo nghe xong lập tức gật đầu. Lời Phi nói không phải không có lý, nhất là khi tình trạng thiếu hụt vật tư ngày càng rõ rệt. Người ta có thể tạm thời không cần tiền, nhưng cơm ăn và nước uống thì không thể thiếu.
Xuân đứng bên cạnh cũng không quên dặn dò chồng:
“Anh nhớ đổi muối nhé, càng nhiều càng tốt. Muối trong nhà sắp hết rồi, nếu sau này không mua được thì phiền phức lắm.”
Hai người nhanh chóng thu xếp đồ đạc, gom góp số tiền mặt ít ỏi còn lại rồi cùng Phi đi đến điểm tập hợp.
Vừa ra khỏi cổng, bọn họ đã nhìn thấy hai cha con nhà Phó đang đánh hai chiếc xe ngựa đứng chờ sẵn. Hai cỗ xe nổi bật giữa con đường làng, lập tức thu hút ánh mắt của những người xung quanh.
Lâm Khanh lên tiếng giải thích:
“Cha con tôi muốn tranh thủ chuyến này đổi được càng nhiều đồ càng tốt. Bây giờ còn có cơ hội ra ngoài thì phải tận dụng, ai biết được sau này tình hình sẽ biến thành thế nào.”
Phi đồng tình với suy nghĩ ấy. Trong thời buổi này, không ai dám chắc ngày mai sẽ xảy ra chuyện gì, càng chuẩn bị đầy đủ thì càng có thêm cơ hội ứng phó.
Đoàn người nhanh chóng tập trung đông đủ tại địa điểm đã hẹn. Người đi xe đạp, người chạy xe ba gác, thậm chí có vài gia đình còn đánh cả xe trâu đến. Mỗi người đều mang theo đồ đạc của mình, vẻ mặt vừa mong chờ vừa lo lắng.
Tuy nhiên, khi nhìn thấy hai chiếc xe trâu chở hàng cồng kềnh, Phi không khỏi nhíu mày. Xe trâu tuy có thể chuyên chở được nhiều đồ nhưng tốc độ quá chậm, nếu cả đoàn phải phụ thuộc vào chúng thì chuyến đi khó lòng đạt được hiệu quả như mong muốn.
Hai chiếc xe ngựa nhà họ Phó vừa xuất hiện, đám đông lập tức xôn xao. Một số người từng nhìn thấy xe ngựa trong nhà họ Phó, nhưng cũng có không ít người lần đầu được tận mắt chứng kiến, không ngừng chỉ trỏ và bàn tán.
Thừa dịp mọi người còn đang chú ý, Thành Quang tiến đến bên cạnh trưởng thôn, hạ giọng nói:
“Đi xe trâu e là không ổn lắm.”
Trưởng thôn thở dài, vẻ mặt cũng có phần bất đắc dĩ.
“Tôi biết chứ, nhưng ai cũng muốn chở được nhiều đồ về. Xe đạp không thể mang theo quá nhiều hàng, còn xe ba gác cũng có giới hạn. Muốn chở được số lượng lớn thì chỉ có xe trâu mới đáp ứng được. Tôi đã khuyên họ rồi, nhưng chẳng ai chịu nghe.”
Thành Quang nhìn về phía đoàn người, tiếp tục phân tích:
“Xe trâu chở được nhiều thật, nhưng tốc độ quá chậm. Những khu vực gần đây chưa chắc còn đủ hàng hóa cho chúng ta đổi. Nếu cứ đi theo tốc độ của xe trâu, e rằng đến lúc tìm được nơi có đồ thì cũng chẳng còn bao nhiêu thời gian để quay về.”
Trưởng thôn nghe xong cảm thấy rất có lý, lập tức bước lên phía trước, một lần nữa giải thích cho mọi người về những bất lợi khi sử dụng xe trâu.
Thế nhưng, lời vừa dứt đã vấp phải sự phản đối của mấy người phụ nữ.
“Ông không thể tính như thế được! Bây giờ ra ngoài một chuyến khó khăn biết bao, ai mà biết lần này đổi được đồ thì lần sau còn có cơ hội hay không? Không có xe chở hàng thì chúng tôi lấy gì mang đồ về? Đi xe đạp thì chở được bao nhiêu chứ?”
Người lên tiếng là Hoa, một phụ nữ đã mất chồng. Con lớn trong nhà đi làm xa vẫn chưa trở về, hiện tại chỉ còn hai mẹ con gái nương tựa vào nhau. Vì hoàn cảnh khó khăn, lại không có người đàn ông đứng ra gánh vác, Hoa thường được dân làng nhường nhịn đôi phần.
Một người đàn ông đang dắt chiếc xe ba gác gần đó nghe vậy liền lên tiếng:
“Chị Hoa, nếu cần chở đồ thì chị cứ gửi lên xe nhà tôi. Nhưng trưởng thôn nói cũng có lý, xe trâu đi chậm quá, cả đoàn không thể cứ chờ mãi được.”
Hai chiếc xe trâu trong đoàn chính là của nhà Hoa và một gia đình khác. Bọn họ muốn tận dụng khả năng chuyên chở của xe để mang về thật nhiều vật tư, đương nhiên không dễ dàng đồng ý bỏ lại.
Sau một hồi thương lượng, mọi người cuối cùng cũng tìm được phương án thỏa đáng.
Bốn chiếc xe ba gác sẽ phối hợp với những người đi xe đạp để hỗ trợ vận chuyển hàng hóa. Hai chiếc xe ngựa nhà họ Phó cũng đồng ý giúp đỡ, cho những người không có phương tiện chuyên chở gửi nhờ đồ đạc nếu cần thiết.
Nhờ vậy, hai chiếc xe trâu được giữ lại tại làng, không phải tham gia chuyến đi lần này.
Mọi người nhanh chóng ổn định đội hình rồi lên đường. Đoàn xe nối đuôi nhau rời khỏi xã Quỳnh, tiến về những khu vực lân cận để tìm kiếm lương thực và vật tư.
Trên đường đi, bọn họ gặp không ít đoàn người từ các xã khác cũng đang đổ ra ngoài. Ai nấy đều đi theo nhóm, mang theo phương tiện và đồ đạc của riêng mình, tạo thành những dòng người cuồn cuộn hướng về phía thị xã.
Cảnh tượng ấy khiến Phi không khỏi cảm khái. Trước đây, những con đường này vốn chỉ có vài chiếc xe qua lại, vậy mà giờ đây người người chen chúc, tất cả đều mang chung một mục đích: tìm kiếm những thứ có thể giúp bản thân và gia đình vượt qua thời kỳ khó khăn.
Trưởng thôn dường như khá tin tưởng vào khả năng phán đoán của Thành Quang. Nhìn dòng người đông đúc phía trước, ông quay sang hỏi:
“Anh thấy chúng ta nên đi đâu trước? Nếu cứ đến thị xã như dự định ban đầu thì liệu có tìm được đủ đồ không?”
Thành Quang quan sát tình hình xung quanh, sau đó bình tĩnh đáp:
“Tôi nghĩ nên đi xa hơn một chút. Với số lượng người đổ ra ngoài đông thế này, khu vực thị xã chưa chắc còn đủ hàng hóa để mọi người trao đổi. Nếu chỉ tập trung ở đó, rất có thể chúng ta sẽ mất công mà chẳng thu được bao nhiêu.”
Trưởng thôn lập tức đồng ý, sau đó truyền đạt quyết định cho những người trong đoàn. Đoàn xe nhanh chóng điều chỉnh hướng đi, men theo con đường lớn dẫn về phía xa hơn.
Nhưng khi vừa đến nơi, cảnh tượng trước mắt đã khiến sắc mặt mọi người đồng loạt thay đổi.
Hai bên đường lớn ngổn ngang những chiếc xe chết máy, có chiếc nằm chỏng chơ giữa lòng đường, có chiếc đâm vào dải phân cách, cửa kính vỡ vụn. Rác thải vương vãi khắp nơi, những túi hàng rách nát và bao bì bị gió cuốn mắc vào bánh xe, tạo nên khung cảnh hỗn độn chẳng khác nào vừa trải qua một trận tai nạn quy mô lớn.
Các cửa hàng lớn hai bên đường đều đóng chặt cửa. Một vài siêu thị, cửa hàng tiện lợi và tiệm tạp hóa nhỏ đã bị cạy phá, bên trong tan hoang, kệ hàng đổ nghiêng, hàng hóa gần như bị vét sạch. Ngay cả những chiếc xe chở hàng nằm bên đường cũng không thoát khỏi cảnh bị lục soát, thùng xe mở toang, đồ đạc bên trong chẳng còn lại một món.
Cảnh tượng ấy khiến những người vừa rời khỏi làng không khỏi bàng hoàng.
Hóa ra, bên ngoài đã hỗn loạn đến mức này vậy mà người dân xã Quỳnh vẫn chẳng hề hay biết.
Nhìn những cửa hàng trống rỗng và những chiếc xe bị bỏ lại giữa đường, nỗi bất an trong lòng mọi người càng lúc càng lớn. Nếu những nơi này đã bị vét sạch, vậy thì những khu vực xa hơn liệu còn lại bao nhiêu vật tư để bọn họ tìm kiếm?
Chuyến đi vốn mang theo hy vọng, giờ đây mới chỉ bắt đầu đã phủ lên tất cả một tầng bất an khó tả.