Ngày qua ngày, tháng qua tháng, Sinh Thiên làm việc như một cỗ máy.
Hắn dậy khi chuông reo, ngủ khi chuông dứt, ăn khi được phát, làm khi bị sai. Hắn dọn phân, vác rơm, hái linh thảo, gánh nước, dệt vải, và cứ thế lặp đi lặp lại cho tới khi hắn chẳng còn nhớ nổi hôm nay là ngày thứ mấy, tuần thứ mấy, tháng thứ mấy. Có những buổi sáng, hắn mở mắt ra và không biết mình đang nằm ở đâu, phải mất một lúc mới nhận ra trần gỗ trên đầu, mới nhận ra mùi rơm ẩm dưới lưng, mới nhận ra tiếng chuông đang vang ngoài kia. Rồi hắn ngồi dậy, bước ra ngoài, và lại bắt đầu một ngày mới giống hệt ngày hôm qua.
Cảm giác ấy, hắn đã từng có. Ở trái đất, hắn cũng từng là một con trâu, một con bò để người ta vắt. Sáng dậy sớm, chen xe buýt, tới văn phòng, ngồi tám tiếng, về nhà, ăn cơm, ngủ, rồi lại dậy sớm. Hắn từng nghĩ cuộc sống ấy là khổ, từng nghĩ mình bị vắt kiệt sức lực và thời gian, từng mơ tới một ngày nào đó bỏ hết mà đi. Nhưng bây giờ, khi nằm trong chuồng lợn, ngửi mùi phân và mùi rơm, nghe tiếng thở của mấy chục đứa trẻ xung quanh, hắn mới hiểu ra rằng ở trái đất hay ở nơi đây, hắn cũng chỉ là một con trâu con bò như nhau, chỉ khác là ở trái đất người ta vắt bằng đồng lương, còn ở đây người ta vắt bằng roi da.
Mỗi ngày trôi qua, Sinh Thiên lại lén khóc.
Hắn khóc vào ban đêm, khi cả căn chuồng đã ngủ say, khi tiếng thở của đám trẻ đều đều như tiếng sóng, khi bóng tối dày tới mức hắn chẳng còn nhìn rõ bàn tay mình. Hắn nằm nghiêng, mặt quay vào vách gỗ, hai tay ôm lấy đầu, và nước mắt cứ thế chảy ra, ướt cả gối rơm, ướt cả má, ướt cả cổ áo rách. Hắn khóc vì nhớ quê hương, nhớ cái thành phố ồn ào mà hắn từng chán ghét, nhớ con đường mưa ướt mà hắn từng đi mỗi tối, nhớ căn phòng trọ chật hẹp mà hắn từng gọi là nhà. Hắn khóc vì nhớ mẹ già, nhớ cái dáng lưng còng của bà đứng ở cửa mỗi lần hắn về thăm, nhớ cái giọng khàn khàn của bà khi bà gọi tên hắn, và hắn không biết bà đang đợi hắn ra sao, không biết bà có còn sống hay không, không biết bà có biết hắn đã chết ở trái đất và đang mắc kẹt ở một nơi chẳng ai tìm thấy hay không. Hắn khóc vì nhớ cô gái của hắn, nhớ cái tin nhắn cuối cùng cô gửi cho hắn đêm hôm ấy, nhớ lời hứa hẹn sẽ cùng nhau đi Đà Lạt vào cuối tuần, và hắn biết rằng lời hứa ấy sẽ mãi mãi chẳng thể thành.
Khóc xong, hắn lau mặt, quay người lại, nhắm mắt, và ngủ. Sáng hôm sau, hắn lại dậy, lại làm việc, lại cười nhạt với chính mình, và lại chờ tới đêm để được khóc một mình trong bóng tối.
Thấm thoát, một tháng nữa trôi qua.
Sinh Thiên đã quen với cường độ làm việc, quen với cái đói, quen với cái mệt, quen với mấy vết roi trên lưng. Hắn cũng bắt đầu quen với vài người. Trong đám nô lệ, có một thằng nhóc mặt rỗ, trạc tuổi hắn, người gầy như que củi, tóc lúc nào cũng bết lại vì mồ hôi và bụi. Thằng nhóc ấy tên là gì thì Sinh Thiên không biết, mà hỏi thì nó cũng chẳng nói, chỉ cười trừ rồi bảo rằng ở đây ai cũng không có tên, có tên cũng chẳng ai gọi. Thành ra hai đứa cứ gọi nhau bằng "này" và "mày", nói chuyện linh tinh trong lúc hái linh thảo, và dần dần thành thân thiết.
Ngày hôm ấy là một ngày bình thường như bao ngày khác.
Sinh Thiên đang ở trên vườn linh thảo, cúi xuống hái từng lá một, bỏ vào sọt sau lưng. Thằng nhóc mặt rỗ ở bên cạnh, cũng cúi xuống hái, mà miệng thì nói không ngừng, kể đủ thứ chuyện trên trời dưới đất. Nó kể rằng hồi trước nó từng ở một sơn trại khác, sơn trại ấy nhỏ hơn nhưng cai ngục dữ hơn, có một lần nó bị đánh tới mức nằm liệt ba ngày, suýt nữa thì chết. Nó kể rằng nó nghe người ta nói ở ngoài kia có những thành lớn, có chợ đông người, có nhà cao tầng, có xe ngựa chạy khắp nơi, và nó mơ một ngày nào đó được tới đó một lần, dù chỉ để nhìn. Nó kể rằng nó từng có một đứa em gái, mà lâu quá rồi không biết em nó giờ ra sao.
Sinh Thiên nghe, thỉnh thoảng ừ một tiếng, thỉnh thoảng hỏi lại vài câu. Hắn chẳng kể gì về mình, bởi hắn biết kể ra cũng chẳng ai tin, mà có tin thì cũng chẳng giúp gì. Hai đứa cứ thế hái linh thảo, nói chuyện phiếm, cho tới khi trời đứng bóng.
Rồi bỗng có tiếng hét.
Tiếng hét ấy vang lên từ phía dưới chân núi, xé toạc cái im lặng của buổi trưa, khiến Sinh Thiên giật mình đứng thẳng dậy. Hắn quay đầu nhìn xuống, và hắn thấy một cột khói đen đang bốc lên từ khu vực chuồng trại. Rồi tiếng hét thứ hai, tiếng hét thứ ba, tiếng chén bát vỡ, tiếng gỗ nổ, tiếng ngựa hí, tất cả hòa thành một thứ âm thanh hỗn độn, dữ dội, khiến máu trong người hắn như đông lại. Thằng nhóc mặt rỗ cũng đứng dậy, mặt tái mét, tay còn cầm một lá linh thảo hái dở, và nó lắp bắp:
"Cái... cái gì vậy?"
Sinh Thiên không trả lời. Hắn cúi người chạy về phía mép vườn, nấp sau một bụi cây, mắt nhìn xuống dưới. Và hắn thấy, ở khu vực cổng chính, một đám người mặc giáp đang tràn vào sơn trại. Chúng cầm giáo, cầm đao, cầm khiên, đội mũ sắt, và chúng đốt mọi thứ trên đường đi. Lửa cháy ở chuồng trâu, lửa cháy ở kho lương, lửa cháy ở mấy dãy nhà tranh, khói đen cuồn cuộn bốc lên trời, che khuất cả mặt trời. Tiếng hét của đám cai ngục vang lên, tiếng chửi, tiếng cầu xin, tiếng gươm chém vào da thịt, tất cả trộn lẫn vào nhau, và Sinh Thiên đứng đó, tim đập thình thịch, mắt mở to, tay nắm chặt lấy cành cây trước mặt.
"Quân triều đình... quân triều đình tới dẹp loạn..."
Hắn lẩm bẩm, và hắn hiểu ra ngay. Đây là quân của các thành phàm nhân, được phái tới để dẹp loạn thổ phỉ quanh vùng, để đảm bảo an toàn cho dân chúng. Chúng tới đây để giết đám cai ngục, để đốt sơn trại, để phá tan cái nơi đã giam giữ hắn suốt bao tháng qua.
Và trong đầu hắn, một ý nghĩ lóe lên.
"Chạy."
Sinh Thiên quay người, chộp lấy cánh tay thằng nhóc mặt rỗ, kéo nó đứng dậy, rồi hắn chạy. Hắn chạy xuống con đường đá, chân trần giẫm lên sỏi đá tới rớm máu, mà hắn chẳng buồn đau. Hắn chạy qua vườn linh thảo, chạy qua mấy dãy chuồng đang cháy, chạy qua xác của mấy tên cai ngục nằm sõng soài trên đất, và hắn thấy gã cầm roi hôm nào đang nằm ngửa, mắt mở trừng trừng, một vết đao chém ngang cổ. Hắn thấy gã cai ngục trẻ từng tát hắn đang bò lết trên đất, máu chảy đầy mặt, miệng há ra như muốn kêu mà chẳng phát ra tiếng. Hắn thấy lửa, thấy khói, thấy quân triều đình đang chém giết, và hắn cứ thế chạy, chạy mãi, chạy về phía cổng chính đang rộng mở.
Cổng chính đang mở, mà lần này nó mở không phải để đón vật tư, cũng không phải để đưa vật tư, mà là để cho quân triều đình tràn vào. Hai gã canh cổng đã nằm gục từ lâu, xác của chúng bị đám đông giẫm đạp tới mức chẳng còn nhận ra hình dạng. Sinh Thiên chạy qua cổng, chạy qua cái khe mà hắn từng đứng nhìn với ánh mắt khao khát bao nhiêu lần, và khi hắn đặt chân ra ngoài, hắn thấy trước mắt mình là một con đường đất đỏ chạy dài hun hút, hai bên là rừng cây rậm rạp, và xa hơn nữa là những ngọn núi xanh thẫm in trên nền trời.
Hắn đứng đó một giây, thở ra một hơi, rồi hắn nghe tiếng thằng nhóc mặt rỗ gọi phía sau:
"Ê, mày... mày đi đâu vậy?"
Sinh Thiên quay đầu lại. Thằng nhóc đứng cách hắn mấy bước, mặt mũi lem luốc, mắt đỏ hoe, và trên tay nó còn cầm một cái túi vải nhỏ, chẳng biết nhặt được ở đâu. Sinh Thiên nhìn nó một lúc, rồi hắn nói:
"Ta đi. Ngươi có đi không?"
Thằng nhóc mặt rỗ do dự, nhìn quanh, nhìn con đường, nhìn sơn trại đang cháy phía sau, rồi nó lắc đầu, giọng run run:
"Ta... ta không đi đâu. Ở đây còn có người ta quen. Ta phải ở lại tìm bọn nó."
Sinh Thiên gật đầu, không nói thêm gì. Hắn quay người, bước chân lên con đường đất đỏ, và hắn đi. Hắn đi một mình, trên con đường chẳng biết dẫn tới đâu, giữa hai bên rừng cây rậm rạp, và hắn chẳng biết mình sẽ tới đâu, chẳng biết mình sẽ sống hay chết, chẳng biết phía trước có gì đang chờ. Hắn chỉ biết một điều: hắn đã ra khỏi cái thung lũng ấy, đã ra khỏi cái chuồng lợn ấy, và hắn sẽ không bao giờ quay lại.
Hắn đi được một lúc, chân mỏi, bụng đói, đầu váng vất, thì hắn nghe tiếng bánh xe lăn trên đường đất. Hắn quay đầu lại, và hắn thấy một chiếc xe ngựa đang chạy tới. Xe chở đầy hàng hóa, thùng gỗ xếp chồng lên nhau, và trên xe có một lão gia đang ngồi, tay cầm dây cương, mắt nhìn về phía trước. Lão gia trạc sáu mươi, tóc bạc, mặt phúc hậu, mặc áo vải thô màu nâu, và khi lão thấy Sinh Thiên đứng bên đường, lão kéo dây cương cho ngựa chậm lại, rồi lão hỏi:
"Tiểu tử, ngươi đứng đây làm gì? Đường này ít người qua lại lắm."
Sinh Thiên cúi đầu, chắp tay, giọng hắn khàn khàn:
"Lão gia, ta... ta là nô lệ trốn ra từ sơn trại phía sau. Ta không biết đường, cũng không có gì ăn. Lão gia có thể cho ta quá giang một đoạn không?"
Lão gia nhìn hắn một lúc, nhìn cái áo rách, nhìn đôi chân trần, nhìn gương mặt lem luốc và đôi mắt đỏ hoe, rồi lão thở dài, gật đầu:
"Lên xe đi. Ta đi tới thành Trường Vũ, cách đây mấy chục dặm. Ngươi tới đó rồi tính."
Sinh Thiên cảm ơn rối rít, rồi hắn leo lên xe, ngồi phía sau, cạnh mấy cái thùng gỗ. Xe ngựa lăn bánh, chạy trên con đường đất đỏ, và Sinh Thiên ngồi đó, nhìn sơn trại đang cháy ở phía sau lưng, nhìn cột khói đen bốc lên trời, nhìn cái nơi hắn đã sống suốt bao tháng qua đang dần dần khuất sau rừng cây. Hắn chẳng thấy buồn, chẳng thấy tiếc, chỉ thấy nhẹ nhõm, như thể một tảng đá đè trên ngực hắn suốt bao lâu nay đã được dỡ xuống.
Lão gia vừa đánh xe vừa hỏi han vài câu. Lão hỏi hắn tên gì, quê ở đâu, bao nhiêu tuổi. Sinh Thiên trả lời qua loa, nói mình tên Sinh Thiên, quê ở xa, bị bắt làm nô lệ từ nhỏ. Lão gia nghe vậy thì gật gù, không hỏi thêm, có lẽ lão đã gặp quá nhiều kẻ khổ như hắn trên đường đời, thành ra lão chẳng buồn đào sâu. Lão chỉ nói rằng thành Trường Vũ là một thành phàm nhân, không lớn lắm nhưng cũng đông người, có chợ, có quán trọ, có việc làm, và nếu hắn chịu khó thì cũng có thể sống được.
Xe chạy được một lúc lâu, qua mấy ngọn đồi, qua mấy cánh rừng thưa, qua một con suối nhỏ, thì trời bắt đầu ngả về chiều. Nắng đổi từ màu vàng chói sang màu cam đỏ, và khi mặt trời lặn xuống sau rặng núi phía tây, thì Sinh Thiên nhìn thấy phía trước, xa xa, một bức tường thành bằng đá. Tường thành không cao lắm, chỉ độ mấy mét, nhưng dài và kiên cố, chạy vòng quanh một khu vực rộng lớn, với mấy cái tháp canh nhô lên khỏi mặt tường. Cổng thành đang mở, người ra kẻ vào tấp nập, và trong ánh hoàng hôn, khói bếp từ trong thành bốc lên nghi ngút, hòa với tiếng người nói cười, tiếng xe cộ, tiếng chó sủa, tất cả tạo thành một thứ âm thanh sống động mà Sinh Thiên đã lâu lắm rồi không được nghe.
Xe ngựa dừng lại trước cổng thành. Lão gia quay đầu lại, nhìn Sinh Thiên, rồi lão nói:
"Tới rồi. Thành Trường Vũ đây. Ngươi xuống đi, ta phải vào thành giao hàng."
Sinh Thiên nhảy xuống xe, chắp tay cúi đầu cảm ơn lão gia, rồi hắn đứng đó, nhìn chiếc xe ngựa chạy vào trong thành, khuất dần sau cánh cổng. Hắn quay người lại, nhìn con đường phía sau, nhìn về hướng sơn trại, nơi mà bây giờ chắc chỉ còn là một đống tro tàn. Rồi hắn hít một hơi sâu, quay mặt về phía cổng thành, nhìn dòng người đang qua lại, nhìn ánh đèn bắt đầu thắp lên trong thành, và hắn từ từ bước vào