Đêm chủ nhật, Sơn nằm trên chiếc giường gỗ kê sát vách, nghe tiếng xe ngoài đường vọng vào qua ô cửa sổ. Cậu đã ở khu tập thể được một thời gian, đủ lâu để thuộc đường từ phòng 214 xuống sân, biết nhà nào bật đài vào buổi sáng, nhà nào phơi quần áo đến tối mới thu. Vậy mà đêm xuống, những âm thanh của thành phố vẫn khiến cậu khó ngủ.
Yến nằm ở chiếc giường bên kia gian trong, một chân gác lên con búp bê vải, tóc xõa đầy gối. Ngoài gian trước, bố Toàn đang đọc báo dưới ngọn đèn bàn. Tiếng giấy lật sột soạt, thỉnh thoảng chen một tiếng ho khẽ. Mẹ Dung vừa đem chậu bát ở chỗ rửa chung về, đặt lên chạn rồi nhẹ tay khép cửa. Một lúc sau, trong nhà đã yên. Chỉ có bên ngoài là vẫn rộn ràng.
Sơn kéo chiếc chiếu cói cho phẳng, xoay người nằm nghiêng. Tiếng xe máy chạy qua cổng cơ quan, tiếng ai dắt xe đạp về muộn, tiếng một đôi dép lê đi dọc hành lang. Bên kia vách, nhà cô Hạnh vừa tắt tivi thì một căn hộ xa hơn lại mở cát-sét. Giọng ca sĩ lẫn trong tiếng trống, lúc rõ lúc mờ. Sơn nhắm mắt, thử nghe riêng từng tiếng. Cứ nhận ra được một âm thanh, cậu lại nghe thêm một âm thanh khác.
Mấy hôm đầu đến đây, cậu thường nghĩ khu tập thể chỉ ồn vì có quá đông người. Sau này cậu mới biết mỗi tiếng động đều có một người đứng đằng sau. Tiếng xô nhôm là cô Lan đi lấy nước. Tiếng cửa sắt kéo rít lên là bác Tâm đi kiểm tra cổng. Còn tiếng kim loại gõ lách cách dưới tầng một thì thường là chú Bảy Hùng đang sửa thứ gì đó.
Tối nay cũng vậy. Vừa lúc Sơn định kéo chăn kín đầu, dưới nhà vang lên hai tiếng cạch, rồi tiếng một cái ốc nhỏ rơi xuống nền xi măng. Cậu nhận ra ngay.
Chú Bảy lại sửa quạt.
Chiều qua, Sơn đi ngang phòng chú đã thấy một chiếc quạt bàn tháo rời nằm trên ghế, lồng sắt dựng cạnh chân tường. Chú Bảy bảo quạt nhà cô Thúy tầng ba chạy được một lúc thì đứng, sửa xong còn phải mang trả trước ngày mai. Sơn ngồi xem chú tháo mấy con ốc, thấy bàn tay chú đầy vết dầu mà làm việc đâu ra đấy. Chú còn nhờ cậu giữ cái lồng quạt cho khỏi lăn. Mỗi lần đưa nhầm con ốc, chú lại cười, bảo: “Chậm thôi cháu. Mấy thứ bé tí này mà mất thì khổ.”
Giờ chiếc quạt ấy hẳn vẫn chưa chạy êm. Sơn nghe thêm tiếng tuốc-nơ-vít chạm mặt bàn, rồi tiếng chú Bảy hắng giọng. Cậu hình dung chú đang cúi dưới bóng đèn vàng, chiếc kính lão tụt xuống sống mũi, miệng ngậm đầu điếu thuốc chưa châm. Nghĩ đến đó, cậu muốn xuống xem một lát. Nhưng mẹ đã dặn khuya rồi thì giữ yên cho hàng xóm nghỉ, Sơn đành nằm thêm một lúc.
Trong phòng bắt đầu nóng. Cậu ngồi dậy, xỏ dép rồi bước ra ban công nhỏ phía ngoài gian trước. Bố Toàn đang ngồi bên bàn, ngẩng lên khỏi tờ báo.
“Khó ngủ à con?”
“Dạ, ngoài đường còn nhiều xe quá.”
Bố gấp mép tờ báo cho khỏi bay trong gió quạt. “Đứng hóng mát một lát rồi vào. Nhớ khép cửa nhẹ, em đang ngủ.”
Sơn dạ, đẩy cửa ban công. Bản lề kêu một tiếng ken két. Cậu giữ cánh cửa lại, mở từ từ cho tới khi vừa đủ lách người qua.
Ban công phòng 214 hẹp, một bên có dây phơi áo, góc kia mẹ đặt chiếc chậu men đã sứt miệng để trồng mấy nhánh hành. Ban ngày đứng đây có thể nhìn xuống sân tập thể, thấy cây bàng nhỏ, vòi nước chung và bãi xe đạp. Ban đêm, những ô cửa sáng đèn nổi lên quanh sân. Qua khoảng trống giữa hai dãy nhà, Sơn còn thấy một đoạn đường lớn với đèn xe nối nhau chạy qua.
Cậu chống tay lên lan can sơn xanh. Lớp sơn bong thành từng mảng nhỏ, dưới tay có chỗ nhẵn vì người ta tựa vào lâu ngày. Ngoài cổng cơ quan, một người bán hàng rong đạp chiếc xe chở hai thùng hàng qua ngã rẽ. Đèn xe máy hắt vào tấm áo của người ấy một vệt sáng, rồi mất. Xa hơn, tấm biển quán ăn vẫn còn bật đèn đỏ. Thỉnh thoảng một chiếc ô tô chạy qua, tiếng máy trầm hơn hẳn tiếng xe máy, đến khi khuất sau những mái nhà vẫn còn nghe tiếng bánh nghiến trên mặt đường.
Hồi ở làng, tối đến Sơn biết trời đã khuya khi ánh đèn dầu nhà Thơ tắt đi. Từ gian buồng, cậu có thể nghe tiếng suối sau nhà và tiếng gió quét qua lá chuối. Cũng có những đêm mưa to, cả xóm thức để che mái, kê đồ và gọi nhau ngoài ngõ. Nhưng ngày thường, tiếng động thưa dần cùng với ánh đèn.
Ở đây, ngọn đèn nhà này tắt thì nhà khác còn sáng. Trong sân có người đi làm ca về, dựng xe vào nhà để xe rồi xách hộp cơm lên tầng. Một chị ở dãy đối diện đang thu quần áo, cẩn thận gỡ từng chiếc khỏi dây. Cánh cửa phòng nào đó hé ra, người bên trong gọi nhỏ: “Anh về rồi à?” Sơn nghe tiếng đáp và tiếng khóa cửa. Những việc ấy diễn ra ngay dưới mắt cậu, tự nhiên như tiếng gió ở làng.
“Anh Sơn!”
Sơn quay lại. Yến đứng phía sau cửa, một tay dụi mắt, tay kia kéo con búp bê bằng vải theo sát chân. Chiếc áo ngủ bị xô lên một bên vai. Con bé nhìn anh rồi nhìn qua khoảng cửa mở.
“Anh đứng đây làm gì?”
“Ngắm đèn.”
Yến chen đến cạnh anh. Sơn cúi người giữ em khỏi va vào lan can. Dưới sân, ánh đèn hành lang đổ xuống những vệt dài, còn ngoài phố, một chiếc xe có đèn pha trắng vừa rẽ ngang.
“Đèn kia chạy kìa!” Yến chỉ tay. “Trông như con đom đóm to ấy.”
“Đom đóm gì mà kêu ầm thế.”
Con bé cười khúc khích. Rồi nó nhìn xuống gốc bàng nhỏ giữa sân, nơi đám trẻ vẫn ngồi chơi ban chiều.
“Mai anh cho em xuống chơi với Hưng nhé.”
“Em còn phải tô hết trang mẹ giao.”
“Em tô xong rồi. Em tô cả một cái cây nữa.” Yến ngước lên. “Cây ở quê mình to hơn cây dưới này phải không anh?”
“To hơn nhiều.”
“Thế bao giờ mình về xem?”
Sơn nhìn em. Yến đã biết đường từ cầu thang ra chỗ bác bảo vệ, đã quen gọi các cô các bác trong dãy, nhưng vẫn nhớ cái cây ngoài quê. Cậu nhớ nét vẽ nguệch ngoạc em làm hôm trước, một cái cây có thân nâu rất to và tán lá tròn như chiếc ô.
“Để hôm nào bố mẹ thu xếp. Anh với em về thăm bà Hợi nữa.”
“Bà cho khoai mật.”
“Ừ, bà cho khoai mật.”
Yến gật đầu như đã có một lời hẹn chắc chắn, rồi ngáp một cái dài. Sơn dắt em vào, đưa con búp bê lên giường. Em vừa nằm xuống đã cuộn người trong chăn. Cậu kéo mép chăn phủ ngang bụng cho em, đứng thêm một lát mới quay ra.
Bố vẫn đọc báo. Mẹ ngồi ở bàn kê cạnh cửa, kiểm lại những món đã mua trong buổi chợ sáng nay. Cuốn sổ chi tiêu mở trên mặt bàn, bên cạnh là chiếc làn nhựa đỏ đã được mẹ rửa sạch, dựng úp cho ráo nước. Nghe tiếng con bước tới, mẹ ngẩng lên.
“Sao chưa ngủ, Sơn?”
“Con ra ngắm phố một lát. Yến dậy theo con, giờ em ngủ rồi ạ.”
Mẹ nhìn về phía gian trong, rồi quay lại cuốn sổ. “Chiều mẹ mua được mấy củ khoai lang. Mai mẹ luộc, hai anh em mang xuống sân ăn với các bạn.”
Sơn tựa tay vào mép bàn. “Khoai có ngọt như của bà Hợi không mẹ?”
“Mẹ cũng chưa biết. Mai luộc rồi ăn thử.” Mẹ lấy ngón tay chỉ vào một hàng chữ. “Hôm nay mẹ tìm được hàng bán rau rẻ hơn chỗ cổng cơ quan. Còn hàng cá cô Lan chỉ, mai mẹ ghé sớm.”
Sơn nhìn trang sổ có mấy con số được gạch chân. Lúc sáng đi chợ, mẹ còn phải dừng lại ở ngã ba để hỏi đường. Đến trưa, bà đã nhớ người bán đậu, người bán rau, biết chỗ nào có quầy cá nhỏ. Giờ mẹ đang tính xem ngày mai cần mang bao nhiêu tiền. Sơn nhớ bà Hợi mỗi khi bán hết mớ rau ngoài chợ huyện cũng ngồi đếm tiền như thế, vừa đếm vừa nhắc lũ trẻ nhặt khoai vào rổ.
“Hồi ở quê, bà Hợi cứ thấy con đi qua là gọi vào ăn khoai,” Sơn nói.
“Mẹ nhớ.” Mẹ dừng bút, mỉm cười. “Hồi con còn bé, bà có củ nào chín cũng để phần. Lần về quê tới, mình ghé bà trước.”
Sơn kéo ghế ngồi một lát. Có hôm bà Hợi luộc khoai cả nồi, khói bốc nghi ngút dưới mái hiên. Sơn với Thơ tan học, vừa đi vừa cãi nhau xem đứa nào chạy nhanh hơn. Đến đầu xóm, bà gọi hai đứa lại, bẻ đôi một củ khoai to rồi chia mỗi đứa một phần. Thơ bao giờ cũng bóc vỏ thật nhanh, vừa ăn vừa hỏi bà còn việc gì cần làm. Có lần bà bảo quét sân, hai đứa giành nhau cái chổi tre, quét được một lát đã hất lá tung cả lên. Bà đứng chống nạnh mắng, rồi chính bà cũng phì cười.
Sơn kể chuyện ấy cho mẹ. Mẹ nghe, lắc đầu: “Hai đứa nghịch từ bé. Giờ thằng Thơ chắc lại lo cho hai em. Mấy hôm nữa con viết thư hỏi thăm nó đi.”
“Con viết rồi. Còn một đoạn cuối.”
“Viết xong đưa mẹ xem địa chỉ, mai mẹ hỏi bố cách gửi.”
Sơn gật đầu. Cậu nhớ quyển vở Thơ tặng đang cất trong ngăn bàn, gần con dế gỗ. Từ hôm xuống phố, cậu đã viết mấy trang về phòng 214, về vòi nước chung, về thằng Hưng nói nhiều và trận bóng bị đá vào cột điện. Cậu định kể cả chuyện tivi màu nhà Hưng, rồi nghĩ Thơ thích nghe chuyện trò chơi hơn, nên để dành kể hôm khác.
Dưới nhà lại vang lên tiếng kim loại chạm nhau. Sau đó là một tiếng rè ngắn, rồi tiếng cánh quạt quay phành phạch. Sơn ngẩng đầu. Tiếng máy chạy được một lát thì đều lại, êm hơn.
“Chú Bảy sửa xong quạt rồi,” cậu nói.
Bố Toàn đặt tờ báo xuống, lắng nghe. “Ừ. Chắc mai chú mang lên nhà cô Thúy. Chú ấy hay thức làm cho xong việc.”
Một giọng đàn ông từ tầng dưới vọng lên: “Được rồi nhé!” Có người đáp lại, rồi hai tiếng cười nổi lên và tắt. Chú Bảy tắt máy quạt. Cả dãy yên đi một chút.
Bố gấp báo, đứng dậy kiểm tra then cửa. Ông quay sang Sơn: “Mai con dậy phụ mẹ lấy nước. Buổi sáng đông, phải xuống sớm.”
“Dạ, con nhớ.”
“Thế thì ngủ đi.” Bố đưa tay xoa đầu cậu, một cái thật nhanh, rồi về phía giường.
Sơn vào gian trong, ngồi xuống mép chiếu. Tiếng cát-sét nhà xa đã tắt, nhưng ngoài đường vẫn thỉnh thoảng có xe chạy. Qua bức vách mỏng, cậu nghe mẹ xếp sổ vào ngăn kéo, nghe tiếng bố nhấc ca nước trên bàn. Những âm thanh ấy gần tới mức Sơn hình dung được từng người đang làm gì.
Cậu nằm xuống. Gió từ ô cửa sổ mở hé thổi vào, làm mép tờ giấy kẹp trong cuốn sách trên bàn rung lên. Chiếc chiếu cói dưới lưng đã bớt cứng sau những ngày dùng. Sơn kéo chăn ngang bụng, lắng nghe tiếng một chiếc xe đi qua ngã rẽ, rồi tiếng dép của ai đó lên cầu thang và xa dần.
Ngày mai, mẹ lại ra chợ. Bố đi làm. Yến tô nốt trang vở. Hưng có thể xuống sân gọi Sơn đá bóng, còn cậu phải viết xong lá thư cho Thơ. Nghĩ đến việc ấy, Sơn thấy dễ chịu. Cậu định sáng mai hỏi mẹ xem có thể gửi kèm bức tranh Yến vẽ cây bàng cho Thơ hay không.
Dưới tầng một, tiếng chú Bảy ho một tiếng rồi kéo cửa khép lại. Sơn nghe ra ngay. Cậu trở mình, nhắm mắt. Ngoài đường vẫn có xe, còn trong khu tập thể, từng căn phòng lần lượt tắt đèn. Đến khi tiếng dép cuối cùng ngoài hành lang ngừng hẳn, cậu đã ngủ.