Chiều hôm sau, Sơn vừa cất tập vở ôn hè vào ngăn bàn thì nghe tiếng Hưng gọi ngoài hành lang.
“Sơn, xong bài chưa? Lên nhà tao chơi.”
Sơn ngó chiếc đồng hồ treo trên vách. Mẹ Dung đang ở bếp chung, còn Yến ngồi xổm trên chiếu, dùng bút chì màu tô một chiếc ô tô có bốn bánh to bằng nhau. Cậu đã làm xong mấy phép chia bố giao từ tối qua, chỉ còn bài tập đọc đang để mở.
“Để tao xin mẹ đã.”
Hưng đứng tựa cửa, trên tay cầm một túi kẹo dừa. Nó bóc một viên bỏ vào miệng, nhai chóp chép.
“Hôm qua tao hứa cho mày xem cái đầu video nhà tao đấy. Còn trò Đế Chế, anh họ tao có máy tính, bữa nào tao dẫn mày sang.”
“Đĩa mà bỏ vào tivi được à?” Sơn hỏi.
“Bỏ vào máy tính chứ. Tivi xem phim. Mày cứ lên rồi tao chỉ.”
Yến nghe có kẹo liền ngẩng lên. Hưng lấy một viên đặt cạnh hộp bút của con bé.
“Cho em mày này. Ăn xong nhớ cất giấy.”
Yến cầm viên kẹo, cười đến híp mắt. Đúng lúc ấy mẹ Dung xách rổ rau từ bếp về. Nghe Sơn xin sang nhà bạn chơi, mẹ nhìn đồng hồ rồi dặn:
“Đi một lát, trước bữa cơm thì về. Sang nhà người ta phải chào người lớn cho đàng hoàng.”
“Dạ.”
Hai đứa cùng ra hành lang. Sơn khóa cửa giúp mẹ, rồi theo Hưng lên một lượt cầu thang nữa. Nhà Sơn ở phòng 214, còn nhà Hưng ở phòng 305, cùng dãy B. Từ ngày quen nhau, Sơn đã lên đây một lần, khi Hưng rủ mấy đứa bạn vào uống nước sau trận bóng. Hôm ấy căn phòng đông người, cậu chỉ kịp nhìn chiếc tủ lạnh bên cạnh cửa và cái tivi đặt trên kệ rồi lại chạy xuống sân. Hưng bảo hôm nay nhà vắng, muốn xem gì thì cứ xem cho hết.
Đến trước cửa, Hưng dừng lại chỉnh đôi dép ngay ngắn rồi tra chìa khóa. Sơn đứng bên cạnh, ngửi thấy mùi cá kho từ căn phòng cuối hành lang. Một đứa bé nhà đối diện đang tập đạp xe ba bánh, bánh nhựa va vào chân tường lộc cộc.
“Vào đi,” Hưng nói, đẩy cửa. “Mẹ tao ở nhà đấy.”
“Mẹ mày hôm nay nghỉ chợ à?”
“Ừ. Hôm nay bà về sớm.”
Căn phòng nhà Hưng cũng chỉ có hai gian, nhưng đồ đạc được kê kín các góc. Một bộ bàn ghế gỗ sơn bóng đặt sát cửa sổ, trên mặt bàn có bình hoa nhựa màu đỏ. Chiếc tủ lạnh đứng cạnh kệ bát, cánh tủ dán mấy hình con cá bằng giấy. Phía trong, chiếc đầu video nằm dưới tivi màu. Trên nóc kệ, mấy cuốn băng xếp chồng, gáy dán giấy ghi tên phim bằng bút bi.
Tivi đang bật. Màn hình hơi lồi, rộng hơn chiếc tivi đen trắng nhà Sơn từng có ở quê. Một người dẫn chương trình mặc áo xanh đứng giữa sân khấu, sau lưng là những dải đèn sáng rực. Màu xanh, đỏ, tím thay nhau chớp trên mặt kính. Sơn đứng gần cửa nhìn một lúc, quên cả đặt dép xuống.
“Đẹp chứ?” Hưng hỏi.
“Ừ. Nhìn rõ thật.”
“Nó là hai mươi mốt inch. Bố tao mua từ năm ngoái. Hồi đầu phải vặn mãi mới dò đúng kênh.”
Hưng bấm điều khiển, chuyển sang một kênh đang chiếu phim nước ngoài. Trên màn hình, một chiếc xe hơi chạy qua con đường rộng, hai bên là những tòa nhà cao vút. Sơn nhìn chăm chú. Những chiếc xe bóng loáng đến mức cậu còn thấy cả ánh đèn chạy trên thân xe.
“Đưa tao thử cái điều khiển được chứ?” Sơn hỏi.
“Được. Nhưng nút đỏ là tắt. Nút này mới đổi kênh.”
Sơn cầm chiếc điều khiển, lật mặt sau lên nhìn nắp pin. Mấy nút nhựa được dùng nhiều đã lõm xuống, hàng chữ trắng trên mặt phai đi một nửa. Cậu nhấn thử nút Hưng chỉ. Hình người dẫn chương trình biến mất, thay bằng một nhóm ca sĩ mặc áo sặc sỡ, đang vừa hát vừa vỗ tay theo nhịp. Hưng giành lại điều khiển, bấm chuyển về kênh cũ.
“Bài này mẹ tao thích. Để lát nữa bà xem, giờ xem phim đã.”
Sơn đưa tay vuốt chiếc chiếu dưới chân. Ở quê, tối xem tivi đen trắng, muốn chuyển kênh thì phải bước tới tận máy vặn núm. Cậu nhớ có lần Thơ giành vặn, cả màn hình chỉ còn những hạt trắng nhảy lốp bốp. Bố Toàn phải chồm dậy chỉnh lại, mắng yêu hai đứa một hồi. Nhớ chuyện đó, Sơn phì cười. Hưng hỏi cười gì, cậu kể lại, cả hai cùng bắt chước tiếng tivi rè.
Trước ngày chuyển nhà, gia đình Sơn có một chiếc tivi đen trắng mười bốn inch, bố mua lại từ một người quen. Tối đến, Sơn và Thơ thường ngồi dưới nền nhà xem phim, thỉnh thoảng có bác hàng xóm ghé vào, kéo chiếc ghế con tới ngồi cùng. Lúc thu xếp xuống phố, bố gửi chiếc tivi ấy ở nhà người quen trong làng. Xe tải chở quá nhiều đồ, bố bảo đợi ổn định rồi tính. Bây giờ phòng 214 chỉ có chiếc đài cassette cũ đặt trên nóc tủ. Mỗi tối nghe tiếng tivi nhà bên vọng sang, Yến lại chạy ra hành lang tìm xem nhà nào đang mở phim hoạt hình.
Hưng kéo Sơn ngồi xuống chiếu, lấy trong túi ra mấy viên kẹo dừa bọc giấy trong suốt.
“Bà nội tao gửi từ Bến Tre lên. Mày ăn đi.”
Sơn bóc một viên. Kẹo dẻo, thơm mùi nước cốt dừa, ngọt đến dính cả răng. Hưng vừa xem vừa kể chuyện thằng áo hổ hôm đá bóng bị cô Lan giữ quả bóng vì sút vào cửa sổ. Sơn cười, nhắc lại cái mặt thằng ấy lúc phải lên xin lỗi. Đang nói, Hưng chợt nhớ ra điều gì, bò tới kệ tivi lấy một cuốn băng.
“Đây. Trận bóng bố tao thu lại. Hôm trước tao kể mày rồi.”
Nó định đưa băng vào đầu máy thì nghe tiếng mẹ từ gian trong gọi ra:
“Hưng, con đưa bạn nước uống đi đã.”
Mẹ Hưng bước ra, tay cầm khay có hai chiếc ly thủy tinh. Bà mặc áo hoa ngắn tay, tóc búi gọn, cổ tay còn hằn vết dây chun buộc bó rau. Thấy Sơn, bà cười:
“Bạn Hưng đấy à? Hôm nọ bác thấy cháu sang cùng mấy đứa. Cháu tên Sơn phải không?”
“Dạ, cháu chào bác.”
“Ngồi chơi đi. Bác pha ít nước cam.”
Bà đặt khay lên bàn. Nước cam pha từ bột, màu vàng óng, còn vài hạt đường bám ở đáy ly. Sơn đón bằng hai tay, nói cảm ơn. Cốc thủy tinh mát ở lòng bàn tay. Nhà Sơn cũng có mấy chiếc cốc như thế nhưng mẹ thường cất trong tủ, chỉ đem ra khi có khách; cả nhà vẫn quen uống nước chè bằng ca nhôm.
Mẹ Hưng ngồi xuống chiếc ghế gần cửa sổ, nhìn Sơn một lát.
“Cháu mới chuyển từ trên huyện xuống phải không?”
“Dạ. Nhà cháu ở trên miền núi ạ.”
“Đi xa thế chắc mệt lắm. Bố mẹ cháu làm cùng cơ quan bố Hưng à?”
“Bố cháu mới chuyển về cơ quan. Mẹ cháu dạy tiểu học, còn đang lo hồ sơ.”
“À, thế là cả bố cả mẹ đều có việc. Tốt rồi.”
Bà rót thêm nước vào chiếc ly của Hưng. Câu chuyện đáng lẽ dừng ở đấy, nhưng bà lại hỏi:
“Trên quê cháu trồng gì? Bác chỉ biết vùng núi nhiều ngô với sắn.”
“Nhà cháu có vườn, còn người trong xóm làm nương nhiều ạ. Có ngô, sắn, cả ít lúa nữa.”
“Cháu sắp vào lớp Năm rồi nhỉ? Đã biết trường mới ở đâu chưa?”
“Dạ, bố cháu đưa đến xem trường rồi. Cháu còn phải làm mấy bài ôn hè nữa.”
“Trường dưới này đông học sinh. Con Hưng nhà bác cứ tan học là chạy ra sân, nhắc học mãi mới chịu ngồi.”
“Mẹ!” Hưng kêu lên, mắt vẫn dán vào màn hình.
Mẹ Hưng cười, quay sang Sơn:
“Thế mùa giáp hạt chắc vất vả nhỉ. Ở đó người ta còn ăn cơm độn nhiều không cháu?”
Sơn hạ ly xuống. Cậu nhớ những bữa cơm độn ngô mẹ nấu trong nồi gang, nhớ tiếng Yến đòi thêm miếng trứng và bố nhường phần cá khô của mình cho con bé. Đối với cậu, đó là bữa cơm thường ngày. Được hỏi giữa gian phòng sáng đèn, bên cạnh chiếc tivi màu, cậu bỗng phải nghĩ xem nên kể đến đâu.
“Dạ, nhà cháu cũng ăn độn. Hôm nào có nhiều gạo thì mẹ cháu nấu nhiều gạo hơn.”
“Thương quá,” mẹ Hưng nói. “Xuống đây rồi, cần gì cứ bảo bác. Nhà bác ở gần, con Hưng biết đường xuống phòng cháu.”
Bà nói bằng giọng tử tế. Sơn hiểu bà có ý tốt. Vậy mà cậu vẫn thấy khó trả lời. Cậu cầm ly lên uống thêm một ngụm, nhìn những bọt nhỏ tan dần trên mặt nước.
Hưng đang loay hoay với đầu video. Nghe mẹ hỏi mãi, nó ngoái đầu:
“Mẹ, mẹ để Sơn xem hết đoạn này đã. Nó vừa hỏi con cái băng này chạy ra sao.”
Mẹ Hưng bật cười.
“Ừ, hai đứa chơi đi. Bác vào nhặt rau, lát nữa cơm chín.”
Bà đứng dậy, đem theo chiếc khay trống. Sơn nhìn theo rồi quay sang Hưng.
“Mẹ mày tốt nhỉ.”
“Tốt thì tốt, mà hỏi nhiều lắm.” Hưng cúi xuống ấn nút trên đầu máy. “Hôm nào bà cũng hỏi tao đi đâu, gặp ai, ăn gì. Mày xem, tao cho băng vào rồi đây.”
Màn hình chớp một cái, hình ảnh chuyển sang sân bóng. Trước khung thành có mấy cầu thủ áo trắng đang tranh bóng. Hưng ngồi sát lại, một tay chống xuống chiếu, một tay cầm điều khiển như sẵn sàng bấm dừng mỗi khi có pha hay. Nó bình luận liên hồi, chỉ cho Sơn xem cầu thủ nào sút thuận chân trái, cầu thủ nào chuyền đẹp. Sơn cũng hào hứng theo, hai đứa tranh luận xem cú sút cuối có chạm chân hậu vệ trước khi bay vào lưới.
Trong lúc Hưng tua lại một pha bóng, Sơn đưa mắt nhìn chiếc tủ lạnh. Cậu nhớ tối hôm cả khu mất nước, Hưng đã ngồi cạnh cậu ở nhà xe, kể bố mẹ vẫn còn nợ tiền mua tủ lạnh và đầu đĩa. Khi ấy Hưng còn nói mẹ phải thức khuya tính tiền. Chiếc tủ hôm nay vẫn đứng yên trong góc nhà, tay nắm sáng bóng dưới ánh điện. Cái đầu video vừa chạy băng rất êm. Sơn nhìn rồi lại quay về màn hình, để bạn kể hết pha bóng đang chiếu.
“Ê, mày đang nghĩ gì đấy?” Hưng hỏi.
“Đang xem thằng số chín đá.”
“Nó đá chán bỏ xừ. Đợi tao tua tới đoạn sau.”
Sơn bật cười. Hưng cũng cười, bấm nút tua khiến những cầu thủ trên màn hình chạy nhanh như bị ai đẩy từ phía sau.
Đến khi bản tin buổi tối chuẩn bị lên sóng, Sơn đứng dậy xin về. Hưng tắt đầu video, đi theo bạn ra cửa. Vừa xỏ dép, nó vừa nói:
“Chờ tao một tí.”
Hưng chạy vào buồng, trở ra với một đôi giày thể thao mới. Giày màu trắng, hai bên có sọc xanh, dây còn cứng. Nó ngồi phịch xuống ghế con trước cửa, xỏ chân vào rồi đứng dậy đi vài bước trên hành lang.
“Bố tao mới mua đấy. Đi đá bóng được không?”
“Được. Nhưng sân mình toàn xi măng, mày chạy cẩn thận kẻo trượt.”
Hưng thử nhún mũi chân, vẻ khoái chí. Nó giơ một chiếc giày lên, chỉ vào đường chỉ may ở mép đế.
“Bố tao bảo loại này bền. Từ giờ tao đứng tiền đạo.”
Hưng đi đến đầu hành lang rồi chạy thử mấy bước, nhưng đôi giày mới cứng, gót chân cọ vào cổ giày khiến nó phải đứng lại nhăn mặt. Sơn trông thấy, hỏi:
“Đau chân à?”
“Giày mới phải đi cho mềm.”
“Mày cứ đi quanh hành lang thế này, cô Lan tưởng có đứa chạy đua lại mắng.”
Như nghe thấy tên mình, cô Lan phòng bên mở cửa, ngó ra. Hưng đứng nghiêm ngay lập tức, còn Sơn quay mặt đi cố nín cười. Cô nhìn hai đứa một lượt rồi bảo đi nhẹ chân, mẹ cô đang nghỉ. Đến khi cánh cửa khép lại, Hưng mới rón rén bước về.
“Thế tao đứng đâu?”
“Cánh trái như hôm trước chứ đâu.”
Sơn nhìn xuống đôi dép nhựa của mình. Quai trước đã được mẹ khâu lại bằng dây cước trắng, chỗ khâu hơi cộm nên mỗi lần chạy nhanh cậu phải co ngón chân giữ dép. Trận bóng trước Sơn đã chạy chân trần một đoạn vì dép tuột. Thấy bạn nhìn, Hưng cũng cúi xuống.
“Dép mày sắp đứt nữa à?”
“Chắc còn lâu. Mẹ tao khâu chắc lắm.”
“Vậy mai đá bỏ dép ra. Tao cũng mang đôi cũ, chứ đôi này mà sút vào cột điện chắc bố tao mắng.”
Nó nói rồi cởi giày, đặt lại ngay ngắn cạnh cửa. Sơn nhịn cười.
“Giày mới mà sợ sút bóng thì mua làm gì?”
“Để khoe trước đã.”
Cả hai cùng phá lên. Từ bên trong, mẹ Hưng gọi vọng ra nhắc con cất giày cho gọn. Hưng vâng một tiếng, rồi tiễn Sơn xuống chiếu nghỉ tầng hai.
“Mai sang nữa nhé. Hôm nào anh họ tao ở nhà, tao dẫn mày sang chơi Đế Chế.”
“Ừ. Nhưng mai chiều tao phải phụ mẹ lấy nước.”
“Lấy xong thì xuống sân. Tao đợi.”
Hưng chạy ngược lên tầng ba, dép lê quệt lẹp xẹp trên bậc thang. Sơn đứng lại trước cửa phòng 214, đưa tay vuốt chỗ dây cước trên quai dép cho nằm sát xuống. Trong túi áo cậu còn một viên kẹo dừa, Hưng dúi thêm lúc chia tay. Cậu định để phần Yến.
Cửa phòng mở hé. Bên trong, Yến đang ngồi ở bàn học, khoe với mẹ một trang giấy tô chữ. Mẹ Dung vừa nhặt rau vừa ngó sang, thỉnh thoảng sửa cho con bé cách cầm bút. Mùi cá khô kho từ bếp chung theo gió tạt vào, lẫn với tiếng người gọi nhau đi lấy nước cuối hành lang.
“Con về rồi à?” mẹ hỏi. “Đi rửa tay rồi ăn cơm.”
Sơn đặt viên kẹo dừa cạnh hộp bút của Yến. Con bé reo lên, đòi bóc ngay. Cậu bảo em ăn cơm xong rồi hẵng ăn, giọng nghiêm như bố. Mẹ Dung nghe thấy, cười khẽ.
Bố Toàn hôm ấy về muộn. Ba mẹ con dọn mâm trước, đặt riêng phần cơm của bố trong chiếc lồng bàn nhỏ. Có rau muống luộc, cá khô kho và một quả trứng mẹ cắt làm đôi cho hai anh em. Yến kể chuyện chiếc ô tô vừa tô xong, kể Hưng cho kẹo, rồi hỏi tivi màu nhà Hưng có chiếu phim hoạt hình hay không.
“Có,” Sơn đáp. “Màu đẹp lắm. Hôm nào anh hỏi Hưng cho em xem.”
Yến vui ra mặt, gắp miếng rau mẹ đưa. Sơn cầm bát cơm, nghĩ đến ly nước cam mẹ Hưng đã rót cho mình. Cậu kể chuyện sang chơi, kể Hưng tua băng bóng đá, kể đôi giày mới khiến thằng bạn suýt trượt trên hành lang. Mẹ vừa nghe vừa múc canh, đôi khi hỏi thêm một câu về nhà Hưng.
“Bác ấy có hỏi con chuyện ở quê,” Sơn nói. “Hỏi nhà mình ăn cơm độn à.”
Mẹ Dung ngẩng lên.
“Con trả lời sao?”
“Con bảo nhà mình có ăn độn. Có hôm nhiều gạo thì nấu nhiều gạo.”
Mẹ gật đầu, đặt muôi xuống cạnh nồi.
“Thế là đúng rồi. Bác hỏi vì muốn biết thôi. Lần sau sang chơi, con nhớ chào bác cho tử tế.”
Sơn ăn thêm một miếng cơm. Cậu thấy mình đã kể xong điều băn khoăn từ lúc ngồi trước chiếc tivi màu. Mẹ chuyển sang nhắc Yến ngồi thẳng lưng, rồi bảo Sơn ăn xong giúp em cất giấy bút.
Sau bữa cơm, Sơn mang bát ra chỗ rửa chung. Hành lang đã lên đèn. Qua cánh cửa phòng bên, tiếng phim phát trên tivi vọng ra, lúc rõ lúc rè. Sơn đặt chậu xuống sát chân tường, xếp bát vào trong để chừa lối người đi lại. Chỗ quai dép được khâu bằng dây cước vẫn cọ nhẹ vào ngón chân. Mai đá bóng, cậu định thử chạy chân trần như lời Hưng nói. Còn tối nay, cậu phải đọc nốt bài tập đọc trước khi bố về kiểm tra vở.
Sơn rửa bát gần xong thì bố Toàn từ cầu thang đi lên, chiếc cặp da kẹp dưới nách, cổ áo đẫm mồ hôi. Sơn đứng nép sang một bên nhường lối. Bố dừng lại, nhìn chậu bát cậu đang rửa.
“Hôm nay xuống lấy nước với mẹ chưa con?”
“Dạ, chiều con lấy rồi. Con vừa sang nhà Hưng xem tivi.”
“Ừ. Xem xong vẫn nhớ bài vở là được.”
Bố đi vào phòng, tiếng mẹ hỏi có cần hâm lại thức ăn vọng ra. Sơn lau chiếc bát sạch vào khăn, xếp lên mâm. Từ trên tầng ba, Hưng thò đầu ra lan can gọi xuống:
“Mai nhớ đấy!”
Sơn ngẩng lên, giơ bàn tay còn ướt.
“Ừ, tao nhớ!”
Tiếng Hưng cười vang xuống cầu thang. Sơn cúi xuống rửa chiếc bát cuối cùng, nghe nước chảy qua kẽ ngón tay và tiếng bộ phim nhà bên tiếp tục từ phía sau cánh cửa khép hờ.