Chiếc tủ gỗ vừa được kê ngay ngắn thì bố Toàn đã gọi Sơn vào phụ xếp sách. Trước cửa phòng 214, những bao tải cuối cùng nằm chờ tháo dây. Hành lang tầng hai dài và hẹp, mỗi lần có người đi qua, cả nhà lại phải nhích đồ vào sát tường nhường lối.
Sơn ôm chiếc hòm nhỏ từ cửa vào. Cậu đặt nó xuống cạnh bàn học, chỗ bố vừa chọn vì có ánh sáng cửa sổ. Trên bậu cửa, con dế gỗ Thơ tặng vẫn nằm nghiêng, hai sợi râu chỉ cong về phía sân. Lúc đi lấy chiếc ghế con, Sơn tiện tay đặt con dế vào ngăn bàn, bên cạnh cuốn vở bìa đã quăn. Cậu đóng ngăn kéo lại, thử kéo ra lần nữa, nghe tiếng gỗ cọ vào nhau khô khốc.
Mẹ Dung mở bao chăn màn. Yến ngồi xổm cạnh mẹ, hai bàn tay níu lấy một đầu dây, vẻ mặt nghiêm trang như người được giao giữ thứ quan trọng nhất nhà. Cứ mỗi lần mẹ lấy ra một món đồ, con bé lại reo lên. Chiếc khăn mặt có hoa đỏ. Cái gối nhồi bông đã xẹp một bên. Con búp bê vải nằm lẫn trong đống áo, dù sáng nay chính Yến còn ôm nó suốt dọc đường.
“Con đem búp bê vào gian trong đi,” mẹ bảo. “Để mẹ tìm chỗ mắc màn.”
Yến ôm búp bê chạy qua ngưỡng cửa. Nền xi măng láng khiến tiếng dép nhựa của nó lạch cạch rõ mồn một. Sơn cúi xuống sờ thử. Mặt nền phẳng, hơi mát, có những chỗ vữa vá màu khác hẳn. Ở quê, nền nhà cũng từng được bố trát lại vài lần, mùa mưa vẫn có những khoảng ẩm sát chân tường. Còn ở đây, cả sàn nhà như được đổ thành một tấm lớn. Sơn trượt bàn tay một đoạn, đến khi chạm vết nứt nhỏ ở gần chân bàn thì dừng.
“Thấy nhà mới thế nào?” bố hỏi.
“Dạ, mát chân ạ.”
Bố bật cười, đặt chồng sách xuống.
“Ừ. Mát thì tối trải chiếu nằm thử. Còn cái bàn này phải kê cho vững, kẻo đang viết bài lại rung.”
Ông cúi xuống lót một mảnh gỗ mỏng dưới chân bàn. Sơn ngồi thử lên chiếc ghế, đặt hai khuỷu tay lên mặt gỗ. Bàn hơi thấp nhưng vừa tầm cậu. Từ đây nhìn ra cửa sổ thấy sân tập thể, một đoạn tường rêu và mấy sợi dây phơi quần áo. Trên tầng đối diện, có người đàn bà vừa lấy chậu nhôm xuống vừa gọi đứa con nhỏ về tắm. Câu gọi vọng sang rõ đến mức Sơn quay đầu tìm người đang đứng ngay ngoài cửa.
Mẹ trải tấm chiếu cói xuống gian ngoài. Chiếu mua ở chợ huyện đã ba năm, một mép sờn được mẹ viền lại bằng chỉ màu nâu. Sơn quỳ xuống kéo hai góc cho thẳng. Sợi cói bật ra mùi nắng cũ, hơi ngai ngái. Cậu nhớ những chiều ở làng mẹ phơi chiếu trên hàng rào, đến tối cuộn vào, đưa cho hai anh em trải cạnh giường.
Ở đây, chiếc chiếu nằm lọt giữa chân tủ và bàn học. Yến từ gian trong chạy ra, đứng lên một góc chiếu, nhìn dấu chân bé xíu của mình rồi cười.
“Anh Sơn, chân em sạch này!”
“Em mới rửa chân lúc lên cầu thang mà.”
“Nhưng ở nhà cũ đi một vòng là dính đất rồi.”
Sơn nhìn hai bàn chân em rồi nhìn đôi dép nhựa của mình, trên quai còn bám chút bùn khô từ làng mang xuống. Cậu gỡ dép, gõ nhẹ vào thành cửa. Mấy hạt đất rơi ra, nằm giữa vệt bụi vôi trắng. Mẹ thấy vậy liền đưa cậu cái giẻ ẩm.
“Lau chỗ ấy đi con. Chiều còn có người sang chào nhà mình.”
Sơn ngồi xuống lau nền. Cái giẻ kéo qua lớp bụi kêu sột soạt. Cậu lau rộng thêm một vòng, cho tới khi khoảng xi măng trước cửa đổi sang màu sẫm đều. Đôi dép được cậu đặt ngay ngắn sát chân tường, bên cạnh dép Yến.
Một lát sau, chú Bảy Hùng lên cùng hộp đồ nghề. Chú vừa bước qua cửa đã hỏi bố Toàn:
“Công tắc lúc nãy ở đâu ông nhỉ? Để tôi xem cho xong trước tối.”
Bố chỉ về phía cửa gian ngoài. Sơn đứng cạnh nhìn chú Bảy tháo mặt công tắc, ngắt điện rồi kiểm tra chỗ dây tiếp xúc. Chú làm nhanh, ngón tay thô mà khéo. Khi thử lại, bóng đèn tròn trên trần sáng ổn định. Yến reo lên một tiếng, suýt chạy đến vỗ tay vào tường, may Sơn kéo em lại kịp.
“Đấy, sáng rồi,” chú Bảy nói. “Còn cái quạt để mai tôi xem tiếp. Hôm nay nhà mới nhiều việc quá.”
Mẹ Dung cảm ơn. Chú xua tay, khép hộp đồ nghề rồi nhìn khắp phòng.
“Chật thì có chật, được cái cửa sổ thoáng. Mai tôi dẫn anh Toàn đi một vòng, chỉ chỗ mua rau với chỗ lấy nước. Mới đến cứ hỏi hàng xóm, ai cũng từng có ngày dọn nhà như thế này.”
Chú xuống tầng. Tiếng dép nhựa xa dần trên cầu thang. Sơn nhìn bóng đèn đã sáng, rồi nhìn sang bố. Bố đang xếp hồ sơ vào ngăn tủ trên cùng, chiếc cặp da cũ đặt dưới chân. Từ lúc xe tới, ông đi đi lại lại, hết kê tủ đến nhận giấy, rồi tính chuyện bếp nước. Bây giờ ông mới ngồi xuống ghế, lấy khăn lau mặt, thở ra một hơi dài.
“Thế là cũng có chỗ đặt lưng,” bố nói.
Mẹ mỉm cười, kéo lại tấm chiếu cho ngay ngắn.
Đến cuối chiều, mẹ Dung cầm chiếc nồi nhôm và rổ rau đi ra bếp chung ở đầu hành lang. Sơn theo sau, tay xách túi gạo nhỏ. Dọc lối đi, cửa phòng này hé, phòng kia mở rộng. Có nhà đang nhóm bếp dầu, có nhà đặt nồi cơm lên chiếc bếp than tổ ong. Mùi hành phi, mùi khói dầu và mùi nước luộc rau quyện vào nhau dưới mái hành lang thấp. Người đi lấy nước phải né người đi mang xoong, tiếng chào hỏi chen với tiếng bát va vào thành chậu.
Mẹ dừng trước chỗ trống cạnh một bếp dầu đã tắt, đặt nồi xuống rồi nhìn quanh tìm vòi nước. Một người phụ nữ ở phòng gần đó chỉ về cuối dãy. Mẹ cảm ơn, nhờ Sơn mang chiếc ấm nhôm đi lấy nước sạch. Cậu bước qua mấy đôi guốc để sát tường, đến vòi nước chung. Một bác đang rửa rau nhích chậu sang bên cho cậu đặt ấm xuống.
“Nhà mới chuyển về phòng 214 hả cháu?” bác hỏi.
“Dạ vâng ạ.”
“Bố cháu là anh Toàn phải không? Sáng thấy mọi người khuân tủ. Lấy nước xong nhớ khóa vòi chặt nhé, nó hay rỉ.”
Sơn dạ, đợi ấm đầy rồi vặn lại vòi hai lần cho chắc. Trên đường mang nước về, cậu thử nhẩm những chỗ vừa đi qua: phòng mình ở giữa dãy, bếp ở một đầu, vòi nước và khu rửa ở đầu kia. Dưới sân có cây bàng tán nhỏ, cạnh đó là nhà để xe. Những chỗ ấy bắt đầu có vị trí rõ ràng trong đầu cậu, giống như ngày xưa cậu học thuộc các lối tắt từ trường làng ra suối.
Bữa cơm đầu tiên dọn ra khi trời vừa sẫm. Bố kê chiếc bàn gỗ nhỏ vào gian ngoài, mẹ bưng nồi cơm từ bếp chung về, hơi nóng phả lên mặt. Cơm trắng được độn thêm ít ngô còn mang từ quê xuống. Trên mâm có rau muống luộc, đĩa cá khô kho mặn và mấy miếng trứng rán vàng. Mẹ bảo hôm nay ăn trứng lấy ngày.
Yến ngồi sát mẹ, vừa cầm đũa vừa liếc về phía bóng đèn.
“Bố ơi, tối nay mình bật đèn cả đêm được không?”
“Ngủ thì tắt chứ con. Bật mãi tốn điện.”
“Nhưng con thích cái đèn này. Sáng hơn đèn dầu nhà mình.”
Bố gắp cho con bé miếng trứng, cười:
“Mai còn nhiều cái để xem. Ăn xong mẹ dẫn đi rửa mặt, rồi ngủ sớm.”
Sơn gắp một miếng rau. Cơm hơi khô vì mẹ chưa quen chiếc bếp dầu ở hành lang, cá kho lại mặn tay, thế mà cậu ăn hết nửa bát rất nhanh. Cả ngày phụ khuân đồ, bụng cậu đã đói meo. Mẹ thấy vậy xới thêm cho cậu một thìa cơm.
“Ăn đi, chiều nay con bê hòm sách mấy chuyến rồi.”
“Con còn bê cái ghế nữa,” Yến chen vào, giọng đầy tự hào.
“Ừ, cái ghế nhỏ của em,” Sơn nói.
Yến cười khanh khách. Bố hỏi Sơn có nhìn được sân từ bàn học hay chưa, rồi bảo tuần tới sẽ đi hỏi thủ tục chuyển trường. Năm học mới cậu vào lớp Năm, sách vở cần xem lại, nhưng trước mắt cả nhà phải sắp xếp chỗ ăn ở. Mẹ nói mai sẽ đi tìm chợ, mua thêm chậu và chiếc móc áo treo ở bếp. Bố lấy cuốn sổ nhỏ ra, ghi mấy dòng rồi gấp lại đặt cạnh mâm.
Sơn nhìn cuốn sổ. Mấy hôm trước, chính những trang giấy ấy còn ghi ngày rời làng, tiền thuê xe, số bao tải mang theo. Giờ bố đã ghi tên những thứ cần mua ở phố. Sơn nhận ra bố vẫn giữ cái thói quen ấy: chuyện lớn hay nhỏ đều được tính ra từng việc để làm.
Ngoài cửa sổ, đèn các phòng đối diện lần lượt sáng. Một đứa trẻ tầng dưới gọi mẹ, tiếng gọi bật lên giữa sân rồi vọng vào qua ô cửa mở. Yến ngẩng phắt đầu.
“Anh Sơn, có bạn gọi kìa!”
“Nó gọi mẹ nó mà.”
“Thế mai anh xuống chơi với mấy bạn nhé. Cho em đi với.”
Sơn nhớ lời hẹn lúc chiều với đám trẻ đá cầu. Cậu gật đầu, rồi đưa bát cho mẹ xới thêm chút canh. Mẹ nhìn cậu, hỏi nhẹ:
“Con thấy ở đây thế nào?”
“Đông người lắm mẹ ạ. Đi lấy nước ai cũng biết phòng mình mới chuyển đến.”
“Ở gần nhau thì gặp mãi thành quen,” mẹ đáp. “Mai con nhớ chào các bác.”
Cả nhà dọn mâm, mang bát ra chỗ rửa. Về đến phòng, bố kéo cánh cửa gỗ khép lại. Tiếng chuyện trò ngoài hành lang nhỏ xuống, còn tiếng tivi của phòng bên vẫn đều đều qua vách.
Đêm ấy, Sơn và Yến nằm trên tấm chiếu cói ở gian ngoài. Giường gỗ kê trong gian trong dành cho bố mẹ, màn đã mắc lên bốn góc. Sơn kéo chăn ngang bụng em, rồi ngước nhìn trần nhà. Bóng đèn đã tắt, chỉ còn một vệt sáng hắt vào từ hành lang qua khe cửa.
Ở quê, sau bữa cơm, ngõ xóm thưa tiếng người. Tiếng suối nằm phía sau mọi âm thanh, chảy đều cho tới sáng. Căn phòng 214 thì khác. Tầng dưới có tiếng chiếc đài của chú Bảy Hùng đang dò sóng, lẹt xẹt một lúc rồi phát ra giọng đọc bản tin. Bên kia vách, có người giục con đi ngủ; ngoài hành lang, tiếng guốc dép qua lại, tiếng chậu nhôm đặt xuống nền xi măng, tiếng cửa mở rồi khép. Mỗi âm thanh có chỗ phát ra riêng, gần đến mức Sơn chỉ cần trở mình cũng nghe được.
Yến nằm cạnh, hai tay ôm búp bê, hỏi thì thầm:
“Anh Sơn, nhà bên cạnh họ có nghe em nói chuyện không?”
“Chắc nghe được một ít.”
“Thế mai em phải nói bé thôi.”
“Ừ. Đêm rồi mà.”
Con bé nằm yên một lát, sau đó lại nghiêng sang anh:
“Mai em xuống sân xem cái cây nhé.”
“Cây bàng ấy à?”
“Dạ. Nó bé hơn cây ở làng.”
Sơn đã thấy cái cây lúc đi lấy nước. Gốc nó chỉ vừa một vòng tay ôm, cành vươn ngang qua mấy chiếc xe đạp dựng dưới sân. Cây ở thành phố cũng có bàng. Nghĩ đến đó, cậu chợt nhớ dưới gốc bàng đầu xóm cũ, Thơ từng đào một cái hố nhỏ để giấu mấy viên bi. Còn chiếc ná của hai đứa đã được cậu xếp trong hòm sách. Con dế gỗ nằm trong ngăn bàn, ngay cạnh đầu chiếu.
“Mai anh với em xuống xem,” Sơn nói.
Yến ừ một tiếng, kéo con búp bê sát vào ngực. Chỉ một lát sau, hơi thở của em đã đều. Sơn nằm im nghe tiếng đài tầng dưới, rồi nghe ai đó ở phòng bên cất tiếng ru con. Giọng người phụ nữ ấy xa lạ, có chỗ ngân dài, có chỗ hụt hơi. Tiếng ru lẫn vào tiếng quạt máy, đi qua bức tường mỏng đến chỗ Sơn nằm.
Mẹ từ gian trong bước ra, cúi xuống kéo chăn che vai hai anh em. Sơn khép mắt. Bàn tay mẹ vuốt tóc cậu một cái rồi dừng trên trán Yến.
“Ngủ đi con. Sáng mai còn dậy sớm,” mẹ thì thầm.
Một lúc sau, tiếng mẹ đi về phía giường gỗ, tiếng màn được vén lên rồi buông xuống. Sơn mở mắt, nhìn ánh sáng thành một vệt mỏng dưới chân cửa. Cậu nghe tiếng guốc ngoài hành lang xa dần, tiếng đài của chú Bảy cũng vừa tắt. Phòng 214 yên hơn, nhưng ở đâu đó vẫn có người đang rửa bát, có chiếc xe đạp lăn trên sân, có tiếng ho của ai vọng từ tầng đối diện.
Sơn trở mình. Tấm chiếu sột soạt dưới vai. Cậu nhích lại gần Yến cho con bé khỏi lăn xuống nền rồi ngủ thiếp đi.
Sáng hôm sau, tiếng nước chảy ở vòi chung đánh thức Sơn. Tiếp đó là tiếng chổi quét hành lang, tiếng một bác gọi nhau xuống mua bánh mì và tiếng chuông xe đạp vang dưới sân. Ánh nắng từ cửa sổ tràn vào, chạm đến chiếc hòm sách.
Yến còn ngủ, tóc xõa che gần hết mặt con búp bê. Sơn dậy gấp chăn, rửa mặt ở cuối hành lang rồi trở về thay áo. Mẹ đang xếp bát lên chạn nhỏ, ngước lên thấy con trai liền hỏi:
“Con có muốn xuống sân chơi một lát không? Lát nữa lên ăn sáng.”
Sơn nhìn qua cửa sổ. Cây bàng dưới sân đã có bóng người. Mấy đứa trẻ chiều qua đang tụ ở đấy, đứa dựa vào xe đạp, đứa ngồi xuống vẽ ô trên nền xi măng. Cậu gật đầu.
“Con xuống một chút ạ.”
“Đi dép vào. Gặp người lớn nhớ chào.”
Cầu thang buổi sáng sáng hơn chiều qua. Những ô cửa nhỏ hắt nắng thành từng vệt trên bậc xi măng. Sơn đi chậm, tay lướt trên lan can, đếm đến bậc cuối thì dừng lại. Dưới sân, một cậu tóc cắt ngắn, phần mái hơi dựng, đang dùng chiếc nắp bia búng qua những ô vuông vẽ bằng phấn.
Cậu kia thấy Sơn, ngẩng lên:
“Ê, bạn mới chuyển về phải không?”
“Ừ. Nhà tao phòng 214.”
“Biết chơi Đế Chế chưa?”
Sơn ngơ ngác. Cậu biết cờ tướng, đánh đáo, thả diều, còn cái tên vừa nghe thì lạ hoắc.
“Đế Chế là gì?”
Một đứa đứng sau bật cười. Cậu tóc dựng cũng cười, nhưng rồi nhặt chiếc nắp bia lên, nhét vào túi quần.
“Trò chơi trên máy tính. Anh tao được chơi ở chỗ người quen, rồi về kể suốt. Xây nhà, kéo quân, đánh nhau ầm ầm. Nghe hay lắm.”
“Thế mày biết chơi thật à?” Sơn hỏi.
“Biết chút chút. Hồi nào có dịp tao chỉ.”
Sơn nhìn cậu ta. Cậu tóc dựng đứng lên, phủi tay, rồi chỉ về phía dãy B.
“Nhà mày ở trên nhà chú Bảy Hùng à?”
“Ừ. Chú ấy giúp nhà tao khiêng tủ hôm qua.”
“Chú Bảy sửa điện giỏi lắm. Nhà tao hỏng quạt cũng gọi chú.” Cậu kia nói rồi chìa tay ra. “Tao tên Hưng. Nhà ở đầu dãy bên kia.”
“Sơn.”
Hai đứa bắt tay nhau, cái bắt tay vụng về và hơi nhanh. Hưng nhìn đôi dép nhựa của Sơn rồi hỏi:
“Ở trên quê mày hay chơi gì?”
“Bắn bi, đáo, bắt dế. Còn có thả diều.”
“Bắt dế thì tao chưa biết. Bắt làm sao?”
Sơn ngạc nhiên. Hồi ở làng, đến đứa nhỏ hơn Yến một chút cũng biết tìm dế sau mưa. Cậu cúi xuống bới thử một nhúm đất ở mép bồn cây, thấy toàn cát sỏi và mấy đầu rễ phơi ra.
“Phải tìm chỗ đất mềm, có lỗ nhỏ. Chiều mát mới dễ thấy. Ở sân này chắc khó.”
“Thế hôm nào mày chỉ tao,” Hưng bảo. “Còn giờ chơi búng nắp bia đã.”
Nó vẽ thêm một đường phấn trên nền, đưa Sơn một chiếc nắp bia đã ép phẳng. Sơn ngồi xuống cạnh đám trẻ. Trò chơi đơn giản: búng cho nắp trượt qua ô mà tránh chạm vạch. Lượt đầu cậu búng mạnh quá, chiếc nắp bật khỏi ô, lăn tới chân cây bàng. Đám trẻ cười ồ. Sơn chạy nhặt về, lần này kê ngón tay cẩn thận hơn.
“Nhẹ thôi!” Hưng nói. “Búng như bắn chim thế thì bay mất.”
Sơn phì cười. Câu nói ấy làm cậu nhớ chiếc ná Thơ tặng, nhưng trên sân này nắp bia cũng cần khéo tay chẳng kém. Cậu búng lần nữa. Chiếc nắp trượt vào đúng ô giữa, dừng sát mép vạch. Hưng huýt sáo một tiếng.
“Được đấy. Mới chơi mà trúng rồi.”
Từ tầng hai, mẹ gọi Sơn lên ăn sáng. Cậu ngẩng nhìn. Mẹ đứng ở cửa sổ phòng 214, tay vẫn cầm chiếc khăn lau bát. Bên cạnh mẹ, Yến đang kiễng chân cố nhìn xuống sân, miệng gọi anh liên hồi.
“Trưa xuống chơi tiếp nhé,” Hưng bảo.
“Ừ. Trưa tao xuống.”
Sơn đặt chiếc nắp bia vào tay Hưng, đứng dậy phủi quần. Trước khi lên cầu thang, cậu quay lại nhìn cây bàng nhỏ giữa sân. Gió thổi qua, mấy chiếc lá xanh rung nhẹ trên đầu lũ trẻ. Cây còn thấp, bóng đổ mới phủ được một khoảng xi măng, nhưng đủ chỗ cho mấy đứa ngồi vòng quanh.
Lên tới tầng hai, Sơn nhận ra mình đã đi đúng lối mà chẳng cần nhìn số phòng. Qua bếp chung, rẽ vào dãy B, đến cánh cửa gỗ màu nâu ở giữa hành lang. Mùi cơm mới từ phòng mình bay ra, trộn với mùi hành phi của bếp bên cạnh. Sơn đẩy cửa bước vào.
“Con gặp bạn rồi à?” mẹ hỏi.
“Dạ. Bạn tên Hưng.”
“Có chơi được với nhau không?”
Sơn gật đầu, ngồi xuống cạnh Yến. Con bé vừa ăn vừa hỏi anh dưới sân có trò gì, có con dế nào để bắt không. Sơn kể cho em nghe chuyện búng nắp bia, chuyện Hưng nói về máy tính và cả cây bàng nhỏ ở giữa sân. Cậu kể một mạch, đến khi mẹ nhắc ăn kẻo nguội mới cầm đũa lên.
Trong ngăn bàn, con dế gỗ vẫn nằm bên cuốn vở cũ. Ngoài sân, Hưng đang gọi một đứa bạn khác ra chơi. Sơn nghe tiếng gọi ấy vọng qua cửa sổ, rõ ràng giữa những âm thanh của khu tập thể. Cậu ăn xong bát cơm, đặt đũa xuống rồi hỏi mẹ chiều có thể đưa Yến cùng xuống sân được không.
Mẹ nhìn hai anh em, mỉm cười.
“Được. Nhưng nhớ trông em.”
Yến vỗ tay, còn Sơn quay lại nhìn ô cửa sổ sáng nắng. Từ phòng 214 xuống sân chỉ có hai lượt cầu thang. Đường đi ấy, cậu đã thuộc.