Bánh xe khựng lại trước một cánh cổng sắt lớn.
Sơn đang ngồi trên đống chăn gấp ở thùng xe, hai tay bám vào thành gỗ. Cú phanh làm cậu chúi người về trước. Yến đang ngủ gà ngủ gật trong lòng mẹ cũng giật mình, mở mắt nhìn quanh.
Qua khe bạt, một luồng hơi nóng phả vào mặt Sơn. Mùi nhựa đường lẫn khói xe, dầu máy và bụi nắng xộc lên, khác hẳn mùi đất ẩm sau mưa ở làng. Cậu còn đang ngơ ngác thì tiếng còi ngoài phố nổi lên. Xe đạp leng keng, xe máy nổ giòn, có người gọi nhau qua đường, có tiếng rao kéo dài rồi mất hút sau một hồi động cơ.
Suốt chuyến đi, Sơn đã tưởng tượng thành phố qua những lời bố mẹ kể. Nhưng đến lúc xe dừng, những thứ ấy chen vào nhau, gần quá, ồn quá. Cậu vén bạt nhìn ra. Con đường trước cổng rộng và đen bóng. Nắng hắt lên từ mặt nhựa làm cậu phải nheo mắt.
Bố Toàn nhảy xuống trước, quay lại đỡ mẹ và Yến. Ông đưa tay về phía Sơn.
“Xuống đi con. Tới nơi rồi.”
Sơn tụt khỏi thùng xe, đôi dép nhựa chạm xuống nền đường nóng ran. Trước mặt cậu là hai cánh cổng sơn xanh, nước sơn bong từng mảng quanh bản lề. Trên cao có một tấm biển nền trắng chữ đỏ. Sơn ngẩng lên đọc được mấy chữ thì nghe tiếng gọi từ trong sân, bèn quay nhìn.
Sau cổng là những dãy nhà ba tầng chạy dài, tường quét vôi vàng đã loang lổ. Hành lang mỗi tầng có lan can sắt, phía ngoài phơi đủ thứ: áo sơ mi, khăn mặt, tã trẻ con, cả những chiếc chăn hoa sặc sỡ. Một người đàn bà cúi xuống gọi con từ tầng hai. Dưới sân, mấy đứa trẻ đuổi nhau quanh cái vòi nước, tiếng dép nhựa quẹt lạch xạch trên nền xi măng.
Sơn ngước nhìn hết tầng này sang tầng khác. Cậu nghĩ tới cây bàng già ở đầu xóm, cái cây mà trước kia mỗi lần ngồi dưới gốc, cậu thường phải ngửa cổ mới thấy hết tán. Ở đây, đứng giữa sân đã có thể nhìn lên nhiều ô cửa sổ xếp chồng trên đầu. Chỉ riêng chuyện nhà có ba tầng cũng đủ khiến Sơn nhìn mãi.
“Sơn, phụ mẹ lấy mấy cái túi xuống đã!”
Tiếng mẹ gọi từ bên xe. Sơn chạy lại đỡ chiếc làn đựng quần áo và cái cặp sách, còn bố ôm chiếc hộp gỗ đựng giấy tờ. Con Yến đã tỉnh hẳn, đứng sát mẹ, tay ôm chặt con búp bê vải. Nó nhìn đám trẻ dưới sân, rồi hỏi khẽ:
“Anh Sơn, ở đây bạn nào cũng ở chung nhà à?”
“Chắc mỗi nhà một phòng,” Sơn đáp. Chính cậu cũng đang muốn biết phòng của mình ở chỗ nào.
Bác bảo vệ bước ra từ căn buồng nhỏ cạnh cổng. Bác đã đứng tuổi, tóc hoa râm, chiếc áo bảo vệ bạc màu ở vai. Bố Toàn lấy giấy giới thiệu của cơ quan đưa cho bác. Bác xem qua, đưa mắt nhìn chiếc xe tải rồi gật đầu.
“Anh Toàn mới chuyển về phải không? Dãy B ở trong kia. Phòng 214, tầng hai. Có người xuống báo tôi từ sáng rồi.”
Bác mở ngăn tủ, lấy chiếc chìa khóa có buộc mảnh bìa ghi số phòng, đưa cho bố ký nhận rồi chỉ về phía lối đi lát xi măng giữa hai dãy nhà. Bố cảm ơn, quay sang bác tài nhờ đánh xe vào sân để dỡ đồ.
Sơn bước qua cổng. Cổng sắt khép lại sau lưng, bản lề kêu ken két. Tiếng còi xe ngoài phố lùi xa đôi chút. Trong sân, một chiếc quạt máy đang chạy sau ô cửa mở, tiếng trẻ con cười đùa vang từ chân cầu thang, và đâu đó có mùi hành phi từ một gian bếp.
Cậu đặt chiếc cặp xuống cạnh chân mẹ rồi nhìn quanh, cố nhớ lối vừa đi qua. Từ bây giờ, muốn về phòng mình, cậu sẽ phải tìm đúng dãy B, lên đúng tầng hai, đến đúng số 214. Ở làng, chỉ cần bảo nhà Sơn ở gần gốc bàng là ai cũng biết.
Bố đang cùng bác tài kéo chiếc tủ gỗ xuống khỏi thùng xe thì có người từ tầng một bước ra. Người đàn ông mặc áo sơ mi xanh đã bạc, tay áo xắn tới khuỷu, chân đi đôi dép nhựa cũ. Vừa trông thấy bố Toàn, ông đã gọi lớn:
“Ông Toàn! Tới rồi à? Tôi nghe tiếng xe là đoán nhà ông.”
Sơn nhận ra ngay chú Bảy Hùng. Mới mấy tuần trước, chú còn xuống làng, ngồi uống nước chè với bố ở hiên nhà và cho Yến một nắm ngô rang. Hôm ấy chú nói ở khu tập thể có cầu thang, có hành lang dài, còn phòng gia đình Sơn ở ngay trên đầu phòng chú. Bây giờ chú đã đứng trước mặt, giữa cái nơi Sơn vừa đặt chân tới.
“Chú Bảy!” Sơn reo lên.
“Cu Sơn đấy hả! Đi đường có mệt không?”
“Dạ, cũng xóc ạ.”
“Đường trên ấy mà. Thôi, để cặp sang một bên, chú cháu mình phụ các bác dỡ đồ.”
Chú nói rồi cúi xuống xem chiếc tủ. Bố Toàn và bác tài mỗi người giữ một đầu, chú Bảy đỡ bên cạnh, xoay cho tủ đi nghiêng qua lối cửa cầu thang. Sơn định chạy lại khiêng cùng, nhưng chú khoát tay:
“Cái này để người lớn. Cháu mang hòm sách với cái ghế nhỏ lên trước. Nhớ đi sát lan can.”
Sơn ôm hòm sách, bước theo. Cầu thang xây bằng xi măng đã mòn lõm ở giữa các bậc, tay vịn sắt nóng vì nắng. Lên tới chiếu nghỉ, cậu nhìn ra sân. Chiếc xe tải đỗ giữa khoảng đất lát gạch, mẹ Dung đang xếp những túi đồ cạnh Yến, còn bác bảo vệ đứng ở cổng chỉ đường cho một người đi xe đạp. Phía ngoài bức tường, những mái nhà san sát nối nhau, kéo dài đến tận chỗ cậu nhìn thấy.
“Phòng đây này!” Chú Bảy gọi từ phía sau.
Cuối hành lang, trên cánh cửa gỗ màu nâu có gắn tấm biển nhỏ: 214. Bố Toàn lấy chìa khóa vừa nhận từ cơ quan, tra vào ổ. Khóa hơi rít, rồi bật mở.
Căn phòng có hai gian nhỏ, nền xi măng còn vương bụi vôi. Cửa sổ nhìn xuống sân, khung sắt sơn xanh và một ô kính đã ố ở góc. Gian ngoài đủ chỗ kê chiếc bàn học, tủ gỗ và bộ bàn ghế con; gian trong bố mẹ tính trải giường, mắc màn. Cả nhà bốn người sẽ bắt đầu từ chừng ấy khoảng trống.
Yến chạy tới cửa, nhìn vào rồi hỏi:
“Giường của con đâu mẹ?”
“Mang lên bây giờ. Con phụ mẹ giữ cái túi nhé.”
Con bé ôm chiếc túi vải, đứng chờ với vẻ nghiêm trang khiến chú Bảy bật cười.
Ba người lớn loay hoay đưa chiếc tủ qua cửa. Đến đoạn ngoặt, một chân tủ mắc vào khuôn gỗ. Chú Bảy bảo bố nhấc đầu bên trái, bác tài giữ chặt bên phải, rồi tự mình kê một miếng bìa các tông xuống dưới chân tủ. Chiếc tủ nhích qua được, để lại trên nền một vệt bụi trắng.
“Đấy, nhà mới phải vất vả một phen mới chịu nhận chủ,” chú nói.
Bố Toàn cười. Từ sáng tới giờ, Sơn mới nghe bố cười thành tiếng.
Dỡ được mấy món nặng, chú Bảy xuống phòng mình mang lên một ấm nước vối và mấy chiếc ca nhựa. Ông rót cho bố mẹ mỗi người một ca, đưa Sơn một ca nhỏ rồi nhìn quanh căn phòng.
“Chiều ở đây mát. Cửa sổ trông xuống sân, con trẻ chơi ngay dưới ấy. Bếp chung ở đầu hành lang, chỗ rửa ráy ở cuối dãy. Vài hôm là quen đường.”
Mẹ Dung đỡ ca nước, cảm ơn chú. Trán mẹ đẫm mồ hôi, mấy sợi tóc xổ khỏi búi. Mẹ uống một ngụm, nhìn ra cửa sổ rồi hỏi bố đặt bàn học của Sơn chỗ nào.
“Cạnh cửa sổ,” bố nói. “Ban ngày có ánh sáng.”
Sơn nghe vậy, liền xách chiếc ghế nhỏ sang góc ấy. Ở làng, bàn học của cậu kê sát vách, tối đến phải kéo đèn dầu lại gần. Góc cửa sổ này sáng hơn, phía dưới còn nghe được tiếng người gọi nhau râm ran.
Chú Bảy bước tới công tắc cạnh cửa, bật thử. Bóng đèn trên trần chớp một cái rồi sáng yếu. Chú cau mày, tắt công tắc ngay.
“Cái này tiếp xúc kém. Tôi mang đồ nghề lên xem lại. Trong lúc chờ, cả nhà cứ để nguyên, nhất là hai đứa nhỏ, tránh sờ vào.”
Ông quay sang Sơn:
“Cháu nhớ lời chú dặn chứ?”
Sơn gật đầu. Cậu nhìn chỗ công tắc một lần nữa, ghi nhớ để còn nhắc Yến tránh xa.
Chú Bảy xuống tầng một lấy hộp đồ nghề. Bố Toàn cùng bác tài tiếp tục khuân nốt đồ, mẹ mở bao tải tìm chăn màn và bát đũa. Sơn lấy hòm sách đặt cạnh chân bàn, mở nắp, xếp từng cuốn vở thành một chồng. Cuốn vở Thơ tặng hôm chia tay nằm gần trên cùng, bìa hơi cong vì chuyến xe xóc. Cậu vuốt lại mép vở, đặt nó vào ngăn bàn.
Trong túi áo vẫn có con dế gỗ Thơ gọt tặng sáng nay. Sơn lấy ra, đặt lên bậu cửa sổ. Con dế nhỏ bằng đốt tay, hai sợi râu chỉ cong về phía ánh nắng. Dưới sân, đám trẻ vừa chuyển từ trò đuổi bắt sang đá cầu. Một đứa ngẩng lên thấy Sơn đứng ở cửa sổ, liền gọi:
“Ê, bạn mới đến hả?”
Sơn hơi bất ngờ. Cậu nhìn xuống, thấy ba đứa trẻ đang chờ câu trả lời.
“Ừ, nhà tao mới chuyển đến.”
“Chiều xuống chơi nhé!”
Sơn quay nhìn đống đồ còn ngổn ngang sau lưng. Mẹ đang trải chiếc chiếu đầu tiên, bố cúi xuống chỉnh lại chân tủ. Ngoài hành lang, tiếng dép của chú Bảy Hùng đã vang lên trên những bậc thang.
“Chiều tao xuống!” Sơn gọi lại.
Nói xong, cậu khép cửa sổ bớt một cánh cho khỏi nắng, rồi quay vào phụ mẹ. Con dế gỗ vẫn nằm trên bậu cửa. Tiếng đá cầu dưới sân vọng lên từng chập, xen với tiếng chú Bảy gọi bố đưa cái kìm. Căn phòng 214 bắt đầu có tiếng người, tiếng đồ đạc và tiếng bước chân của cả nhà.