Chiều muộn, ánh sáng mờ nhạt lọt qua khung cửa sổ. Trong nhà, mọi thứ diễn ra như một quy trình lặp lại vô cảm. Mọi người ăn uống mà không một lời trao đổi. Ánh mắt ai cũng đượm buồn, như thể đang tiếp tục tiêu hóa điều không thể nuốt trôi.
Tú ngồi lặng lẽ, tay vẫn nắm chặt đôi đũa, nhưng không thể ăn nổi.
– Tú, đi mang cơm cho bố đi con. – Bà Vân lên tiếng, giọng khô khốc, không còn sự ấm áp như trước. Tú gật đầu, miễn cưỡng đứng dậy, tay run rẩy cầm khay cơm. Cậu đứng trước phòng NỘI TRÚ CÁ BIỆT – 015, nơi trước đây chỉ là phòng ngủ không bảng biển, gõ cửa là bước vào. Nay lại trở thành ngục giam của một con số không được tiếp xúc ngoài giờ phân phối suất ăn.
– Suất 015. Ra nhận cơm. Không nói chuyện. – Cán bộ đứng gác dõng dạc thông báo.
Ô cửa phụ ở nơi vừa đủ tầm với của Tú. Cậu đặt khay cơm lên đó.
Ông Thiên đang ngồi trong góc phòng, đầu húi cua, diện bộ tù sọc trắng đen, ngực đeo số. Hình ảnh ấy khiến Tú như bị đóng băng, không thể di chuyển, không thể thốt lên lời.
Ông Thiên ngồi im, tay không chạm khay cơm inox. Chỉ khẽ nhấc nó lên khi cán bộ nhắc: – Ăn uống là phần của quy trình.
Một khay cơm với từng ô tiêu chuẩn của trại giam, chẳng có gì giống những bữa ăn gia đình đầm ấm trước kia.
Tú đứng lặng nhìn, đôi mắt cậu không thể rời khỏi người bố của mình, nhưng cậu không biết phải làm gì.
– Con… con không ước điều đó. – Tú thì thầm, giọng yếu ớt, như một lời cầu xin sự tha thứ, một lời thú nhận đầy tổn thương. Cậu không thể cứu ông, không thể thay đổi những gì đã xảy ra.
Những tiếng động trong nhà như bị khóa chặt, không một âm thanh nào, chỉ có ánh mắt tuyệt vọng của Tú, nhìn vào bộ đồ xấu xí, thấy sự khác biệt giữa hiện tại và quá khứ – thương nhân với những bộ đồ đắt tiền, đang sống trong một thế giới khác.
Tú không dám nhìn thẳng vào mắt ông. Cậu cảm thấy như bị những tia nhìn vô hình ấy bóp nghẹt. Dù không nói gì, nhưng ánh mắt của ông Thiên vẫn truyền tải một thông điệp không thể nhầm lẫn. Đó là sự nhục nhã, sự tủi hổ mà ông không thể giấu giếm. Ánh mắt ấy không chỉ đơn thuần là ánh mắt của một người cha nhìn con, mà là ánh mắt của một người đàn ông bị mất đi sự tôn trọng trong chính ngôi nhà của mình.
Giờ ăn cũng là lúc cái loa trên góc tường bắt đầu nhả từng dòng quy định.
“Ăn theo suất, ngồi đúng chỗ đã chỉ định – vị trí cố định theo tổ, buồng, hoặc lệnh điều phối.”
“Không nói chuyện riêng, gạn bỏ thức ăn, chừa món, xin thêm khẩu phần. Nếu thấy khó nuốt, hãy nhớ: bữa ăn cũng là một phần của quá trình điều chỉnh hành vi.”
“Khay, thìa, đũa phải được giao nộp nguyên vẹn. Mất mát, xáo trộn, hoặc xếp sai vị trí đều bị xem là sai phạm. Ăn uống khoa học để bạn trở nên tốt hơn!”
Sau cái loa im tiếng, tay ông Thiên cầm khay cơm đã rỗng. Nhưng trong khoảnh khắc ấy, ông Thiên lẩm bẩm, không phải là một câu nói thông thường, mà là một lời khẳng định mà Tú không thể không chú ý.
Quy định nhiều đến nỗi có thể nghe mà no.
– 015 báo cáo đã ăn xong. Cảm ơn vì bữa ăn.
Lời nói ấy khiến Tú như nghẹn lại trong cổ họng. Không chỉ là một câu cảm ơn đơn thuần, mà là sự tự nhận thức của ông Thiên về thân phận của mình. "015" – không còn là người cha thân thiết của Tú nữa, mà là một mã số tù nhân.
– Không được tự biểu lộ cảm xúc, hành vi. – Cán bộ đứng gác cất giọng, khô khốc. – Phát ngôn cá nhân không nằm trong quy trình xác nhận suất ăn. Lần sau rút kinh nghiệm.
Ông Thiên khúm núm gật đầu, miệng muốn xin lỗi nhưng không biết chuyện gì sẽ diễn ra nếu mình mở miệng nói tiếp. Ông chỉ còn quyền được thở.
Tú không biết phải phản ứng thế nào. Cảm giác tội lỗi lại càng dâng lên, nhưng cậu không thể thay đổi gì cả.
Cậu quay người bước xuống cầu thang, khi cán bộ đưa tay đóng cánh cửa phụ buồng giam.
Tiếng sập cửa lạch cạch, kéo theo giọng loa lại nhả từng dòng rõ rệt – vang vọng trong không gian tĩnh lặng.