Trời đã tối hẳn khi Halvor ngồi xuống bên đống lửa cuối cùng còn sót lại ở rìa khu doanh trại phía đông, nơi những người lính trẻ nhất của Rạng Đông thường tụ tập vào buổi tối khi công việc ban ngày đã kết thúc. Ông không tới đó vì nhiệm vụ. Ông tới vì một điều gì đó khác, một điều gì đó mà ông đã mang theo trong lòng suốt mười lăm năm, kể từ đêm ông mất cả đội của mình trong một ổ phục kích vì một tin tình báo bị bán đứng.
Những người lính trẻ, khoảng mười hai hay mười ba người, đang ngồi vòng quanh ngọn lửa, khuôn mặt họ hốc hác vì mệt mỏi nhưng đôi mắt vẫn còn ánh lên một sự háo hức trẻ con mà Halvor nhận ra ngay. Đó là ánh mắt của những người vẫn còn tin rằng ngày mai sẽ giống như hôm nay, rằng cuộc sống sẽ tiếp tục như bình thường dù có chuyện gì xảy ra. Ông đã từng có ánh mắt đó, rất lâu trước đây, trước khi mọi thứ thay đổi.
"Thưa ngài," một người lính trẻ, có lẽ mới mười tám tuổi, đứng dậy khi thấy Halvor tới gần, tay anh ta giơ lên chào theo phép lịch sự quân đội. "Chúng tôi không nghĩ là ngài sẽ tới."
Halvor giơ tay ra hiệu cho anh ta ngồi xuống, và ông ngồi xuống bên cạnh đống lửa, không ở vị trí trung tâm, mà ở một bên, như một trong số họ, không phải như một chỉ huy đang đến để kiểm tra. "Ta cũng không nghĩ mình sẽ tới," ông nói, giọng ông trầm và ấm áp hơn cái vẻ ngoài dữ dằn thường thấy của mình. "Nhưng ta nghĩ rằng, trước khi mọi thứ bắt đầu, các cậu xứng đáng có một cái gì đó để nhớ."
Một người lính khác, một cô gái trẻ với mái tóc đỏ buộc gọn, nhìn ông với sự tò mò. "Thưa ngài, ý ngài là gì ạ?"
Halvor im lặng một lúc, nhìn vào ngọn lửa, để những ký ức cũ trôi qua trong tâm trí mình. "Ta sẽ dạy các cậu một khúc quân ca," ông nói cuối cùng. "Một bài hát mà ta đã học khi còn trẻ, từ một người đã không còn ở đây nữa. Nó không phải là một bài hát về chiến thắng. Nó là một bài hát về những người đã chờ đợi, và về những người đã không bao giờ quay trở lại."
Không ai nói gì. Những người lính trẻ nhìn nhau, rồi nhìn Halvor, và trong ánh mắt họ, có một sự tò mò lẫn với một sự tôn trọng sâu sắc. Họ đã nghe nói về Halvor, về Khúc Ca Sắt, về những trận chiến ông đã sống sót, và về người bạn đã chết trước mắt ông mười lăm năm trước. Họ biết rằng ông không tới đây để kể cho họ nghe một câu chuyện vui vẻ.
Halvor bắt đầu hát, giọng ông không phải là một giọng hát đẹp, mà là một giọng hát của một người đã hát quá nhiều lần trong những đêm dài trên chiến trường, một giọng hát mang theo sự mệt mỏi và nỗi đau của nhiều năm chiến đấu. Nhưng khi ông hát, những người lính trẻ lắng nghe, và trong mắt họ, có một điều gì đó đang thay đổi, một sự nhận ra rằng bài hát này không chỉ là một bài hát, mà là một lời nhắc nhở về những gì họ đang chiến đấu để bảo vệ.
Bài hát kể về một người lính trẻ, người đã rời nhà để ra trận, và về người yêu của anh ta, người đã chờ đợi anh ta suốt nhiều năm. Nó kể về những bức thư không bao giờ đến, về những giấc mơ không bao giờ thành hiện thực, và về một người lính đã không bao giờ quay trở lại. Nhưng nó cũng kể về những người khác, những người đã ở lại, những người đã tiếp tục sống, và những người đã nhớ những người đã ra đi.
Khi Halvor hát đến đoạn cuối, giọng ông khẽ run lên, một sự run rẩy mà ông không cố giấu. Ông đã hát bài hát này nhiều lần trong đời, nhưng mỗi lần, nó lại mang một ý nghĩa khác, một nỗi đau khác. Lần này, ông hát nó cho những người lính trẻ, những người có thể sẽ không bao giờ quay trở lại, và ông muốn họ biết rằng dù chuyện gì xảy ra, sẽ có người nhớ họ.
Những người lính trẻ im lặng trong một lúc lâu sau khi ông hát xong, rồi một trong số họ, người lính trẻ mười tám tuổi, bắt đầu hát lại bài hát, giọng anh ta run run nhưng kiên định. Những người khác lần lượt tham gia, và trong khoảnh khắc đó, giữa một doanh trại đang chuẩn bị cho một trận chiến, có một điều gì đó đang xảy ra, một sự kết nối giữa những người lính trẻ và một người đàn ông đã mất quá nhiều trong cuộc đời mình.
Cassia tới khi bài hát đã được hát lần thứ hai, bà không phải là một người lính, không thuộc về bất kỳ phe phái nào, chỉ là một người kể chuyện, một người ghi chép, một người tin rằng những gì đã xảy ra xứng đáng được nhớ lại. Bà đã đi lang thang qua các doanh trại suốt cả buổi tối, lắng nghe những cuộc trò chuyện, ghi lại những gì bà thấy, và khi bà nghe thấy tiếng hát vọng lại từ rìa khu trại phía đông, bà đã đi theo nó.
Bà đứng ở rìa vòng tròn, không nói gì, chỉ lắng nghe, và khi bài hát kết thúc, bà ngồi xuống gần Halvor, không được mời, nhưng với một sự tự nhiên của một người đã quen thuộc với việc được chào đón ở những nơi mà những câu chuyện đang được kể.
"Đó là một bài hát đẹp," bà nói, giọng bà trầm và ấm áp. "Ông có thể hát lại nó cho tôi nghe một lần nữa không? Tôi muốn ghi lại nó."
Halvor nhìn bà, một sự ngạc nhiên thoáng qua trong ánh mắt ông, nhưng rồi ông gật đầu, và ông hát lại bài hát, chậm hơn lần trước, để bà có thể ghi lại từng lời, từng nốt nhạc, từng nhịp điệu.
Cassia lấy ra một cuốn sổ nhỏ và một cây bút lông, và bà bắt đầu ghi chép, không phải bằng những ký hiệu âm nhạc chính thống, mà bằng một hệ thống riêng mà bà đã phát triển qua nhiều năm lang thang, một hệ thống đủ để bà có thể nhớ lại giai điệu sau này, khi bà ngồi xuống và viết lại nó thành một câu chuyện.
"Tôi đã nghe nhiều bài hát trong đời," bà nói, khi Halvor hát xong, "nhưng ít khi nào tôi nghe một bài hát có thể làm cho người nghe im lặng trong một lúc lâu sau khi nó kết thúc. Đó là dấu hiệu của một bài hát sẽ sống lâu hơn cả những người đã hát nó."
Halvor không trả lời ngay. Ông nhìn xuống đống lửa, và trong ánh mắt ông, có một nỗi buồn sâu thẳm mà ông đã giấu kín suốt mười lăm năm. "Ta đã học bài hát này từ một người bạn," ông nói. "Một người đã chết trong một trận phục kích, vì một tin tình báo bị bán đứng. Ta đã không thể cứu anh ta, nhưng ta có thể giữ bài hát của anh ta sống."
Cassia gật đầu, và bà không hỏi thêm. Bà biết rằng có những câu chuyện không cần phải được kể hết, rằng đôi khi một bài hát là tất cả những gì một người cần để nhớ về những gì đã mất.
Những người lính trẻ tiếp tục hát bài hát, lần này với một sự tự tin hơn, như thể họ đã bắt đầu hiểu ý nghĩa của nó. Một vài người trong số họ thậm chí đã bắt đầu thay đổi lời bài hát, thêm vào những ký ức của riêng họ, những người bạn mà họ đã mất, những người mà họ đã để lại phía sau.
Halvor ngồi đó, lắng nghe, và trong lòng ông, có một điều gì đó đang thay đổi. Ông đã mang gánh nặng của bài hát này suốt mười lăm năm, một lời nhắc nhở về những gì ông đã mất, về những gì ông đã không thể cứu. Nhưng khi ông nhìn những người lính trẻ đang hát, ông nhận ra rằng bài hát không còn chỉ là của ông nữa. Nó đã trở thành của họ, và họ sẽ mang nó đi, dù họ có sống hay chết.
Cassia ngồi đó, vẫn còn ghi chép, nhưng bà cũng đang lắng nghe, và trong đầu bà, một ý tưởng đang hình thành, một ý tưởng về một bài hát khác, một bài hát sẽ kể về tất cả những gì bà đã thấy trong những ngày này, về những người đã cười, những người đã yêu, những người đã hy sinh, và những người đã sống sót.
Bà không biết rằng bài hát đó sẽ trở thành khúc dân ca cuối cùng, rằng nó sẽ được hát bởi những người chưa từng biết đến cuộc chiến này, và rằng nó sẽ sống lâu hơn tất cả những người đã từng tham gia vào nó. Bà chỉ biết rằng, vào đêm nay, khi nghe Halvor hát, bà đã nghe thấy một cái gì đó đẹp đẽ, một cái gì đó xứng đáng được nhớ lại.
Khi đêm đã khuya, những người lính trẻ bắt đầu tản đi, mỗi người trở về lều của mình, mang theo trong họ một chút ấm áp và một bài hát để nhớ. Halvor vẫn ngồi đó, nhìn đống lửa đang dần tàn, và Cassia ngồi bên cạnh ông, không nói gì, chỉ đơn giản là ở đó.
"Cô sẽ làm gì với bài hát đó?" Halvor cuối cùng hỏi, giọng ông mang một sự tò mò nhẹ nhàng.
"Tôi sẽ viết nó lại," Cassia đáp, "và một ngày nào đó, khi tất cả những chuyện này kết thúc, tôi sẽ hát nó cho những người khác nghe, để họ biết rằng có những người đã từng đứng ở đây, đã từng hát, đã từng sống, ngay cả khi mọi thứ dường như sụp đổ."
Halvor gật đầu chậm rãi, và trong ánh mắt ông, có một sự thanh thản mà ông đã không cảm thấy trong nhiều năm. "Đó là một điều tốt," ông nói. "Để mọi người nhớ."
Họ ngồi đó thêm một lúc, nhìn những tàn lửa cuối cùng, và khi đống lửa tắt hẳn, Halvor đứng dậy, giúp Cassia đứng dậy theo, và cả hai bước trở lại doanh trại, mang theo trong họ một bài hát và một câu chuyện sẽ sống lâu hơn cả họ.
Đêm đó, khi Halvor nằm trong lều của mình, nhìn lên mái vải tối, ông nghĩ về bài hát mà ông đã dạy, về những người lính trẻ đã hát nó, và về Cassia, người sẽ mang nó đi xa hơn ông có thể tưởng tượng. Ông không biết liệu những người lính trẻ đó có sống sót qua những ngày tới hay không. Ông không biết liệu bài hát của họ có được hát lại một lần nào khác hay không. Nhưng ông biết một điều, rõ ràng hơn bất cứ điều gì ông từng biết trước đây: rằng đêm nay, ông đã làm một điều đúng đắn, một điều gì đó có thể sẽ sống lâu hơn cả ông và tất cả những người ông từng biết.
Và khi ông nhắm mắt lại, để giấc ngủ kéo mình vào một khoảng tối không có ác mộng, ông nghĩ về người bạn đã chết trong trận phục kích mười lăm năm trước, và ông hy vọng rằng, ở đâu đó, anh ta cũng có thể nghe thấy bài hát này, và biết rằng ông đã không quên.
Sáng hôm sau, khi mặt trời mới bắt đầu lên, Cassia ngồi trong lều của mình, nhìn cuốn sổ với những dòng chữ và những nốt nhạc bà đã ghi lại từ đêm qua. Bà hát lại bài hát một mình, nhẹ nhàng, để kiểm tra xem nó có đúng như những gì bà đã nghe hay không, và khi bà chắc chắn rằng mình đã ghi lại đúng, bà ngồi xuống và viết thêm một dòng ở cuối trang:
"Bài hát này được hát bởi những người sẽ không bao giờ quay trở lại, và bởi những người sẽ tiếp tục sống để nhớ họ."