Sable nhìn xuống con rối trong tay mình, những ngón tay run nhẹ khi bà lật nó lại, kiểm tra từng khớp gỗ cũ kỹ đã được bà dành cả đêm qua để sửa chữa. Nó không phải một con rối chiến đấu, không có chỉ đỏ thẫm hay những đường khắc đặc trưng của Sân Khấu Con Rối. Nó đơn giản hơn nhiều: một con rối gỗ nhỏ, khuôn mặt được chạm khắc thành một nụ cười ngây thơ, hai cánh tay có thể cử động được bằng những sợi chỉ mảnh, loại rối mà bà từng làm khi còn ở trong gánh hát của gia đình mình, trước khi Hắc Nguyệt Môn "chiêu mộ" bà.
Nó đã ở trong một góc của chiếc rương đồ nghề suốt nhiều năm, bị chôn vùi dưới những con rối chiến đấu và những dụng cụ khắc gỗ sắc bén. Sable đã không động tới nó từ khi còn ở Minh Dạ, trước khi mọi chuyện bắt đầu, khi bà vẫn còn tin rằng mình có thể giữ một phần của quá khứ mà không để nó bị bóp méo thành một vũ khí. Giờ đây, ngồi trong góc yên tĩnh của một doanh trại đầy những người lính từ bảy phe phái khác nhau, bà cảm thấy một sự thôi thúc kỳ lạ, một cảm giác mà bà đã không cho phép mình cảm nhận trong nhiều năm: muốn kể một câu chuyện, không phải để chiến đấu, mà để làm ai đó mỉm cười.
Nyx đứng ở cửa lều, im lặng quan sát bà trong một lúc lâu trước khi lên tiếng. "Cô định làm gì với nó?"
Sable không ngẩng lên. "Ta nghĩ," bà nói chậm rãi, như đang thử nghiệm một ý nghĩ trước khi để nó trở thành sự thật, "rằng chúng ta nên diễn một vở kịch. Cho bọn trẻ."
Nyx nhướn lông mày, đôi mắt hai màu của cô ánh lên một sự tò mò hiếm khi xuất hiện. "Một vở kịch? Bây giờ?"
"Đúng vậy," Sable đáp, cuối cùng cũng ngẩng lên, nhìn thẳng vào cô. "Bọn trẻ Ashfall đã trải qua quá nhiều. Hầu hết chúng chưa bao giờ thấy một buổi biểu diễn thực sự, chưa bao giờ được ngồi xuống và quên đi rằng thế giới đang sụp đổ xung quanh chúng trong một vài khoảnh khắc. Ta có thể cho chúng điều đó. Nếu cô giúp ta."
Nyx im lặng một lúc, và có một điều gì đó trong cách cô đứng, cách cô nhìn con rối trên tay Sable, cho thấy bà đang cân nhắc một điều gì đó sâu xa hơn cả việc có nên tham gia hay không. "Tôi không biết cách diễn rối," cô nói cuối cùng, giọng cô nhỏ hơn bình thường. "Tôi chỉ biết cách diễn những vai khác nhau. Còn cái này khác."
"Không khác đâu," Sable đáp, và một nụ cười mỏng thoáng qua khóe môi bà. "Cô đã diễn đủ nhiều vai trong đời để hiểu điều này: diễn xuất không phải là giả vờ mình là người khác. Nó là cho phép một phần của chính mình, phần mà cô chưa bao giờ cho phép ai thấy, được lên tiếng. Cô có thể làm điều đó. Ta biết cô có thể."
Họ tìm thấy một khoảng đất trống gần khu lều tạm dành cho những người tị nạn Ashfall, một nơi mà bọn trẻ thường tụ tập vào buổi chiều khi người lớn bận rộn với những cuộc họp và kế hoạch chiến tranh. Sable đặt chiếc rương gỗ nhỏ của mình xuống, mở nó ra, và bắt đầu sắp xếp những con rối thành một hàng ngay ngắn, mỗi con một biểu cảm khác nhau, mỗi con một câu chuyện đang chờ được kể.
Nyx đứng bên cạnh, không biết phải làm gì trong lúc chờ đợi, cho tới khi Sable đưa cho cô một con rối nhỏ hình một con chim, với đôi cánh làm bằng lông thật cũ kỹ nhưng vẫn còn giữ được vẻ đẹp của nó.
"Cô cầm con này," Sable nói. "Nó sẽ là người kể chuyện. Chim luôn là người kể chuyện giỏi nhất, vì chúng có thể nhìn thấy mọi thứ từ trên cao, và chúng không cần phải che giấu bất cứ điều gì."
Nyx nhìn con rối trong tay mình, cảm nhận trọng lượng nhẹ nhàng của nó, và một điều gì đó kỳ lạ xảy ra trong lồng ngực cô: một sự háo hức trẻ con, thuần khiết, mà cô không nhớ mình đã từng cảm thấy kể từ khi còn rất nhỏ, trước khi Hắc Nguyệt Môn bắt đầu dạy cô cách trở thành một ai đó khác. "Tôi phải làm gì?" cô hỏi, giọng cô có một sự bối rối mà bà hiếm khi để lộ ra.
"Chỉ cần đứng đó," Sable đáp. "Và để con chim nói. Cô sẽ biết phải nói gì khi đến lúc."
Những đứa trẻ tới từng nhóm nhỏ, ban đầu chỉ là vài đứa tò mò đứng ở rìa khoảng đất trống, nhìn những con rối với ánh mắt vừa sợ hãi vừa tò mò. Chúng đã quen với sự sợ hãi, nhưng chưa quen với điều gì đó được tạo ra chỉ để làm chúng vui. Một vài đứa lớn hơn, táo bạo hơn, bước tới gần hơn, và Sable, không nói gì, chỉ mỉm cười và giơ lên một con rối nhỏ hình một con thỏ, khiến nó nhảy lên nhảy xuống trong không khí như thể nó đang sống.
Tiếng cười đầu tiên vang lên từ một cô bé tóc đen búi hai bên, và như thể một cánh cửa vừa mở ra, những đứa trẻ khác bắt đầu ùa tới, ngồi xuống vòng tròn quanh chiếc rương gỗ, mắt mở to chờ đợi.
Tiểu Vy là một trong những đứa cuối cùng tới, cô bé bước tới rụt rè, đôi mắt to tròn của cô nhìn chằm chằm vào những con rối với một sự kinh ngạc thuần khiết. Cô bé chưa bao giờ thấy một buổi biểu diễn rối nào trước đây. Ở Ashfall, không có nghệ sĩ, không có rạp hát, chỉ có những câu chuyện được kể bên đống lửa trong những đường hang tối tăm. Nhưng những con rối này khác. Chúng có màu sắc. Chúng có khuôn mặt. Chúng trông như thể chúng đang sống.
"Ngồi xuống đi," Sable nói với cô bé, giọng bà dịu dàng hơn bất cứ khi nào bà nói với bất kỳ ai trong Hắc Nguyệt Môn. "Vở kịch sắp bắt đầu."
Tiểu Vy ngồi xuống, nép gần một đứa trẻ khác, và khi Sable bắt đầu kể câu chuyện, thế giới bên ngoài dường như biến mất.
Vở kịch kể về một con chim nhỏ bị lạc khỏi đàn của mình trong một cơn bão, và phải tìm đường về nhà qua những khu rừng và những dòng sông. Trên đường đi, nó gặp một con thỏ sợ hãi, một con cáo đã mất gia đình, và một con cú già cô đơn. Mỗi con vật đều có một nỗi sợ riêng, một mất mát riêng, và mỗi con, bằng một cách khác nhau, đã giúp con chim nhỏ tìm đường về nhà, và cuối cùng, chính con chim cũng đã giúp chúng tìm thấy những gì chúng đang tìm kiếm.
Sable di chuyển các con rối với một sự uyển chuyển đến từ nhiều năm luyện tập, từ những ngày còn là một đứa trẻ trong gánh hát lưu động, khi cái duy nhất cô có là những con rối gỗ và những câu chuyện để kể. Nyx đứng ở phía sau, giữ con rối chim trên tay, và cô nói những lời thoại của nó, lúc đầu còn ngập ngừng, nhưng dần dần, khi cô nhìn thấy những gương mặt trẻ con đang chăm chú theo dõi, giọng cô trở nên tự tin hơn, ấm áp hơn, như thể cô đang để một phần của mình, một phần mà cô đã giấu kín từ rất lâu, cuối cùng cũng được phép lên tiếng.
Tiểu Vy không rời mắt khỏi những con rối, và khi con chim nhỏ cuối cùng cũng tìm thấy đường về nhà, cô bé mỉm cười, một nụ cười mà cô chưa từng có kể từ khi rời khỏi hang động của mình. Không phải một nụ cười gượng gạo hay một nụ cười để trấn an người lớn. Một nụ cười thật sự, vô tư, như những gì một đứa trẻ bình thường đáng lẽ phải có.
Những đứa trẻ xung quanh cũng cười, một vài đứa vỗ tay, và trong khoảnh khắc đó, giữa một doanh trại đang chuẩn bị cho một trận chiến có thể giết chết tất cả bọn họ, có một điều gì đó kỳ diệu đang xảy ra, một điều gì đó không thể bị đánh bại bằng bất kỳ Vực hay vũ khí nào.
Khi vở kịch kết thúc, một đứa trẻ nhỏ, có lẽ mới bốn tuổi, chạy tới ôm lấy chân Sable, và bà, sau một khoảnh khắc ngạc nhiên, cúi xuống xoa đầu đứa trẻ, một cái chạm nhẹ nhàng mà bà đã không cho phép mình có trong nhiều năm.
"Chú chim có tìm thấy nhà không?" đứa trẻ hỏi, giọng nó vẫn còn vương lại sự lo lắng của câu chuyện.
"Có," Sable đáp, giọng bà mềm hơn bà từng nghĩ mình có thể. "Nó đã tìm thấy nhà, và những người bạn của nó cũng vậy. Vì đôi khi, để tìm được đường về nhà, con chỉ cần có ai đó ở bên cạnh để chỉ đường."
Đứa trẻ gật đầu, dường như hài lòng với câu trả lời, rồi chạy đi chơi với những đứa khác, để lại Sable đứng đó, nhìn theo nó với một sự xúc động mà bà không cố che giấu.
Nyx bước tới bên cạnh bà, con rối chim vẫn còn trong tay cô, và cô cũng nhìn theo những đứa trẻ đang cười đùa. "Cô đã làm điều đó thường xuyên chứ?" cô hỏi, giọng cô mang một sự tò mò mới mẻ. "Kể chuyện cho trẻ con, trước khi tất cả những chuyện này xảy ra?"
Sable im lặng một lúc, để ký ức trôi qua trong tâm trí mình. "Ta đã từng," bà nói. "Rất lâu rồi. Khi ta còn ở trong gánh hát của gia đình. Nhưng đó là một cuộc sống khác, một con người khác. Ta không nghĩ mình sẽ bao giờ làm lại điều đó, cho tới hôm nay."
"Tại sao hôm nay lại khác?" Nyx hỏi.
Sable quay sang nhìn cô, và trong ánh mắt bà, có một sự thành thật mà bà hiếm khi để lộ ra với bất cứ ai, kể cả những người thân thiết nhất. "Vì những đứa trẻ này," bà nói, "chúng đã mất quá nhiều. Và ta biết, hơn bất cứ ai khác, rằng mất đi thời thơ ấu của mình là một điều mà không ai có thể bù đắp được. Nhưng ta có thể cho chúng một vài khoảnh khắc, một vài tiếng cười, một vài giây phút được làm trẻ con trước khi chúng phải trở thành những gì thế giới này đang ép chúng trở thành. Đó là lý do hôm nay khác."
Những đứa trẻ quay lại, đòi hỏi một câu chuyện khác, và Sable, với một sự kiên nhẫn mà bà chưa từng dành cho bất kỳ ai trong Hắc Nguyệt Môn, bắt đầu kể một câu chuyện khác, về một con sói mất đàn và một con chim đã giúp nó tìm thấy một gia đình mới. Nyx đứng bên cạnh, di chuyển con rối chim theo lời kể của Sable, và hai người phụ nữ, vốn từng là những cỗ máy g-iết người được huấn luyện để không cảm thấy gì, giờ đây đang cùng nhau tạo ra một điều gì đó đẹp đẽ, một điều gì đó mà không một Vực nào có thể sánh bằng.
Tiểu Vy ngồi ở hàng ghế đầu, mắt cô vẫn mở to, và lần đầu tiên trong suốt cuộc đời ngắn ngủi của mình, cô bé cảm thấy rằng thế giới không chỉ là những đường hang tối tăm và những tiếng thét xa xăm. Nó còn có màu sắc. Nó còn có tiếng cười. Nó còn có những câu chuyện được kể chỉ để làm nó vui.
Và khi Sable kết thúc câu chuyện thứ hai, Tiểu Vy đứng dậy, bước tới bên bà, và hỏi, giọng cô nhỏ nhưng chắc chắn:
"Cô có thể dạy em làm điều đó không?"
Sable nhìn cô bé, và trong một khoảnh khắc, bà nhìn thấy hình ảnh của chính mình khi còn nhỏ, một đứa trẻ với những con rối gỗ và một trái tim đầy những câu chuyện chưa được kể. "Con muốn học cách làm rối à?" bà hỏi, giọng bà mang một sự ngạc nhiên dịu dàng.
"Em muốn học cách kể chuyện," Tiểu Vy đáp. "Để em có thể kể cho những đứa trẻ khác nghe, khi chúng buồn."
Sable không trả lời ngay. Bà nhìn xuống đôi tay mình, những ngón tay vẫn còn vương lại vết sơn gỗ từ việc sửa chữa con rối, và một điều gì đó trong bà, một điều gì đó mà bà đã nghĩ rằng mình đã giết chết từ lâu, bắt đầu sống lại. "Được," bà nói, và giọng bà có một sự ấm áp mà bà chưa từng dùng với bất kỳ ai kể từ khi rời khỏi gánh hát của mình. "Ta sẽ dạy con."
Phần còn lại của buổi chiều trôi qua trong sự ấm áp và tiếng cười. Sable dạy Tiểu Vy cách cầm một con rối, cách di chuyển các ngón tay để nó trông như đang sống, cách tạo ra những giọng nói khác nhau cho những nhân vật khác nhau. Nyx ngồi bên cạnh, không nói nhiều, nhưng cô nhìn, và trong đôi mắt hai màu của cô, có một điều gì đó thay đổi, một sự dịu dàng mà cô chưa bao giờ cho phép mình có trong suốt những năm tháng huấn luyện.
Khi mặt trời bắt đầu lặn, Tiểu Vy đã học được cách làm một con rối nhỏ hình một con thỏ nhảy lên nhảy xuống, và cô bé đã kể được một câu chuyện ngắn về nó, một câu chuyện về một con thỏ mất củ cà rốt và tìm thấy nó dưới một gốc cây. Đó không phải là một câu chuyện lớn lao, nhưng nó làm cho những đứa trẻ khác cười, và điều đó, với Tiểu Vy, là tất cả những gì cần thiết.
Sable đứng dậy, thu dọn những con rối, và cảm thấy một điều gì đó mà bà đã không cảm thấy trong nhiều năm: một sự hài lòng thuần khiết, không bị vấy bẩn bởi bất kỳ mục đích nào khác ngoài chính nó.
"Con làm tốt lắm," bà nói với Tiểu Vy, khi cô bé đứng dậy, mệt mỏi nhưng hạnh phúc. "Con có một tài năng."
"Em sẽ nhớ," Tiểu Vy nói, và trong giọng cô có một sự chắc chắn vượt xa tuổi tác. "Em sẽ nhớ những gì cô đã dạy em, và một ngày nào đó, em sẽ kể cho những đứa trẻ khác nghe những câu chuyện của em."
Sable nhìn cô bé, và một điều gì đó trong lồng ngực bà siết lại, một điều gì đó mà bà đã không cho phép mình cảm nhận trong nhiều năm, một niềm tin mơ hồ rằng có lẽ, dù thế giới này có tàn khốc tới đâu, vẫn có những thứ đáng để giữ lại. "Ta hy vọng vậy," bà nói, và câu nói ấy, giản dị như nó vẻ ngoài, mang một trọng lượng mà chỉ chính bà mới hiểu hết.
Khi Tiểu Vy chạy đi tìm Doran và Vess để khoe con rối mới của mình, Sable và Nyx ngồi lại một mình, nhìn những con rối còn sót lại trên tấm vải trải dưới đất.
"Cô đã có một lần gánh hát," Nyx nói, không phải một câu hỏi, mà một sự quan sát. "Trước khi Hắc Nguyệt Môn chiêu mộ cô."
"Có," Sable đáp, giọng bà trầm ngâm. "Một gánh hát nhỏ, lưu động, không nổi tiếng. Chúng tôi đi từ thị trấn này sang thị trấn khác, kể những câu chuyện cho trẻ con và người lớn. Đó là cuộc sống duy nhất ta từng biết, trước khi mọi thứ thay đổi."
"Và cô có nhớ nó không?" Nyx hỏi, giọng cô nhẹ nhàng hơn thường lệ. "Có khi nào cô ước gì mình quay lại được không?"
Sable im lặng một lúc lâu, và trong ánh mắt bà, có một nỗi buồn sâu thẳm mà bà đã giấu kín suốt nhiều năm. "Ta có nhớ," bà nói. "Và có những đêm ta ước gì mình có thể quay lại. Nhưng ta biết rằng điều đó không thể. Quá khứ là quá khứ, và ta không thể thay đổi nó. Nhưng hôm nay, khi ta nhìn thấy những đứa trẻ cười, ta cảm thấy rằng có lẽ, dù chỉ một phần nhỏ, ta đã tìm lại được một phần của những gì ta từng có."
Nyx không nói gì thêm, nhưng cô đặt một bàn tay lên vai Sable, một cái chạm nhẹ, không cần lời, và hai người phụ nữ ngồi đó trong im lặng, nhìn những con rối cuối cùng nằm yên trên tấm vải, như những linh hồn nhỏ bé đang chờ được đánh thức thêm một lần nữa.
Đêm đó, khi Sable nằm trong lều của mình, nhìn lên mái vải tối, bà nghĩ về gánh hát của gia đình mình, về những người mà bà đã mất, về Vares và Hắc Nguyệt Môn, và về buổi chiều bà vừa trải qua. Bà nghĩ về Tiểu Vy, về đôi mắt to tròn của cô bé khi cô bé cầm con rối lần đầu tiên, và về niềm vui thuần khiết khi cô bé kể được câu chuyện đầu tiên của mình.
Bà không biết liệu mình có còn cơ hội nào để làm điều đó một lần nữa hay không. Bà không biết liệu những ngày tới có mang tới chiến thắng hay cái chết cho tất cả bọn họ. Nhưng bà biết một điều, rõ ràng hơn bất cứ điều gì bà từng biết trước đây: rằng buổi chiều hôm nay, dù ngắn ngủi, đã là một trong những khoảnh khắc đẹp đẽ nhất trong cuộc đời bà, một trong những khoảnh khắc mà bà thật sự sống, chứ không chỉ tồn tại.
Và khi bà nhắm mắt lại, để giấc ngủ kéo mình vào một khoảng tối không có ác mộng, bà nghĩ về những câu chuyện vẫn còn chưa được kể, và bà biết rằng dù chuyện gì xảy ra trong những ngày tới, ít nhất có một đứa trẻ sẽ nhớ những gì bà đã dạy, và sẽ tiếp tục kể những câu chuyện đó cho những người khác, giữ cho ngọn lửa của những điều đẹp đẽ không bao giờ tắt.
Và đó, với một người đã dành quá nhiều năm để chỉ đơn giản là sống sót, là một điều quý giá hơn bất kỳ sức mạnh nào mà Vực có thể mang lại.