Công việc trên mảng tường ban công dần tiến triển thuận lợi hơn sau đêm mưa đầu mùa, Minh Hoài đã hoàn thiện được phần lớn bố cục chính, hai cái cây với những cành nhánh đan xen ở phần ngọn giờ đã hiện rõ hình hài trên nền tường cũ, màu sắc chuyển tiếp mượt mà từ gốc rễ xanh rêu cổ điển đến những chiếc lá tươi sáng ở trên cao.
Nhưng một buổi sáng, khi cô đang đứng ngắm nhìn tổng thể tác phẩm để quyết định bước tiếp theo, ánh mắt cô dừng lại ở mảng tường phía cuối hành lang tầng hai, nơi dẫn ra khu vực cầu thang phụ ít người qua lại. Đó là một bức tường xấu xí, loang lổ những vệt ố vàng do thấm nước lâu năm, không có nét kiến trúc đặc biệt nào đáng để bảo tồn, khác hẳn với những mảng tường có họa tiết thạch cao tinh xảo ở các khu vực khác.
Một ý tưởng lóe lên trong đầu cô, một bức tranh graffiti lớn, phá cách, hoàn toàn tương phản với phong cách nhẹ nhàng cô đã dùng ở hành lang tầng một, một tuyên ngôn nghệ thuật mạnh mẽ để cân bằng lại tổng thể không gian, biến khu vực bị lãng quên này thành điểm nhấn bất ngờ cho toàn bộ căn nhà.
Cô mang bản phác thảo mới đến gặp Khải Nguyên, hào hứng chia sẻ ý tưởng, nhưng phản ứng của anh không như cô mong đợi.
"Không được." Anh nói, sau khi nhìn qua bản phác thảo chỉ vài giây, giọng anh dứt khoát đến mức khiến Minh Hoài sững lại.
"Tại sao không." Cô hỏi, giọng cô đã có chút khó chịu trước sự từ chối nhanh chóng này. "Đó là một bức tường xấu, không có giá trị kiến trúc đặc biệt nào, tôi chỉ đang biến nó thành một điều gì đó đáng nhìn hơn thôi."
"Bức tường đó là một phần của khu vực cầu thang phụ nguyên bản, được xây cùng thời điểm với toàn bộ căn nhà." Khải Nguyên đáp, giọng anh nghiêm túc. "Việc nó không có họa tiết trang trí không có nghĩa là nó không có giá trị lịch sử. Đôi khi, sự đơn giản, thậm chí xấu xí theo con mắt hiện đại, cũng là một phần chân thực của công trình cần được giữ nguyên."
Minh Hoài không thể tin vào những gì mình vừa nghe. "Anh đang nói với tôi rằng, một bức tường ố vàng, xuống cấp, không có bất kỳ nét đặc trưng nào đáng giữ lại, lại quan trọng hơn một tác phẩm nghệ thuật có thể mang lại sức sống mới cho không gian này sao."
"Tôi đang nói rằng, không phải mọi thứ xấu xí đều cần phải được che giấu hoặc thay thế." Khải Nguyên đáp, giọng anh cũng bắt đầu căng lên. "Giá trị của việc bảo tồn không nằm ở việc mọi thứ phải đẹp theo tiêu chuẩn thẩm mỹ hiện tại, mà nằm ở việc giữ lại tính chân thực của từng giai đoạn lịch sử, kể cả những giai đoạn không hoàn hảo."
"Vậy theo anh, nghệ thuật của tôi là không chân thực chắc." Cô phản bác, giọng cô đầy tổn thương lẫn phẫn nộ. "Tôi không phải đang cố xóa bỏ lịch sử, tôi đang cố tạo ra một lớp lịch sử mới, một câu chuyện mới cho không gian này. Đó chẳng phải cũng là một hình thức chân thực sao, chân thực với thời điểm hiện tại chúng ta đang sống."
"Nhưng cô không có quyền quyết định điều đó một mình cho toàn bộ công trình." Khải Nguyên đáp, giọng anh giờ đã sắc hơn hẳn. "Bà Tuyết Anh thuê chúng ta để cải tạo căn nhà theo cách tôn trọng cả quá khứ lẫn hiện tại, không phải để một trong hai chúng ta áp đặt hoàn toàn tầm nhìn cá nhân lên toàn bộ công trình."
"Tôi không áp đặt." Minh Hoài nói, giọng cô lớn hơn. "Tôi chỉ đang đề xuất một ý tưởng cho một khu vực mà theo tôi thấy, không có giá trị bảo tồn đặc biệt nào. Anh mới là người đang áp đặt quan điểm của mình lên mọi ngóc ngách của căn nhà này, kể cả những nơi không quan trọng."
Khải Nguyên im lặng một lúc, ánh mắt anh nhìn cô với một sự thất vọng khó che giấu. "Nếu cô nghĩ việc bảo tồn nguyên trạng những phần không hoàn hảo của một công trình là không quan trọng, có lẽ cô chưa thực sự hiểu công việc mà tôi đang làm ở đây."
Câu nói ấy chạm vào lòng tự ái của Minh Hoài mạnh hơn cô tưởng. "Còn nếu anh nghĩ nghệ thuật chỉ là thứ trang trí phụ thêm, có thể bị giới hạn tùy tiện bất cứ lúc nào anh thấy không phù hợp, có lẽ anh cũng chưa thực sự hiểu công việc của tôi."
Cả hai đứng đó, nhìn nhau, không khí căng thẳng hơn bất kỳ cuộc tranh cãi nào trước đây giữa họ. Đây không còn là chuyện của một cái bàn gỗ hay một chiếc ghế mây nữa, mà là một cuộc va chạm trực diện giữa hai triết lý nghề nghiệp, hai cách nhìn nhận hoàn toàn khác nhau về ý nghĩa của cái đẹp và giá trị của sự bảo tồn.
"Tôi nghĩ, chúng ta nên để bà Tuyết Anh quyết định." Khải Nguyên nói cuối cùng, giọng anh đã lấy lại phần nào sự điềm tĩnh, dù vẫn còn cứng rắn. "Đây không phải là chuyện chúng ta có thể tự giải quyết khi cả hai đều không chịu nhường bên nào."
"Được thôi." Minh Hoài đáp, giọng cô lạnh lùng không kém. "Nhưng tôi muốn anh biết, tôi sẽ không dễ dàng từ bỏ ý tưởng này chỉ vì anh không thích nó."
"Tôi không nói tôi không thích nó vì lý do cá nhân." Anh đáp, giọng anh nhấn mạnh từng từ. "Tôi phản đối vì lý do chuyên môn, vì trách nhiệm bảo tồn mà tôi được giao phó. Đó là sự khác biệt cô cần hiểu rõ."
"Ranh giới giữa lý do chuyên môn và sở thích cá nhân của anh mờ nhạt hơn anh nghĩ đấy." Minh Hoài đáp trả, rồi quay người bước đi trước khi cuộc tranh cãi có thể leo thang thêm nữa, để lại Khải Nguyên đứng đó một mình với bản phác thảo cô đã để lại trên bàn, ánh mắt anh nhìn xuống nó với một sự phức tạp khó gọi tên.
Buổi chiều hôm đó, bà Tuyết Anh trở về từ một chuyến đi công việc ngắn ngày, và cả hai lần lượt trình bày quan điểm của mình với bà, mỗi người đều cố gắng giữ giọng điệu khách quan nhất có thể, dù ai cũng biết rõ cảm xúc cá nhân đã len lỏi sâu vào lập luận của cả hai.
Bà Tuyết Anh lắng nghe cả hai một cách kiên nhẫn, không ngắt lời, ánh mắt bà trầm ngâm nhìn ra khu vườn phía xa trong lúc suy nghĩ.
"Tôi hiểu quan điểm của cả hai người." Bà nói cuối cùng, giọng bà chậm rãi. "Cô Hoài nhìn thấy tiềm năng để tạo ra cái đẹp mới, còn cậu Nguyên nhìn thấy trách nhiệm giữ gìn những gì đã tồn tại, dù nó không hoàn hảo. Cả hai quan điểm đều có giá trị riêng của nó."
Bà dừng lại một chút trước khi tiếp tục. "Nhưng tôi nghĩ, lần này, tôi sẽ đứng về phía cậu Nguyên. Bức tường đó nằm trong khu vực cầu thang nguyên bản, một phần quan trọng của lối kiến trúc di chuyển ban đầu trong nhà, và tôi muốn giữ lại tính chân thực của nó, ít nhất là ở khu vực này."
Minh Hoài cảm thấy một sự thất vọng dâng lên, dù cô cố gắng không để lộ ra ngoài quá rõ. "Cháu hiểu." Cô nói, giọng cô cố giữ bình thản.
"Nhưng." Bà Tuyết Anh nói thêm, ánh mắt bà chuyển sang nhìn Minh Hoài với một sự thấu hiểu dịu dàng. "Tôi tin cô vẫn còn rất nhiều không gian khác trong căn nhà này để thể hiện phong cách táo bạo mà cô mong muốn. Có lẽ, thay vì cố ép ý tưởng vào một nơi không phù hợp, cô nên tìm một khu vực khác, nơi phong cách đó thực sự tỏa sáng mà không xung đột với giá trị lịch sử cần bảo tồn."
Minh Hoài gật đầu, dù trong lòng vẫn còn chút ấm ức, nhưng cô cũng nhận ra lời khuyên của bà Tuyết Anh không phải là không có lý. Cô liếc nhìn sang Khải Nguyên, thấy anh cũng không tỏ ra đắc thắng trước quyết định nghiêng về phía mình, chỉ có một sự nghiêm túc lặng lẽ trên gương mặt anh.
Tối hôm đó, khi trở về phòng, Minh Hoài ngồi trước cuốn sổ phác thảo, nhìn lại bản vẽ graffiti mà cô đã dồn nhiều tâm huyết, cảm giác thất vọng vẫn còn đó, nhưng xen lẫn với nó là một câu hỏi mới đang dần hình thành trong đầu cô, liệu có tồn tại một cách nào đó để dung hòa giữa khát vọng tự do sáng tạo của cô và trách nhiệm gìn giữ mà Khải Nguyên luôn đặt lên hàng đầu, một con đường trung gian mà cả hai chưa từng thử tìm kiếm cùng nhau.