Con đường dẫn lên biệt thự Lam Nguyệt quanh co giữa hai hàng thông già, sương sớm còn vương trên tán lá, ướt lạnh và trong veo như thể thời gian ở đây trôi chậm hơn phần còn lại của thế giới. Lê Minh Hoài ngồi trên xe, mắt dõi theo từng khúc cua, lòng vừa háo hức vừa có chút bất an mơ hồ.
Đã ba năm rồi, kể từ ngày triển lãm cá nhân đầu tiên của cô sụp đổ chỉ sau một đêm, cô mới lại nhận một dự án đủ lớn để khiến tim mình đập nhanh như thế này.
Bức thư mời hợp tác của bà Tuyết Anh đến vào một buổi chiều mưa, ngắn gọn nhưng đủ sức nặng: "Tôi có một căn biệt thự cổ, bỏ hoang đã mười lăm năm. Tôi muốn nó sống lại, không phải như một bảo tàng, mà như một cơ thể có hơi thở. Tôi cần một người biết vẽ bằng cả trái tim lẫn sự nổi loạn. Cô là người tôi nghĩ đến đầu tiên."
Xe dừng lại trước một cánh cổng sắt rèn hoa văn đã hoen gỉ, nhưng vẫn giữ được nét kiêu sa của một thời vàng son nào đó. Qua khe cổng, căn biệt thự hiện ra, hai tầng, mái ngói đỏ sẫm phủ rêu xanh, những ô cửa sổ kiểu Pháp cao vút, và một ban công rộng nhô ra ở tầng hai, lan can sắt uốn lượn tinh xảo nhưng đã gãy mất vài đoạn.
Cô xuống xe, kéo theo chiếc vali đựng dụng cụ vẽ, đứng lặng một lúc trước cánh cổng, để cảm giác của nơi này thấm vào mình. Có một sự tĩnh lặng đặc biệt bao trùm lấy nơi đây, không phải sự tĩnh lặng chết chóc của một chốn bị bỏ quên, mà giống như một người đang ngủ say, chỉ chờ ai đó đủ can đảm để đánh thức.
Đẹp, cô nghĩ, đẹp theo cách của những thứ đã từng đau, nhưng chưa bao giờ thôi kiêu hãnh.
Cô đẩy cánh cổng, bản lề rít lên một tiếng khô khốc, và bước vào sân.
Sân trước lát đá phủ đầy rêu và cỏ dại, một hồ nước nhỏ đã cạn khô nằm giữa sân, đáy hồ nứt nẻ như một tấm bản đồ của thời gian. Minh Hoài vừa bước lên bậc thềm đá dẫn vào sảnh chính thì khựng lại.
Có tiếng người.
Một giọng nam trầm, đều đặn, đang nói chuyện điện thoại: "...tôi đã kiểm tra lại bản vẽ kết cấu ba lần rồi. Tường chịu lực ở trục B2 không thể động vào, kể cả khi chủ đầu tư muốn mở rộng không gian. Nếu can thiệp sai, toàn bộ phần mái phía đông có nguy cơ sụp trong vòng năm năm tới..."
Một người đàn ông đứng quay lưng về phía cô, dáng cao, tay cầm một cuộn bản vẽ lớn, đứng trước một mảng tường loang lổ, đầu hơi nghiêng, so sánh thực tế với bản vẽ.
Cô không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Đây là dự án của cô, bà Tuyết Anh đã mời riêng cô để "vẽ lại linh hồn" cho căn nhà này.
Cô bước vào, tiếng giày gõ lên nền đá vang lên rõ ràng. Người đàn ông quay lại.
Gương mặt anh điềm tĩnh gần như không biểu cảm, ánh nhìn quét qua cô nhanh và sắc, dừng lại ở túi vải đầy bình sơn xịt trên vai cô.
"Xin lỗi một chút." Anh hạ điện thoại xuống, nhìn thẳng vào cô. "Cô tìm ai?"
"Tôi mới phải hỏi câu đó." Minh Hoài đáp, giọng cô cũng không kém sắc bén. "Tôi là Lê Minh Hoài. Tôi được bà Tuyết Anh mời đến để phụ trách phần nghệ thuật cho dự án cải tạo căn nhà này."
Ánh mắt anh thoáng nhíu lại, như đang cố sắp xếp lại một thông tin không khớp với những gì đã biết.
"Trần Khải Nguyên." Anh đáp, giọng vẫn điềm tĩnh. "Kiến trúc sư phụ trách bảo tồn kết cấu cho công trình này."
Minh Hoài chớp mắt. "Bảo tồn kết cấu?"
"Đúng vậy. Bà Tuyết Anh thuê tôi từ ba tuần trước, để đảm bảo kết cấu gốc được giữ nguyên."
"Vậy còn tôi thì sao?" Giọng cô bắt đầu gay gắt. "Bà ấy nói đây là dự án của riêng tôi. Rằng tôi sẽ 'vẽ lại linh hồn' cho căn nhà này."
"Có lẽ chúng ta nên đợi bà Tuyết Anh đến để làm rõ."
Bà Tuyết Anh xuất hiện mười lăm phút sau, dáng đi vẫn nhanh nhẹn dù đã ngoài sáu mươi. Thấy cả hai đứng ở hai đầu phòng, khóe môi bà khẽ nhếch lên một nụ cười khó đoán.
"À, hai người gặp nhau rồi." Bà nói, nhẹ nhàng như thể đây là điều hoàn toàn bình thường.
"Cháu nghĩ có sự nhầm lẫn nào đó. Bà từng nói đây là dự án cháu phụ trách toàn bộ."
"Không nhầm lẫn. Cô Hoài phụ trách phần nghệ thuật, những mảng tường được phép 'sống' tự do nhất. Cậu Nguyên phụ trách bảo tồn kết cấu, giữ giá trị lịch sử."
"Tức là chúng tôi sẽ làm việc cùng lúc?" Khải Nguyên hỏi, giọng vẫn kiềm chế nhưng có chút căng thẳng.
"Chính xác. Một căn nhà thật sự sống lại không thể chỉ có một trong hai, hoặc chỉ đẹp mà không bền, hoặc chỉ bền mà không có linh hồn. Tôi cần cả hai, làm việc cùng nhau."
Minh Hoài cảm thấy bực bội dâng lên. Cô đã hình dung dự án này suốt nhiều tuần, một không gian hoàn toàn tự do. Giờ đây cô phải chia sẻ nó với một người xa lạ, người mà chỉ sau vài phút, cô đã cảm nhận được một bức tường vô hình bao quanh.
"Cháu không nghĩ đây là điều cháu đã đồng ý."
"Tôi hiểu cảm giác của cô. Hãy thử làm việc cùng nhau hai tuần đầu tiên. Nếu vẫn không phù hợp, chúng ta sẽ bàn lại."
Minh Hoài liếc sang Khải Nguyên, thấy anh cũng im lặng, tay siết chặt cuộn bản vẽ hơn một chút.
Rõ ràng anh cũng không hài lòng, chỉ chọn cách thể hiện khác cô mà thôi.
Buổi chiều hôm đó, bà Tuyết Anh dẫn cả hai đi một vòng quanh căn biệt thự. "Căn nhà này được xây từ những năm 1930, bởi một gia đình người Pháp làm nghề trồng trà. Bỏ hoang suốt mười lăm năm, cho đến khi tôi mua lại được ba năm trước."
Họ đi qua phòng khách lớn với trần nhà cao, những họa tiết thạch cao trang trí đã bong tróc từng mảng, để lộ ra lớp gạch thô bên dưới. Ánh nắng chiều xuyên qua ô cửa sổ lớn phủ đầy bụi, tạo thành những vệt sáng mờ ảo.
Minh Hoài dừng lại, ngắm nhìn cách ánh sáng chiếu vào những mảng tường loang lổ ấy. Trong đầu cô, những ý tưởng đã bắt đầu tự động sắp xếp, cách biến những vết nứt của thời gian thành một phần của tác phẩm thay vì che giấu chúng.
"Cháu đang nghĩ," Minh Hoài đáp, giọng cô bất giác nhẹ nhàng hơn, "rằng những vết nứt này đẹp hơn cháu tưởng. Chúng như một bản đồ kể lại câu chuyện của thời gian."
Bà Tuyết Anh mỉm cười, ánh mắt bà thoáng qua một nét gì đó sâu xa. "Đó chính xác là lý do tôi mời cô."
Minh Hoài đưa mắt nhìn quanh phòng khách một lượt nữa, cố hình dung khi hoàn thành, những mảng tường này sẽ kể câu chuyện gì, có lẽ là một dòng chảy màu sắc bắt đầu từ góc tối nhất, len lỏi qua từng vết nứt, rồi bừng sáng dần về phía ô cửa sổ lớn, nơi ánh nắng tự nhiên vẫn kiên trì len vào suốt mười lăm năm không ai ở đây chăm sóc nó.
Khải Nguyên nhìn vào mảng tường ấy với ánh mắt hoàn toàn khác, sự đánh giá tỉ mỉ về mức độ nguy hiểm của lớp thạch cao đang bong tróc.
"Lớp thạch cao này cần được gia cố trước." Anh nói, cắt ngang không khí lãng mạn. "Nếu không, toàn bộ phần trần có nguy cơ sụp trong quá trình thi công."
"Anh không thấy nó đẹp sao? Ngay cả khi nó hư hại?"
"Đẹp không đồng nghĩa với an toàn. Với công trình gần một trăm năm tuổi, an toàn phải luôn được đặt lên hàng đầu."
"Vậy cái đẹp phải luôn nhường chỗ cho an toàn?" Giọng Minh Hoài châm biếm.
"Tôi nghĩ cô đang cố tạo ra một cuộc tranh luận không cần thiết, khi chúng ta vừa gặp nhau chưa đầy một giờ đồng hồ."
Họ tiếp tục đi qua thư viện cũ phủ đầy mạng nhện, những kệ sách trống rỗng phủ một lớp bụi dày, chỉ còn sót lại vài cuốn sách tiếng Pháp đã mục nát ở góc thấp nhất, như thể ai đó đã cố tình bỏ quên chúng lại khi rời đi. Rồi họ qua phòng ăn với chiếc bàn gỗ dài đã mục một góc, đủ chỗ cho một gia đình lớn từng quây quần nơi đây, và cuối cùng, dừng lại trước cầu thang gỗ dẫn lên tầng hai.
"Tầng hai là nơi hai người sẽ dành phần lớn thời gian trong những tháng tới." Bà Tuyết Anh nói, bước lên từng bậc thang cẩn thận, tay vịn vào lan can gỗ đã sờn cũ. "Có bốn phòng ngủ lớn, tôi đã cho sửa lại hai phòng để có thể ở tạm trong thời gian thi công."
"Ngoài ra còn có khu vực ban công lớn nhìn ra toàn bộ khu vườn phía sau, đó sẽ là điểm nhấn quan trọng nhất của toàn bộ dự án." Bà Tuyết Anh dẫn đường, bước chân bà chậm lại một chút khi đến gần cửa ra ban công, như thể nơi đó gợi lên trong bà một ký ức nào đó mà bà chưa sẵn sàng chia sẻ.
Không gian ở ban công rộng hơn Minh Hoài tưởng tượng, trải dài gần như toàn bộ mặt sau của tầng hai, với lan can sắt rèn hoa văn phức tạp, dù đã gãy mất vài đoạn và rỉ sét nặng nề. Từ đây có thể nhìn thấy toàn bộ khu vườn phía sau đã hoang tàn thành một khu rừng nhỏ.
Minh Hoài chạm tay vào những họa tiết sắt hoen gỉ. Ánh nắng chiều muộn nhuộm vàng cả không gian, một ý tưởng bất chợt lóe lên, mảng tường phía sau ban công sẽ trở thành khung cảnh chuyển tiếp hoàn hảo giữa không gian nhân tạo và thiên nhiên hoang dại.
"Đây." Cô nói, giọng đầy hào hứng lần đầu tiên. "Đây sẽ là nơi cháu bắt đầu."
"Khoan đã." Khải Nguyên bước đến gần, so sánh bản vẽ với thực tế. "Khu vực này là kết cấu chịu lực chính của toàn bộ mái nhà phía trên. Bất kỳ can thiệp nào ,kể cả chỉ là sơn phủ bề mặt cũng cần được tính toán kỹ lưỡng."
"Tôi chỉ mới nói tôi muốn bắt đầu ở đây, tôi còn chưa cầm bình sơn lên."
"Tôi chỉ đang nói trước, để tránh những xung đột không cần thiết sau này."
"Vậy tôi nên vẽ ở đâu? Trong một cái hộp, với những đường viền anh đã vẽ sẵn cho tôi à?"
"Tôi không nói vậy"
"Nhưng đó chính xác là những gì anh đang ngụ ý." Minh Hoài cắt ngang. "Anh vừa gặp tôi chưa đầy một giờ, và anh đã sẵn sàng giới hạn nơi tôi được phép sáng tạo."
Khải Nguyên im lặng, quai hàm khẽ siết lại. "Tôi không cố giới hạn sự sáng tạo của cô. Tôi chỉ đang cố đảm bảo rằng, sau khi cô vẽ xong bức tranh đẹp nhất đời mình lên bức tường này, nó sẽ không sụp đổ cùng với cả căn nhà chỉ sau một mùa mưa."
Câu nói khiến Minh Hoài khựng lại. Lần đầu tiên, cô cảm nhận đằng sau sự cứng nhắc ấy, có điều gì đó anh đang cố bảo vệ, không chỉ là căn nhà, mà có lẽ, còn là một điều gì đó sâu xa hơn trong chính bản thân anh.
Nhưng cơn bực bội vẫn còn nguyên vẹn. "Được thôi. Tôi sẽ không chạm vào bức tường này, cho đến khi anh đưa ra được bản đánh giá kết cấu đầy đủ. Nhưng anh cũng nên hiểu, tôi không đến đây để vẽ theo những đường viền người khác vạch sẵn."
Cô quay người, bước ra khỏi ban công, để lại Khải Nguyên đứng đó nhìn theo, trước khi cúi xuống nhìn lại bản vẽ trên tay.
Anh đứng lặng một mình trên ban công thêm một lúc lâu sau khi cô đã đi khuất, ánh mắt anh lướt qua khu vườn hoang tàn phía xa, rồi dừng lại ở chính mảng tường vừa gây ra cuộc tranh cãi. Có một phần trong anh, phần mà anh hiếm khi cho phép mình thừa nhận, tự hỏi liệu mình có đang phản ứng thái quá hay không, hay đó chỉ là một thói quen đã ăn sâu, từ sau cái ngày anh học được rằng chỉ một sai sót nhỏ trong tính toán cũng có thể khiến cả một công trình, và cả những người anh quan tâm, phải trả giá đắt.
Anh lắc đầu, gạt bỏ ý nghĩ ấy, cuộn tròn bản vẽ lại và bước vào trong, để mặc cho ánh hoàng hôn nhuộm đỏ cả khoảng ban công trống trải phía sau lưng.
Đêm đó, Minh Hoài nằm trong phòng tạm ở tầng hai, không ngủ được. Cô nghe tiếng bước chân đều đặn của Khải Nguyên vọng lại từ phòng bên, tiếng giấy tờ sột soạt.
Cô trở mình, nhìn lên trần nhà cũ kỹ phủ đầy vết nứt hình mạng nhện, tự hỏi liệu quyết định nhận lời tham gia dự án này có phải là một sai lầm hay không.
Nhưng đâu đó, trong một góc rất sâu mà cô không muốn thừa nhận, có một phần trong cô lại cảm thấy tò mò về người đàn ông cứng nhắc ấy, về lý do gì khiến anh coi trọng sự an toàn và quy tắc đến mức tuyệt đối như vậy, và liệu đằng sau lớp vỏ lạnh lùng đó, có ẩn giấu một câu chuyện nào đó, giống như những vết nứt đẹp đẽ cô đã thấy chiều nay.
Cô nhắm mắt lại, tự nhủ rằng đây chỉ là một dự án công việc, không hơn không kém.
Nhưng đêm đó, giấc ngủ đến với cô muộn hơn thường lệ rất nhiều.