Q4·Ch.21: Thuyết phục Thái thượng hoàng

Giản Hoàng lập tức đứng dậy, chắp tay cung kính thưa:
- Bẩm Thái Thượng hoàng, điệt nhi có tới ba nguồn tin ở Chiêm Thành, đều bí mật báo về như một. Ba người ấy ở những nơi khác nhau, đảm nhận những công việc khác nhau, lại không hề biết sự tồn tại của nhau. Bởi vậy, điệt nhi cho rằng khả năng cả ba cùng nhận được tin giả rồi đồng loạt báo về là rất thấp. Những tin tức ấy tuy chưa thể nói là đã nắm được toàn bộ kế hoạch của Chiêm Thành, nhưng những điểm cốt yếu đều trùng khớp. Điệt nhi tin rằng tín báo là chính xác. Kính xin Thái Thượng hoàng ân chuẩn cho việc khẩn cấp phòng bị!
Thái Thượng hoàng không lập tức đáp lời. Ngài đưa mắt nhìn Giản Hoàng, trong ánh mắt thoáng hiện một tia dò xét. Chuyện Chiêm Thành có ý định bắc phạt vốn không phải điều nhỏ nhặt. Nếu tin tức này là thật, triều đình cần lập tức có sự chuẩn bị. Nhưng điều khiến Ngài băn khoăn không chỉ nằm ở bản thân tin báo, mà còn ở chỗ: vì sao các hệ thống mật vụ chính thống của Triều đình còn chưa nhận được tin này, mà Giản Hoàng lại có thể biết rõ, thậm chí còn từ ba nguồn tình báo độc lập?
Trong lòng Thái Thượng hoàng bất giác dấy lên cảm giác khó chịu.
Từ sau vụ bắt Tống Viễn Sơn lần trước, giữa Ngài và Giản Hoàng vẫn còn một khúc mắc chưa thực sự được tháo gỡ. Mặc dù sau đó Giản Hoàng đã đích thân đến gặp Ngài để tạ tội, lời lẽ cũng hết sức cung kính, nhưng chuyện ấy vẫn như một nút thắt nằm sâu trong lòng Thái thượng hoàng không dễ gì xóa bỏ. Đối với một người từng trải qua nhiều năm tranh đấu chốn cung đình như Thái Thượng hoàng, việc một vị Hoàng đế trẻ tuổi âm thầm xây dựng mạng lưới tai mắt, tự mình nắm giữ những nguồn tin mà ngay cả các đại thần cũng không biết, khó tránh khỏi khiến Ngài sinh lòng cảnh giác.
Ngài buông một câu lạnh lẽo:
- Tai mắt của Quan gia đã trải khắp thiên hạ rồi nhỉ? Giờ còn vươn tới tận Chiêm Thành à?
Lời nói nghe qua tựa như một câu cảm thán, nhưng ẩn ý bên trong lại không hề nhẹ nhàng. Đó vừa là sự ngạc nhiên, vừa là lời nhắc nhở, thậm chí có phần trách móc. Thái Thượng hoàng muốn Giản Hoàng hiểu rằng Ngài không hoàn toàn hài lòng với việc Hoàng đế tự ý xây dựng thế lực tình báo riêng, vượt ra ngoài tầm kiểm soát của triều đình.
Giản Hoàng thầm thở dài.
Chàng hiểu rõ tính khí của Thái Thượng hoàng, cũng biết giữa hai người vẫn còn những điều chưa thực sự thông suốt. Nhưng chàng không nghĩ rằng vào thời khắc liên quan đến an nguy quốc gia như lúc này, ông vẫn đặt sự chú ý vào những chuyện mang tính riêng tư, chưa để tâm vào đại cục.
Tuy nhiên, Giản Hoàng không thể vì thế mà tỏ thái độ bất mãn. Trước mặt Thái Thượng hoàng, chàng vẫn giữ đủ lễ phép của kẻ hậu bối, đồng thời phải hết sức thận trọng trong từng lời nói. Chỉ cần một câu sơ suất, cuộc nghị sự rất có thể sẽ chuyển hướng sang chuyện cá nhân giữa hai người, khiến đại sự phòng bị quân Chiêm Thành bị gác lại.
Trang Định Vương Trần Ngạc ngồi bên cạnh đã bắt đầu tỏ vẻ sốt ruột. Ông vốn mang danh là người nắm giữ binh quyền, lại hiểu rõ trách nhiệm của mình đối với việc phòng thủ quốc gia. Nghe nói Chiêm Thành có thể chuẩn bị một cuộc tiến công quy mô lớn, trong lòng ông không khỏi nóng như lửa đốt. So với việc truy xét nguồn tin từ đâu mà có, điều ông quan tâm trước mắt là phải lập tức điều động binh mã, củng cố phòng tuyến, tuyệt đối không để quân địch có cơ hội đánh úp.
Ông chắp tay, hướng về phía Thái Thượng hoàng, khẩn thiết thưa:
- Bẩm phụ hoàng, chuyện này không thể trì hoãn! Dẫu tin báo có chính xác hay không, chúng ta cũng phải phòng bị từ trước. Nếu quân Chiêm Thành thực sự chuẩn bị tiến đánh, mà triều đình lại chậm trễ, đến khi đại quân địch vượt qua biên giới, e rằng trở tay không kịp. Xin phụ hoàng sớm ân chuẩn cho chúng thần điều động binh mã, củng cố phòng tuyến, chặn đứng quân giặc ngay từ ngoài biên giới!
Thái Thượng hoàng cau mày, liếc sang Trang Định Vương.
Ngài không trả lời ngay, dường như không muốn tiếp tục nghe những lời thúc giục xuất binh khi bản thân còn chưa tin tưởng vào nguồn tin tình báo. Thay vào đó, Ngài quay sang hỏi Tư đồ Trần Nguyên Đán:
- Quan Tư đồ đã nhận được tin này chưa?
Trần Nguyên Đán ngồi thẳng người, cúi đầu đáp, vẻ mặt có phần áy náy:
- Bẩm Thái Thượng hoàng, hạ thần chưa nhận được bất kỳ tin tức nào về việc Chiêm Thành chuẩn bị bắc phạt. Thần phụ trách nhiều việc trong triều, nhưng đối với tình hình bên ngoài, quả thực vẫn chưa nắm được tin này. Xin Thái Thượng hoàng thứ tội, hạ thần vô năng!
Trần Nguyên Đán vốn là một đại thần có uy vọng, giữ chức Tư đồ, địa vị trong triều vô cùng trọng yếu. Bản thân ông cũng là người được giao trách nhiệm nắm giữ mạng lưới tình báo khổng lồ của triều đình, không chỉ hoạt động trong nước mà còn cả nước ngoài, đặc biệt với Chiêm Thành thì nhiều năm nay ông không tiếc người tiếc của xây dựng rất nhiều điệp viên hoạt động đơn tuyến, đa tuyến. Vậy mà đến giờ này, bao nhiêu nội gián cài cắm ở bên ấy chưa hề gửi được chút tin tức nào về. Bởi vậy, trước câu hỏi của Thái Thượng hoàng, ông chỉ có thể thành thật thừa nhận rằng mình chưa nhận được tin tức.
Thái Thượng hoàng nghe xong, khẽ lắc đầu. Ngài không trách cứ Trần Nguyên Đán, nhưng nét mặt càng thêm vẻ hoài nghi. Sau một hồi cân nhắc, Ngài phán:
- Theo ta, chuyện này khó có khả năng xảy ra!
Thấy bốn người ngồi im lặng nhìn nhau, Thái Thượng hoàng lại tiếp tục, giọng nói có phần chắc chắn:
- Các ngươi hãy thử suy xét cho kỹ. Thứ nhất, Chiêm Thành vừa trải qua một trận thảm bại vào năm ngoái. Quân đội tổn thất nặng nề, quốc khố hao hụt, dân chúng chưa kịp hồi phục. Muốn khôi phục nguyên khí, ít nhất cũng phải mất vài năm. Hiện nay quốc lực của chúng không đủ để tùy tiện dấy binh, huống hồ lại là một cuộc bắc phạt quy mô lớn. Thứ hai, Ai Lao xưa nay vốn chỉ cầu an, luôn tìm cách giữ thế cân bằng giữa các nước láng giềng. Họ không có lý do gì để tự chuốc lấy họa, công khai đắc tội với Đại Việt chúng ta bằng cách cho quân Chiêm Thành mượn đường. Nếu Ai Lao thực sự làm như vậy, chẳng khác nào tự đặt mình vào thế đối địch với cả triều đình ta. Một nước chỉ mong yên ổn như Ai Lao, liệu có dám hành động thiếu suy xét đến thế hay không?
Ngài dừng lại, đưa mắt nhìn những người có mặt trong điện, rồi nói tiếp:
- Bởi vậy, ta cho rằng tin tức này rất có thể là kế phản gián của người Chiêm Thành. Chúng cố ý tung ra lời đồn rằng sẽ mượn đường Ai Lao tiến đánh Đại Việt, khiến triều đình ta sinh lòng nghi kỵ, điều động binh mã, làm dân chúng hoang mang, quân đội mệt mỏi. Một khi chúng ta tự mình rối loạn, chẳng phải đã trúng kế của đối phương hay sao? Các ngươi thử nghĩ xem, có phải như vậy không?
Lê Quý Ly lập tức chắp tay, lên tiếng tâu:
- Thái Thượng hoàng anh minh! Vi thần cũng cho rằng việc này có nhiều điểm đáng ngờ. Chiêm Thành vừa bại trận, chưa thể nhanh chóng khôi phục thực lực. Còn Ai Lao vốn không có hiềm khích lớn với Đại Việt, nếu tùy tiện cho quân Chiêm mượn đường, chẳng khác nào tự rước tai họa vào thân. Thần cho rằng, trước khi có thêm bằng chứng xác thực, triều đình không nên vội vàng điều động đại quân, tránh để đối phương đạt được mục đích gây rối.
Lời tâu của Lê Quý Ly vừa dứt, trong điện lại trở nên yên lặng.
Giản Hoàng ngồi nghe, trong lòng không khỏi dấy lên một nỗi thất vọng. Chàng thầm nghĩ: “Có hai người này, nhà Trần trong lịch sử năm lần bảy lượt bị quân Chiêm Thành đuổi cho chạy xuôi chạy ngược cũng chẳng có gì lạ!”
Tất nhiên, suy nghĩ ấy chỉ thoáng qua trong đầu. Chàng không thể để lộ sự bất mãn ra ngoài, càng không thể dùng thái độ khinh suất để đối đáp với Thái Thượng hoàng và các đại thần. Nhưng trong lòng chàng hiểu rất rõ: sai lầm lớn nhất trong việc đối phó với kẻ địch không phải là đánh giá quá cao thực lực của chúng, mà là lấy những nhận định chủ quan của mình để thay thế cho tin tức thực tế.
Chiêm Thành vừa thất bại không có nghĩa là chúng sẽ mãi suy yếu. Ai Lao vốn cầu an cũng không đồng nghĩa với việc họ sẽ không bao giờ thay đổi lập trường. Một khi lợi ích đủ lớn, hoặc có những thỏa thuận bí mật mà Đại Việt chưa biết, thì một quốc gia vốn trung lập vẫn có thể trở thành đồng minh của đối phương.
Huống hồ, ba nguồn tin độc lập cùng báo về một sự việc, lại có những điểm trùng khớp đáng kể. Dù chưa thể khẳng định mọi chi tiết đều chính xác, cũng tuyệt đối không thể chỉ dựa vào những suy đoán về quốc lực Chiêm Thành hay thái độ của người Ai Lao mà gạt bỏ toàn bộ cảnh báo.
Giản Hoàng biết rằng, nếu tiếp tục tranh luận trực diện với Thái Thượng hoàng, rất có thể sẽ khiến cuộc nghị sự biến thành một cuộc đối đầu về quyền uy. Chàng cần tìm một cách khác để buộc mọi người nhìn nhận vấn đề, thay vì chỉ khăng khăng bảo vệ nhận định ban đầu của mình. Chàng lập tức đứng dậy, chắp tay hướng về phía Thái Thượng hoàng, cung kính thưa:
- Muôn tâu Thái Thượng hoàng, điệt nhi có một khẩn cầu!
Thái Thượng hoàng đưa mắt nhìn chàng. Vẻ mặt Ngài vẫn lạnh nhạt, giọng nói cũng không mấy thân thiện:
- Quan gia cứ nói!
Giản Hoàng kính cẩn thưa:
- Muôn tâu Thái Thượng hoàng, điệt nhi cho rằng, tướng sĩ Đại Việt nên thường xuyên thao luyện, việc rèn quân không lúc nào là không cần thiết. Quân đội muốn giữ được sức chiến đấu, chẳng thể chỉ đợi đến khi có chiến sự mới bắt đầu luyện tập. Dẫu tin tức lần này là thật hay giả, triều đình cũng có thể nhân cơ hội ấy tổ chức cho các tướng sĩ một phen hành quân, diễn tập thực địa, vừa kiểm tra khả năng cơ động, vừa rèn luyện bản lĩnh ứng biến của các cấp tướng lĩnh. Đó cũng là việc ích nước lợi binh, chứ không hề gây tổn hại gì cho quốc gia.
Chàng ngừng lại một chút, rồi tiếp tục:
- Bởi vậy, điệt nhi khẩn thiết xin Thái Thượng hoàng chuẩn cho điều động hơn một vạn quân tiến về biên giới phía Tây. Danh nghĩa bên ngoài là đưa quân đi thao luyện, kiểm tra việc phòng thủ biên cương; nhưng thực chất cũng là để chủ động phòng xa, đề phòng quân Chiêm Thành bất ngờ tiến đánh. Nếu quả thực chúng có ý đồ xâm phạm bờ cõi, chúng ta sẽ không đến nỗi bị động đối phó. Còn nếu tin báo không chính xác, chuyến đi này cũng coi như một lần diễn tập quân sự, chẳng có gì đáng ngại.