Lê Quý Ly trầm ngâm một lát, những ngón tay khẽ gõ lên tay ghế. Sau cùng, lão ngẩng đầu nhìn Phạm Cự Luận, chậm rãi hỏi:
- Hoàng Lam là người do ngươi tiến cử với ta. Ngươi có thực sự tin tưởng y không?
Phạm Cự Luận lập tức chắp tay, không chút do dự đáp:
- Bẩm minh công, trước khi tiến cử Hoàng Lam, thần đã cho người điều tra lai lịch của y hết sức kỹ lưỡng. Hiện nay, cha mẹ y vẫn sống ở quê nhà. Thần đã bố trí một đội quân, lấy danh nghĩa bảo vệ mà thường xuyên theo dõi, kiểm soát mọi động tĩnh của họ. Vợ con y thì đang sống tại phường An Hoa, cũng nằm trong phạm vi chúng ta có thể khống chế.
Hắn ngừng lại một chút, thấy Lê Quý Ly vẫn chăm chú lắng nghe, liền tiếp tục:
- Hơn nữa, Hoàng Lam xưa nay vẫn công khai chuyện gia đình, không hề che giấu thân nhân hay lai lịch của mình. Trong thời gian qua, mật vụ của thần cũng luôn theo dõi hành tung của y. Cuộc sống của Hoàng Lam hết sức giản dị: ban ngày đi làm, tối trở về sum họp với vợ con, thỉnh thoảng mới về quê thăm cha mẹ, rất ít giao du với người ngoài. Những kẻ thường xuyên qua lại với y đều là người thuộc phe ta, chưa phát hiện có ai khả nghi. Xét những điều ấy, thần thật sự không nghĩ Hoàng Lam có thể là nội gián của Quan gia!
Lê Quý Ly khẽ nheo mắt, vẻ mặt vẫn chưa hết nghi hoặc.
- Nếu không phải Hoàng Lam, vậy chẳng lẽ chỉ còn Trần Mộng Dữ? Nhưng ngươi đừng quên, chính hắn là người bày kế, khuyên chúng ta phái Hắc Ảnh đi ám sát đám Đỗ Thế Lâm. Nếu hắn thực sự là nội gián, tại sao lại chủ động thúc đẩy chuyện này?
Phạm Cự Luận cúi đầu, đáp ngắn gọn:
- Bẩm minh công, về chuyện của Trần công tử, thần quả thật không dám lạm bàn!
Lê Quý Ly nghe vậy, sắc mặt thoáng hiện vẻ không vui. Tuy nhiên, lão cũng hiểu sự kiêng dè trong lời nói của Phạm Cự Luận.
Trần Mộng Dữ đâu phải hạng người bình thường. Hắn là con trai cả của Chương Túc quốc thượng hầu, Tư đồ Trần Nguyên Đán, xuất thân hoàng tộc, gia thế hiển hách. Phạm Cự Luận tuy giữ chức Lại bộ Thị lang, xét về phẩm trật quan trường hiện tại còn có phần cao hơn Trần Mộng Dữ, nhưng rốt cuộc cũng chỉ là kẻ xuất thân áo vải. Đối với tầng lớp quý tộc lâu đời như họ Trần, hắn vẫn phải giữ chừng mực, không thể tùy tiện buông lời phán xét.
Song chính thái độ dè dặt ấy lại khiến Lê Quý Ly nảy ra một ý nghĩ khác.
Lão hơi ngả người ra sau, ngón tay tiếp tục gõ nhè nhẹ lên tay ghế, ánh mắt dần trở nên sâu xa.
- Nhà quan Tư đồ này quả thật khiến người ta khó lòng đoán định. Con trai cả theo ta làm việc, hai người con thứ lại chẳng chịu tham gia chính sự, chỉ ở nhà ăn chơi nhàn tản. Con rể thì giữ chức Hữu ty Lang trung tại Hành Khiển ty, bên cạnh Quan gia. Còn bản thân ông ta, lúc thì thuận theo ý ta, lúc lại ngả về phía Quan gia. Một nhà mà mỗi người một hướng, thật chẳng biết rốt cuộc ông ta đang tính toán điều gì!
Lời nói nghe như cảm khái, nhưng trong đó đã thấp thoáng sự nghi ngờ đối với Trần Nguyên Đán. Với một người đa nghi như Lê Quý Ly, những biểu hiện tưởng chừng không liên quan ấy một khi đã được đặt cạnh nhau, rất dễ trở thành những dấu hiệu đáng để suy xét.
Phạm Cự Luận vẫn cúi đầu đứng yên. Hắn khép hờ hai mắt, làm như đang chăm chú suy nghĩ, hồi lâu mới chậm rãi lên tiếng:
- Bẩm minh công, thần chợt nảy ra một ý, không biết có nên nói ra hay không...
Lê Quý Ly vốn đang bận suy tính, nghe hắn quanh co như vậy liền mất kiên nhẫn, phẩy tay quát:
- Ở đây chỉ có hai người chúng ta, còn có gì mà phải vòng vo? Có chuyện gì thì nói thẳng!
Phạm Cự Luận lập tức chắp tay, cúi người thưa:
- Bẩm minh công, thần thân là Lại bộ Thị lang, lần này để xảy ra chuyện lớn như vậy, trước hết là lỗi tắc trách của thần. Thần xin nhận trách nhiệm. Có điều, xét về chuyện của Trần công tử, thần lại nghĩ đến một việc, mong minh công suy xét.
Hắn ngừng một nhịp, rồi mới tiếp lời:
- Trần công tử theo minh công đã lâu, cũng đã góp không ít công sức trong các công việc cơ mật. Thế nhưng đến nay, hắn vẫn chưa có một chức vụ chính thức trong triều, hằng tháng cũng chẳng có bổng lộc gì đáng kể. Nghĩ kỹ lại, chẳng phải có phần thiệt thòi hay sao? Trong khi đó, Nguyễn Phi Khanh vốn chỉ là một kẻ áo vải quê mùa, nay đã làm đến Hữu ty Lang trung của Hành Khiển ty, mỗi tháng được hưởng tám mươi lạng bạc!
Tám mươi lạng bạc mỗi tháng, đối với người bình thường đã là một khoản tiền khổng lồ, huống hồ trong thời buổi ấy, một lạng bạc có thể mua được tới hai trăm cân gạo. Nguyễn Phi Khanh giữ chức Hữu ty Lang trung, là cấp phó của Hành Khiển ty, địa vị tương đương hàng Thị lang trong hệ thống quan chế mà câu chuyện đang đề cập. Với chức vị ấy, bổng lộc cao cũng là điều dễ hiểu.
Nhưng khi đặt Nguyễn Phi Khanh bên cạnh Trần Mộng Dữ, sự tương phản lại trở nên đáng chú ý: một người xuất thân bình dân, nay đã có địa vị và bổng lộc đáng kể; người kia sinh trưởng trong một gia tộc quyền quý, theo p-hò Lê Quý Ly đã lâu mà vẫn chưa có danh phận chính thức.
Lê Quý Ly nghe đến đây, đôi mắt chợt mở lớn. Khóe miệng lão nhếch lên thành một nụ cười lạnh.
- Ý ngươi là Trần Mộng Dữ có thể đã sinh lòng bất mãn với ta?
Phạm Cự Luận lập tức cúi thấp đầu, vội vàng đáp:
- Xin minh công chớ hiểu lầm! Thần tuyệt đối không dám tùy tiện suy đoán lòng dạ Trần công tử. Thần chỉ thấy sự việc có chỗ đáng để suy xét, nên mới cả gan bẩm báo, còn thực hư thế nào, tất cả đều phải do minh công định đoạt!
Lê Quý Ly lắc đầu, không đáp ngay. Lão lại gõ ngón tay lên tay ghế, miệng lẩm bẩm như đang tự nói với chính mình:
- Bất mãn ư? Dù hắn có bất mãn, ta cũng không cho rằng Mộng Dữ dám làm ra chuyện như vậy...
Lão nói đến đó thì đột nhiên dừng lại. Ánh mắt vốn đang trầm tư bỗng lóe lên một tia sắc lạnh, như thể vừa xâu chuỗi được những manh mối tưởng chừng rời rạc.
- Nhưng cũng không thể hoàn toàn loại trừ khả năng ấy. Ngươi thử nghĩ xem, chính hắn là người khăng khăng khuyên ta phái Hắc Ảnh đi ám sát đám Đỗ Thế Lâm. Nếu ngay từ đầu, hắn đã có ý định mượn chuyện này để lập công với Quan gia thì sao?
Lê Quý Ly hơi nghiêng người về phía trước, giọng nói càng lúc càng chậm, từng chữ như được cân nhắc kỹ lưỡng:
- Hắn xúi giục ta ra tay, khiến Hắc Ảnh xuất động. Sau đó, hắn bí mật thông qua Nguyễn Phi Khanh báo tin cho Quan gia, để phía bên kia kịp thời cứu viện Đỗ Thế Lâm. Một khi âm mưu thành công, hắn vừa có thể giữ được thanh danh, vừa có cớ lập công với Quan gia. Đến khi thời cơ chín muồi, hắn liền quay sang đầu quân cho bên ấy, đổi lấy một chức quan lớn. Hừ... Nếu đúng là như vậy, chẳng phải hắn đã tính toán được cả đôi đường hay sao?
Nói đến cuối, Lê Quý Ly bật ra một tiếng cười khô khốc. Trong mắt lão, khả năng ấy tuy chưa có chứng cứ xác thực, nhưng một khi đã nảy sinh nghi ngờ thì từng hành động trước đây của Trần Mộng Dữ dường như đều có thể được diễn giải theo hướng đó.
Phạm Cự Luận vẫn giữ nguyên vẻ mặt khiêm cung, hai tay chắp trước ngực, đứng nép dưới thềm, không dám để lộ chút cảm xúc nào.
Thế nhưng, sâu trong đáy mắt hắn, một tia ý cười kín đáo đã thoáng hiện rồi nhanh chóng biến mất.
Sở dĩ Phạm Cự Luận nảy sinh ý cười trong lòng, nguyên nhân sâu xa nằm ở nỗi tự ti về xuất thân đã đeo bám hắn suốt nhiều năm.
Vốn dĩ, hắn cũng chỉ là một gã học trò nghèo, không có gia thế hiển hách, chẳng có chỗ dựa vững chắc trong triều đình. Thứ duy nhất giúp hắn vượt lên trên những kẻ đồng cảnh ngộ chính là đầu óc cơ trí, khả năng nhìn thấu lòng người cùng những mưu mô, thủ đoạn mà người thường khó lòng nghĩ tới. Chính nhờ những bản lĩnh ấy, hắn mới lọt vào mắt xanh của Lê Quý Ly, được giữ lại bên cạnh để tham gia xử lý các công việc cơ mật.
Sau đó, bằng những kế sách hiểm hóc và không ít lần lập công, Phạm Cự Luận dần chiếm được lòng tin của Lê Quý Ly, từng bước được cất nhắc, cuối cùng ngồi lên chiếc ghế Lại bộ Thị lang.
Xét về quan chức, đây đã là một địa vị không hề thấp. Thị lang có thể xem như chức vụ tương đương thứ trưởng trong bộ máy hành chính hiện đại. Riêng Lại bộ lại càng là nơi nắm giữ quyền lực đáng kể, phụ trách việc tuyển bổ, thăng giáng, thuyên chuyển, khảo xét công trạng, ban thưởng và xử phạt quan viên. Có thể nói, đường quan lộ của không ít người trong triều đều ít nhiều chịu ảnh hưởng từ bộ này.
Thế nhưng, chức vị càng cao, Phạm Cự Luận càng nhận ra một sự thật cay đắng: có những cánh cửa, dù hắn đã bước lên đến địa vị hiện tại, vẫn không dễ dàng mở ra.
Trong mắt nhiều kẻ thuộc tầng lớp thế gia vọng tộc, hắn rốt cuộc vẫn chỉ là một kẻ xuất thân áo vải, nhờ luồn lách bằng mưu trí và được Lê Quý Ly trọng dụng mà có ngày hôm nay. Những người ngoài mặt vẫn cung kính hành lễ, nhưng sau lưng lại không thiếu kẻ buông lời châm chọc, coi thường. Có khi chỉ là một ánh mắt khinh khỉnh, một nụ cười nhạt, một câu nói tưởng như vô tình, hay một thoáng ngập ngừng khi phải xưng hô với hắn, cũng đủ khiến Phạm Cự Luận cảm nhận được sự phân biệt ngầm giữa mình và đám quý tộc lâu đời.
Hắn không phải kẻ hồ đồ, càng không phải người không biết nhìn sắc mặt. Những điều ấy, dù đối phương không nói thẳng ra, hắn vẫn ghi nhớ trong lòng. Càng ngày, nỗi mặc cảm về xuất thân càng lặng lẽ biến thành sự nhạy cảm quá mức trước thái độ của người khác, rồi dần dần kết thành một mối oán hận khó gỡ.
Mà trong số những kẻ khiến hắn khó chịu nhất, Trần Mộng Dữ chính là người đứng hàng đầu.