Q3·Ch.17: Lê Quý Ly án binh bất động

Trấn Thanh Đô(1)
Cứ năm ngày một lần, Chinh Nam nguyên soái Lê Quý Ly lại triệu tập chư tướng dưới trướng đến nghị sự. Từ ngày đại quân dừng chân hạ trại tại Thanh Đô, lão đã đặt ra lệ ấy, cốt để duy trì quân kỷ, giữ cho ba quân không đến nỗi sinh lòng nhàn tản, lơi lỏng ý chí. Dẫu rằng đạo quân này đã nhiều ngày án binh bất động, không tiến thêm một bước chân, nhưng bề ngoài vẫn phải tỏ ra nghiêm chỉnh, đâu ra đấy, không để kẻ dưới sinh lòng nghi hoặc.
--------------------
1. Thuộc phạm vi tỉnh Thanh Hóa ngày nay
--------------------
Lại nói, sau khi đội tiên phong do Nguyễn Đa Phương chỉ huy đánh tan quân của Bố Đông ở cửa biển Thần Đầu, phải ba ngày sau, đại quân của Lê Quý Ly mới kéo đến. Nguyễn Đa Phương lập tức ra nghênh đón, rồi vào trướng trung quân bẩm báo tình hình. Y chắp tay thưa:
- Bẩm nguyên soái, trận đầu quân ta đã đại thắng, quân giặc tan tác, Bố Đông phải bỏ chạy. Chế Bồng Nga nghe tin bại trận, lập tức thu quân, lên thuyền ra biển. Theo tin tức thám báo vừa dò được, đoàn chiến thuyền của chúng đã xuôi về phương Nam, chưa rõ định đi đâu.
Lê Quý Ly ngồi trên ghế chủ soái, vuốt râu trầm ngâm. Lão vốn biết Chế Bồng Nga là kẻ dã tâm bừng bừng, xưa nay chẳng chịu khuất phục trước thất bại nhỏ. Nay mới giao chiến một trận đã vội rút quân, việc ấy xem ra có phần khác thường. Nghĩ đoạn, lão liền quay sang hỏi Phạm Cự Luận:
- Chế Bồng Nga lòng lang dạ sói, mưu đồ thôn tính Đại Việt đã lâu. Nay mới thua một trận, lẽ nào đã nản chí, vội vã rút về Chiêm Thành?
Phạm Cự Luận cau mày suy nghĩ, rồi thong thả đáp:
- Minh công xét đoán rất phải. Thần cũng cho rằng việc quân Chiêm Thành rút lui lần này chưa hẳn là thật. Chế Bồng Nga vốn là kẻ giảo hoạt, dụng binh thường xuất kỳ bất ý. Biết đâu hắn chỉ giả vờ rút quân để đánh lạc hướng quân ta, đợi chúng ta sơ hở rồi bất thần quay lại tấn công ta ở một nơi khác?
Lê Quý Ly thoáng biến sắc, vội hỏi:
- Ý quân sư là chúng có thể quay thuyền về phía Bắc?
- Chính là như vậy!
- Nếu thế, chẳng phải chúng có thể men theo đường biển, đổ bộ rồi đánh thẳng vào Thăng Long hay sao?
Phạm Cự Luận gật đầu:
- Hoàn toàn có khả năng ấy, thưa minh công. Thăng Long là nơi trọng yếu của quốc gia, hiện nay hai vua, hoàng thất cùng cả triều đình đều đang ở đấy. Vậy nên một khi kinh thành thất thủ, xã tắc ắt gặp đại biến. Chế Bồng Nga nếu muốn một trận định càn khôn, rất có thể sẽ nhắm thẳng vào kinh sư, chứ chẳng cần phí sức dây dưa ở những nơi khác.
Nghe vậy, Lê Quý Ly càng thêm trầm ngâm. Lão đứng dậy, chắp tay sau lưng, đi đi lại lại trong trướng một hồi rồi mới hỏi:
- Vậy theo quân sư, lúc này ta nên tiếp tục tiến lên ứng cứu lộ Tây Bình và đại đoàn Chu Tước, hay lập tức quay về Thăng Long hộ giá?
Phạm Cự Luận không đáp ngay. Y cúi đầu suy nghĩ giây lát, rồi mới chắp tay thưa:
- Bẩm minh công, theo thiển ý của thần, lúc này chúng ta không nên vội vã tiến lui. Chi bằng cứ đóng quân tại đây, nghiêm thủ doanh trại, ngày đêm dò la tin tức, chờ xem động tĩnh của quân Chiêm Thành rồi mới định liệu.
Lê Quý Ly dừng bước, nhìn Phạm Cự Luận hồi lâu, bỗng bật cười:
- Quân sư nói rất hợp ý ta! Địch chưa rõ hư thực, ta há có thể khinh suất hành động? Trước mắt cứ án binh bất động, chờ xem Chế Bồng Nga có thực sự quay ra Thăng Long hay không. Nếu hắn đã rút về Chiêm Thành, ta tiến quân cũng chẳng muộn; còn nếu hắn quay lại, khi ấy tùy cơ ứng biến vẫn chưa là quá trễ!
Chư tướng nghe vậy đều cúi đầu lĩnh mệnh.
Thế rồi, đại quân tiếp tục đóng ở Thanh Đô, ngày ngày luyện binh, chỉnh đốn doanh trại, dù bên ngoài tỏ ra án binh bất động, song bên trong vẫn ngấm ngầm dò xét tình hình. Thám mã được phái đi khắp các ngả đường, nhất là vùng ven biển, hễ có tin tức gì mới đều phải lập tức phi báo về trung quân.
Bốn ngày sau, khi Lê Quý Ly đang cùng chư tướng nghị sự trong đại trướng, chợt một tên thám mã hớt hải chạy vào, quỳ xuống bẩm báo:
- Bẩm nguyên soái! Quân Chiêm Thành đã quay ngược ra Bắc!
Lê Quý Ly chăm chú nhìn tên thám mã, cao giọng hỏi:
- Ngươi nói mau, chúng đã đi đâu?
Tên thám mã thở hổn hển, đáp:
- Bẩm, đoàn chiến thuyền của Chế Bồng Nga đã cập bến ở cửa biển Đại An. Sau khi đổ bộ, quân giặc lập tức tiến về phía Thăng Long. Nhưng dọc đường, chúng bị quân ta chặn lại tại ải Lăng Vân. Hiện nay, hai bên đang giao chiến ác liệt, quân ta dựa vào địa thế hiểm yếu của cửa ải, tạm thời cầm chân được giặc!
Lê Quý Ly nghe xong, nét mặt lập tức rạng rỡ. Lão vỗ mạnh tay xuống án, đứng bật dậy, quát lớn:
- Hay lắm! Quả nhiên không ngoài dự liệu của ta! Truyền lệnh toàn quân, lập tức chỉnh đốn binh mã, chuẩn bị khởi hành về Thăng Long ứng cứu!
Chư tướng đồng thanh lĩnh mệnh. Trong trướng nhất thời rộn ràng tiếng giáp trụ va chạm, tiếng người truyền lệnh, ai nấy đều đứng dậy định lui ra chuẩn bị.
Đúng lúc ấy, Trần Mộng Dữ bước lên phía trước, chắp tay thưa:
- Xin minh công hãy khoan!
Lê Quý Ly quay lại, nhíu mày hỏi:
- Ngươi còn có điều gì muốn nói?
Trần Mộng Dữ cúi đầu, chậm rãi đáp:
- Tâu minh công, theo thần, lúc này chúng ta chưa cần vội quay về Thăng Long. Chi bằng cứ lưu lại đây thêm vài ba ngày, đợi tình hình ở ải Lăng Vân rõ ràng hơn rồi hãy khởi hành, cũng chưa muộn.
Lê Quý Ly ngạc nhiên:
- Quân Chiêm Thành đã tiến sát kinh sư, hai vua cùng cả triều đình đang lâm nguy, cớ sao ngươi lại khuyên ta chậm trễ?
Trần Mộng Dữ không chút nao núng, thong thả phân giải:
- Tâu minh công, thần được biết Quan gia đã thân chinh đem quân đến ải Lăng Vân, quyết chặn đứng bước tiến của Chế Bồng Nga. Hiện nay, lực lượng bảo vệ Thăng Long chỉ còn một nửa đại đoàn Thanh Long, binh mã ít ỏi, khó lòng chống đỡ được đại quân Chiêm Thành. Bởi vậy, thần đoán Quan gia ắt đã có chủ ý, muốn dựa vào địa thế hiểm yếu của ải Lăng Vân để cầm chân quân giặc, tranh thủ thời gian chờ viện binh từ Thanh Đô trở về.
Y ngừng lại một lát, đưa mắt nhìn khắp chư tướng, rồi tiếp lời:
- Nếu chúng ta lập tức kéo quân về, khi ấy quân Chiêm Thành vẫn còn bị giữ chân ngoài cửa ải, Quan gia chưa đến nỗi lâm vào cảnh nguy nan. Công lao của đại quân ta, suy cho cùng, cũng chỉ là tiếp viện đúng lúc, chẳng có gì đặc biệt. Chi bằng hãy chờ thêm vài ngày, đợi khi ải Lăng Vân không giữ nổi, quân giặc tràn vào Thăng Long, Thái Thượng hoàng cùng hoàng tộc lâm vào cảnh nguy cấp, bấy giờ chúng ta mới xuất hiện, đánh tan quân Chiêm Thành, giải cứu kinh sư. Một phen ấy chẳng những cứu được xã tắc khỏi cơn nguy biến, mà công lao của minh công cũng sẽ vang dội khắp triều đình, vang danh thiên hạ. Khi ấy, dù là văn võ bá quan hay tôn thất họ Trần, ai còn dám xem nhẹ uy danh của minh công?
Lời vừa dứt, trong trướng bỗng im phăng phắc.
Một vài viên tướng đưa mắt nhìn nhau, vẻ mặt có phần kinh ngạc. Bọn họ vốn tưởng Trần Mộng Dữ chỉ lo việc quân cơ, không ngờ trong lời khuyên ấy lại ẩn chứa một phen tính toán sâu xa đến thế. Đem vận mệnh kinh thành và sự an nguy của hoàng tộc ra làm thước đo công danh, quả thực là một kế sách vừa hiểm độc, vừa hợp với tâm ý của kẻ đang nuôi chí lớn.
Lê Quý Ly nghe xong, ngửa mặt cười ha hả, vẻ đắc ý hiện rõ trên nét mặt:
- Hay! Hay lắm! Trần đại nhân quả nhiên hiểu thấu lòng ta! Người làm việc lớn, há có thể chỉ nhìn cái lợi trước mắt? Nếu muốn lập đại công, ắt phải biết chờ thời, thuận thế mà hành động. Phen này, ta sẽ cho thiên hạ thấy bản lĩnh của mình!
Nói đoạn, lão phất tay áo, truyền lệnh:
- Truyền lệnh xuống các doanh, tạm thời chưa cần nhổ trại. Ba quân cứ yên tâm nghỉ ngơi, chỉnh đốn quân mã, chờ lệnh của bản soái. Đồng thời, lập tức phái thêm thám mã về phía ải Lăng Vân, nhất thiết phải nắm rõ tình hình chiến sự, không được để sót một tin tức nào!
Chư tướng đồng thanh tuân lệnh, lần lượt lui ra.
Lê Quý Ly lại ngồi xuống ghế chủ soái, nét mặt đầy thỏa mãn, dường như đã nắm chắc phần thắng trong tay. Ngoài trướng, tiếng quân sĩ luyện tập vẫn vang lên đều đặn, cờ xí bay phần phật trong gió thu. Đại quân đông đảo ấy vẫn đóng im lìm tại Thanh Đô, tựa hồ đang chờ một thời cơ thuận lợi để xuất kích.
Chỉ có điều, thời cơ mà vị Chinh Nam nguyên soái mong đợi, lại chính là lúc kinh thành lâm vào cảnh nguy nan nhất, khi tính mạng của Thái Thượng hoàng và cả hoàng tộc họ Trần đều bị đặt trước lưỡi gươm quân giặc.
------------------------
Buổi nghị sự hôm ấy diễn ra nhanh chóng, vừa bắt đầu chẳng bao lâu đã kết thúc. Các vị Đại tướng quân, Lữ đoàn trưởng cùng các Tham quân lần lượt cáo từ, rời khỏi trung doanh, ai nấy trở về doanh trại của mình.
Trần Thế Đăng, Đại tướng quân Đại đoàn Hoàng Sư, cưỡi ngựa thong dong trên đường về doanh. Lão tuổi đã cao, trải qua không biết bao nhiêu trận mạc, tính tình điềm đạm, chẳng mấy khi tỏ ra vội vã. Đang lúc ngựa bước khoan thai, chợt phía sau vang lên tiếng gọi:
- Trần Đại tướng quân, xin dừng bước!
Trần Thế Đăng ghìm cương, quay đầu nhìn lại, thấy người vừa gọi mình chính là Nguyễn Đa Phương, Đại tướng quân Đại đoàn Bạch Hổ. Hai người vốn chức vị ngang hàng, luận tuổi tác, Trần Thế Đăng còn lớn hơn mấy phần. Thế nhưng, Bạch Hổ là đại đoàn trấn giữ kinh thành Thăng Long, địa vị trọng yếu hơn hẳn Hoàng Sư vốn đóng quân nơi sơn cùng thủy tận. Huống hồ, trong ba quân ai chẳng biết Nguyễn Đa Phương là tâm phúc thân tín, cánh tay phải của Lê Quý Ly. Bởi vậy, Trần Thế Đăng chẳng dám chậm trễ, vội ghìm ngựa chờ đợi, chắp tay cười nói:
- Nguyễn Đại tướng quân có điều chi chỉ giáo chăng?