Q3·Ch.5: Quyết tâm

Kinh thành Thăng Long, Hành Khiển ty cung Quan Triều.
Giản Hoàng ngồi trên thượng vị, bên dưới là Lê Hiến Giản, Nguyễn Phi Khanh cùng một số đại thần. Trên án thư, bản đồ các lộ phía Nam trải rộng, những thẻ tre ghi tin tức từ tiền tuyến xếp thành từng chồng.
Bỗng ngoài cửa sổ vang lên tiếng cánh chim đập mạnh.
“Phành phạch...”
Mọi người đồng loạt ngẩng đầu. Một con chim ưng từ ngoài trời lao thẳng vào, lượn một vòng quanh gian điện rồi nhẹ nhàng đáp xuống tay ghế trống bên cạnh. Con chim có đôi mắt sắc như dao, móng vuốt bám chặt vào thành ghế. Nó đứng im phăng phắc, không hề hoảng loạn, tựa hồ đã quá quen với nơi này.
Vũ Nhật Quang lập tức đứng dậy. Chàng bước đến, đưa tay vuốt nhẹ lên đầu chim rồi khéo léo gỡ một cuộn giấy nhỏ được buộc kín phía trong cánh trái. Vừa lúc ấy, ngoài cửa có tiếng bước chân. Một người hầu mặc áo xanh bước vào.
Hắn cúi đầu hành lễ:
- Tiểu nhân bái kiến Quan gia cùng chư vị đại nhân.
Con chim ưng dường như nhận ra chủ nhân, lập tức vỗ cánh bay lên, đậu gọn trên vai người hầu. Người hầu không nói thêm một lời, chỉ cúi đầu lần nữa rồi lặng lẽ lui ra. Cánh cửa khép lại, trong điện lại trở về vẻ yên tĩnh.
Vũ Nhật Quang hai tay dâng cuộn giấy lên.
- Bẩm Quan gia, tin cấp báo từ phía Nam.
Giản Hoàng nhận lấy. Chàng tháo sợi dây nhỏ, mở cuộn giấy ra. Chàng chỉ lướt qua vài hàng, sắc mặt vẫn bình thản, rồi đưa thẳng cho Lê Hiến Giản.
Lê Hiến Giản đón lấy, đọc một lượt. Đến dòng cuối, sắc mặt ông hơi biến đổi.
- Quả nhiên...
Ông ngẩng đầu, giọng thấp nhưng rõ ràng:
- Quả nhiên Quan gia liệu sự như thần! Quân Chiêm Thành đã đánh đến lộ Đông Đô!
Nguyễn Phi Khanh nghe vậy hơi chau mày. Vũ Nhật Quang cũng im lặng. Tin tức ấy đối với triều đình, với quân dân Đại Việt, có lẽ chẳng khác nào một tiếng sét đánh ngang trời.
Thế nhưng, họ không hề cảm thấy bất ngờ hay hoang mang. Bởi từ lâu, Giản Hoàng đã đoán trước được chuyện này.
= = = o0o = = =
Vốn dĩ ngay sau khi Lê Quý Ly thống lĩnh đại quân tiến vào Nam, trong một buổi thiết triều có đủ bá quan văn võ, Giản Hoàng đã từng dâng lời với Thái Thượng hoàng. Khi ấy, chàng đứng giữa điện, chắp tay nói:
- Muôn tâu Thái Thượng hoàng, thần vẫn cho rằng Chế Bồng Nga tuyệt đối không phải là kẻ chỉ biết đánh theo những cách kinh điển trong binh thư đã chỉ. Kẻ này gian ngoan, xảo quyệt, từng trải chiến trận nhiều năm, lại rất giỏi nắm bắt sơ hở của đối phương. Chúng ta không thể chỉ đoán hắn sẽ làm gì theo lẽ thường.
Thái Thượng hoàng ngồi trên ngai, nghe đến đó liền băn khoăn hỏi:
- Quan gia muốn nói điều gì?
Giản Hoàng bước lên một bước.
- Nếu Chế Bồng Nga biết phần lớn đại quân của ta đã theo Lê nguyên soái tiến về phía Nam, hắn sẽ nghĩ thế nào?
Mấy vị đại thần nhìn nhau. Giản Hoàng nói tiếp:
- Hắn sẽ nghĩ rằng kinh thành đang trống.
Thái Thượng hoàng khẽ nhíu mày.
- Ý Quan gia là...
- Nhi thần chỉ sợ hắn ngoài đạo thủy quân tiến vào cửa Thần Đầu, còn bí mật bố trí một đạo quân khác đi xa hơn về phía Bắc. Nếu đạo quân ấy không đánh Thanh Hoa, không đánh Thuận Hóa, mà nhân lúc kinh sư sơ hở, tiến thẳng vào Thăng Long...
Giản Hoàng nhìn khắp điện.
- Khi ấy chúng ta phải làm thế nào?
Lời vừa dứt, trong điện lập tức im phăng phắc. Thái Thượng hoàng ngồi thẳng người:
- Quan gia nói phải lắm.
Người quay sang bá quan phía dưới:
- Quan Tư đồ, ngươi nói xem. Nếu quả thực xảy ra chuyện ấy, chúng ta phải làm sao?
Chương Túc quốc thượng hầu, Tư đồ Trần Nguyên Đán từ hàng văn quan bước ra. Ông vốn là người tinh minh quyết đoán, nhưng lần này cũng phải trầm ngâm hồi lâu, sau đó mới vòng tay tâu:
- Muôn tâu Nhị hoàng...
Ông dừng lại, rồi nói:
- Tình thế quả thực khó.
Thái Thượng hoàng hỏi:
- Khó thế nào?
Trần Nguyên Đán đáp:
- Quân đội trong nước hiện nay phần lớn đã theo Lê nguyên soái nam chinh. Trong kinh chỉ còn một nửa Đại đoàn Thanh Long, quân số hơn một vạn người, đảm nhiệm việc bảo vệ kinh sư.
Ông chỉ lên bản đồ:
- Đại đoàn Cự Hùng do Trần Trung Hiếu chỉ huy hiện đóng tại Lạng Sơn, phải trấn giữ biên cương phía Bắc. Nếu điều quân Cự Hùng về, chẳng khác nào tự mở cửa phía Bắc cho người khác bước vào.
Một viên quan hỏi:
- Vậy có thể điều một phần quân Cự Hùng về trước không?
Trần Nguyên Đán lắc đầu.
- Không được.
Ông chỉ vào tuyến biên giới phía Bắc.
- Biên cương phía Bắc hiểm yếu, nhưng địch cũng không chỉ có một hướng. Từ khi lập quốc đến nay, triều đình chưa từng dám coi nhẹ nơi ấy. Huống hồ hiện nay quân chủ lực đã Nam chinh. Nếu rút thêm Cự Hùng, một khi phương Bắc có biến, kinh thành còn nguy hơn nữa.
Thái Thượng hoàng hỏi:
- Nếu cấp tốc gọi Cự Hùng về?
- Ít nhất ba ngày mới có thể đến kinh sư.
Trần Nguyên Đán thở dài:
- Mà nếu quân Chiêm đã đến dưới chân thành, ba ngày ấy đủ để xảy ra rất nhiều chuyện.
Trong điện lại im lặng. Không ai nói thêm, bởi tất cả đều hiểu. Một vạn quân của Đại đoàn Thanh Long tuy không ít, nhưng nếu Chế Bồng Nga bất ngờ dẫn đại quân đánh thẳng vào kinh thành thì một vạn quân ấy chưa chắc đủ sức chống đỡ.
Thái Thượng hoàng chậm rãi hỏi:
- Vậy nếu quân Chiêm thực sự đánh tới Thăng Long, chúng ta phải làm thế nào?
Các quan trong điện nhìn nhau. Một viên đại thần cúi đầu, một võ quan khác lặng lẽ thở dài, không ai đáp lời vị Lão hoàng gia già cả. Bầu không khí vốn đã nặng nề, nay càng nặng như chì.
Thái Thượng hoàng nhìn xuống quần thần, chờ hồi lâu vẫn không thấy ai bước ra. Cuối cùng, người đập tay xuống án:
- Chẳng lẽ cả triều đình Đại Việt không nghĩ ra được một kế nào?
Không ai dám ngẩng đầu. Thái Thượng hoàng tức giận:
- Nếu thật sự không giữ nổi kinh thành, các ngươi còn không mau tìm nơi để triều đình sơ tán ư? Chẳng lẽ cứ ngồi đây chờ quân Chiêm kéo đến, rồi cả lũ cùng chết hay sao?
Mấy câu ấy như những nhát roi quất xuống giữa đại điện. Các đại thần cúi đầu, nhưng trong lòng mỗi người đều dâng lên một nỗi uất nghẹn khó nói.
Bởi lời của Thái Thượng hoàng tuy khó nghe, nhưng không phải không có lý. Nếu thành không giữ được, triều đình phải có đường lui. Nếu vua quan đều chết ở kinh sư, quốc gia tất loạn. Nhưng nghĩ đến đó, trong lòng các đại thần lại càng thêm hổ thẹn.
Thật hổ thẹn!
Đường đường một nước Đại Việt hùng cường. Mới cách đây chưa quá lâu, vó ngựa quân Nguyên Mông tung hoành khắp thiên hạ, diệt Tống bình Âu, đến khi tiến vào Đại Việt, cả ba lần đều bị đánh cho tan tác.
Ngay cả thiên triều phương Bắc cũng từng phải khiếp sợ trước sức chống cự của Đại Việt. Thế mà nay... Một nước Chiêm Thành nho nhỏ ở phương Nam đánh tới, triều đình đã phải nghĩ đến chuyện bỏ kinh thành mà chạy. Năm Tân Hợi, quân Chiêm đánh vào Thăng Long, vua tôi phải bỏ kinh thành. Năm Đinh Tỵ, quân Chiêm lại tiến ra Bắc, triều đình một lần nữa phải tháo chạy.
Chẳng lẽ năm nay... Lại chạy nữa sao?
Trong hàng văn võ, có người siết chặt nắm tay. Có người nghiến răng. Có người cúi đầu vì không muốn để người khác nhìn thấy vẻ phẫn uất trên mặt mình.
Trần Nguyên Đán cũng im lặng rất lâu. Cuối cùng, ông ngẩng đầu nhìn Thái Thượng hoàng.
- Bẩm Thái thượng hoàng...
Giọng ông khàn đi.
- Nếu lần này chúng ta lại bỏ Thăng Long mà chạy, thì người trong thiên hạ sẽ nghĩ thế nào?
Thái Thượng hoàng không đáp. Trần Nguyên Đán tiếp:
- Quân dân sẽ nghĩ thế nào?
Không khí trong điện càng trở nên nặng nề. Đúng lúc ấy, Giản Hoàng chậm rãi bước ra. Chàng nhìn thẳng vào Thái Thượng hoàng, rành rọt nói từng chữ một:
- Xin Thái Thượng hoàng chớ sợ! Nhi thần đã có cách chống giặc. Thượng Hoàng cứ yên tâm ở lại Thăng Long, không cần phải sơ tán đi đâu cả!
Lời vừa dứt, trong điện lập tức im phăng phắc. Thái Thượng hoàng ngẩng lên nhìn Giản Hoàng, vẻ mặt vẫn còn ngờ vực:
- Được như thế chăng?
Nếu là người khác nói câu ấy, e rằng Thái Thượng hoàng đã lập tức gạt đi. Nhưng người đang đứng trước mặt ông lại là Giản Hoàng.
Mấy năm qua, vị Quan gia trẻ tuổi này đã nhiều lần khiến ông phải nhìn bằng con mắt khác. Trên chiến trường, chàng không chỉ kế thừa được phần nào khí phách quả cảm của Tiên đế Trần Duệ Tông mà còn tỏ ra có tài dụng binh, có cái uy của bậc bề trên khiến vạn người nể phục. Những trận đánh ở đồi Nghĩa Dũng, núi Ngải Sơn đều đã chứng minh điều đó.
Thế nhưng, dù có tin vào tài năng của Giản Hoàng đến đâu, Thái Thượng hoàng vẫn không thể không lo lắng. Bởi quân Chiêm Thành đang kéo tới đây là một đạo quân hùng mạnh, trong khi binh mã ở kinh sư hiện nay chỉ có một Lữ đoàn Thanh Long đơn độc. Nếu chẳng may phòng tuyến tan vỡ, giặc tràn vào Thăng Long, thì hậu quả không thể tưởng tượng. Chính vì vậy, trong lòng Thái Thượng hoàng lúc này đã nảy ra ý nghĩ tìm nơi lánh nạn. Ông đã từng mấy lần chạy khỏi kinh thành. Và nay, trước bóng quân Chiêm Thành, ý nghĩ ấy lại một lần nữa hiện lên.
Giản Hoàng dường như nhìn thấu tâm tư của ông. Chàng không để Thái Thượng hoàng kịp nói thêm, liền tiến lên một bước, giọng nói sang sảng vang khắp điện:
- Muôn tâu Thái Thượng hoàng! Quân giặc dẫu mạnh, nhưng từ cửa Đại An muốn tiến đến kinh thành Thăng Long, nhất định phải vượt qua huyện Thượng Phúc(1). Ở đó, nhi thần đã sớm cho bố trí một cửa ải, đặt tên là ải Lăng Vân. Thành cao, hào sâu, địa thế hiểm yếu, lại có quân tinh nhuệ trấn giữ. Quân Chiêm Thành nếu tiến đến đó, dù đông gấp bội, cũng không thể trong năm ngày mà phá được.
----------------
1. Huyện Thường Tín, Hà Nội ngày nay
----------------
Chàng ngừng một lát rồi nói tiếp:
- Chỉ cần giữ được năm ngày ấy, Đại đoàn Cự Hùng ở Lạng Sơn sẽ có đủ thời gian thần tốc kéo quân về cứu giá. Sau khi đánh tan quân giặc, Cự Hùng lập tức trở lại Lạng Sơn, tiếp tục trấn thủ biên cương phía Bắc. Như vậy, kinh sư không mất, biên giới phía Bắc cũng không bỏ!