Q2·Ch.76: Mạc Thúy luận kế bình thiên hạ

Mặt sông vẫn lặng lẽ xuôi dòng, tiếng mái chèo khua nước đều đều vang lên. Giản Hoàng chắp tay sau lưng, đứng lặng nơi mũi thuyền, một hồi lâu sau chàng mới khẽ hỏi:
- Ba phần... Có đủ để thắng không?
Mạc Thúy mỉm cười.
- Nếu chỉ tính những gì người ngoài nhìn thấy thì không đủ. Nhưng Quan gia còn hai quân cờ. Hai quân cờ mà Lê lão tặc dù có nằm mộng cũng không thể đoán hết.
Giản Hoàng quay lại:
- Tiên sinh muốn nói đến Thần Cơ doanh và Nguyễn Thái Thanh?
Mạc Thúy khẽ gật đầu:
- Đúng vậy. Lê lão tặc chỉ biết Quan gia cho người chế tạo một vài thứ hỏa khí mới. Nhưng hắn hoàn toàn không biết Thần Cơ doanh hiện nay đã phát triển đến mức nào.
Nghe nhắc đến Thần Cơ doanh, trong mắt Giản Hoàng thoáng hiện ý cười. Mấy ngày trước, chàng vừa tới thị sát nơi ấy một lần. Hiện nay, không chỉ bảy người, mà hơn ba mươi học viên xuất sắc nhất của Yên Thái học đường vừa tốt nghiệp mùa hè rồi đã được bổ sung tới đây để tham gia nghiên cứu. Ngày đêm bọn họ chỉ làm những việc: luyện gang, đúc pháo, chế thuốc nổ, thử nghiệm, rồi lại đập bỏ để làm lại. Những khẩu thần công mới tuy vẫn còn thô sơ so với thứ binh khí trong ký ức kiếp trước của Trần Hiện, nhưng nếu đặt vào thiên hạ hiện nay thì đã vượt xa tất cả những gì các nước lân bang đang có.
Pháo có thể điều chỉnh góc bắn, quá trình nạp đạn nhanh hơn trước rất nhiều. Thân pháo cũng bền hơn, không còn dễ nứt vỡ sau vài phát bắn. Ngay cả tượng binh và thủy quân cũng đã bắt đầu được nghiên cứu những loại hỏa pháo riêng.
Giản Hoàng vẫn còn nhớ như in lần đầu nhìn thấy một khẩu pháo lớn đặt trên chiến thuyền khai hỏa. Một tiếng nổ vang trời. Viên đạn sắt xé gió bay hơn nghìn bước, đánh tan chiếc thuyền gỗ dùng làm bia thử. Ngay cả những lão tướng từng chinh chiến mấy chục năm đứng bên cạnh cũng lặng người không nói nổi một câu.
Mạc Thúy khẽ cười:
- Chỉ cần Thần Cơ doanh còn giữ được bí mật, đó sẽ là thanh kiếm giấu trong vỏ. Một khi rút ra, thiên hạ tất phải kinh hãi.
Giản Hoàng khẽ gật đầu.
- Còn quân cờ thứ hai, tiên sinh đánh giá thế nào?
Mạc Thúy hạ thấp giọng.
- Nguyễn Thái Thanh, người này quả thật là kỳ tài hiếm có. Không những có thể ở ngay bên cạnh Lê lão tặc mà không để hắn sinh nghi, lại còn từng bước dựng nên một mạng lưới tai mắt trải khắp kinh thành. Trong triều có người của chúng ta, ngoài triều cũng có người của chúng ta, ngay cả trong phủ của nhiều đại thần - Mạc Thúy khẽ mỉm cười - cũng đã có người của chúng ta.
Giản Hoàng lặng im. Trong đầu chàng hiện lên gương mặt bình thản của Nguyễn Thái Thanh. Chính người thanh niên ấy đã nhiều lần đưa về những tin tức quan trọng trước khi đối phương kịp hành động. Nếu không có mạng lưới tình báo ấy, có lẽ Dương Trân đã chết ở La Khê. Có lẽ Chương Tĩnh Vương cũng đã rơi vào tay kẻ ác. Có lẽ...
Ngay cả bản thân chàng cũng không biết mình đang bị bao nhiêu con mắt âm thầm theo dõi.
Mạc Thúy nhìn mặt sông xa xa, chậm rãi kết luận:
- Đánh cờ không phải chỉ nhìn quân trên bàn. Người thắng là người biết trước đối thủ sẽ đi nước nào. Mà Nguyễn Thái Thanh, chính là đôi mắt của chúng ta.
Giản Hoàng không nói gì. Chàng chỉ lặng lẽ nhìn về phía kinh thành đang dần hiện ra trong màn sương sớm, trong lòng chợt dâng lên một niềm tin khó tả. Con đường phía trước tuy hiểm trở. Nhưng chí ít, bên cạnh chàng lúc này đã có những người có thể cùng mình gánh vác giang sơn.
Tuy vậy, trong lúc thế lực của Giản Hoàng ngày một lớn mạnh, trong nội bộ những người phò tá chàng lại dần nảy sinh một sự bất đồng khó có thể điều hòa. Chính điều ấy khiến chàng nhiều phen thức trắng đêm, cầm bút rồi lại đặt xuống, mãi vẫn chưa dám hạ quyết tâm.
Đó là câu hỏi hệ trọng nhất đối với vận mệnh Đại Việt lúc bấy giờ: Nên trừ Lê Quý Ly trước rồi mới nam chinh đánh Chiêm, hay trước hết dốc toàn lực tiêu diệt Chiêm Thành, sau đó mới quay về thanh toán nội loạn?
Hai chủ trương ấy đối lập nhau như nước với lửa, bên nào cũng có đạo lý riêng, bên nào cũng có thể quyết định hưng vong của xã tắc.
Phần đông những người theo Giản Hoàng đều chủ trương dẹp nỗi lo bên trong trước. Xương Đức Vương Trần Nguyên Diệu, Trang Định Vương Trần Ngạc, Dương Trân, Phạm Kỳ, Mạc Thúy, hầu như đều cùng một ý.
Theo họ, Lê Quý Ly mới chính là mối họa trước mắt. Chiêm Thành tuy nhiều năm quấy nhiễu biên cương, nhưng dù sao vẫn là ngoại địch. Sau những trận huyết chiến liên tiếp, quốc lực của chúng cũng đã suy giảm rất nhiều. Chế Bồng Nga muốn khôi phục nguyên khí, chí ít cũng phải mất vài ba năm.
Trái lại, Lê Quý Ly lại ở ngay trong kinh thành. Y nắm giữ triều chính, khống chế quân đội, vây cánh cắm rễ khắp tam viện lục bộ, tai mắt trải kín từ triều đình đến địa phương. Chỉ cần một sơ suất nhỏ, Giản Hoàng rất có thể sẽ bước vào vết xe đổ của Trần Phế Đế năm xưa.
Mạc Thúy từng thẳng thắn tâu rằng:
- Ngoại địch ở ngoài cửa, chúng ta còn có thể đóng cửa chống giữ. Nội tặc ở ngay trong nhà thì ngày đêm cầm dao kề cổ. Xin Quan gia minh xét!
Dương Trân cũng từng nói:
- Nếu không trừ được Lê lão tặc, dù sau này có đánh thắng Chiêm Thành, người hưởng thành quả ấy chưa chắc đã là Quan gia.
Ngay cả Phạm Kỳ, vốn ít khi bàn chuyện triều chính, cũng chỉ nói vỏn vẹn một câu:
- Thần chỉ biết cầm gươm giết giặc. Nhưng nếu có người luôn rình đâm sau lưng, thì ngoài mặt đánh thắng bao nhiêu trận cũng vô ích.
Những lời ấy, câu nào cũng như lưỡi dao khắc vào lòng Giản Hoàng. Thế nhưng... Trong số những người thân cận, vẫn có ba người kiên quyết giữ quan điểm hoàn toàn trái ngược.
Đó là Chương Tĩnh Vương Trần Nguyên Hy, Hành khiển Lê Hiến Giản và Đặng Tất. Ba người ấy đều cho rằng phải dẹp Chiêm trước, trừ Quý Ly sau.
Hơn một tháng trước, Đặng Tất từ Đà Giang đã bí mật gửi về một bức thư dài hơn vạn chữ. Trong thư, từng điều từng khoản đều được phân tích cặn kẽ. Đặng Tất viết:
"Lê Quý Ly tuy là quốc tặc, nhưng hiện vẫn chưa dám công khai cướp ngôi. Còn Chế Bồng Nga thì ngày đêm mài gươm nơi biên giới, chỉ chờ Đại Việt sinh biến là lập tức kéo quân bắc tiến. Nếu nay trong nước trước bỗng nổi lên một trận huyết chiến giữa quân của Quan gia với quân của Lê Quý Ly, ấy chẳng khác nào huynh đệ tương tàn, nồi da nấu thịt. Cuộc chiến ấy một khi đã mở màn thì khó lòng kết thúc trong ngày một ngày hai. Đến lúc quốc lực suy kiệt, lòng người ly tán, Chế Bồng Nga thừa cơ đánh thẳng ra Bắc, khi ấy lấy ai chống giữ?
Dẫu Chế Bồng Nga chưa lập tức xuất binh, thì sau khi diệt được Lê Quý Ly, Đại Việt cũng đã hao tổn nguyên khí. Một nước vừa trải qua nội chiến, liệu còn đủ sức chống ngoại xâm chăng? Thần ngu muội cho rằng, trước hết nên mượn sức cả thiên hạ đánh dẹp Chiêm Thành, chém đầu Chế Bồng Nga, khiến phương Nam yên ổn mười mấy hai mươi năm. Khi ấy quay về chỉnh đốn triều cương, trừ bỏ gian thần, thiên hạ sẽ ít đổ máu hơn nhiều."
Bức thư ấy được Giản Hoàng đọc đi đọc lại không biết bao nhiêu lần.
Chương Tĩnh Vương Trần Nguyên Hy cũng nhiều lần gặp chàng dâng lời khuyên:
- Lê Quý Ly tuy đáng giết, nhưng dù sao vẫn là người Đại Việt. Còn Chế Bồng Nga là kẻ thù của cả xã tắc. Nếu để ngoại bang thừa cơ giày xéo non sông, thì dù sau này có giành lại hoàng quyền, Quan gia cũng khó đối mặt với liệt tổ liệt tông.
Ngay cả Lê Hiến Giản, người vốn nổi tiếng cương trực, cũng nói:
- Việc tranh thiên hạ với người trong nhà, bao giờ cũng có thể làm. Nhưng cơ hội giết Chế Bồng Nga thì chưa chắc thời điểm nào cũng gặp.
ooo
Suốt hơn một tháng qua, chuyện ấy đã được đem ra nghị luận không biết bao nhiêu lần. Có hôm chỉ vài ba người tâm phúc cùng Giản Hoàng đàm đạo đến tận canh tư. Có hôm đông đủ văn thần võ tướng, lời qua tiếng lại, phân tích lợi hại chẳng khác nào một cuộc nghị triều.
Mỗi bên đều viện dẫn kinh sử, binh pháp, chuyện xưa chuyện nay để chứng minh đạo lý của mình. Người thì dẫn việc nhà Hán trước dẹp loạn trong nước rồi mới bắc phạt. Kẻ lại nhắc chuyện Việt Vương Câu Tiễn nhẫn nhịn ngoại địch, chờ thời cơ mới phục quốc. Lập luận nào nghe cũng hợp tình hợp lý. Không ai đủ sức bác bỏ ai.
Đến cuối cùng, mọi ánh mắt vẫn đều hướng về Giản Hoàng. Bởi tất cả đều hiểu: Người quyết định không phải Mạc Thúy, cũng chẳng phải Dương Trân, lại càng không phải Đặng Tất. Mà chính là vị quân vương trẻ tuổi đang ngồi trên ngai vàng kia.
Một quyết định của chàng ban xuống, có thể mở ra vận nước thêm trăm năm, nhưng cũng có thể đẩy cả họ Trần vào vực sâu không lối thoát.
Giản Hoàng hiểu điều đó hơn bất kỳ ai. Nếu lựa chọn sai... Thì kết cục của Trần Phế Đế sẽ không chỉ lặp lại với riêng chàng. Mấy trăm người đang một lòng phò tá chàng hôm nay, từ Mạc Thúy, Phạm Kỳ, Dương Trân, Trần Nguyên Hy, cho đến những sĩ tốt vô danh dưới quyền, e rằng rồi cũng sẽ lần lượt bỏ mạng dưới lưỡi đao của Lê Quý Ly. Đến khi ấy, cơ nghiệp Đông A gây dựng gần hai trăm năm qua sẽ hoàn toàn rơi vào tay họ Hồ, đúng như bánh xe lịch sử vốn từng lăn qua.
Chính vì vậy, đã không biết bao đêm Giản Hoàng một mình ngồi dưới ngọn đèn dầu trong Ngự thư phòng. Có lúc chàng mở bản đồ Đại Việt, nhìn từ Thăng Long xuống tận đất Chiêm. Có lúc lại trải danh sách các quan lại trong triều, lặng lẽ gạch từng cái tên, tính xem ai còn có thể dùng, ai đã ngả theo Lê Quý Ly. Có đêm gà đã gáy canh năm, ngọn đèn chỉ còn leo lét, vậy mà chàng vẫn ngồi bất động như pho tượng.
Thực ra... Trong lòng Giản Hoàng đã dần nghiêng về một con đường. Chỉ có điều... Chàng vẫn còn chờ. Chờ một thời cơ, hoặc chờ một biến cố đủ lớn, đủ để khiến tất cả mọi người đều phải tin rằng, đó mới là con đường duy nhất Đại Việt phải đi.