Chàng đặt chén rượu xuống, chắp tay đáp:
- Thần ngu muội, nhưng vẫn xin được dâng lời nói thật.
Giản Hoàng khẽ gật đầu:
- Hoàng huynh cứ nói.
- Từ ngày phản thần Dương Nhật Lễ bị dẹp, Thái thượng hoàng cùng Tiên đế nối nhau chấn chỉnh triều cương, thiên hạ dần trở lại yên ổn. Nay Quan gia nhiều lần thân chinh chống giặc Chiêm, chiến công hiển hách, từ kinh thành đến thôn dã, bá tính ai ai cũng kính phục. Theo thần nghĩ, lòng người đã hướng về Quan gia như nước chảy về biển. Chỉ cần Quan gia có chí, há lại không thể dựng nên một thời thịnh trị?
Giản Hoàng im lặng rất lâu. Ánh mắt chàng dõi qua cửa sổ, nhìn về phía những rặng tre đang lay động trong gió. Mãi một lúc sau, chàng mới cất tiếng.
- Hoàng huynh... Có mấy lời giấu kín trong lòng đã lâu, hôm nay ta muốn nói với huynh.
Chàng ngẩng đầu nhìn thẳng vào mắt Trần Nguyên Đĩnh:
- Không biết... ta có thể tin hoàng huynh được chăng?
Nghe đến đó, Nhân Tĩnh Vương không đáp ngay. Chàng lặng lẽ đứng dậy, bước ra giữa phòng, chỉnh lại vạt áo rồi quỳ xuống.
- Quan gia! Đĩnh này tuy tài hèn sức mọn, nhưng dù gì cũng là huyết mạch hoàng triều, mang trong mình dòng máu Đông A. Nếu trong lòng thần có nửa ý bất trung với Quan gia, có nửa ý phản bội tông miếu xã tắc, thì xin trời đất quỷ thần cùng chứng giám, khiến thần chết không toàn thây, muôn đời không được hưởng hương khói của tổ tiên!
Lời thề vừa dứt, căn phòng lại chìm vào tĩnh lặng.
Thưở ấy, con người ta rất trọng lời thề. Những lời thề độc như thế không phải tuỳ tiện lúc nào cũng có thể nói ra.
Giản Hoàng lập tức bước tới, tự tay đỡ Trần Nguyên Đĩnh đứng dậy. Hai người nhìn nhau hồi lâu, Giản Hoàng mới khẽ nói:
- Tình cảnh của ta... chắc hoàng huynh cũng nhìn thấy rồi. Mang danh là Thiên tử của Đại Việt, nhưng trong tay chẳng có bao nhiêu thực quyền. Việc lớn việc nhỏ trong triều đều phải nhìn sắc mặt Thái thượng hoàng. Mà Thái thượng hoàng... lại quá tin dùng Lê Quý Ly.
Chàng cười nhạt:
- Vậy rốt cuộc, ai mới là người làm chủ thiên hạ này?
Trần Nguyên Đĩnh lặng im không nói một lời, chỉ chăm chăm nhìn chén rượu trước mặt. Giản Hoàng thở dài, giọng nói trầm xuống:
- Từ ngày đăng cơ đến nay, ta chứng kiến biết bao điều trái lẽ. Có việc muốn làm mà không làm được, có người muốn cứu mà không cứu nổi, có kẻ đáng giết lại không thể động đến. Chỉ cần trái ý Lê Quý Ly và những kẻ đứng sau hắn, e rằng ngay cả tính mạng của ta cũng khó giữ, nói gì đến chuyện chấn hưng xã tắc.
Chàng ngẩng đầu, ánh mắt bỗng sáng rực như có lửa:
- Ta không cam lòng! Ta là đích hệ của các vị liệt tổ liệt tông Trần gia, giang sơn này do tổ tiên ta gầy dựng bằng máu xương. Há có thể để quyền bính từng bước rơi vào tay ngoại thích?
Giản Hoàng siết chặt chén rượu, khẽ thở dài:
- Ta cũng từng nghĩ đến chuyện giành lại hoàng quyền. Nhưng Lê Quý Ly mưu sâu như biển, vây cánh giăng khắp triều đình. Tam viện, lục bộ, quân đội, các nha môn... nơi nào cũng có người của hắn. Cổ nhân nói, chim Hồng, chim Hộc(1) muốn vượt biển lớn thì phải nhờ sáu đốt xương nơi đôi cánh. Ta cũng muốn bay... Nhưng dưới tay ta, cánh vẫn còn quá yếu.
-------------
1. Chim Hồng, chim Hộc là những cái tên Trung Quốc của loài ngỗng trời. Loài chim này có khả năng bay rất cao, mùa đông đến thường bay từ Bắc bán cầu về Nam bán cầu tránh rét. Trong văn chương Trung cổ, “chim hồng chim hộc” thường được sử dụng để làm hình ảnh ẩn dụ, thể hiện khí phách cùng tài năng của bậc quân tử.
-------------
Giản Hoàng vừa nhắc đến câu nói ấy, Trần Nguyên Đĩnh đã hiểu ngay ý tứ. Đó chính là lời của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn năm xưa khi luận về việc dùng người: "Chim hồng hộc muốn bay cao, tất phải nhờ sáu trụ xương nơi đôi cánh. Không có sáu trụ xương ấy, dẫu chí lớn đến đâu cũng chỉ là chim sẻ mà thôi." Giản Hoàng đem lời của Hưng Đạo Đại vương để tự ví mình, chẳng khác nào thừa nhận rằng chí lớn đã có, chỉ còn thiếu người cùng gánh vác.
Nghĩ đến đó, Nhân Tĩnh Vương không khỏi thầm khen. Vị Quan gia trẻ tuổi này tuổi còn chưa nhiều, nhưng lòng dạ và tầm nhìn đã vượt xa người thường. Chàng chắp tay thưa:
- Quan gia vừa nhắc đến Hưng Đạo Đại vương, thần cũng xin mượn một câu của Ngài để đáp lại.
Giản Hoàng chăm chú nhìn. Nhân Tĩnh Vương chậm rãi nói:
- Một cánh chim muốn bay lên trời, không chỉ cần xương cánh, mà còn phải có lông cánh. Thần tuy không có chức tước trong triều, cũng không thống lĩnh một binh một tốt, nhưng năm xưa gia phụ vì nước mà chết, thủ hạ từng có rất nhiều kẻ trung nghĩa. Đến nay, mỗi năm vào ngày húy kỵ của gia phụ, vẫn có không ít người từ khắp nơi trở về Cảo Điền dâng hương tưởng niệm.
Chàng mỉm cười:
- Ngoài ra, thần cũng còn vài người bằng hữu. Có người là sĩ tử, có người là võ tướng, có người ở chốn giang hồ, cũng có người đang làm quan ngoài các lộ. Tuy mỗi người một nơi, nhưng đều là những bậc trọng nghĩa. Chỉ cần thần viết một phong thư... Người nên đến, ắt sẽ đến.
Giản Hoàng nghe xong, hai mắt sáng lên:
- Hoàng huynh có bao nhiêu phần nắm chắc?
Nhân Tĩnh Vương không đáp ngay. Chàng rót đầy chén rượu, nâng lên nhấp một ngụm rồi mới thong thả nói:
- Thần không dám nói mười phần. Nhưng bảy, tám phần thì có.
Giản Hoàng bật cười lớn:
- Chỉ cần bảy phần... đã đủ rồi!
Chàng đứng dậy, chắp tay sau lưng, chậm rãi đi vài bước trong phòng.
- Thực ra... Ta cũng đã nghĩ đến chuyện ấy.
Giản Hoàng dừng chân trước cửa sổ, ánh mắt hướng về phương bắc, nơi kinh thành Thăng Long đang chìm trong màn đêm.
- Nếu một ngày nào đó thiên hạ thật sự có biến... Ta sẽ ban một đạo chiếu. Đó không phải chiếu cầu hiền, cũng chẳng phải chiếu xuất binh, mà là... Chiếu Cần Vương.
Bốn chữ vừa thốt ra, ngay cả Trần Nguyên Đĩnh vốn trầm tĩnh cũng khẽ giật mình. Giản Hoàng tiếp lời:
- Đạo chiếu ấy sẽ đóng ngọc tỷ của hoàng đế, truyền cáo thiên hạ rằng xã tắc đang lâm nguy, kêu gọi trung thần, nghĩa sĩ bốn phương cùng đứng lên phò vua cứu nước.
Chàng quay lại nhìn Trần Nguyên Đĩnh.
- Đến lúc ấy... Ta sẽ cho người mang một bản đến tận Cảo Điền. Không biết hoàng huynh có dám nhận hay không?
Trần Nguyên Đĩnh không trả lời ngay, chỉ chậm rãi đứng dậy, nâng chén rượu hướng về Giản Hoàng:
- Nếu thật có ngày ấy, thần dẫu chỉ còn một hơi thở, cũng sẽ chiêu tập nghĩa sĩ bốn phương, dựng nên một đạo quân, tiến về kinh sư, nguyện đi theo phò tá Quan gia, bảo vệ xã tắc họ Trần!
Hai người bốn mắt nhìn nhau, không ai nói thêm điều gì. Nhưng chỉ bằng mấy câu ấy, cả hai đều đã hiểu rõ tâm ý của đối phương.
Đêm ấy, Giản Hoàng ở lại Nhân Tĩnh Vương phủ. Bề ngoài chỉ là một buổi gia yến giữa những người trong hoàng tộc. Nhưng chẳng ai ngờ rằng, cũng chính trong đêm ấy, hạt giống đầu tiên của một lực lượng phò vua đã được âm thầm gieo xuống.
ooo
Canh năm hôm sau, khi kinh thành còn phủ một màn sương mỏng, một chiếc thuyền nhỏ đã lặng lẽ rời bến Cảo Điền, xuôi theo dòng Nhị Hà về phía Đông Bộ Đầu. Trên khoang thuyền chỉ có ba người: Giản Hoàng, Mạc Thúy và Phạm Kỳ.
Xa xa, mặt sông mênh mang khói nước,. hai bờ lau sậy lay động theo gió sớm. Giản Hoàng khoanh tay đứng ở mũi thuyền hồi lâu rồi mới quay lại hỏi:
- Mạc tiên sinh. Chuyến này theo tiên sinh thấy thế nào?
Mạc Thúy khẽ mỉm cười.
- Được hơn thần dự liệu. Nhân Tĩnh Vương không những có tâm, có chí, mà còn biết người, biết việc. Nếu sau này thật có biến, người ấy sẽ là một cánh tay đắc lực phò tá Quan gia.
Giản Hoàng khẽ gật đầu:
- Nhưng như vậy... đã đủ chưa?
Mạc Thúy lắc đầu:
- Chưa.
Ông đưa mắt nhìn mặt nước đang lững lờ trôi.
- Muốn thắng Lê Quý Ly, điều đáng sợ nhất không phải là binh nhiều hay ít. Mà là... không biết trong số người đang đứng cạnh mình, ai sẽ quay lưng vào lúc sinh tử.
Giản Hoàng trầm mặc. Mạc Thúy tiếp tục:
- Hiện nay, Xương Đức Vương, Chương Tĩnh Vương và Trang Định Vương đều một lòng kính trọng Quan gia. Nhưng ba vị ấy cũng đều là người trọng hiếu. Chỉ cần Thái thượng hoàng chưa đổi ý, họ rất khó công khai đứng về phía Quan gia.
Giản Hoàng khẽ thở dài. Đó cũng chính là điều khiến chàng đau đầu nhất.
Mạc Thúy nói tiếp:
- Thiên Ninh công chúa, Nhân Tĩnh Vương cùng hai vị Nguyên Hãng, Nguyên Uyên vương tử đều có thể coi là đồng tâm với chúng ta. Song đại sự chưa thành, lòng người vẫn còn phải thử. Chỉ có trải qua hoạn nạn, mới biết ai thực lòng phò tá.
Ông dừng một lát rồi chuyển sang chuyện quân đội.
- Về binh quyền, hiện chúng ta có thể hoàn toàn yên tâm với năm lữ đoàn Thị Vệ, Tả Ban, Hữu Ban, Thiết Bưu và Long Tiệp. Còn ba đại đoàn Thanh Long, Huyền Vũ, Chu Tước... Tuy các chủ tướng chưa lộ ý phản trắc, nhưng cũng chưa thể xem là người của chúng ta. Phải vừa lôi kéo, vừa đề phòng.
Giản Hoàng gật đầu.
- Còn Hoàng Sư?
Nghe nhắc đến hai chữ ấy, Mạc Thúy khẽ cau mày.
- Hoàng Sư là nơi thần lo nhất. Dương Trân trung với xã tắc, nhưng binh quyền lại nằm trong tay Trần Thế Đăng. Một ngày Trần Thế Đăng chưa bị khống chế, thì một ngày Dương tướng quân vẫn như mãnh hổ bị nhốt trong lồng sắt. Không những khó giúp được Quan gia, mà ngay cả tính mạng của ông ấy cũng luôn ở trong vòng hiểm họa.
Mặt sông vẫn lặng lẽ chảy xuôi. Chiếc thuyền nhỏ tiếp tục hướng về Đông Bộ Đầu. Dừng lại một lát, Mạc Thúy mới tiếp tục:
- Nhưng nếu xét về đại cục, e rằng hiện nay ưu thế vẫn thuộc về Lê lão tặc. Trong triều, Lê lão tặc được Thái thượng hoàng hết mực tin dùng. Quan Tư đồ tuy nhiều lần không đồng tình với hắn, nhưng vì lấy đại cục làm trọng nên vẫn chưa muốn trở mặt. Còn các quan lại từ trung ương đến địa phương, phần nhiều đều ngả theo uy thế của họ Lê.
Ông ngừng một chút rồi nói tiếp:
- Về binh quyền, ba đại đoàn Cự Hùng, Bạch Hổ và Hoàng Sư trên danh nghĩa thuộc triều đình, nhưng trên thực tế có thể coi là đồ trong túi của hắn. Nếu hôm nay hai bên thực sự trở mặt...
Mạc Thúy nhìn thẳng vào Giản Hoàng.
- Thần e rằng thế lực của Lê lão tặc chiếm đến bảy phần. Còn chúng ta... e chỉ được ba phần.
Q2·Ch.75: Lời thề Đông A
📖 Quyển 2: Từng bước tranh quyền