Q2·Ch.71: Nhân Tĩnh Vương Trần Nguyên Đĩnh

Ấp Cảo Điền(1) nằm ở phía đông bắc kinh thành Thăng Long, ven bờ sông Hồng. Dẫu gần sát kinh thành, nhưng nơi đây không hề có vẻ phồn hoa, chỉ đúng nghĩa là một vùng quê bình dị. Những mái nhà thấp thoáng dưới rặng tre, những thửa ruộng trải dài đến tận bãi sông. Mỗi khi nước sông Hồng dâng lên, phù sa đỏ quạch lại theo dòng nước tràn vào những bãi bồi, khiến đất đai nơi đây màu mỡ hơn hẳn những vùng khác quanh kinh thành. Dân cư trong ấp phần lớn làm ruộng, chăn nuôi, cuộc sống nhìn qua chẳng khác gì bao làng quê bình thường khác của Đại Việt.
-------------------
1. Ngày nay là một phần của phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội, gần cầu Thăng Long.
-------------------
Nhưng người dân Cảo Điền chưa bao giờ nghĩ mình là một làng quê bình thường. Bởi từ nhiều năm trước, vùng đất này đã được triều đình ban làm đất phong của Cung Tĩnh Đại vương Trần Nguyên Trác.
Cái tên ấy, đối với người dân Đại Việt, vốn đã không còn xa lạ.
Nói đến Cung Tĩnh Đại vương, từ quan lại trong triều cho đến dân chúng ngoài thôn dã, không ai không kính phục. Ngài là người con thứ hai của Minh Tông Hoàng đế, là anh ruột của Thái thượng hoàng hiện nay và tiên đế Duệ Tông, cũng là bậc trưởng bối trong hoàng tộc mà đương kim Quan gia Trần Hiện phải gọi bằng bác.
Nhưng điều khiến người đời nhớ đến Cung Tĩnh Đại vương không phải chỉ vì huyết thống cao quý. Mà bởi trong thời buổi triều đình đảo điên, khi rất nhiều người chỉ biết cúi đầu giữ mạng, Ngài đã dám đứng lên chống lại kẻ soán nghịch.
Chuyện xảy ra vào những năm Dương Nhật Lễ làm loạn. Khi ấy, Dương Nhật Lễ vốn không phải người thuộc dòng chính của hoàng tộc. Nhưng nhờ những biến cố trong triều, y được đưa lên ngôi. Sau khi nắm quyền, Nhật Lễ dần bộc lộ dã tâm, y không những muốn chiếm hữu ngai vàng, mà còn tìm cách tiêu diệt những người thuộc tông thất nhà Trần.
Các đại thần trong triều, kẻ thì sợ hãi, kẻ thì do dự, kẻ thì chỉ lo bảo toàn gia sản và tính mạng. Cả kinh thành Thăng Long chìm trong một bầu không khí ngột ngạt.
Những lời bàn tán chỉ dám nói trong phòng kín. Những cuộc gặp gỡ chỉ diễn ra sau khi cửa đã đóng chặt. Không ai biết người ngồi bên cạnh mình hôm nay ngày mai sẽ đứng về phía nào.
Cung Tĩnh Đại vương Trần Nguyên Trác không cam lòng ngồi nhìn cơ nghiệp tổ tông rơi vào tay kẻ khác. Một đêm nọ, Ngài gọi con trai là Trần Nguyên Tiết đến.
Trong căn phòng chỉ có ánh đèn dầu leo lét, hai cha con nhìn nhau hồi lâu. Cung Tĩnh Đại vương nói:
- Nhật Lễ đã làm điều đại nghịch. Nếu chúng ta cứ ngồi im, chẳng bao lâu nữa cả tông thất nhà Trần sẽ bị nó thanh trừng sạch sẽ.
Trần Nguyên Tiết siết chặt nắm tay.
- Phụ vương muốn làm gì?
Cung Tĩnh Đại vương nhìn ra ngoài cửa. Bên ngoài, kinh thành đã chìm vào đêm tối. Ông trầm giọng:
- Muốn hoàng triều ta trường tồn, nó không thể sống!
Trần Nguyên Tiết im lặng. Cung Tĩnh Đại vương nói tiếp:
- Ý con thế nào? Việc này một khi thất bại, cha con ta đều không còn đường sống.
Trần Nguyên Tiết lập tức quỳ xuống.
- Con xin theo phụ vương.
Cung Tĩnh Đại vương nhìn con trai, ánh mắt thoáng hiện vẻ đau xót.
- Con có thể không đi.
- Không - Trần Nguyên Tiết ngẩng đầu - Nếu phụ vương đi, con nhất định đi theo.
Đêm ấy, Cung Tĩnh Đại vương cùng vương tử Trần Nguyên Tiết tập hợp mười sáu vệ sĩ trung thành nhất của mình.
Mười tám người đối đầu với cả cung cấm. Nhưng tất cả đều biết, nếu không ra tay, cái chết sớm muộn cũng sẽ tìm đến.
Đợi đến khi đêm khuya, đoàn người lặng lẽ tiến vào hoàng cung. Bọn họ không đi qua cửa chính, cũng không kinh động đến các đội cấm vệ.
Những dũng sĩ được tuyển chọn đều là những người võ nghệ cao cường, quen thuộc địa hình kinh thành. Dưới màn đêm, họ tìm đến chân tường cung, lần lượt trèo qua.
Không ai nói một lời. Chỉ có tiếng gió đêm thổi qua những mái điện.
Cung Tĩnh Đại vương dẫn đầu. Trần Nguyên Tiết theo sát phía sau. Mục tiêu của họ là Dương Nhật Lễ. Một khi tiêu diệt được kẻ đứng đầu, vận mệnh triều đình sẽ có cơ hội xoay chuyển.
Nhưng chuyện đời thường không bao giờ diễn ra đúng như người ta dự tính. Đêm ấy, đoàn người xông vào nơi ở của Nhật Lễ. Cung nhân kinh hãi bỏ chạy. Một số cận vệ trung thành với nhà Trần lập tức ngả theo Cung Tĩnh Đại vương.
Nhưng Nhật Lễ đã được thủ hạ trung thành báo động từ sớm. Y hoảng hốt bỏ chạy. Từ trong cung điện đến các hành lang, từ vườn hoa đến những dãy cung phòng, cuộc truy đuổi diễn ra trong bóng tối.
Cung Tĩnh Đại vương dẫn người lục soát khắp nơi. Nhưng Nhật Lễ như biến mất, không ai biết y đã trốn đi đâu.
Mãi về sau, người ta mới biết Dương Nhật Lễ đã chui xuống dưới gầm một cây cầu mới xây trong vườn thượng uyển. Nơi ấy khuất sâu khỏi tầm mắt, tuy chật hẹp nhưng vẫn đủ để một người nằm nép mình.
Cung Tĩnh Đại vương cùng các dũng sĩ lật tung cả tam cung lục viện mà không tìm thấy. Gần sáng, họ đành rút lui. Không ai biết rằng, chỉ cách họ không xa, Dương Nhật Lễ vẫn đang nằm co ro dưới gầm cầu, nín thở nghe từng bước chân đi qua.
Đến khi trời gần sáng, y mới bò ra. Và việc đầu tiên Nhật Lễ làm sau khi trở lại cung điện là truyền lệnh truy bắt cha con Cung Tĩnh Vương.
Ba trăm cấm vệ quân được huy động. Bọn chúng lùng bắt Cung Tĩnh Đại vương cùng những người đã đi theo Ngài đêm hôm ấy. Tổng cộng mười tám người, không một ai sống sót, tất cả đều bị bắt và chém đầu giữa chợ.
Tin dữ truyền đi khắp nơi, cả Thăng Long chấn động.
Khi ấy, người con thứ hai của Cung Tĩnh Đại vương là Trần Nguyên Đĩnh mới mười bốn tuổi, một đứa trẻ chưa đủ tuổi trưởng thành, nhưng đã phải trở thành giọt máu duy nhất còn lại của một dòng họ vừa chịu đại họa. Các gia tướng trung thành với Cung Tĩnh Đại vương lập tức đưa Nguyên Đĩnh rời khỏi kinh thành đêm ngày chạy trốn. Không dám đi đường lớn, không dám nghỉ ở những nơi đông người, đêm đi ngày nghỉ. Cuối cùng, họ đưa chàng lên tận trấn Thái Nguyên, giấu trong một ngôi chùa hẻo lánh.
Nơi ấy, giữa tiếng chuông chùa và mùi khói hương, một thiếu niên mười bốn tuổi phải sống những ngày tháng thấp thỏm và lo sợ.
o o o
Cũng trong những ngày ấy, Thái sư Cung Định vương Trần Phủ rời kinh thành, chạy về Đà Giang. Tại đó, Ngài bí mật liên lạc với các tông thất và những người có thế lực trong triều như Hữu Tướng quốc, Cung Tuyên vương Trần Kính; Chương Túc thượng hầu Trần Nguyên Đán; Thiên Ninh công chúa Trần Ngọc Tha cùng các tông thất và hào kiệt khắp nơi. Cuối cùng, các lực lượng hội quân bên sông Đại Lại thuộc phủ Thanh Hóa. Một đạo quân lớn dần được hình thành.
Một tháng sau, đại quân từ Thanh Hóa tiến ra Bắc. Nghe tin các tông thất kéo quân về Thăng Long, Dương Nhật Lễ vô cùng hoảng sợ. Vài ngày sau, những người từng cúi đầu trước y bắt đầu tìm cách bỏ trốn; những kẻ từng thề trung thành bắt đầu tìm đường liên lạc với phe đối địch.
Đến khi đại quân tới gần kinh thành Thăng Long, Nhật Lễ biết đại thế đã mất. Y tự trói mình dẫn thân tín ra tận cổng thành đầu hàng. Cung Định Vương tha chết, chỉ giáng Nhật Lễ xuống làm Hôn Đức Công.
Nhưng những tội ác y gây ra khiến không ai có thể thực sự tha thứ. Không lâu sau, các quý tộc dâng sớ, khép Nhật Lễ vào tử tội.
Cung Định vương Trần Phủ lên ngôi, xưng là Nghĩa Hoàng, cũng chính là vị Thái thượng hoàng đang trị vì Đại Việt ngày nay.
o o o
Một trong những việc đầu tiên Nghĩa Hoàng làm sau khi lên ngôi là truy phong và tưởng niệm những người đã chết trong cuộc biến loạn. Ngài hạ lệnh dựng đền thờ Cung Tĩnh Đại vương Trần Nguyên Trác cùng Nguyên Tiết vương tử tại ấp Cảo Điền.
Tang lễ được tổ chức vô cùng long trọng. Ngày hôm ấy, cờ tang phủ kín con đường từ kinh thành đến ấp Cảo Điền. Quan lại, tông thất, quý tộc lần lượt có mặt. Đích thân Nghĩa Hoàng làm chủ lễ. Cung Tuyên vương Trần Kính, Chương Túc thượng hầu Trần Nguyên Đán, Thiên Ninh công chúa Ngọc Tha cùng rất nhiều tông thất và quý tộc trong triều, tất cả đều mặc đồ tang.
Trước linh đường, từ Hoàng đế Đại Việt đến vương tôn quý tộc, văn võ bá quan, tất thảy đều cúi đầu bái tế. Khói hương bay mờ mịt, tiếng khóc vang lên từng hồi.
Nghĩa Hoàng đứng trước linh vị của người anh ruột đã chết, nước mắt tầm tã, tay cầm văn tế mà không cất được một lời.
Đúng lúc buổi lễ đang diễn ra long trọng, bên ngoài bỗng vang lên tiếng người nói xôn xao. Rồi một thiếu niên được lính gác dẫn vào. Cậu bé mặc bộ quần áo đã cũ, thân hình gầy gò, làn da hơi ngả màu đen đúa, đôi mắt trũng sâu.
Vừa nhìn thấy linh đường, cậu bé đã bàng hoàng đứng sững.
“Cha!”
Một tiếng kêu bật ra. Thiếu niên lao về phía trước rồi quỳ sụp xuống. Tiếp theo, tiếng khóc của cậu vang lên giữa không gian đang trang nghiêm.
Nghĩa Hoàng quay phắt lại nhìn thiếu niên trước mặt. Trong khoảnh khắc, khuôn mặt vốn đang đau buồn bỗng biến đổi, đôi mắt ngài mở to, sửng sốt:
- Nguyên Đĩnh?
Thiếu niên ngẩng đầu. Nghĩa Hoàng bước lên một bước:
- Cháu là Nguyên Đĩnh phải không?
Trần Nguyên Đĩnh vừa nhìn thấy người chú, nước mắt lập tức trào ra:
- Hoàng thúc... - Chàng bò tới, dập đầu xuống đất - Hoàng thúc... cháu xin đa tạ người!
Nghĩa Hoàng vội cúi xuống đỡ chàng dậy:
- Cháu nói gì vậy?
- Hoàng thúc đã báo thù cho cha... - Trần Nguyên Đĩnh nghẹn ngào - Đã báo thù cho cha và anh cháu...
Nói đến đó, chàng không thể nói tiếp. Nghĩa Hoàng cũng không kìm được nước mắt, ngài ôm chặt lấy người cháu vừa mất cha mất anh.
Thiên Ninh công chúa Ngọc Tha bước đến, nhìn đứa trẻ mồ côi trước mặt, bà cũng bật khóc. Ba người ôm lấy nhau, tiếng khóc vang lên giữa linh đường. Những người đứng xung quanh đều lặng lẽ quay mặt đi. Có người cúi đầu, có người đưa tay lau nước mắt. Ngay cả những võ tướng vốn quen nhìn máu chảy trên chiến trường cũng không khỏi nghẹn ngào.
Bởi trong khoảnh khắc ấy, trước mặt họ không còn là những vị vương gia, công chúa hay quý tộc cao sang. Chỉ có những người anh, người em trong gia đình vừa mất đi người thân. Và một đứa trẻ mười bốn tuổi vừa mất cả cha lẫn anh.