Lê Hiến Giản trầm mặc hồi lâu, đoạn khẽ thở ra một hơi, thấp giọng nói:
- Hai bác quả nhiên mắt sáng hơn người. Chỉ có điều, những điều hai vị biết vẫn chưa phải là toàn bộ sự tình.
Nói đến đây, ông đưa mắt nhìn quanh. Thấy bốn bề vắng lặng, chỉ còn tiếng côn trùng rả rích dưới chân tường, ông mới ghé người về phía trước, hạ giọng xuống thấp hơn nữa:
- Quan gia hiện nay không phải là một kẻ trẻ tuổi vô năng như nhiều người vẫn nghĩ. Ngài vẫn luôn nuôi chí khôi phục uy quyền hoàng thất, muốn đưa Đại Việt trở lại thời Nguyên Phong thịnh trị của Thánh Tông hoàng đế năm xưa. Sở dĩ ngoài mặt phải thuận theo Thái Thượng hoàng và nhẫn nhịn Lê Quý Ly, chẳng qua là kế quyền nghi tạm thời. Mấy năm nay, Quan gia âm thầm kết giao hiền sĩ, thu phục tướng lĩnh, tích lũy lực lượng, chỉ chờ ngày Thái Thượng hoàng tuổi cao sức yếu, sẽ một phen quét sạch quyền thần, nắm lại xã tắc giang sơn.
Ông dừng lại một chút, ánh mắt sáng lên:
- Hiện nay, trong các vương tôn quý tộc và quan lại triều đình, người ngầm hướng về Quan gia không phải ít. Ngay cả các tướng lĩnh đang nắm thực binh, cũng có nhiều người là tâm phúc của Ngài. Nếu hai vị hiền huynh đem tài kinh bang tế thế ra phụ tá Quan gia, bày mưu hoạch sách, giúp Ngài trung hưng xã tắc, thì chẳng những lập được đại công với triều đình, mà còn có thể lưu danh thiên cổ.
Nghe đến đây, Mạc Thuý không đáp ngay. Ông cúi đầu nhìn mặt trà đang gợn sóng trong chén, trầm ngâm hồi lâu. Ánh trăng sáng chiếu lên gương mặt ông, khiến người khác không sao đoán được ông đang nghĩ gì.
Mãi một lúc sau, ông mới từ tốn nói:
- Quan bác đã không quản đường sá xa xôi mà đến đây, lại đem chuyện quốc gia đại sự thổ lộ cùng chúng tôi, huynh đệ Thuý vô cùng cảm kích. Chỉ có điều, chúng tôi vốn là kẻ quê mùa sức hèn lực mỏng. Nếu Quan gia quả thực có tài an dân tế thế, có chí khôi phục cơ đồ, thì thêm hay bớt hai anh em chúng tôi, e cũng chẳng ảnh hưởng đến đại cuộc.
Ông ngừng lại, khẽ thở dài:
- Huống hồ trên chúng tôi còn có cha già tuổi cao cần phụng dưỡng, dưới còn con thơ cần chăm nom. Chuyện xuất xử vốn là việc hệ trọng cả đời, lại liên quan đến sự tồn vong của gia tộc, đâu thể chỉ nghe vài lời mà quyết định ngay được? Mong quan bác rộng lòng cho huynh đệ chúng tôi thêm ít thời gian suy xét.
Lê Hiến Giản nhìn vẻ mặt bình thản mà kiên quyết của Mạc Thuý, biết rằng lúc này có nói thêm cũng vô ích. Ông khẽ thở dài, nâng chén trà lên uống cạn, rồi cười gượng mà rằng:
- Được! Đại sự vốn không thể nóng vội. Hiến Giản chỉ mong hai vị huynh suy nghĩ cho thật kỹ, chớ để lỡ mất cơ duyên trời ban.
Ba người sau đó không nhắc đến chuyện triều chính nữa, chỉ cùng nhau đàm luận thi thư, ôn lại những ngày cùng học ở Quốc Tử Giám thuở trước. Đến khi trăng dần ngả về Tây, tiếng trống canh hai từ đình làng xa xa vọng lại, chủ khách mới đứng dậy cáo biệt, ai về phòng nấy nghỉ ngơi. Chỉ có điều, đêm ấy, cả Mạc Thuý lẫn Lê Hiến Giản đều trằn trọc rất lâu mà không sao chợp mắt được.
Sáng hôm sau, sau khi dùng bữa sớm, Lê Hiến Giản liền cáo từ trở về kinh. Trước lúc lên đường, ông còn nắm tay Mạc Thuý mà nói:
- Lời tôi nói đêm qua, mong hai bác suy nghĩ cho thật kỹ. Chim khôn chọn cành cao mà đậu, vả lại Quan gia hiện nay xứng đáng là một minh chủ khó lòng tìm được, bỏ lỡ rồi e khó gặp lại lần thứ hai.
Mạc Thuý chỉ khẽ mỉm cười, chắp tay đáp:
- Đa tạ quan bác đã không quản đường xa mà tới. Việc này hệ trọng, huynh đệ chúng tôi nhất định sẽ suy xét cẩn thận.
Tiễn Lê Hiến Giản ra khỏi làng, hai anh em Mạc Thuý, Mạc Viễn lập tức trở về hậu viện, tới thư phòng của thân phụ là Mạc Dao để thuật lại toàn bộ câu chuyện đêm qua.
Mạc Dao lúc ấy đang ngồi dưới cửa sổ đọc sách. Nghe hai con kể xong, ông chậm rãi khép quyển sách lại, đưa mắt nhìn ra khoảng sân đầy nắng, hồi lâu không nói một lời. Mãi sau, ông mới vuốt râu hỏi:
- Vậy ý các con thế nào?
Mạc Thuý khom người đáp:
- Thưa cha, huynh đệ chúng con từ nhỏ vốn không ham công danh phú quý, chỉ mong được sống cuộc đời thanh nhàn, đọc sách, làm ruộng, phụng dưỡng song thân. Nhưng nghĩ kỹ lại, chuyện đời nào phải cứ muốn tránh là tránh được. Nay gia sản họ Mạc ta ngày một lớn, ruộng đất, gia nhân, sản nghiệp đều không phải ít. Nếu cả bốn anh em chúng con đều chỉ là thứ dân, chẳng khác nào con dê béo đứng giữa bầy sói, sớm muộn cũng thành miếng mồi cho kẻ khác nhòm ngó.
Ông dừng lại một lát rồi nói tiếp:
- Huống hồ, đến đời con cháu chúng con sau này, nếu không có ai theo nghiệp khoa cử, lập thân bằng đạo thánh hiền, thì e rằng mấy đời tích lũy của tổ tiên rồi cũng tiêu tan, con cháu trở thành hạng phàm phu tục tử mà thôi.
Mạc Dao nghe vậy, khẽ gật đầu:
- Lời con nói không phải không có lý.
Nói đến đây, sắc mặt ông bỗng trở nên trầm tư:
- Chỉ có điều... năm xưa ta vì bất bình trước thói kiêu căng của Lê Quý Tì(1) mà ra tay trách phạt hắn trước mặt mọi người. Từ đó, Lê Quý Ly ghi hận trong lòng, nhiều lần ngầm chèn ép, khiến ta phải cáo lão hồi hương. Nay nếu các con ra làm quan, không sợ bọn chúng tìm cớ trả thù hay sao?
[1]. Em trai Lê Quý Ly
Nghe vậy, Mạc Viễn mỉm cười, đáp:
- Thưa cha, nếu đã có thù oán, thì dù muốn tránh cũng chưa chắc tránh được. Hơn nữa, huynh đệ chúng con nay đều đã quá tuổi “nhi lập”, chẳng còn là trẻ nhỏ nữa. Chúng con tự biết tiến thoái, biết cách giữ mình. Xin cha chớ quá lo lắng.
Mạc Dao nhìn hai người con trước mặt, thấy thần sắc trầm ổn, khí độ ung dung, trong lòng không khỏi cảm khái. Ông khẽ thở dài:
- Phải rồi! Chim non lớn rồi thì phải tự bay. Ta giữ các con ở bên mình mãi cũng không được. Huống hồ ở nhà còn có anh cả các con chăm nom gia nghiệp, các con cũng nên ra ngoài trải việc đời mới phải.
Dừng một lát, ông lại nhìn Mạc Thuý:
- Nhưng nếu đã có ý như vậy, sao hôm qua con không nhận lời ngay với Hiến Giản?
Mạc Thuý cúi đầu đáp:
- Thưa cha, việc lớn liên quan đến tiền đồ của cả gia tộc, chúng con đâu dám tự ý quyết định mà không hỏi qua ý kiến cha. Vả lại, người làm đại sự, càng phải suy nghĩ kỹ lưỡng mới tránh được sai lầm.
Mạc Dao nghe vậy thì cười lớn:
- Khá lắm! Biết tiến biết thoái, biết cẩn trọng trước việc lớn, ấy mới là người làm được việc.
Trong khi đó, tại kinh thành Thăng Long, Lê Hiến Giản vừa trở về đã lập tức vào cung yết kiến Giản Hoàng, tường thuật lại toàn bộ chuyến đi Long Động gặp hai anh em nhà họ Mạc.
Nói đến cuối cùng, ông quỳ xuống, chắp tay thưa:
- Thần bất tài, chưa thể thuyết phục được hai vị tiên sinh xuất sơn. Xin Quan gia trách phạt.
Giản Hoàng nghe xong không những không giận mà còn bật cười:
- Khanh nói vậy là quá lời. Người tài trong thiên hạ, ai lại dễ dàng ra giúp người khác? Xưa kia Hán Chiêu Liệt đế muốn mời Gia Cát Khổng Minh còn phải ba lần đến lều tranh. Xem ra, trẫm muốn có được hai vị tiên sinh họ Mạc, cũng phải học theo cổ nhân mới được.
Nói đến đây, ánh mắt chàng bỗng trở nên kiên nghị:
- Ta giờ đây cầu người tài như khát nước. Nếu quả thật họ có tài kinh bang tế thế, thì đích thân trẫm đi một chuyến cũng chẳng phải điều đáng tiếc.
Mấy ngày sau, sau khi sắp xếp ổn thỏa công việc triều chính, Giản Hoàng bí mật cải trang thành một thương nhân, cùng Lê Chí Thành và Lê Hiến Giản rời kinh, thẳng hướng làng Long Động mà đi.
Để tránh tai mắt của Lê Quý Ly và bè đảng, đoàn người không đi theo quan đạo mà trà trộn vào một đoàn thuyền buôn xuôi theo sông. Bề ngoài, những chiếc thuyền ấy chất đầy hòm gỗ và bao tải hàng hóa; nhưng thực chất, bên trong mỗi khoang thuyền đều có binh sĩ mai phục. Tổng cộng có một trăm tinh binh Phi Ưng vệ cùng đi hộ giá. Chỉ huy đội quân này, cũng là người luôn theo sát Giản Hoàng - chính là Dương Siêu, con trai Dương Trân. Thành viên của đội hoàn toàn được tuyển chọn từ những người xuất thân từ võ phái Đông Phong, võ nghệ cao cường, trung thành tuyệt đối.
Đoàn thuyền đi suốt mấy ngày đêm mới đến địa phận Long Động. Khi ấy, Giản Hoàng cùng hai người thân tín lên bờ trước, trong trang phục thương nhân đi bộ vào làng.
Thế nhưng, vừa đến gần trạch viện họ Mạc, ba người đã nghe thấy tiếng người huyên náo vọng ra từ xa.
Trước cổng Mạc gia, một đám đông đang tụ tập, kẻ đứng người ngồi, tiếng bàn tán xôn xao không dứt. Sau đó một nhóm tách ra, đi về phía trước, gần tới chỗ đoàn người của Giản Hoàng. Lê Hiến Giản đưa mắt nhìn kỹ, bất giác khẽ kêu lên:
- Kia chẳng phải là Mạc Viễn sao?
Quả nhiên, người đi đầu chính là Mạc Viễn. Ông vừa ngẩng đầu lên đã nhận ra Lê Hiến Giản và Lê Chí Thành, sắc mặt vốn đang nghiêm nghị bỗng trở nên vui mừng khác thường. Ông vội vàng rảo bước tiến tới, chắp tay thi lễ:
- Lê huynh! Chí Thành huynh! Hai vị sao lại tới đây?
Nói đến đó, ánh mắt Mạc Viễn bất chợt dừng lại trên người thanh niên đứng giữa hai người. Tuy người ấy ăn mặc giản dị như một phú thương bình thường, nhưng thần thái uy nghiêm, ánh mắt sáng quắc, khiến Mạc Viễn vừa nhìn đã cảm thấy trong lòng chấn động, biết rằng đây tuyệt đối không phải nhân vật tầm thường.
Lê Hiến Giản thấy Mạc Viễn đích thân ra đón, trong lòng có phần áy náy, liền chắp tay thi lễ mà rằng:
- Chúng tôi không báo trước mà mạo muội tới thăm, thật là đường đột, mong Mạc huynh lượng thứ.
Mạc Viễn vội vàng đáp lễ, mỉm cười nói:
- Lê đại nhân nói quá lời rồi. Các vị đại nhân quang lâm hàn xá, chẳng khác nào “rồng đến nhà tôm”, toàn thể Mạc gia chúng tôi lấy làm vinh hạnh vô cùng, nào dám nói đến chuyện phiền hà?
Nói đoạn, ông cung kính đưa tay mời ba người vào đại sảnh. Gia nhân, nha hoàn thấy chủ nhân đích thân tiếp đãi trọng hậu như vậy thì không ai dám chậm trễ, lập tức dâng trà, bày hoa quả, chuẩn bị mọi thứ chu đáo.