Ngoài hai hệ thống ấy, còn có Lê Hiến Giản. Người này tuy không giữ chức vụ quá cao, nhưng lại là chiếc cầu nối giữa Giản Hoàng với các hoàng thân quốc thích, các thế gia đại tộc và tầng lớp đại thần trong triều. Cũng chính nhờ Lê Hiến Giản mà Giản Hoàng dần thoát khỏi vị thế của một vị hoàng đế trẻ thơ hữu danh vô thực, không còn hoàn toàn bị Thái Thượng hoàng và Lê Quý Ly khống chế như trước nữa.
Trong những tháng gần đây, ngày càng nhiều quý tộc, danh sĩ và quan lại bắt đầu âm thầm lựa chọn đứng về phía Giản Hoàng. Bởi trong mắt họ, Thái Thượng hoàng tuổi tác đã cao, tính tình nhu nhược, khó có thể vực dậy cơ nghiệp nhà Trần; còn Lê Quý Ly tuy đang nắm thực quyền, nhưng rốt cuộc vẫn là bề tôi, danh không chính, ngôn không thuận. Chỉ có Giản Hoàng mới là vị quân chủ chính thống, đại diện cho sự kế thừa hợp pháp của xã tắc Đại Việt.
Nguyễn Phi Khanh nói rất chậm rãi, từ chuyện nhà phú ông Đường cậy thế hiếp người, đến việc Chương Tĩnh Vương giả trang thư sinh dò xét dân tình, rồi chuyện Mạc Thuý đem kỵ sĩ tới giải cứu, sau cùng là việc Lê Chí Thành nửa đêm điều động tiểu đoàn Truy Vân bao vây, trừng phạt nhà phú ông Đường.
Giản Hoàng ngồi yên lặng nghe, ngón tay vô thức gõ nhẹ lên mặt án. Nhưng khi Nguyễn Phi Khanh nhắc tới cái tên "Mạc Thuý" và "Mạc Viễn", ánh mắt của Giản Hoàng bỗng khẽ động. Chàng hơi ngả người ra sau ghế, hai mắt nhìn xa xăm, như đang lục tìm một ký ức rất xa trong đầu.
Người đời sau phần lớn không biết đến Mạc Thuý hay Mạc Viễn là ai. Nhưng Giản Hoàng thì khác. Chàng từng là một sinh viên chuyên nghiên cứu lịch sử dân tộc, đã đọc qua không ít gia phả, dã sử và các công trình nghiên cứu về triều Mạc. Chàng nhớ rất rõ, sử sách từng ghi chép rằng Mạc Thuý chính là thủy tổ trực hệ của Mạc Đăng Dung.
Mạc Thuý sinh Mạc Tung. Mạc Tung sinh Mạc Bình. Mạc Bình sinh Mạc Hịch. Mạc Hịch lấy người con gái họ Đặng ở làng Cổ Trai, sinh ra trưởng tử là Mạc Đăng Dung, người sau này sẽ lật đổ nhà Lê và lập nên triều Mạc.
Không chỉ vậy, trong nhiều thư tịch còn nhắc đến bốn anh em Mạc Thuý như những bậc hào kiệt lánh đời, văn võ song toàn, gia sản giàu có, môn sinh đông đúc. Tuy rằng về sau, khi quân Minh kéo vào nước ta, họ đã mắc phải sai lầm, nhưng Giản Hoàng hiểu rằng không thể dùng góc nhìn của hậu thế để phán xét người xưa.
Vào thời điểm ấy, sau khi nhà Hồ cướp ngôi nhà Trần, không chỉ họ Mạc mà rất nhiều thế gia vọng tộc, sĩ phu và trung thần Đại Việt đều mang lòng oán hận sâu sắc đối với cha con Hồ Quý Ly. Quân Minh lại lấy danh nghĩa "phù Trần diệt Hồ", hứa sau này sẽ lập tôn thất nhà Trần lên ngôi vua, nên nhiều người mới ngây thơ mà lựa chọn con đường sai lầm ấy. Nghĩ đến đây, Giản Hoàng bất giác khẽ thở dài.
Lịch sử quả thật là một dòng nước lớn. Có người thuận dòng, có người nghịch dòng, nhưng cuối cùng đều khó thoát khỏi sự cuốn trôi của thời cuộc.
Nguyễn Phi Khanh lúc này đã tâu xong, liền lui sang một bên, khoanh tay đứng chờ.
Giản Hoàng trầm ngâm giây lát rồi quay sang Lê Hiến Giản, hỏi:
- Hậu duệ của Lưỡng quốc Trạng nguyên, quả nhiên không phải hạng tầm thường. Tiên sinh có từng nghe nói về bốn anh em Mạc Thuý hay không?
Lê Hiến Giản nghe vậy liền chắp tay đáp:
- Muôn tâu Quan gia, thần không những biết, mà còn từng là bạn đồng môn với Mạc Thuý và Mạc Viễn.
Giản Hoàng vốn chỉ thuận miệng hỏi, không ngờ lại nhận được câu trả lời như vậy, nhất thời mừng rỡ, thân mình hơi nghiêng về phía trước:
- Ồ? Vậy sao? Tiên sinh mau nói cho trẫm nghe xem, hai người ấy là người thế nào?
Lê Hiến Giản vuốt râu, mỉm cười:
- Nếu phải dùng một câu để nhận xét, thần cho rằng chỉ có bốn chữ...
Ông dừng lại một chút, rồi chậm rãi nói từng tiếng:
- "Thế ngoại cao nhân."
Giản Hoàng khẽ nhướng mày:
- Tiên sinh đánh giá họ cao đến vậy sao?
Lê Hiến Giản gật đầu:
- Mạc Thuý tuy quản lý hàng ngàn mẫu ruộng, điều hành hàng trăm gia nhân, nhưng lúc nào cũng ung dung nhàn nhã như kẻ vô sự, mà xưa nay chưa từng xảy ra chuyện sai lầm. Mạc Viễn tương tự vậy, quản lý hàng chục lò gốm và xưởng dệt, nhưng ngày thường lại thích kết giao hiền sĩ, uống rượu bình văn, dù thế trong công việc chưa bao giờ xảy ra lầm lỗi. Hai người này đều là bậc kỳ tài, có thể sánh với Phục Long Phụng Sồ xưa kia, chỉ vì không muốn dấn thân vào chốn quan trường nên mới ẩn cư nơi thôn dã mà thôi.
Ông ngừng lại một lát rồi nói tiếp:
- Năm xưa, thần cùng hai người ấy học chung một thầy. Nếu luận về học vấn, Mạc Thuý không kém thần. Nếu luận về thao lược, Mạc Viễn còn hơn thần vài phần. Chỉ tiếc bọn họ đều không màng công danh, nếu không hôm nay trong triều ắt phải có chỗ đứng rất cao.
Giản Hoàng nghe xong, ánh mắt dần sáng lên. Chàng đứng dậy, đi vài bước trong thư phòng, hai tay chắp sau lưng. Một lúc lâu sau, chàng mới dừng lại trước cửa sổ, nhìn ra bầu trời chiều đang ngả màu vàng nhạt, rồi chậm rãi nói:
- Nếu quả thật họ là bậc kỳ tài hiếm có trong thiên hạ, lại xuất thân từ dòng dõi công khanh thế phiệt, sao không ra ứng thí, phò tá triều đình, mà cam tâm ẩn cư nơi thôn dã, làm một kẻ thường dân?
Lê Hiến Giản nghe vậy, khẽ cúi đầu, chắp tay thưa:
- Việc này có nhiều điều liên quan đến quốc sự năm xưa. Xin Quan gia thứ tội cho thần được nói thẳng.
Giản Hoàng phất tay, mỉm cười:
- Tiên sinh là cánh tay phải của trẫm, còn có gì phải kiêng dè? Xin cứ nói.
Lê Hiến Giản lúc ấy mới thong thả đáp:
- Muôn tâu Quan gia, tổ tiên nhà họ Mạc đời đời làm quan cho triều đình, danh vọng hiển hách. Thân phụ của Mạc Thuý là Mạc Dao cũng từng làm trọng thần trong triều. Thuở thiếu thời, bốn anh em Mạc Địch, Mạc Thuý, Mạc Viễn và Mạc Thuấn đều ôm chí kinh bang tế thế, ngày đêm đèn sách, mong một ngày đem tài học giúp đời.
Ông dừng lại, thở dài một tiếng rồi nói tiếp:
- Chỉ tiếc khi Mạc Địch vừa trưởng thành thì thiên hạ gặp lúc rối ren. Trước là cuối đời Dụ Tông, triều chính suy vi, gian thần lộng hành; sau lại đến loạn Dương Nhật Lễ, xã tắc chao đảo, lòng người ly tán. Ngay cả bậc đại nho như Chu Văn An còn treo ấn từ quan, lui về núi Phượng Hoàng dạy học. Mạc Dao tiên sinh thấy thời cuộc như vậy, biết rằng xuất sĩ lúc ấy chẳng khác nào lấy thân chọi đá, nên mới khuyên các con tạm thời ẩn nhẫn, chờ đợi minh quân xuất hiện.
Nghe đến đây, Giản Hoàng bất giác thở dài:
- Chỉ một chữ "chờ", mà đã chờ hơn hai mươi năm!
Lê Hiến Giản gật đầu:
- Đúng vậy. Hai mươi năm qua, bốn anh em họ Mạc tuy ở chốn hương thôn nhưng chưa từng quên việc đọc sách, luyện võ, nghiên cứu binh pháp và quản lý sản nghiệp. Khắp vùng Nam Sách, Bình Hà, ai nhắc đến nhà họ Mạc cũng đều kính phục. Trong giới sĩ lâm, họ được coi là những bậc kỳ nhân lánh đời. Chỉ tiếc thiên hạ không có minh chủ để họ ra giúp.
Giản Hoàng nghe tới hai chữ "minh chủ", trong lòng bỗng chấn động. Chàng đứng dậy, chắp tay sau lưng, chậm rãi bước đến bên cửa sổ.
Ngoài sân, gió xuân vẫn thổi nhè nhẹ. Những cánh hoa ngọc lan trắng bay lả tả trong không trung.
Giản Hoàng ngước nhìn bầu trời, khẽ nói:
- Tiên sinh có biết không, từ ngày đăng cơ đến nay, điều khiến ta lo lắng nhất không phải là tiền bạc, cũng không phải là binh mã.
Chàng quay lại, ánh mắt trầm xuống:
- Mà là người tài trợ giúp.
Cả thư phòng bỗng trở nên yên tĩnh. Nguyễn Phi Khanh và Lê Hiến Giản đều cúi đầu lắng nghe. Giản Hoàng chợt nhớ đến số phận của ông vua Trần Phế Đế trong sạch sử, liền thở dài, tiếp tục nói:
- Ta lên ngôi đã ba năm nay, nhưng chẳng qua chỉ là một con rối trong tay Thái Thượng hoàng. Số phận của ta, có khi chỉ nằm trong một câu nói của Thái Thượng hoàng mà thôi. Mỗi lần nghĩ đến chuyện ấy, ta đều không dám quên rằng mình luôn đang đứng ở bên mép vực.
Nói đến đây, chàng khẽ siết chặt tay.
- Giờ đây ta chỉ có hai con đường. Một là ngoan ngoãn làm một ông vua hữu danh vô thực, sống ngày nào hay ngày ấy. Hai là vùng vẫy thoát khỏi số phận ấy, giành lại quyền lực thực sự cho bản thân, cứu vãn hoàng tộc họ Trần, cứu vãn cả non sông Đại Việt.
Chàng ngừng lại giây lát rồi nói tiếp, giọng càng thêm trầm thấp:
- Nhưng muốn vùng vẫy, chỉ dựa vào một mình ta thì khác nào lấy trứng chọi đá. Muốn thành việc lớn, phải có người tài. Phải có thật nhiều người tài.
Lê Hiến Giản và Nguyễn Phi Khanh nhìn nhau, đều không khỏi xúc động.
Quả thật, trong những năm gần đây, Giản Hoàng cùng những người thân cận như Trang Định Vương Trần Ngạc, Xương Đức Vương Trần Nguyên Diệu, Dương Trân, Nguyễn Thái Thanh và một số ít trung thần khác đã dốc toàn lực gây dựng thế lực riêng. Nhưng so với cỗ máy khổng lồ mà Thái Thượng hoàng và Lê Quý Ly đang nắm giữ, lực lượng ấy vẫn còn quá nhỏ bé.
Về võ tướng, dưới tay Giản Hoàng chỉ có mấy người Dương Trân, Phạm Kỳ, Lê Chí Thành và vài người nữa, số lượng ít ỏi đến đáng thương.
Về văn thần, tuy có Lê Hiến Giản và Nguyễn Phi Khanh đều là bậc đại tài, nhưng hai người này vốn là quân tử chính trực, giỏi dùng dương mưu mà không muốn dùng quỷ kế. Nguyễn Thái Thanh thì ngược lại, là người cực kỳ thâm trầm, mưu sâu kế hiểm, nhưng nhiều năm qua đã dốc hết tâm huyết vào việc xây dựng mạng lưới mật thám, quanh năm ở ngoài, hiếm khi được ở cạnh Giản Hoàng.
Mà đối phó với một người như Lê Quý Ly, chỉ dùng dương mưu thì tuyệt đối không đủ.
Giản Hoàng quay lại, nhìn thẳng vào Lê Hiến Giản:
- Theo những gì trẫm được biết, Mạc Thuý là người cực kỳ thâm sâu, giỏi ứng biến, am hiểu lòng người, thích hợp làm việc sau màn trướng hơn là ra mặt tranh phong. Còn Mạc Viễn thì tinh thông kinh tế, quản lý và giao thiệp, có tầm nhìn xa trông rộng. Nếu hai người này chịu về Hành khiển ty giúp trẫm, chẳng khác nào hổ mọc thêm cánh.